Status Updates From The Divan

فقط تونستم ١ صفحه بخونم! ديگه حتى دل و دماغ خوندن خافظ هم نيست.
اميد كه ايرانمون رنگ شادى رو ببينه و اين روزاى سياه تموم شه :)

سال ها دل طلبِ جامِ جم از ما ميكرد
و آنچه خود داشت ز بيگانه تمنّا ميكرد

اى دل طريقِ رندى از محتسب بياموز
مستست و در حقِ او كس اين گمان ندارد
اى دل، آئين حيله گرى را از نهى كننده منكرات فراگير كه خود باده نوشيده است و هيچكس ظن نمى‌برد که او می‌خواره است اما خود ،دیگران را از نوشیدن می منع می کند.

ولى حافظ زيباترين روش هاى مخ زنى رو بهمون ياد داده :))) ميفرمايند:
قدّ همه دلبران عالم
پيشِ الفِ قدت چو نون باد
يعنى قامت همه دلربايان جهان در برابر بالاى راست الف سان تو مانند حرف ((ن)) خميده باد.

ستاره‌ای بدرخشید و ماهِ مجلس شد
دل رمیدهٔ ما را رفیق و مونس شد
نگارِ من که به مکتب نرفت و خط ننوشت
به غمزه مسئله‌آموزِ صد مُدَرِّس شد
به بویِ او دلِ بیمارِ عاشقان چو صبا
فدایِ عارضِ نسرین و چشمِ نرگس شد

ای آنکه بتقریر و بیان دم‌زنی از عشق
ما با تو نداریم سخن خیر و سلامت

معنی بیت: اگر میخواهی معنی عشق را با سخن و دلیل اثبات کنی، تو شایسته‌ی خطاب و گفتگو با ما نباشی. به خیر و خوشی از بر ما دور شو، زیرا که عشق حال است و بقال در نیاید.

روزِ هجران و شبِ فُرقَتِ یار آخر شد
زدم این فال و گذشت اختر و کار آخر شد
آن همه ناز و تَنَعُّم که خزان می‌فرمود
عاقبت در قدمِ بادِ بهار آخر شد
شُکرِ ایزد که به اقبالِ کُلَه گوشهٔ گُل
نخوتِ بادِ دی و شوکتِ خار آخر شد

عيبِ رندان مكن، اى زاهدِ پاكيزه سرشت
كه گناهِ دگران بر تو نخواهند نوشت
من اگر نيكم و گر بد، تو برو خود را باش
هر كسى آن درود عاقبت كار كه كشت

مرا مهر سیه چشمان ز سر بیرون نخواهد شد
قضای آسمان است این و دیگرگون نخواهد شد
رقیب آزارها فرمود و جای آشتی نگذاشت
مگر آهِ سحرخیزان سوی گردون نخواهد شد؟
مرا روز ازل کاری به جز رندی نفرمودند
هر آن قسمت که آن جا رفت از آن افزون نخواهد شد

ميلِ من سوىِ وصال و قصدِ او سوىِ فراق
تركِ كامِ خود گرفتم تا برآيد كامِ دوست

نفسِ بادِ صبا مُشک فشان خواهد شد
عالَمِ پیر دگرباره جوان خواهد شد
ارغوان جامِ عقیقی به سمن خواهد داد
چشمِ نرگس به شقایق نگران خواهد شد
این تَطاول که کشید از غمِ هجران بلبل
تا سراپردهٔ گل نعره زنان خواهد شد

میخواره و سرگشته و رندیم و نظرباز
و آنکس که چو ما نیست درین شهر کدامست؟

با محتسبم عیب مگوئید که او نیز
پیوسته چو ما در طلبِ عيشِ مدام است

با یارِ شکرلبِ گل اندام
بی بوس و کنار خوش نباشد
هر نقش که دستِ عقل بندد
جز نقشِ نگار خوش نباشد
جان نقدِ مُحَقَّر است حافظ
از بهرِ نثار خوش نباشد

زمان خوشدلی دریاب و در یاب
که دایم در صدف گوهر نباشد
غنیمت دان و می خور در گلستان
که گل تا هفته دیگر نباشد
ایا پرلعل کرده جام زرین
ببخشا بر کسی کش زر نباشد

کِی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد
یک نکته از این معنی گفتیم و همین باشد
از لعلِ تو گر یابم انگشتریِ زنهار
صد مُلکِ سلیمانم در زیرِ نگین باشد
غمناک نباید بود از طعنِ حسود ای دل
شاید که چو وابینی خیرِ تو در این باشد

حديث از مطرب و مى گو و رازِ دهر كمتر جو
كه كس نگشود و نگشايد بحكمت اين معمّا را

خوش است خلوت اگر یار یارِ من باشد
نه من بسوزم و او شمعِ انجمن باشد
من آن نگینِ سلیمان به هیچ نَسْتانَم
که گاه گاه بر او دستِ اهرمن باشد
روا مدار خدایا که در حریمِ وصال
رقیب محرم و حِرمان نصیبِ من باشد

غمِ دنیای دَنی چند خوری؟ باده بخور
حیف باشد دلِ دانا که مُشَوَّش باشد
دلق و سجادهٔ حافظ بِبَرَد باده فروش
گر شرابش ز کفِ ساقی مَه وَش باشد

من که شب‌ها رهِ تقوا زده‌ام با دف و چنگ
این زمان سر به ره آرم چه حکایت باشد؟
بندهٔ پیرِ مغانم که ز جهلم بِرَهانْد
پیرِ ما هر چه کُنَد عینِ عنایت باشد
دوش از این غصه نَخُفتَم که رفیقی می‌گفت
حافظ ار مست بُوَد جایِ شکایت باشد

تو خود ای گوهرِ یک دانه کجایی آخِر
کز غمت دیدهٔ مردم همه دریا باشد
از بُنِ هر مژه‌ام آب روان است بیا
اگرت میلِ لبِ جوی و تماشا باشد
چون گل و مِی دمی از پرده برون آی و درآ
که دگرباره ملاقات نه پیدا باشد

دلا ز رنجِ حسودان مرنج و واثق باش
که بد به خاطرِ امیدوارِ ما نرسد
چنان بِزی که اگر خاکِ ره شوی کس را
غبارِ خاطری از رهگذارِ ما نرسد
بسوخت حافظ و ترسم که شرحِ قصه او
به سمعِ پادشهِ کامگارِ ما نرسد

فراز و شیب بیابان عشق دام بلاست
کجاست شیردلی کز بلا نپرهیزد
تو عمر خواه و صبوری که چرخ شعبده باز
هزار بازی از این طرفه‌تر برانگیزد
بر آستانه تسلیم سر بنه حافظ
که گر ستیزه کنی روزگار بستیزد

عشق و شباب و رندی مجموعهٔ مراد است
چون جمع شد معانی گویِ بیان توان زد
شد رهزنِ سلامت زلفِ تو وین عجب نیست
گر راهزن تو باشی صد کاروان توان زد
حافظ به حَقِّ قرآن کز شِید و زرق بازآی
باشد که گویِ عیشی در این جهان توان زد

غزل شمارهٔ یک

در مصراع اولِ بیت آخر، حافظ فراغ دل و آرامش روان را مستلزم عدم غفلت از یاد محبوب می‌داند. در مصراع دوم (متی ما تلق من تهوی…) نیز فراموش کردن دلمشغولی‌ها پس از وصال محبوب را توصیه می‌کند. گویا تذکر می‌دهد که، هر انتخابی پیامدهایی دارد؛ پس هرکس وصال محبوب و آرامش خاطر را می‌طلبد، باید از علایق دیگری که باعث دل‌مشغولی او می‌شوند دست بکشد و حتی خود را برای بعضی سختی‌ها آماده کند (… ولی افتاد مشکل‌ها).

خیال شهسواری پخت و شد ناگه دل مسکین
خداوندا نگه دارش که بر قلبِ سواران زد
در آب و رنگِ رخسارش چه جان دادیم و خون خوردیم
چو نقشش دست داد اول، رقم بر جان سپاران زد
منش با خرقهٔ پشمین کجا اندر کمند آرم
زره مویی که مژگانش رهِ خنجرگزاران زد

دیگران قرعهٔ قسمت همه بر عیش زدند
دل غمدیدهٔ ما بود که هم بر غم زد
جانِ عِلْوی هوسِ چاهِ زنخدان تو داشت
دست در حلقهٔ آن زلفِ خَم اندر خَم زد
حافظ آن روز طربنامهٔ عشق تو نوشت
که قلم بر سرِ اسبابِ دلِ خُرَّم زد

دیگران قرعهٔ قسمت همه بر عیش زدند
دل غمدیدهٔ ما بود که هم بر غم زد
جانِ عِلْوی هوسِ چاهِ زنخدان تو داشت
دست در حلقهٔ آن زلفِ خَم اندر خَم زد
حافظ آن روز طربنامهٔ عشق تو نوشت
که قلم بر سرِ اسبابِ دلِ خُرَّم زد