ចំរើន អ៊ុយ

“បើអ្នកពោលថាអ្នកក៏ជាមនុស្សស្គាល់ដំណើរធម្មជាតិ អ្នកគួរណាស់ត្រូវដឹងពីដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃសង្គមរីកចម្រើនតាមលក្ខណៈនៃច្បាប់ធម្មជាតិ ។ សន្តិភាពនៃច្បាប់ធម្មជាតិមានមូលដ្ឋានដំបូងបំផុតនៅឯចិត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ៗហ្នឹងហើយ ។ បើអ្នកជាមនុស្សដែលគ្មានសន្តិភាពផ្លូវចិត្តទេ ផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកមានស្នាមកំហឹង គំនុំគុំគួន ព្យាបាទ ច្រណែននិន្ទាឈ្នានីស នុះចិត្តបែបនេះវាគ្មានលំនឹងទេ វារង្គោះរង្គើ មិនហ្នឹងនសោះឡើយ ចិត្តនេះពោរពេញទៅដោយកិលេស ភាពជ្រួលជ្រាល ។ ចិត្តបែបនេះ បើអ្នកណាទៅប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយ អ្នកនោះឯងនឹងទទួលនូវភាពមិនសុខស្រួល មិនមានសន្តិភាពដោយឥទ្ធិពលនៃស្នាមទោសៈនៃចិត្តនុះ អឹញ្ចឹងហើយតើសន្តិភាពម្ដេចមានចំពោះពិភពលោកទៅ បើសូម្បីតែមនុស្សពីរនាក់ប្រាស្រ័យគ្នាមិនបានផងនុះ។ ដូច្នេះដំណើរសន្តិភាពនៃច្បាប់ធម្មជាតិវាប្រព្រឹត្តឡើងពីមនុស្សម្នាក់ៗជាមុន គឺមនុស្សម្នាក់ៗត្រូវមានសន្តិភាពផ្លូវចិត្តជាមុនទើបពិភពលោកនេះមានសន្តិភាពកើត ។
ដូចគ្នាផងដែរ ចំពោះដំណើររីកចម្រើននៃសង្គមមួយ វាផ្ដើមពីកោសិកានៃសង្គមនុះជាមុន ។ កោសិកាត្រូវតែជាកោសិកាដែលចម្រុងចម្រើន ជាកោសិកាដែលផ្ដល់ឲ្យកោសិកាដទៃទៀតប្រាស្រ័យទាក់ទងបាន ជាកោសិកាដែលផ្ដល់ឲ្យកោសិកាដទៃទៀតពឹងពាក់បាន ជាកោសិកាដែលបូជាខ្លួនសម្រាប់ប្រយោជន៍រួម ។ តើកោសិកាល្អនុះជាកោសិកាបែបណា?
កោសិកាល្អជាកោសិកាពោរពេញទៅដោយធនធាន ។ ធនធានសំដៅជាពិសេសទៅដល់ចំណេះដឹង ។ ប្រជាពលនៃរដ្ឋដែលពោរពេញដោយចំណេះដឹង នឹងធ្វើឲ្យសង្គមនុះរីកចម្រើនទៅយ៉ាងរហ័សបំផុត ពីព្រោះសង្គមនេះសម្បូរទៅដោយខ្លឹមមនុស្ស ។ ការបង្ហាញនេះជាការរីកចម្រើននៃសង្គមស្របតាមដំណើរនៃច្បាប់ធម្មជាតិ ។ បើសង្គមគ្មានកោសិកាដែលពោរពេញទៅដោយធនធានទេ ទោះជាយកព្រះឥន្ទ ព្រះព្រហ្ម ទេវតាណា មកដឹកនាំក៏ជួយសង្គមដុនដាបនុះមិនបានដែរ ។ ចូរកុំព្យាយាមធ្វើអ្វី បញ្ច្រាសនឹងដំណើរនៃច្បាប់ធម្មជាតិ ព្រោះវាមានតែនាំទៅរកវិនាសទេ ។”
― Thai Kimleang

“គេសួរខ្ញុំថា តើខ្ញុំហ្នឹងស្រលាញ់ព្រះពុទ្ធសាសនាទេ?
ខ្ញុំប្រាប់ថាមិនស្រលាញ់ទេ!! ប៉ុន្តែខ្ញុំយល់ព្រះធម៌ ។
គេថា ខ្ញុំគ្រីស្ទាន!!
ខ្ញុំថា បើថាខ្ញុំជាគ្រីស្ទានគឺរឹតតែមិនមែនទៅទៀត ។ គេសួរថា ចុះអ្វីវិញទៅចឹង?
ខ្ញុំថា ខ្ញុំយល់ព្រះធម៌នៃព្រះពុទ្ធ ។ គេថា បើយល់ព្រះធម៌គឺព្រះពុទ្ធសាសនាហើយ ម៉េចបានមិនស្រលាញ់? ខ្ញុំថាខ្ញុំមិនមែនព្រះពុទ្ធសាសនាទេ!! ខ្ញុំមិនមានភក្ដីភាពចំពោះសាសនាព្រះពុទ្ធទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំជាអ្នកយល់ពីព្រះធម៌ ។ គេសួរថាបើយល់ពីព្រះធម៌ ប្រាប់ខ្ញុំមើលតើមានឋាននរកទេ មានឋានសួគ៌ទេ តើមានខ្មោចអត់? ខ្ញុំថា នរកមិនមែនឋាន សួគ៌មិនឋានទេ វានៅក្នុងចិត្ត ។ បើខ្មោចមានមែនគឺពេលមនុស្សងាប់គេហៅខ្មោច!! ប៉ុន្តែព្រលឹងខ្មោចគ្មានទេ!! គេថាខ្ញុំអត់យល់ពីព្រះធម៌ព្រះពុទ្ធ ។ ខ្ញុំសង្វេគចិត្តពេក ព្រោះម្នាក់នុះងងឹតទាំងថ្ងៃ ។ ខ្ញុំក៏ថា ហ្ហើយមិនអីទេ! ចាំថ្ងៃក្រោយជជែកគ្នាទៀត ។”
― Thai Kimleang

“ភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់ជនជាតិមួយជាភាពខ្សោយកំពូលបំផុតក្នុងចំណោមភាពខ្សោយទាំងឡាយនៃជាតិសាសន៍នុះ ហើយក៏ជាមូលហេតុធ្វើឲ្យជាតិសាសន៍ដទៃមើលងាយ និង ចំអកឡកឡឺយ ។”
― Thai Kimleang

“I've learned that people will forget what you said, people will forget what you did, but people will never forget how you made them feel.”
― Maya Angelou