m’s Reviews > De Profundis > Status Update

“Ne kadar eksik, kusurlu olsam da, benden öğrenebileceğin çok şey olabilir hâlâ. Bana “yaşamın zevki”ni ve “sanatın zevki”ni öğrenmek için gelmiştin. Belki şans, sana çok daha olağanüstü bir şeyi, “keder”in anlamını ve güzelliğini öğretmek için seçmiştir beni.”

“Euripides’in Iphigeneia’yla ilgili bir oyununda dediği gibi deniz, dünyanın lekelerini ve yaralarını temizler.”

“…senin için sanatımı, hayatımı, adımı, tarihteki yerimi harcadım; dünyadaki tüm olağanüstü şeylere, dünyanın olağanüstü bulduğu her şeye, deha, güzellik, servet, mevki ve buna benzer şeylerin hepsine ailen sahip olsa ve hepsini ayaklarıma serse benden alınan en küçük şeyin ufacık bir zerresinin, döktüğüm küçük gözyaşlarının bir tekinin bile karşılığı olamazdı.”

“Oysa kendi dünyalarından kopanlar, yalnızca çevrelerini değiştirmiş olur, kişiliklerini değil. Girdikleri dünyaya uygun düşünce ve tutkuları edinmezler. Bunu yapmaya güçleri yetmez.”

“Ölmeden önce “ruhuna sahip olan” insanların sayısı, trajik denecek kadar azdır. “İnsanda en ender rastlanan şey, kendine ait bir davranıştır,” der Emerson. Büyük ölçüde doğrudur da. İnsanların çoğu, başka insanlardır aslında. Düşünceleri bir başkasının fikirleri, hayatları bir taklit, tutkuları birer alıntıdır.”

“Yaşamının her anında insan, geçmişte olduğu şey, kadar gelecekte olacağı şeydir. Sanat bir simgedir, çünkü insan bir simgedir.”

“Şimdi bana öyle geliyor ki dünyada var olan olağanüstü miktardaki acının tek açıklaması bir tür “sevgi” olabilir.”

“Şimdi anlıyorum ki insanın ulaşabileceği en üstün duygu olan “keder”, gerçek “sanat”ın hem ideal örneği hem de ölçüsüdür. Sanatçının sürekli aradığı şey, ruh ve bedenin tek vücut olduğu, dışsalın içseli ifade ettiği, “biçim”in açıklayıcı olduğu varoluş biçimidir.”

“Sonra nasıl mutlu olunacağını öğrenmeliyim. Bir zamanlar mutlu olmayı sezgiyle bilirdim, bildiğimi sanırdım. Bir zamanlar yüreğimde hep bahar vardı. Yaradılışım sevince yatkındı. Bir kadehi silme şarap doldurur gibi hayatımı silme zevkle doldurdum.“