بر بال بحران: زندگی سیاسی علی امینی

by ایرج امینی

زندگی سیاسی علی امینی

Genres: History, Iran, Biography, Nonfiction

602 pages, Hardcover

First published January 1, 2009

Reviews

[Amin · Rating 4 out of 5]

ایرج امینی، نویسنده کتاب و فرزند دکتر امینی سعی کرده جانب بی طرفی رو رعایت کنه. جاهایی موفق بوده و جاهایی خیر.
شروع کتاب به قبل از تولد دکتر امینی و از زمان صدارت امین‌الدوله جد دکتر امینی برمی گردد. یک سری وقایع تاریخی را توصیف می کند تا به دهه 1330 که تقریبا شروع زندگی سیاسی دکتر امینی هست برسد. بیشتر کتاب به زمان نخست وزیری و حدود 50 صفحه به زمان مشاور محمدرضا شاه در اواخر حکومت پهلوی می پردازد.

شناخت شخصیت شاه و اینکه چگونه از یه شاه مشروطه تبدیل به شاه مستبد شد به خوبی در کتاب نشان داده شده است. برای من که در حال مطالعه تاریخ معاصر هستم، بعد از مطالعه کتاب‌های خواب آشفته نفت گزینه بسیار مناسبی بود زیرا که وقایع کتاب دقیقا بعد از وقایع خواب آشفته نفت اتفاق می افتند.

[Amir Azad · Rating 4 out of 5]

علی امینی احتمالا تنها نخست وزیر مستقل در دوران پس از کودتا ۳۲ تا انقلاب ۵۷ ایران است. شخصیت جالب و قابل توجهی دارد و مورد خوبی است برای مطالعه. اما این کتاب بیش از شناخت امینی برای من اهمیت داشت. چون تصویرم را از شخص شاه به نوعی کاملتر کرد و در نقاطی به کلی تغییر داد.
خاطرات علی امینی در مجموعه تاریخ شفاهی هاروارد (که یکی از منابع این کتاب هم بوده) جالب است و خواندنی. اگر فایل‌های صوتی آن مصاحبه را هم بتوانید پیدا کنید از همه جذاب تر است.

[Sadegh · Rating 4 out of 5]

قضاوت بسیار منصفانه نویسنده که پسر ایشان هستند بسیار قابل توجه است. تصویری که از دوران پهلوی دوم و به ویژه شخص محمد رضا شاه در این کتاب عنوان میشود تا حد زیادی متفاوت از پیش زمینه مرسوم خیلی از ماست. تصویری که نقش غرب در دربار را نه از دید سلطه و استعمار که بیشتر تا حدودی به واسطه نیاز شدید داخلی برای پیدا کردن راهی برای کنترل اوضاع و راضی نگه داشتن اکثیرت جامعه توصیف می کند. نیازی که هنوز شاید یکی از مشکلات اساسی روز مملکت ماست...

[Shirin Boroomand · Rating 4 out of 5]

چقدر خوندنش در این روزها ضروری و روشنگره! به خصوص از این جهت که دریچه‌ای رو به مواجهه یک نیروی سیاسی میانه با جبهه ملی از یک طرف و با شاه از طرف دیگر باز می‌کرد بسیار جالب بود و مختصات سیاسی اون دوره رو خیلی روشن می‌کرد.

[Hadi Akbari · Rating 4 out of 5]

کتابی که تنها فرزند علی امینی نوشته از نظر من در زمره یک کتاب زندگی نامه صرف نمی توان نگاه کرد، این کتاب برشی از تاریخی است که علی امینی در آن زندگی کرده و ایرج امینی از انواع مدارک و مستندات و منابع مربوط به این دوره استفاده کرده تا زوایای مختلف حوادث را به مخاطب نشان دهد و این مزیت بزرگ آن است.
تنها فرزند به گفته ی خودش سعی دارد تا نگاه بی طرفانه ای به زندگی پدر بیاندازد و نگذارد محبت‌های زیادی که به او دارد در این نوشته‌ها دخیل شود، اما انگار موفقیت صد در صدی به دست نیاورده و بعضی جاها سعی می‌کند تا او را منزه‌تر جلوه دهد.
علی امینی نوه امین الدوله در این کتاب به خوبی شناسانده شده، فردی که همان راه اعتدال و خدمت به مردم خاندانش را در پیش می‌گیرد و سعی می‌کند نگاه جانبدارانه و حزبی به ماجراهای سیاسی کشور نداشته باشد تا جایی که نخست وزیری او به تنها امید سیاسیون برای نجات از بحران کشور و سقوط تبدیل می‌شود و افرادی او را به مثابه امیرکبیر دوران می‌بینند. با توجه به سیر زندگانی امینی واقعاً اگر همکاری با او کمی بیشتر می‌بود شاید دوران بحران به خوبی سپری می‌شد اما تاریخ و نوشته‌های این کتاب به خوبی عامل عدم موفقیت را نشان می‌دهد.
سخنان ایشان باید راهنمای سیاسیون باشد تا بدانند برای چه در این مقام و منصب قرار گرفته اند.
یک ستاره از این کتاب کم کردم چراکه در فصل اخر و زمانی که به زندگی او در خارج از کشور و پایان دوران سیاسی او می‌رسد، نویسنده به جای اینکه کمی زندگانی امینی را حالا که فرصت بوده بیشتر بازگو کند، در دو صفحه به پایان می‌برد، گویی امینی حدود پانزده سالی که در سیاست ایران نبوده هیچ اقدام یا حرف سیاسی دیگر نزده و این به نظر بعید است.

[Amirhesam]

واقعاً کتاب خوبی است تصویر روشنی از حکومت پهلوی دوم میدهد
شخصیت شاه و دکتر امینی و ارتباط بین این دو بسیار جذاب بوده و با مطالعه این کتاب درک روشنی از چرایی و لزوم سقوط حکومت پهلوی بدست می آید
همچنین خواندن خاطرات و مشاهدات دکتر امینی این نکته را دارا بود که چقدر وقایع تاریخی و حکومت گری میتواند
امریی متسلسل و سرشار از اشتباهات مکرر باشد و هیچ کس از آن درس نگیرد

[Amirhossian · Rating 4 out of 5]

فقط عجیبه این همه دشمنی پهلوی اول با رجال قدیمی اش
و سخن چینان و اطرافیان نادات

[Saeed Sarraf · Rating 5 out of 5]

یکی از بهترین کتاب هایی که خوندم. نه به معنی بدون نقص بودن بلکه از لحاظ جامعیت، پرداخت متوازن به شخصیت علی امینی، خانواده‌ش، و وقایع تاریخی. نویسنده که پسر دکتر امینی هست طبعا نگاه متمایل به رجل قاجاری دوره پهلوی داشته و تلویحا این ایده رو منتقل میکنه که شاه چشم دیدن این گروه مدبر رو نداشت. خلاصه بحث کتاب اینه که قوام، مصدق و امینی سه فرصت و شخصیت تاثیرگذار دوره پهلوی بودند که شاه هر سه رو به نحوی از صحنه کنار گذاشت. شاید برای داشتن قضاوتی منصفانه تر از امینی نیاز باشه جدای از کاری که پسرش کرده هم درباره امینی مطالعه داشت اما برای کسی که کنجکاوی اولیه‌ش رو یک کتاب ارضا میکنه این اثر ایده‌آله. باید گفت این کتاب و آثاری ازین دست میتونن به ما در رسیدن به فهمی از تاریخ پهلوی ها کمک کنند. واقعیت تلخ اینه که ما واقعا کتابی که دوره پهلوی رو به شکل تحلیلی مورد بررسی قرار بده نداریم. به هر حال همین زندگی نامه ها هم فرصت مغتنمی هستند و من این کتاب رو از حیث آشنایی با دوره پهلوی هم قویا توصیه میکنم. برداشتی که نویسنده منتقل میکنه اینه که تکنوکرات های مدبر دوره شاه قربانی دیکتاتوری او شدند و عملا رژیمی که حمایت قدرت برتر جهان رو داشت به علت تک روی شاه با سیاست های غلط شخص او فرو پاشید. به این معنی که اگرچه آمریکا تقریبا در همه موضوعات مهم کشور دخالت میکرد اما این دخالت ها در سطح وسیعی با نیت اصلاحات اجتماعی و اقتصادی بود تا ایران رو به قدرتی مقابل کمونیسم مبدل کنه اما شاه از رابطه با آمریکا صرفا تقویت نیروی نظامی رو میخواست. موضوعی که نهایتا باعث روگردانی آمریکا از او شد. شخصیت جامع الاطراف امینی ازین حیث درین کتاب برای من جذاب بود که او هم ملی بوده، هم گرایش های عمیق اسلامی داشته ، هم علمی و تحصیل کرده بوده و به اصل نظام پادشاهی متعهد بوده. و البته چیزی که از گفتنش ابایی نداشته تمایلش به رابطه نزدیک بین ایران و آمریکا بوده. قسمت انتهایی که خاطرات امینی در ماه های آخر سلطنت هست که نقش مشاور شاه رو داشته سند بسیار جالبی از فروپاشی تدریجی حکومت شاه هست و اینکه حکومتی ها خیلی منطقی و آرام عملا با این موضوع کنار اومدند و آنچنان هم از انقلاب شوک نشده بودند.

[مهدی رنجبریان · Rating 4 out of 5]

یه روایت از دوران پهلوی دوم. به یه سری از موضوعات کلا اشاره نکرده بود (اعلام ورشکستی کشور، سرانجام اصلاحات ارضی و...) کلی داستان جالب از یه قاجاری تو دربار پهلوی. به نظرم اگر ۱۰۰ سال پیش خود امینی نخست‌وزیر میشد تو دربار قاجار همینقدر میتونست بازی کنه که تو دربار پهلوی کرد جالبه که تقریبا سرنوشت مشابهی با پدربزرگش داشت.

[Karim Arghandehpour · Rating 4 out of 5]

علی امینی شخصیت برجسته ای در تاریخ سیاسی معاصر ایران است. از این رو خاطرات او مهم است. ولی متاسفانه فرزندش که گردآوری این کتاب را برعهده داشته کار را چندان درست به ثمر نرسانده است. کتاب حاوی حواشی حوصله سربر زیادی است که او اضافه کرده و عملا کتاب را از ارزش اصلی دور کرده است.