Status Updates From الانسان الکامل

ای درویش! عشق عصای موسی است، و دنیا ساحر است و همه روز در سحر است؛ یعنی همه روز خیالبازی می کند و مردم بخیالبازی دنیا فریفته می شوند. عشق دهان باز می کند دنیا را، و هر چه در دنیا است بیکبار فرو می برد و سالک را پاک و صافی و مجرّد می گرداند. اکنون سالک را نام صافی می شود تا اکنون صوفی نبود، از جهت آن که صافی نبود و چون صافی شد صوفی گشت.

ای درویش! صحبت با نیکان دار و صحبت با بدان مدار که هر که هر چه یافت از نیکی، از صحبت نیکان یافت، و هر که هر چه یافت از بدی، از صحبت بدان یافت. و اگر می خواهی که آدمی نیک و آدمی بد را بشناسی، بدان که آدمی نیک آن است که راست گفتار و راست کردار و نیکو اخلاق و راحت رسان بود و آدمی بد آن است که راست گفتار و راست کردار نباشد، و بد اخلاق و آزاررسان بود.

ای درویش! بسیار از آدمیان صورت آدمیان دارند، امّا معنی آدمیان ندارند، ازحساب بهایم اند و صفات و افعال بهایم در ایشان ظاهر است.

ای درویش! علامت آدمی چهارچیز است، اقوال نیک و افعال نیک و اخلاق نیک و معارف. هر که این چهارچیز دارد، آدمی است و هر که ندارد نه آدمی است، هر که این چهار چیز بکمال رسانید او انسان کامل است.

ای درویش! زمان و بعد زمان پیش ماست که فرزند افلاک و انجمیم و در عالم شهادتیم. در عالم غیب زمان و بعد زمان نیست، هر چه بود و هست و خواهد بود حاضراند. پس ملائکه غیب نمی دانند، آنچه حاضر است می دانند.

بدان که اگر کسی سؤال کند که چون ملائکه غیب نمی دانند، از چه می دانند که فردا چه باشد و سال آینده چه خواهد بود؟

جواب. بدان که ملائکه در عالم غیب اند، خود عالم غیب اند. و درعالم غیب دی و امروز و فردا نیست، پار و امسال و سال آینده نیست. صد هزار سال گذشته و صدهزار سال نیامده بی تفاوت حاضراند، از جهت آن که عالم غیب عالم اضداد نیست، عالم شهادت عالم اضداد است.

مانند این قوت خیال و وهم صورتها انگیزاند در اندرون و بیرون. بِوَهم مردم تشنه شوند، و بوهم سیراب شوند، بلکه بوهم مردم بیمار شوند و بوهم بمیرند وهم اثرهای قوی دارد در آدمی.

بعضی از سالکان چنان باشند که بی واسطۀ کرّوبیان و روحانیان از آن عطا یا از آن بلا باخبر شوند آن چنان که کرّوبیان و روحانیان درمی یابند و باخبر می شوند، ایشان هم دریابند و باخبر شوند، بلکه بیشتر و بیشتر از کرّوبیان و روحانیان دریابند و باخبر شوند. «قلب المؤمن عرش اللّه الاکبر».

ای درویش! روح انسانی از جنس ملائکۀ سماوی است و جوهری پاک و صافی است، امّا بواسطۀ بدن آلوده گشته است، و تیره شده است. چون ترک لذّات و شهوات بدنی کند، و علم و طهارت حاصل کند، و بیرون و اندرون خود را پاک گرداند، و آیینۀ دل را صافی کند، باز پاک و صافی شود. چون پاک و صافی گشت، روح او را با ملائکه سماوی نسبت پیدا آید. چون مناسبت پیدا آمد، همچون دو آیینۀ صافی باشند که در مقابلۀ یکدیگر بدارند. هرچه در آن باشد، درین پیدا شود.

بدان که اوّل چیزی که خدای تعالی در عالم ملکوت بیافرید عقل اوّل بود که قلم خدای است؛ و اوّل چیزی که خدای تعالی در عالم ملک بیافرید فلک اوّل بود که عرش خدای است.

عقل اوّل، که قلم خدای است، دریای نور بود، وفلک اوّل که عرش خدای است، دریای ظلمت بود.

بدان که احوال عالم بر یک حال نمی ماند، همیشه در گردش است، هر زمانی صورتی می گیرد، و هر زمانی نقشی پیدا می آید. صورت اول هنوز تمام نشده، و استقامت نیافته که صورت دیگر آید و آن صورت اوّل را محو می گرداند.

ای درویش! بعینه بموج دریا می ماند یا خود موج دریاست. و عاقل هرگز بر موج دریا عمارت نسازد، و نیّت اقامت نکند و بیقین بدان که مسافرانیم، و احوال عالم هم مسافر است. اگردولت است می گذرد و اگر محنت است می گذرد.

«انّ اللّه تعالی انزل القرآن علی عشرة ابطن». نحوی و فقیه و محدّث و مفسّر جمله در بطن اول اند و از بطن دوم خبر ندارند، و این وجود بغایت با عظمت و پر حکمت است، ملک و ملکوت و جبروت هر یک بحری اند و در هر بحری چندین هزار جواهر است و در هر جوهری چندین حکمت است و محمّد -ص- درین هر سه بحر همیشه غوّاص بود. هر چند که غُوص زیادت می کرد بر احوال دریاها و بر حکمتهای جواهر اطلاع بیش می یافت و قران به قدر مقام وی نزول می یافت.

ای درویش! حسّ را بعالم جبروت راه نیست، و عقل در وی سرگردان است. حس ترا بعالم ملک رساند، و عقل ترا بعالم ملکوت رساند و عشق ترا بعالم جبروت رساند از جهت آن که عالم جبروت عالم عشق است، خلقانی که در عالم جبروت اند جمله بر خود عاشق اند.