ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ, Τέσσας Δουλκέρη

 

ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ(;)

Της Τέσσας Δουλκέρη
Εκδόσεις ΠΑΠΑΖΗΣΗ ΑΕΒΕ
Α! Έκδοση 2017, Σελίδες 211

Με ένανενδιαφέροντα τίτλο, - το ερωτηματικό δικό μου - και ένα εξίσου ενδιαφέρονεξώφυλλο, στο οποίο απεικονίζεται ένας νέος άνδρας με κοστούμι να αποχωρεί,εμείς βλέπουμε την πλάτη του, πιθανόν από μια αίθουσα συσκέψεων, αν κρίνουμεαπό το ελαφρώς τσαλακωμένο κοστούμι του και το λίγο γερμένο κεφάλι του, ησυγγραφέας Τέσσα Δουλκέρη, μας συστήνει το βιβλίο της «Άνδρας Πρότυπο», από τιςεκδόσεις ΠΑΠΑΖΗΣΗ. Ωστόσο, δεν είμαι σίγουρη αν επιχειρεί να μας συστήσει ένανάντρα πρότυπο ή να μας προβληματίσει πάνω στο θέμα. Επιλέγω τη δεύτερη εκδοχή.

Το αντρικόπρότυπο, λοιπόν, στο προσκήνιο. Ποιο ήταν κάποτε; Ποιο είναι σήμερα; Κάποτεήταν ο άριστος, ο γενναίος πολεμιστής/στρατιώτης, ο πατριάρχης, ο κουβαλητής. Στιςμέρες μας μάλλον περνάει κρίση ταυτότητας.

Μέχρι τηδεκαετία του 1960, οι ρόλοι των φύλων ήταν διακριτοί, μάλλον ξεκάθαρα οριοθετημένοικαι σταθεροί. Άντρας κουβαλητής, γυναίκα στο σπίτι, στην υπηρεσία τηςοικογένειας. Από αυτό το σχήμα του άνδρα-κουβαλητή, που εξασφαλίζει τη γυναίκακαι την οικογένειά του, περάσαμε στο πρότυπο του άντρα που μοιράζεται τηνκαθημερινότητά του με την ισότιμη σύντροφό του και ασχολείται με τιςσυναισθηματικές και σεξουαλικές ανάγκες της.

Από τη δεκαετίατου 1980, το παλαιό πρότυπο καταρρίπτεται, αμφισβητούνται οι μέχρι τότεανδρικές προτεραιότητες, όπως π.χ. του οικογενειάρχη, και αναδεικνύονται άλλες,όπως επαγγελματική επιτυχία, πλούτος, καταναλωτισμός, έμφαση στην εξωτερικήεμφάνιση. Η στρατιωτική ανδροπρέπεια και αρρενωπότητα ξεπερνιέται, το αντρικόπρότυπο είναι πιο χαλαρό, τεχνοκρατικό.

 

Ας δούμε λοιπόν,το βιβλίο «Άνδρας Πρότυπο», της Τέσσας Δουλκέρη. Το έργο της είναι δομημένοθεατρικά, σε 3 Σκηνές και 5 Πράξεις.

Στην ΠρώτηΣκηνή, γνωρίζουμε την 35άρα δημοσιογράφο, Αθηνά, η οποία θα πάρει συνέντευξηαπό τον Ίωνα Μότσαρη, ώριμο πολιτικό ετών 75, ο οποίος είχε αποσυρθεί από τηνδράση κατά την τελευταία 10ετία, κάνοντας αλλεπάλληλα ταξίδια στο εξωτερικό.Γνωρίζουμε επίσης την συνάδελφό της δημοσιογράφο, την νεαρότερη Νεκταρία. Οιδύο γυναίκες είναι εξαρχής διαφορετικά διατεθειμένες απέναντι στον ΊωναΜότσαρη. Η πρώτη ευνοϊκά, η δεύτερη αρνητικά. Ο λόγος της συνέντευξης που θαακολουθήσει και θα καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου, είναι για νασυστήσει στο κοινό έναν από του 20 υποψηφίους και κύριο διεκδικητή του βραβείου«Άνδρας της 10ετίας».

Ακολουθεί ηΣυνέντευξη. Μέσα από τις κατάλληλες ερωτήσεις της δημοσιογράφου, της Αθηνάς, οπαλαίμαχος πολιτικός αναλύει κατ’ αρχήν τους λόγους της Φυγής του (για να βρειτην προσωπική του ισορροπία και να καθαρίσει το κάρμα του). Εξηγεί, επίσης, τιπιστεύει για το θέμα της πατρότητας και τι έπραξε ο ίδιος.

Στη συνέχεια, απαντάσε ερωτήσεις σχετικά με την Άσκηση Εξουσίας. Θίγονται θέματα εξουσίας, ηγεσίας,συναλλαγών με ψηφοφόρους (ρουσφέτια), κατάστασης στα Πανεπιστήμια, συνεργασίας,ανταγωνισμού και τέλος ορισμού της επιτυχίας.

Κατόπιν, ηΣυνέντευξη προχωρά στο πεδίο των Σχέσεων. Ο Ίων Μότσαρης εκφράζει τις απόψειςτου για την εικόνα της σύγχρονης γυναίκας, για τον Έρωτα και το Σεξ. Αναφέρεταισε παλαιότερες ερωτικές σχέσεις του αλλά και φιλικές, τόσο με άνδρες όσο και μεγυναίκες.

Καθώς ηΣυνέντευξη προχωρά προς το τέλος της, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τηνκαθημερινότητα του υποψηφίου (για το βραβείο), και τα μικρά πράγματα που, είτετον εκνευρίζουν, είτε τον ευχαριστούν και τον διασκεδάζουν. Ο Ίων, έχοντας τοντελευταίο λόγο, κλείνει αυτόν τον κύκλο ερωτήσεων και απαντήσεων με μια φράση,που δηλώνει το ενδιαφέρον του για τα κοινά: «Να είσαι περίεργος, να μηναδιαφορείς, να συμμετέχεις».

Ωστόσο, ησυνέντευξη έχει ήδη διαταραχθεί κατά διαστήματα από επιστολές και αναρτήσειςστο διαδίκτυο, οκτώ τον αριθμό, που είτε κατηγορούν τον πολιτικό, είτε μεκάποιο τρόπο αναιρούν τα λεγόμενά του. Μεταξύ αυτών των επιστολών, υπάρχει καιμία που τον υπερασπίζεται με θέρμη.

Στην τελευταίαΣκηνή επέρχεται η πλήρης Ανατροπή. Η δημόσια εικόνα του Ίωνα Μότσαρη απειλείταιπλέον ανοιχτά, εκτός από τις προηγούμενες επιστολές και αναρτήσεις, κυρίως απόδύο τελευταίες επώνυμες επιστολές που λαμβάνει. Μαύρα σύννεφα και αδιέξοδο. Τιθα συμβεί;

Υπάρχει λύση καιποια θα είναι αυτή; Ποιος θα την προτείνει και ποιος θα την παράσχει; Με ποιεςτεχνικές είναι δυνατόν να επιτευχθεί η χειραγώγηση τοις κοινής γνώμης, αυτή τηφορά, προς όφελος του Ίωνα;

Μήπως με τηντεχνική της διασκέδασης, της απόσπασης δηλαδή της προσοχής του κοινού από τασημαντικά, και της στροφής του σε διασκεδαστικές και ασήμαντες λεπτομέρειες;

Μήπως με τηντεχνική της ενθάρρυνσης του κοινού να αρέσκεται στη μετριότητα, να βρίσκει «cool» ό,τι θα έπρεπε νααπορρίπτει;

Ή, τέλος, με τηντεχνική του να απευθύνεσαι στο συναίσθημα του κοινού μάλλον παρά στη λογική;

Με το εύρημα τηςσυνέντευξης, η οποία μας προκαλεί το ενδιαφέρον και την περιέργεια, ταερωτήματα εκ πρώτης όψεως, απευθύνονται στον βουλευτή και υποψήφιο για τοβραβείο του άνδρα της δεκαετίας, Ίωνα Μότσαρη. Εκείνος δίνει τις δικές τουαπαντήσεις, με τις οποίες εμείς, ως αναγνώστες και πολίτες με κρίση, μπορεί νασυμφωνούμε ή να διαφωνούμε. Στο βάθος όμως, τα ερωτήματα απευθύνονται σε μαςτους ίδιους, τους αναγνώστες και αναγνώστριες. Τι θα απαντούσαμε; Τι θέση θαπαίρναμε; Για ποιο λόγο και με ποιο τρόπο θα υποστηρίζαμε την άποψή μας; Θαπροτάσσαμε το κοινωνικό συμφέρον ή θα οπισθοχωρούσαμε εν όψει του προσωπικούοφέλους; Θα ήμαστε συνεπείς στο λόγο μας, θα υπήρχε αρμονία ανάμεσα στα λεγόμενακαι στις πράξεις μας; Τέλος, θα είχαμε τη γενναιότητα να αντιμετωπίσουμε έναπροσωπικό σκάνδαλο;

Άλλα ερωτήματαπου θέτει το βιβλίο είναι:

Πόσο εύκολοείναι να γκρεμιστούν τα πρότυπα;

Πόσο δύσκολοείναι να καμφθεί η αντίσταση που προβάλλει το κατεστημένο;

Κατά πόσο ηκοινή γνώμη διαμορφώνεται από πραγματικά ελεύθερη βούληση και δεν είναιπροαποφασισμένη από γραφεία τύπου, προσωπικούς συμβούλους και φίλα προσκείμεναή δωροδοκηθέντα μέσα ενημέρωσης;

Το βιβλίο«Άνδρας Πρότυπο» της Τέσσας Δουλκέρη είναι ευχάριστο, διασκεδαστικό, με χιούμορκαι λεπτή ειρωνεία να υποβόσκουν, ενδιαφέρον και δέχεται πολλές καιδιαφορετικές αναγνώσεις. Θεωρώ επίσης εκπληκτικό ότι η συγγραφέας κατάφερε μέσασε ένα σχετικά μικρό αριθμό σελίδων, να συμπεριλάβει τόσο πολλά ερωτήματα για τόσοπολλά θέματα που απασχολούν ή και πρέπει να απασχολούν όλους τους πολίτες απότον πρώτο ως τον τελευταίο.

Πέρα από τηναναγνωστική ευχαρίστηση που προσφέρει, το βιβλίο είναι πραγματικά τροφή γιασκέψη, ιδιαιτέρως θα έλεγα για τις γυναίκες αναγνώστριες, εφόσον εκτός από όλαόσα προανέφερα, θίγεται αμέσως ή εμμέσως ο τρόπος που τις αντιμετωπίζουν στοεργασιακό και κοινωνικό τους περιβάλλον και η επακόλουθη αντίδρασή τους.

Προσωπικά, μέσω κάποιωνγυναικείων χαρακτήρων του βιβλίου, μού δημιουργήθηκε το εξής ερώτημα: Γιατίκάποιες γυναίκες αρνούνται τον εκσυγχρονισμό και επιδιώκουν την επιστροφή σεαναχρονιστικά πατριαρχικά πρότυπα (υποταγής και υπηρεσίας), απορρίπτονταςυποσυνείδητα ή βάλλοντας εναντίον του ίδιου τους του φύλου;

Όπως και να ’χει, αναλόγως της πολιτικής καισυναισθηματικής ωριμότητας του καθενός μας, το βιβλίο μπορεί, εκτός των άλλων, ναμας οδηγήσει σε αυτοκριτική/αυτογνωσία, σχετικά με τις θέσεις μας, τις συνέπειεςτων πράξεών μας και την ανάληψη των ευθυνών μας στη ζωή.

 

ΑγγελικήΜπούλιαρη

Λουτράκι, 28 Αυγούστου 2023

Πρώτη Δημοσίευση, 01 Σεπτεμβρίου 2023 : https://www.loutraki365.gr/blog/post/i-aggeliki-mpoyliari-proteineiandras-protypo