Lina’s Reviews > Çoğu İnsan İyidir: Yeni Bir İnsanlık Tarihi > Status Update

"Direniş bir beceridir." diyor yazar verdiği Danimarkalılar örneğini önümüze koyarak. 2.Dünya Savaşı'nda Almanların canlarını epey sıkmışlar ve Eichmann için şahsi bir skandal olmuş bu Yahudileri teslim etmeme, deniz yoluyla ülke dışında güvenli bir yere kaçırma meselesi. Bildiğim kadarıyla Norveç halkı da epey direnmiş ve kök söktürmüştü Nazilere. Siegfried Lenz' in bir kitabına onların direnişi esin kaynağı olmuştu hatta, adını unutsam da hikâye hala aklımda.

Alman askerlerinin savaşı kaybettiklerinin farkında olmalarına rağmen çözülmemesi de başlı başına incelenen ayrı bir "direniş" becerisi. Yahudi düşmanlığı ya da ideolojik temizlik hedefleri söz etmeye değmeyecek seviyede. Askerler arasındaki yoldaşlık, sadakat, dostluk, fedakarlık ve yarı yolda bırakmama duygusu ise çok yoğun.

Esir Alman askerlerinin psikolojisini inceleyen Morris' e göre kötülük onların sadist ya da ahlaksız kötü adamlar olmalarından değil, birbirine bağlılık duyan cesur askerler olmalarından kaynaklanıyordu. Sonuç:

" 2. Dünya Savaşı 'nda milyonlarca sıradan insan, dostluk, sadakat ve bağlılık gibi insan doğasının en iyi yönlerini ortaya koyarak kahramanca savaşarak tarihimizin en büyük katliamını gerçekleştirmişti. "

Alman halkı 2. Dünya Savaşı'nda iki defa tehlikeli aptallıklarda bulunmuş demek ki.
Adolf Hitler'i devlete taşıdıkları yetmemiş, Adolf Hitler adına savaşmışlar.
Millet olarak başınızı belaya sokan Berlin'e yürüyeceğinize müttefiklere karşı savaşa tutuşmuşlar.

Nazileri iktidara götüren şartları da unutmamak gerek! Ama evet, iki kere tehlikeli aptallıklarda bulunmuşlar.