Τρίτο και τελευταίο βιβλίο που έγραψε ο αδικοχαμένος Στιγκ Λάρσον πριν από 10 και βάλε χρόνια (πότε πέρασαν καλέ, πφφφ γερνάμε!), το οποίο συνεχίζεται από εκεί ακριβώς που τελείωσε το δεύτερο μέρος. Παρόλο που το πρώτο βιβλίο είναι αυτόνομο, όπου εισαγόμαστε στο Millennium και τους ��ασικούς ήρωες, τα επόμενα δύο είναι αλληλένδετα. Ευτυχώς, η ιστορία κλείνει, γιατί ο συγγραφέας πέθανε ξαφνικά από ανακοπή χωρίς να έχει επίσημα παραδώσει κάποια συνέχεια.
Για όσους δεν γνωρίζουν τα παρελκόμενα της σειράς (που είναι περισσότερα από την ίδια τη σειρά): Ο Λάρσον είχε σκοπό να γράψει πολλά βιβλία από τη σειρά Millennium και λίγες μέρες πριν το θάνατό του είχε παραδώσει τα 3 πρώτα βιβλία προς έγκριση στον εκδοτικό οίκο. Δεν είδε τίποτα τυπωμένο προτού πεθάνει, δεν ξέρω καν αν έμαθε πως η σειρά του εγκρίθηκε (παίζει να πέθανε λίγες μέρες μετά την υπογραφή των συμβολαίων, αλλά δεν παίρνω κι όρκο). Έτσι, όλο το έργο του εκδόθηκε μετά θάνατον. Το μείζον θέμα που προέκυψε είναι ότι τα δικαιώματα των βιβλίων εκμεταλλεύτηκαν οι απομακρυσμένοι από αυτόν πατέρας και αδελφός του και όχι η συμβία του, καθώς δεν ήταν παντρεμένοι για λόγους που είχαν σχέση με τη δράση του Λάρσον ενάντια σε νεοναζιστικές οργανώσεις και τις απειλές που δεχόταν από αυτούς, αλλά δεν ήθελε να μεταφέρει και στη σύντροφό του (αλήθεια, δεν υπήρχε το σύμφωνο συμβίωσης τότε στη Σουηδία;). Σε κάθε περίπτωση, οι συγγενείς με τους οποίους είχε να μιλήσει 20 χρόνια έγιναν εκατομμυριούχοι, ενώ η επί 30κονταετίας σύντροφος και σύμβουλός του κατά την έρευνα των βιβλίων (είχε δράση σε γυναικείες οργανώσεις, θέματα που διαχέονται διαρκώς στη σειρά) πήρε τα απαυτά της (όχι, δεν τις έδωσαν δεκάρα ούτε από τις πωλήσεις ούτε από τα δικαιώματα για ταινίες. Για το λόγο αυτό εγώ δεν πρόκειται ποτέ να αγοράσω τα βιβλία παρά τα δανείστηκα από τη βιβλιοθήκη, ίσως τα αγοράσω κάποτε second hand).
Σε κάθε περίπτωση, το βιβλίο είναι ένα πολιτικό – κοινωνικό – οικονομικό – δικαστικό θρίλερ, που εμπλέκει την αντικατασκοπία, τη μυστική αστυνομία, την κανονική αστυνομία, δημοσιογράφους, χάκερ, σεκιουριτάδες, κρατικούς και κοινωνικούς λειτουργούς, προκειμένου να επιλύσουν το πρόβλημα που ενέκυψε με τον πατέρα της Λίσμπεθ Σαλάντερ στο δεύτερο βιβλίο, ενάντια σε μια καλά οργανωμένη σκευωρία. Εδώ δεν ασχολούνται με το οργανωμένο έγκλημα, αλλά με κρατικά μυστικά και κρυφές υπηρεσίες που δημιουργούν προβλήματα, καταπατούν δικαιώματα πολιτών και δεν διστάζουν ακόμα και μπροστά στο φόνο.
Στα τρία του βιβλία, επομένως, ο Λάρσον βγάζει στο φως όλα τα ψεγάδια της Σουηδικής κοινωνίας – οικονομικά εγκλήματα στο πρώτο, τράφικιγκ στο δεύτερο, Ασφάλεια στο τρίτο. Εντύπωση μου προκάλεσε η ενδοοικογενειακή βία που ασκείται στη Σουηδία και ο μισογυνισμός πολλών – κατά τα άλλα προοδευτικών – Σουηδών. Εκτός από τις παλαιότερες γνωστές ιστορίες της σειράς, ακόμα και σε αυτό το βιβλίο η Έρικα Μπέργκερ βρίσκεται κάποια στιγμή σε ένα χώρο εργασίας όπου σε ανώτερες θέσεις δεν υπάρχουν γυναίκες, ενώ οι άνδρες – συνάδελφοι της κάνουν για κάποιο διάστημα το βίο αβίωτο με σεξιστικά σχόλια.
Όμως, η μεγάλη διαφορά της Σουηδίας από πχ την Ελλάδα, είναι ότι οι «κακοί» πληρώνουν παραδειγματικά για όσα έκαναν και διασύρονται στις τηλεοράσεις και τα μέσα. Διεφθαρμένοι άνθρωποι υπάρχουν παντού, το κράτος όμως εκεί δεν είναι διεφθαρμένο και κάθε φορά που ξεσπάει ένα σκάνδαλο πληρώνουν όλοι οι εμπλεκόμενοι. Στην Ελλάδα, αντίθετα, αν τα πράγματα είναι «πολύ ζόρικα» θα πληρώσει ένας και αυτός συνήθως θα σφαγιαστεί με το … βαμβάκι (λες και μόνος του τα οργάνωνε όλα).
Τελοσπάντων, ωραία θα ήταν να είχαμε έναν Έλληνα Λάρσον να γράφει για τα κακώς κείμενα, αλλά πολύ φοβάμαι ότι είτε θα τον είχαν σκοτώσει (πχ Γκιόλιας) είτε θα είχε κοματοποιηθεί και θα γινόταν πρόβατο κι αυτός (πχ άστο καλύτερα). Κρίμα πάντως που και ο ίδιος ο Λάρσον πέθανε, θα είχαμε δει πολλά περισσότερα από αυτόν. Μέσα στα γενικά κουτσομπολιά που είχα διαβάσει, κάπου αναφερόταν ότι η σύντροφός του στον κοινό τους υπολογιστή έχει σχεδόν έτοιμο το 4ο βιβλίο και πολλές σημειώσεις για το 5ο, αλλά δεν θέλει να τα εκδώσει από σεβασμό στη μνήμη του (διαφωνώ, αλλά δεν με ρώτησε!). Από την άλλη, ο πατέρας και ο αδελφός του προσέλαβαν έναν τύπο να γράψει τη συνέχεια, η οποία κυκλοφόρησε πέρυσι. Δεν ξέρω αν θα ήθελα να τη διαβάσω, εφόσον δεν είναι η συνέχεια του Λάρσον για τους ήρωες που αυτός δημιούργησε.
Όποιος θέλει να σχολιάσουμε είτε για τα κουτσομπολιά της οικογένειας του Λάρσον και τη συνέχεια των βιβλίων είτε για οποιοδήποτε από τα μηνύματα που μας περνά ο συγγραφέας, καλοδεχούμενα τα σχόλια!