De betekenis van 24 november 1991 Quotes

“Nu de democratie onder vuur ligt, wordt ook van de media verwacht dat zij hun verantwoordelijkheid opnemen. Onprofessionele behandeling van verschijnselen als ROSSEM en het Vlaams Blok kan immers grote gevolgen hebben. Misschien is voor de journalisten nu de tijd gekomen om hun gedragscode opnieuw te bekijken.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“Het minimaliseren van wat op 24 november 1991 zichtbaar is geworden. Er zijn tal van goede redenen om de uitspraak van de Vlaamse kiezers ernstig te nemen. Het Vlaams Blok en ROSSEM hebben bijna een half miljoen stemmen gewonnen. Evenveel andere kiesgerechtigden (499. 735 om precies te zijn) zijn niet naar het stemlokaal gekomen of hebben een blanco of ongeldig bulletin gedeponeerd. Anders geformuleerd : CVP-SP, PVV, Volksunie en AGALEV hebben slechts 7 5 % van het kiezerskorps aangesproken.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“Interessant is ook de vergelijking met de Waalse kieskantons, waar een partij à la ROSSEM ontbrak. Het aantal blanco en ongeldige stemmen is er gestegen van 6, 7% in 1987 naar 8,0% in 1991. Bovendien ligt het aandeel van de afwezige kiezers in Wallonië zelfs op 8, 3 % .”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“Overeenkomsten zijn er wel in de evaluatie van de politiek in België. Beide partijen bestempelen de huidige gang van zaken als volkomen verwerpelijk. Allebei sturen zij aan op een drastische sanering van het politiek bedrijf. Ook zijn er gemeenschappelijke stijlkenmerken: een neiging tot verbaal geweld is er één van. Een ander is het verheffen van wijdverspreide stereotypen (in de trant van 'de migranten pakken ons werk af' of 'in de politiek is het allemaal één pot nat' en 'alle politici zijn zakkenvullers') tot partijpolitieke slogans. In die zin hebben het Vlaams Blok en ROSSEM allebei een demagogische inslag. Op dat punt zijn ze onderling verwisselbaar. Het zou dus kunnen dat kiezers van ROSSEM bij het verdwijnen van deze partij - wat, gegeven de wankele positie van haar stichter, niet ondenkbaar is - probleemloos naar het Vlaams Blok overstappen. Zo bezien heeft Van Rossem een werfreserve voor het Vlaams Blok aangelegd.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“Van het Vlaams Blok kan men zeggen dat het de verworvenheden van de Franse revolutie zoals de. nadruk op broederlijkheid en gelijkheid - verwerpt of minstens zeer beperkend interpreteert ('Eigen volk eerst'). Die formatie huldigt ook een strenge arbeidsethiek: de verdeling van inkomen en allerlei sociale voorzieningen moeten zo nauw mogelijk gebonden worden aan het leveren van (economische) prestaties. Het Vlaams Blok wil bovendien dat het handelen van het individu zeker op het stuk van gezin, huwelijk en voortplanting - strikt aan de traditionele limieten van ethische aard zou onderworpen worden, Het gedachtengoed van ROSSEM is in zijn huidige staat erg vaag en incoherent, maar in ieder geval staat vast dat het geen verwantschap vertoont met wat hierboven van het Vlaams Blok is gezegd. Wat vooral opvalt zijn de libertijnse klemtonen en daarmee ligt het 'programma' van ROSSEM nogal dicht in de buurt van dat van de PVV. Een uiting daarvan is het ROSSEM-pleidooi voor de privatisering van de sociale zekerheid.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“Zijn deze Vlamingen nu richtîng-ROSSEM gegaan omdat de ludieke dimensie daar nog meer uitgesproken was? AGALEV trok vroeger ook protest- of spijtstemmen aan. Gingen die nu naar het Vlaams Blok omdat deze formatie als een krachtiger megafoon voor het uiten van protest beschouwd wordt? Er speelt wellicht nog iets anders. AGALEV is een voorstander van het opleggen van strenge limieten, ook aan de consumptie van tal van goederen. Dat staat haaks op de wijd verspreide vraag naar ongebonden vrijheid, ook en misschien vooral bij jongeren.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“Wellicht zien we de uitslag van 24 november 1991 beter als het (voorlopig?) eindpunt van een ontwikkeling die al enige tijd aan de gang is. Dat de Belgische politiek eigenlijk erkend zou moeten worden als een bedrijf-in moeilijkheden is al langer voelbaar. De knipperlichten waren er: de openbare schuld, het verlies aan prestige op de internationale scène, de mediakritiek op de politieke klasse, de desinteresse van de jongeren. Wij hebben met zijn allen het onweer echter niet (willen) zien aankomen. Bovendien, wat Vlaanderen op 24 november 1991 overkwam is niet typisch Vlaams. Het is elders, in sommige van onze buurlanden (Frankrijk: het Front N ational, Denemarken en Noorwegen: een anti-belastingpartij, Duitsland: de Republikaner), al allemaal eens vertoond. Het is bijgevolg veeleer de vraag waarom een partij als ROSSEM niet vroeger op het toneel verschenen is en waarom de doorbraak, ook buiten het Antwerpse, van het Vlaams Blok er pas in 1991 is gekomen.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“In de pleidooien van wie zich tegen dramatiserende commentaar verzet klinkt vaak de stelling door dat het gros van de kiezers op 24 november 1991 niet van partij veranderd is. Dat is uiteraard juist. Toch is aan te nemen dat voor een aantal partijgetrouwen een overstap naar het Vlaams Blok en ROSSEM in de toekomst niet uitgesloten is. Op basis van enkele enquêtes mag gezegd worden dat beide partijen in Vlaanderen nog over een werfreserve beschikken.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991

“Het massaal verlies van de drie regeringspartijen gaat slechts in zeer beperkte. mate gepaard met winst voor de PVV en voor AGALEV. De verschuiving werkt bijna uitsluitend in het voordeel van de twee partijen, Vlaams Blok en ROSSEM, die zich in de marge van de Belgische democratie bewegen. Hun gezamenlijke netto-winst in Vlaanderen en Brussel bedraagt 488. 000 stemmen.”
― Mark Elchardus, De betekenis van 24 november 1991