“تمام آن چه برایش زندگی کرده ای و میکنی دروغ است وفریبی که زندگی و مرگ را از تو پنهان میدارد."
*
در جایی که خیال می کردم دارم بالا می روم، تو نگو از تپه دارم پایین می آیم. و راستی راستی هم چنین بود. به لحاظ افکار عمومی بالا می رفتم، اما به همان نسبت زندگی از من کناره می گرفت. و حالا دیگر کار از کار گذشته است و چیزی جز مرگ وجود ندارد. نکند راستی راستی کل زندگی ام غلط بوده باشد؟
*
آنجا در پس‌ِ پشت، در ابتدای زندگی، یک نقطه‌ی روشن هست و پس از آن همه چیز به سیاهی می‌گراید و هی سیاه‌تر می‌شود و هی با سرعت پیش می‌رود – به نسبت معکوس با مجذور فاصله از مرگ.
*
ایوان ایلیچ در بستر مرگ به خاطر درماندگی و تنهایی جانکاهش و بی رحمی انسان و بی رحمی خدا و غیبت خدا می‌گریست.”