ირაკლი აბაშიძე’s Followers

None yet.

ირაკლი აბაშიძე

Born

in ხონი, ქუთაისის გუბერნია, რუსეთის იმპერია

September 10, 1909

Died

January 14, 1992

Genre

Poetry, Nonfiction, Science

edit data

ცნობილი ქართველი პოეტი ირაკლი ბესარიონის ძე აბაშიძე (English: Irakli Abashidze) დაიბადა 1909 წლის 10 სექტემბერს დაბა ხონში. 1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. პოეტის პირველმა ლექსებმა, რომლებიც 1928–1929 წლებში იბეჭდებოდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში, იმთავითვე მიიპყრო ქართველი მკითხველის ყურადღება. მისი პირველი პოეტური კრებულებია: "რამდენიმე ლექსი" (1932 წ.), "ახალი ლექსები" (1938 წ.) და "ლექსები" (1941 წ.). 1938–1939 წლებში იყო ჟურნალ "ჩვენი თაობის" რედაქტორი, 1939–1944 წლებში საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის პასუხისმგებელი მდივანი, 1946-1953 წლებში ჟურნალ "მნათობის" რედაქტორი, 1953–1967 წლებში კი საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე. ირაკლი აბაშიძე 1960 წლიდან საქართველოს მეცნიერე ცნობილი ქართველი პოეტი ირაკლი ბესარიონის ძე აბაშიძე (English: Irakli Abashidze) დაიბადა 1909 წლის 10 სექტემბერს დაბა ხონში. 1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. პოეტის პირველმა ლექსებმა, რომლებიც 1928–1929 წლებში იბეჭდებოდა ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში, იმთავითვე მიიპყრო ქართველი მკითხველის ყურადღება. მისი პირველი პოეტური კრებულებია: "რამდენიმე ლექსი" (1932 წ.), "ახალი ლექსები" (1938 წ.) და "ლექსები" (1941 წ.). 1938–1939 წლებში იყო ჟურნალ "ჩვენი თაობის" რედაქტორი, 1939–1944 წლებში საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის პასუხისმგებელი მდივანი, 1946-1953 წლებში ჟურნალ "მნათობის" რედაქტორი, 1953–1967 წლებში კი საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე. ირაკლი აბაშიძე 1960 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსია. ამავე წელს მისი ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით მოეწყო იერუსალიმის სამეცნიერო ექსპედიცია, აკაკი შანიძისა და გიორგი წერეთლის მონაწილეობით. ექსპედიციამ მანამდე არსებულ აღწერილობათა მიხედვით იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში აღმოაჩინა შოთა რუსთაველის ფრესკის ადგილი, რომელიც მთლიანად შავი საღებავით იყო დაფარული. საღებავის ზემოთა ფენის მოშორების შემდეგ შესაძლებელი გახდა ფრესკის მთლიანად აღდგენა. შოთა რუსთაველის იერუსალიმური პორტრეტი თავისი სიძველითა და მნიშვნელობით უნიკალური მონაპოვარია შოთა რუსთაველის ბიოგრაფიისათვის. 1966 წელს მისი ინიციატივით გაიმართა შოთა რუსთაველისადმი მიძღვნილი საერთშორისო მასშტაბის დიდი იუბილე, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა როგორც ქართული პოეტური სიტყვის, ისე ქართული კულტურის საყოველთაო აღიარების საქმეში. პოეტი ამავე წელს გახდა შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატი, კრებულისათვის – "პალესტინა, პალესტინა". 1963–1985 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული "ვეფხისტყაოსნის" აკადემიური ტექსტის დამდგენი კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო 1982 წლიდან შოთა რუსთაველის საზოგადოების პირველი თავმჯდომარე. 1950-60-იან წლებში იმოგზაურა ინდოეთში. 1959 წელს გამოაქვეყნა ორი ლირიკული ციკლი: "მწველ ინდოეთში" და "ინდოეთის გზებზე". აღნიშნული პოეტური კრებულებისათვის 1972 წელს მიენიჭა ჯავაჰარლალ ნერუს სახელობის პრემია, რომელიც პირადად ინდირა განდიმ გადასცა. ირაკლი აბაშიძეს მნიშვნელოვანი წვლილი მიუძღვის ქართული ენციკლოპედიის რედაქციის ჩამოყალიბებისა და ენციკლოპედიის გამოცემის საქმეში. მისი სახელობისაა ქართული ენციკლოპედიის მთავარი სამეცნიერო რედაქცია. 1966-1992 წლებში ის იყო ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორი. 1970 წელს გახდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი. ცნობილი პოეტის კალამს ასევე ეკუთვნის რამდენიმე ლირიკული ციკლი: "მონადირის ღამეები", "ჰყვავის გურია", "ჰიმნი სიცოცხლეს დედამიწაზე", "მონოლოგი აჩრდილებთან", "ქარები რიონის ხეობაში", საბავშვო ლექსები და რამდენიმე პოემა. 1987 წელს მწერალი გახდა გალაკტიონ ტაბიძის პრემიის ლაურეატი, წიგნისთვის "ოცი ლექსი გალაკტიონ ტაბიძეს" . ირაკლი აბაშიძის ლექსები თარგმნილია მრავალ ენაზე. მისი ლექსები რუსულად თარგმნეს ბ. პასტერნაკმა, ბ. ახმადულინამ, ე. ევტუშენკომ, ა. მეჟიროვმა, მ. სიძელნიკოვმა და სხვებმა. გერმანულად პოეტის ლექსები თარგმნა ჰ.ბუდენზიგმა. 1988 წელს ი. აბაშიძე გახდა საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშისა და „საპატიო ნიშნის“ ორდენებით, მედლებით.
ირაკლი აბაშიძის პირადი არქივი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში; არქივი ცენტრს მისმა ქალიშვილმა, ქართული ენციკლოპედიის რედაქტორმა, ირინე აბაშიძემ, 2009 წლის 19 თებერვალს გადასცა.
პოეტი გარდაიცვალა 1992 წლის 14 იანვარს, დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. ...more