“மிகச் சரியாக அசோகர் வென்றெடுத்த அதே கலிங்கப் பகுதியில் இருக்கும் கரவேலாவின் ஹதிகும்பா குகைக் கல்வெட்டுகள், அசோகரது ஐக்கியவாதம் முற்றிலுமாக அழிந்துவிடவில்லை என்பதற்கான சிறு நம்பிக்கையைக் கொடுக்கின்றன. மிக மோசமாகப் பராமரிக்கப்பட்டிருக்கும் இந்தக் கல்வெட்டின் காலம் குறித்தும் அர்த்தம் குறித்தும் அவ்வளவு உறுதியாக எதுவும் சொல்ல முடியவில்லை. இது பொ.ஆ. முதல் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்ததாகக் கணக்கிடப்படுகிறது. முக்கியமான விஷயம் என்னவென்றால், இந்தக் கல்வெட்டின் இறுதியில் அரசன் 'சவபாஸம்தபூஜகோ', அதாவது 'எல்லாப் பாஸந்தாக்களையும் மதிப்பவன்' என்பதாக விவரிக்கப்படுகிறான். இதில், 'எல்லாப் பாஸந்தாக்களையும்' மதிப்பதாகத் தொடர்ந்து முன்வைத்துவந்த அசோகரது கூற்றின் எதிரொலியை நம்மால் உணர முடிகிறது.

இந்தியாவில் இப்படியான ஐக்கியவாதத்துக்கான மற்றுமொரு எடுத்துக்காட்டு 1800 வருடங்களுக்குப் பிறகு வெளிப்படுகிறது. முகலாயப் பேரரசரான அக்பர், 'இஸ்லாம், இந்து, கிறிஸ்தவம், பௌத்தம் போன்ற மதங்களுக்கு இடையேயான பிளவுகளையெல்லாம் கடந்து, 'தின்-இ-இலாஹி', அதாவது 'கடவுளின் மதம்` என்ற ஐக்கியவாத அடிப்படையிலான மதத்தை முன்னெடுக்கிறார். அறிவொளிமிக்க அரசியலுக்காக அவரே இந்தப் புதிய மதத்துக்கு மாறுகிறார். ஆனால், அசோகர் விஷயத்தில் நடந்ததுபோலவே, அக்பர் மேற்கொண்ட பரிசோதனையும் அவரது மறைவுக்குப் பின் நீண்ட காலம் நிலைத்திருக்கவில்லை.”