Η ''ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ''

 Η ''ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ''  

''Υποχρέωση''! Μία λέξη, χίλια συναισθήματα, άπειρες εντυπώσεις. Από νωρίς μαθαίνουμε όλοι ότι η ζωή μας είναι μαντρωμένη μέσα σε ένα πλαίσιο που λέγεται ''υποχρεώσεις'' και αν αυτές διεκπεραιωθούν -στην ώρα τους βεβαίως βεβαίως- η ζωή μας θα είναι καλύτερη. Μικροί και μεγάλοι ζουν τις ημέρες τους προσπαθώντας να φερθούν αντάξια απέναντι στην προσωποποιημένη υποχρέωση που φαντάζει σαν αυστηρή δασκάλα-κριτής-δικαστής να μας τοποθετεί στις πλάτες μας πέτρες.    

Είναι δύσκολο εγχείρημα, μιας και η πηγαία αντίδραση των ανθρώπων είναι να ζήσουν τα ''θέλω'' τους. Θέλω να παίξω μπάλα, να πάω για κολύμπι, να πάω μια βόλτα στην φύση, να διαβάσω ένα βιβλίο, να χαλαρώσω, να ζωγραφίσω, να μιλήσω με έναν φίλο, να δω την αγαπημένη μου εκπομπή, να ονειρευτώ, να κοιμηθώ, να τρέξω και τόσα μα τόσα άλλα, που μας δίνουν χαρά και ψυχολογική ξεκούραση. Όμως, πρώτα ΠΡΕΠΕΙ να πάω στην δουλειά, στο σχολείο, στο φροντιστήριο, να μαγειρέψω, να σιδερώσω, να πετάξω τα σκουπίδια, να πάω στο σούπερ μάρκετ και άλλα τέτοια, που πολύ σύντομα καταντούν θλιβερά. Μα γιατί άραγε; Αφού μας εξ-υπηρετούν υποτίθεται, γιατί καταλήγουν να μας αγχώνουν και μάλιστα τόσο πολύ που στο τέλος τα απεχθανόμαστε;

Διότι οι άνθρωποι, δεν έχουν μάθει ακόμα να υπάρχουν με χαρά. Ξέρουν κυρίως να υπάρχουν με βάρος, με θλίψη, με καταπίεση. Η κάθε γενιά αντιμέτωπισε και αντιμετωπίζει τα δικά της προβλήματα, είτε αυτό λέγεται πόλεμος, είτε οικονομική κρίση ή φτώχεια και στέρηση ή ονόμασέ το όπως θες και το περνάει σαν παράδοση και στην επόμενη. Είναι πολυτέλεια να χαίρεται κάποιος, διότι εκτός ότι δεν το έμαθε ποτέ, κανείς δεν του είπε ότι έχει το δικαίωμα, ότι είναι φυσιολογικό και υγιές να ζει έτσι. Επιπλέον, από που να παραδειγματιστεί; Πότε έκανε κάποιος κάτι διαφορετικό και οι υπόλοιποι χειροκρότησαν; Πότε δεν έκριναν κάθε προσπάθεια για ανάταση και πότε δεν την κατέπνιξαν; Κάντε μια προσπάθεια να θυμηθείτε τι έχει ακουστεί στην δική μας κοινωνία κατ' επανάληψη: αυτά είναι για τους τεμπέληδες/αχαΐρευτους/κακομαθημένους, τα σωστά παιδιά δεν κάνουν λάθος, πρώτα διάβασε και μετά (θα έχεις το δικαίωμα) να παίξεις, αν δεν φας το φαγητό σου δεν θα πας πουθενά, θα φας αυτό που έχουμε στο σπίτι (τι σημασία έχει αν ένα παιδί θέλει να κάνει εμετό τα φασολάκια, αυτό μαγειρεύουν τα τίμια σπίτια), εγώ θυσιάζομαι για' σένα κι εσύ δεν στρώνεις καν το κρεβάτι σου. Και τόσα άλλα, που έχουν χρησιμοποιηθεί από εκατομμύρια στόματα. Μα οι περισσότεροι, δεν κατάλαβαν ότι με αυτή την προσέγγιση, κατηγορούν και δυσφημίζουν την ίδια την δραστηριότητα πριν καν κάποιος την ξεκινήσει.

Πολλοί θα σκεφτούν ''έτσι μας τα έμαθαν, κι εκείνοι δεν ήξεραν''. Είναι γεγονός, αλλά κανείς δεν μας εμπόδισε να αλλάξουμε. Κανείς δεν μας έβαλε το μαχαίρι στο λαιμό να μην χρησιμοποιήσουμε αυτό το υπέροχο εργαλείο που λέγεται λογική, που το πρώτο της ''δώρο'' είναι να αντιληφθούμε ότι κάτι δεν πάει καλά σε αυτά που ακούμε, με αυτά που αισθανόμαστε. Είναι διαφορετικό για παράδειγμα να πει κάποιος στον εαυτό του: 

έχω επιλέξει να γίνω γιατρός γιατί με εκφράζει απόλυτα και γνωρίζω ότι για να το πετύχω θα χρειαστεί να κάνω... (όλα τα γνωστά βήματα που χρειάζεται για την ιατρική)έχω επιλέξει να ασχοληθώ επαγγελματικά με τον χορό και γνωρίζω ότι για να το πετύχω χρειάζεται να κάνω...έχω επιλέξει να αγοράσω το δικό μου σπίτι/αυτοκίνητο/οτιδήποτε και γνωρίζω ότι για να το πετύχω χρειάζεται να συγκεντρώσω ένα ποσό με...(τρόπους) Σε όλες τις περιπτώσεις, αν υπάρχει συνείδηση ότι αυτό που θέλουμε έχει και ένα κόστος (σε κόπο, χρήμα, χρόνο, κλπ), βαδίζουμε σε αυτό το μονοπάτι γνωρίζοντας ήδη τι θα χρειαστεί να καταθέσουμε για να το πετύχουμε. Ξεκάθαρα πράγματα. Για να είναι όμως ξεκάθαρα, χρειάζεται πρώτα να ξέρουμε τι θέλουμε. Πού χωράει λοιπόν στο ''θέλω'' η ''υποχρέωση''; Πουθενά. Απεναντίας, μας υπαγορεύει να διαλέγουμε αυτό που δεν θέλουμε και προσπαθούμε να πειστούμε ότι παρόλα αυτά, το χρειαζόμαστε κιόλας ως κάτι αναγκαίο! 
Σε κάθε σκέψη που μπορεί να σχηματιστεί με την μορφή π.χ. ''μα αν αφήσω το παιδί μου ελεύθερο, θα γινει ανεύθυνο ή κακομαθημένο'', θα σπεύσω να θυμήσω πως δεν έχει καμία σχέση η ανευθυνότητα και η κακομαθησιά ή η ασυδωσία, με την υποχρέωση. Η υποχρέωση είναι μία κατάσταση υπό του χρέους, όπως υποδηλώνει και η ίδια η λέξη. Δηλαδή μαθαίνουμε ότι για κάποιο λόγο, χρωστάμε. Κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να πληρώνει ''φόρο'' για να είναι χαρούμενος, είναι δικαίωμά του από την στιγμή που ξεκινάει να υπάρχει. Η ανατροφή ενός παιδιού είναι να μαθαίνει τις σωστές έννοιες των καταστάσεων. Ότι είναι λάθος πχ. η ασυδωσία, για ένα σωρό λόγους, που δεν έχουν καμία σχέση με το αν θα είναι χαρούμενο ή όχι ή ότι αν δεν περιοριστεί, θα καταλήξει να γίνει ένας λάθος άνθρωπος. Η καταπίεση φέρνει  θλίψη, παραίτηση και πολλές φορές εκφράζεται η αγανάκτηση που προκαλεί, με βία.   Ας μην γεμίζουμε τα παιδιά και τους εαυτούς μας με ενοχές για κάτι που θέλουμε ή για κάτι που δεν θέλουμε. Δεν είναι κακό να μην θες να κάνεις κάτι, που αυτό δεν θα βλάψει στην ουσία κάποιον. Οι προτιμήσεις μας είναι αυτό που μας δείχνουν ποιοι είμαστε. Αντί να καταπιεζόμαστε μέσα σε μια ζωή ''φόρμας΄΄, ας προσπαθήσουμε να γίνουμε χαρούμενοι. Θα το καταφέρουμε εύκολα, αν βγάλουμε πάνω από το θέλω τις λάθος ταμπέλες του ''εγωισμού'', της ''κακομαθησιάς'',  του ''αναίσθητου'' ή του ''παρτάκια''. Πόσες φορές ξεκινήσαμε κάτι με χαρά, ενθουσιασμό και ελπίδα και στην πορεία χάθηκαν αυτά τα όμορφα συναισθήματα, γιατί τα ισοπέδωσε το βάρος που βάζει η υποχρέωση.  Το να προσεγγίζουμε την εκπαίδευση της προσωπικότητάς μας με σεβασμό και αγάπη, δεν μας επιτρέπει αναγκαστικά να φερθούμε εγωιστικά και με αδιαφορία. Δεν το έχουμε ανάγκη, γιατί μαθαίνουμε τον εαυτό μας να γεμίζει ουσιαστικά. Η υποχρέωση, είναι μία κατά φαντασίαν κατάσταση βελτίωσης. Η συνείδηση βελτιώνει, όχι ο βούρδουλας. 
Η βελτίωση και η εκσυγχρόνιση της ανθρώπινης υπόστασης, βρίσκεται πάντα στο εδώ και τώρα και δεν περιμένει καμία τεχνολογική-οικονομική-πολιτική εξέλιξη για να πάρει μπρος. Όλα επιτυγχάνονται με τον σεβασμό προς την φύση μας, αλλά  και την επιλογή να την μαθαίνουμε και την χειριζόμαστε ανάλογα. Θέλει δύναμη να δεχτούμε πρώτα πως όλο αυτό δεν είμαι απλώς μια ακόμα ωραία θεωρία, αλλά είναι κάτι αληθινό και δεύτερον, πως έχουμε το δικαίωμα να το ζούμε. Ο άνθρωπος όμως έχει μεγάλη δύναμη μέσα του και μεγαλύτερη απ' ότι φαντάζεται ότι έχει. Έχει μεγαλείο και αυτονομία. Δεν χρειάζεται να του επιβληθεί η πειθαρχία από άλλους όταν μπορεί να την κατακτήσει έτσι κι αλλιώς, παρά μόνο αγάπη, κατανόηση και συμπαράσταση.     Ε.Μ.