I Ask You, Ladies and Gentlemen Quotes

“Ամբողջ պատմությունը, կրկնում եմ, չի պատմվել ու չի էլ կարելի պատմել։ Մեռելները ոչինչ չեն պատմում, իսկ վերապրողները տակավին մունջ են։ «Մուսա լեոան քառասուն օրը» հայի կողմից չգրվեց։ Վերապրողներս ցրվեցինք աշխարհի չորս ծագերը ու դեռ թաքցնում ենք մեր վերքերը։ Մենք վարպետ ենք ինքնախաբեության մեջ։ Դիմակավորումն անհրաժեշտ է մեր հավասարակշռության և առօրյա գործերի բնականոն ընթացքի համար Լոս֊Անջելոսում կամ Նյու֊Յորքում, Բուենոս֊Այրեսում կամ Սան֊Պաոլոյում, Փարիզում կամ Բեյրութում։ Մենք կարող ենք զայրույթով խոսել օրվա այս կամ այն լուրի առթիվ, բայց ոչնինչ չասել մեզ ամենից ավելի մտատանջող բաների մասին, ծպտուն չհանել։ Տարագիր հայը լի է չասված խոհերով, ու նրա մեջ մեծ լռություններ կան։ Օրինակի համար, երբ Նահատակաց օրը՝ ապրիլի 24֊ին, ամերիկահայերն առ ի բողոք հավաքվում են Սան֊Ֆրանցիսկոյում կամ էլ Միավորված Ազգերի շենքի առաջ, նրանք տողանցում են լուռումունջ։ Եվ այստեղ՝ Արևմուտքում, պետք է ասեմ, մոռացված ագգ ենք մենք։ Վերջերս, երբ Անգլիայից եկած մի գիտնական լսեց, թե հայ եմ, ասաց՝ «Անհետացող մի ցեղ»։ Մի անգամ դիտեցի մի կինոկոմեդիա՝ «Անհետացող հայը», իսկ դա ոչ մի կապ չուներ հայերի հետ։ Պարզապես զավեշտ էր ավազանում լողացող մի մարդու մասին, որ անհետանում էր ջրի տակ ու միշտ խեղդվելու վտանգի մեջ էր, մինչ ավելի մեծ և ուժեղ լողորդներ կռվում էին իրար հետ։ Իսկ դահլիճը ծիծաղում էր ի տես «անհետացող հայի»՝ ջրի երեսը մնալու և չխեղդվելու համար թափած ճիգերի։”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Եվ մենք պիտի գոյատևենք, բայց ոչ գաղութներում։ Եվ գիտենք՝ Միացյալ Նահանգներում, Հարավային Ամերիկայով, Միջին Արևելքում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Հունաստանում և այլուր այս կռիվը, որ մենք մղում ենք պահպանելու մեր մշակութային ինքնությունն իր բոլոր պարտավորություններով, պարտությամբ է վերջանալու, բայց հենց այս կռիվը մի տեսակ հաղթանակ է և մեր կյանքին տալիս է ստեղծագործական մղում, խորություն ու բազմազանություն։
Միջազգային մի ժողովուրդ ենք։ Խոսում ենք շատ լեզուներ։ Եվ պատմական երկարատև ավանդությամբ՝ օղակ ենք Եվրոպայի ու Ասիայի, Արևմուտքի ու Արևելքի, Հյուսիսի ու Հարավի միջև։ Պատմության դասական լուսանցքի մարդն է հայը։ Մի վաղեմի երկփեղկում կա իր հոգում, բայց գեղեցիկ բաներ է ծնել դա։ Այս ներքին լարումներն ունեն իրենց դրական կողմը և հային դարձնում են ստեղծագործ ու բնածին բանաստեղծ, մի տեսակ բնածին արվեստագետ։ Այս ներքին լարումների բերմամբ աշխույժ, զգոն է հայը և առանց դրանց կլճանար նա։ Սփյուռքը, վերջ ի վերջո, դատապարտված է, և, իմ կարծիքով, միակ դարմանը հայրենադարձությունն է։ Սփյուռքն իր դինամիզմն ունի, և տարագրության մեջ կա և՛ տվայտանք, և՛ վեհություն։”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“... smokin giydiğin ve bir arabaya sahip olduğun halde, ayda bir para toplayan ve hesabını bir çeteleye çentik atarak tutan fırıncıyı hatırlıyorsan, ne yapabilirsin ki yılbaşı akşamında? 349”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Bahçecilik dalında uzmanlaşan Harry'ye, "Biliyor musun" dedim, "vişnelerin memleketi, Karadeniz'de, benim kentime yakın, Cerasus ya da Giresun diye bir yerdir. Sizin bunlara verdiginiz "cherry" adı, oradan gelir."
Harry şaşırmıştı. "kayısının bilimsel adını biliyor musun?"
"Bilmiyorum gerçekten," dedi.
"Prunus armeniaca. Ermeni eriği. Birçok başka meyvenin kökeni benim memleketimdir! Örneğin kestane. Ingilizce "chestnut" sözcügü, kestane ağacı anlamına gelen Ermenice kaskeni sözcügünden türemistir.”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Istanbul'un dört minareli büyük camilerini gördüğümde, Islam korkum epey azaldı. Bu camilerin yükselen, insanı ezen bir güzelligi vardı. Türkler, minareleri disinda, bu tarzı fethettikleri Hristiyanlardan almışlar, Ayasofya onlara model olmuştu, ++ ama bu tarzı yüceltmiş olmaları gözümdeki yerlerini yükseltti. Ayrıca artık, ortaçağ Arapları ile onların matematiğe, tıbba, coğrafyaya, felsefeye, şiire yaptıkları katkıları öğrenmiştim. Granada'dan Semerkant'a Arap sanatlarının gelişimi hakkında, islam uygarlığının degerli yönlerini takdir edecek kadar bilgim vardı. Sonra Konstantinopolis'in şık, zeki, düşüncelerini iyi ifade eden ve kendi cinslerininki de dahil, diplomasi sanatında çok bilgili, Türk hanımları vardı. Hiçbir erkek onların cazibesine direnemezdi. Türklerin yardım toplama günlerinde bu hanımlar, Türk-Hristiyan ayrımı yapmadan sokaktaki herkese karanfil takarlardı; ben bile kutularına birkaç kuruş atmıştım. Türklerin ulusal yeniden doğuşlarını bu kadınlara borçlu olduklarını düşünüyordum, öylesine etkileyici yaratıklardı! 317”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Malatyalıymış, katliamda Dersim Kürtlerinin yardımıyla Rus hatlarına kaçmış." 209”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Maria'ya; batan güneşle kızıllanan,
tepeleri karlı dağlara; rıhtımdaki kalabalığa; binalara baktım. Bu sahnenin ayrıntılarını beynime silinmeyecek biçimde kazımak istiyordum; öyle ki bunları her zaman, hatta uzak Amerika'da bile her zaman hatırlamalıydım. Maria bana el salladı... 285”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Kaçak bir Ermeni için tüm ülke engin bir ölüm tuzağıydı. Dünyada benim için yer yoktu, ama eğer öleceksem, denizi bir kez daha gördükten sonra ölmek istiyordum. 146”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Türkiye'yi Ermeniler inşa etmişken, bize nankör demek! Onların kanlı sultanlarının yaşadığı sarayları biz inşa ettik, en büyük camilerini biz inşa ettik, elbiselerini diktik, ayakkabılarını yaptık, hastalarını tedavi ettik, hatta çocuklarına kendi dillerinde okuma yazmayı öğrettik. Biz yaptık, onlar bozdular. İttihat şimdi de Ermeni sorununu kadın, erkek, çocuk hepimizi sürerek çözecek. Geride bıraktığıma en çok üzüldüğüm şey, saksıdaki pembe karanfilimdi. Çiçeği son kez sulayıp çatıya sakladım. Şükrü ve Mahmut'tan yokluğum sırasında karanfile bakıp, sulamalarını ve fasulyelerimle de ilgilenmelerini isteyebilirdim; ama kapıları ve pencereleri gene kapalıydı. Tüm ayrılıklar insanı yalnızca kederli değil, ayrıca bağışlayıcı da yapar. Ellerini sıkıp veda etmek istedim, ama dışarı çıkmadılar." 97”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Türk mizah dergisi Karagöz, gerçeğe uygun olarak, şunu söylemişti: Eğer Çanakkale'deki durumu bilmek istiyorsan, bir Ermeni'nin yüzüne bak." 76”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Հայաստանի ճակատագրով մտահոգությունս մենագարություն դարձավ։ Այդ մասին էի մտածում գիշեր-ցերեկ։ Վանքի արտերում աշխատելիս, հագնվելիս, հանվելիս, լվացվելիս և ուտելիս - ուտելու շատ բան էլ չկար, միշտ անոթի էինք մենք...”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Արևը դուրս եկավ արշա լույսի ոսկե դարբնոցից։ Կարծես ականատես էի լինում արարչագործությանը, որովհետև արշալույսին մարդ դեմ հանդիման է գալիս տիեզերքի սկզբնավորության խորհրդավոր դրամային։ Արևաշողեր խաղ էին անում մայրուղու վրա՝ խոշորացնելով քարերն ու փոշու հատիկները, գետի սառնորակ ջրերի վրա, անտառապատ զառիթափներով վեր ու վար ասես, հազար լուսարձակներ էին ուղղվել երկրին, որ պիտի նվաճեր արևը։ Եվ երկիրը պատասխանեց արևի ջերմ ողջագուրանքին ժպտալով ճափեզրի սեպ աստիճանահարթությունների վրա մշակված քաղցր եգիպտացորենի սպիտակ ատամներով։”
― Լևոն Զավեն Սյուրմելյան, I Ask You, Ladies and Gentlemen

“Հանկարծ գետնահարկից մի իրարանցում լսվեց։ Խոշոր մի խաչ շողաց դռան մեջ, խնկի քուլաներ խուժեցին դահլիճ, և մահահոտ եկեղեցականներ դրամատիկ մի մուտք գործեցին, գլխավորությամբ մեր առաջնորդի, որ եկեղեցու ականավոր իշխաններց էր։”
― Leon Z. Surmelian, I Ask You, Ladies and Gentlemen