Król Warmii i Saturna Quotes

“Na ja, każdy jest kompliziert i zupełnie nie wierzę w istnienie einfache Leute, prostych ludzi. Dlatego takim strachem przejmuje mnie zaglądanie w przeszłość. Jak to, tych wszystkich skomplikowanych ludzi, którzy już nie żyją i nie mogą się bronić swoją własną opowieścią, swoimi własnymi słowami, miałabym zamknąć w jednym zdaniu jak w stalowej klatce? Na przykład: „Michael Stork, syn Michaela Storka, umarł z powodu wyrostka robaczkowego”. I już? I całe życie tego człowieka, którego nawet nie widziałam na zdjęciu, który jest tylko napisem na grobie i rodzinną plotką o ataku wyrostka wywołanym rzekomo przez plinę, miałabym uwięzić w jednym zdaniu, nie dając mu żadnych szans na oddech, na wypowiedzenie, na jego całą życiową Kompliziertheit, złożoność, jego wszystkie godziny i lata, jego zwątpienia i zachwyty, jego cierpienia, gdy miał za ciasne buty lub za duże marzenia, jego i tylko jego sposób trzymania widelca, jego powiedzonka i kichnięcia, jego zapach i głos, gdy śpiewał w kościele, a trochę już inny, gdy śpiewał w domu? W moich niemrawych poszukiwaniach geologicznych widzę coś skazanego na porażkę, bo nie mam najmniejszych szans, by tych ludzi przywrócić życiu, ocalić ich, tak właśnie, ocalić, nawet zmyślając na ich temat. Kto chciałby być sprowadzony do zdania: „Miał uczulenie na pszczoły” albo: „Raz się topił, ale wypłynął”?”
― Joanna Wilengowska, Król Warmii i Saturna