Hikâye Tahlilleri Quotes

“Küçük memurun batıl inançlara sahip olması, gelenek ve görenekle de izah olunabilirse de, asıl sebep, onun daimi bir korku ve endişe içinde yaşaması, bir güvene sahip olmamasıdır. Korkan insanlar böyle şeylere kolayca inanırlar.”
― Mehmet Kaplan, Hikâye Tahlilleri

“Âşık Paşazâde'nin deyimi ile Orta Asya’dan Anadolu'ya "göçerevli" olarak gelen Türklerin, toprağa yerleşmesi, hayvancılık ve akıncılığı bırakarak, ekinci olması çok güç olmuş, yüzyıllarca sürmüştür. Osmanlı devleti yıkılırken, Cevdet Paşa hâlâ güneyde Türkmen oymaklarını ovaya yerleştirmeğe çalışıyordu ve bu yüzden devlet kuvvetleriyle göçebe Türkler arasında kavga oluyordu. Bütün çabalara rağmen yörüklerin bir kısmı Cumhuriyet devrinde de eski yaşayış tarzlarını devam ettirmişlerdir.”
― Mehmet Kaplan, Hikâye Tahlilleri

“Hayal kırıklığının temelinde aldanış vardır. İçinde bulunduğu durumu veya gerçeği açık ve seçik olarak görmeyen insan, hayal kırıklığına uğrar.”
― Mehmet Kaplan, Hikâye Tahlilleri

“Efendisi, bir gün ona "evin kızı gibi" olduğunu söylemiştir. Fakat "evin kızı" olmak başka, "evin kızı gibi" olmak başka şeydir. Benzerlik ayniyet demek değildir.”
― Mehmet Kaplan, Hikâye Tahlilleri

“Bürokrasi, kendisine has kuralları olan sosyal bir çevredir. Orduda olduğu gibi burada da "ma-fevk" ve "ma-dun" vardır. Memur âmirine karşı saygılı olmak zorundadır. Bürokraside de yapılan işler birbirine bağlıdır. Bir yerde yapılan hata yahut yanlış anlaşılma işi aksatabilir. Bundan dolayı konuşma ve yazışmaya dikkat etmek gerekir.

Fakat bürokraside "ma-dun"ları "ma-fevk" karşısında korkutan, hattâ ezen amillerden biri, bilhassa Türkiye'de devlet otoritesinin, âmir ve memura, görülen işin çok üstünde bir manevi güç vermiş olmasıdır.

Müdür, Hayri Efendi'yi "Devlet memuriyetidir bu, şakaya gelmez" diye korkutur. Aslında müdür de Hayri Efendi gibi kendi mevkiinden korkar. Bunun bir sebebi "küçük düşmek", "itibarım kaybetmek" ise de, en mühim amil "işinden olmak"tır. Memuriyet de diğer işler gibi bir "ekmek kapısı"dır. İşinden atılan memur, sadece "sosyal itibarını" kaybetmez, aç da kalabilir.

Kaderinin âmir ve çevresine bağlı olduğunu bildiği için memur işine bağlı, terbiyeli, nazik olmak mecburiyetindedir. Bu durum bazılarını dalkavukluğu kadar sürükler.”
― Mehmet Kaplan, Hikâye Tahlilleri