What do you think?
Rate this book
De gevangenen van Breendonk
Na de invasie van België door de nazi's in 1940 werd het Fort van Breendonk door de SS omgebouwd tot een Auffanglager, een opvangkamp. Vaak was het voor de gevangenen de laatste halte voor de concentratiekampen. Officieel was Breendonk geen concentratiekamp, maar de omstandigheden waren er even onmenselijk. Ongeveer 3.600 mannen en vrouwen werden opgesloten in Breendonk. Amper de helft overleefde de Tweede Wereldoorlog. De Amerikaanse auteur James M. Deem verdiepte zich vier jaar lang in de getuigenissen van deze gevangenen, als basis van een chronologisch relaas over Breendonk tijdens de oorlogsjaren. Joden, verzetsstrijders, communisten en andere politieke gevangenen: Deem beschrijft beklijvend hun persoonlijke verhalen over de dwangarbeid, de ontberingen, de folteringen, de executies. De onvoorstelbare horror in het kamp staat in schril contrast met de wil om te overleven en de samenhorigheid van de gevangenen. Het boek is rijkelijk geïllustreerd met zowel historische foto's als actuele beelden door de Belgische fotograaf Leon Nolis.
303 pages, Paperback
First published August 4, 2015
55 people are currently reading
549 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 55 reviews
July 4, 2018
James M. Deem is een Amerikaans auteur afkomstig van de staat West-Virginia en een gepensioneerd lesgever van zowel universiteitsstudenten als 16- tot 18-jarigen. Als tiener begon hij al fictieverhalen te schrijven. Enkele jaren geleden begon hij te schrijven over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust, maar tot september 2010 had hij nog nooit van het Fort van Breendonk gehoord. Hij deed voor dit boek onderzoek naar verschillende getuigenissen van overlevenden van ‘de hel van Breendonk’ dat als opvangkamp (Auffanglager) diende voor gevangenen die werden vrijgelaten ofwel verder getransporteerd naar de Duitse concentratiekampen zoals Auschwitz en Buchenwald. Er werden joden, leden van het verzet, communisten en andere politieke gevangenen vastgehouden in omstandigheden die niet moesten onderdoen voor die van de vernietigingskampen.
Het boek vangt aan met een bouwgeschiedenis en een schets van het fort dat tussen 1909 en 1914werd gebouwd in een ring van forten rond Antwerpen dat moest zorgen voor een verdedigingsgordel tegen een mogelijke Duitse invasie. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog na de inname van België bouwde de SS het fort om, en onder het gezag van SS-officieren Schmitt en Prauss en hun ‘Zugführers’, medegevangenen die hun bevelen mee moesten helpen uitvoeren en die dikwijls nog gewelddadiger bleken, verbleven er in totaal 3590 gevangen die er werden uitgebuit, verhongerd en gefolterd. Het kamp was gekend voor zijn buitengewoon hoog sterftecijfer. Een overlevende verklaarde dat hij liever ‘negentien maanden in Buchenwald zou zitten dan negentien dagen in Breendonk’.
Het grootste deel van het boek bestaat uit de getuigenissen waarvoor Deem beroep deed op archieven, autobiografieën, uitspraken in rechtszaken en interviews met de aan het woord komende overlevenden. De lezer wordt zo blootgesteld aan de gruwel en de onmenselijkheid die de gevangenen er meemaakten. Zo moesten gevangenen dikwijls 24 uur of langer rechtop staan zonder enige steun te mogen zoeken, en zonder eten of drinken. Ze werden uitgelachen en uitgejouwd door hun beulen. De porties voedsel voor de gevangenen waren zo gerantsoeneerd dat zelfs de Duitse legerarts van de ziekenboeg af en toe opriep om meer voedsel te verdelen, en dat zij zelfs ten opzichte van gevangenen van andere kampen toen ze ermee in aanraking kwamen, ondervoed waren. Maar zelfs met dit weinige voedsel werd er van de gevangenen zinloze arbeid geëist, uren na elkaar in onmenselijke omstandigheden.
Nadien wordt er ingezoomd hoe het einde van bepaalde gevangenen van wie de getuigenissen zijn opgenomen in het boek eruitzag. Sommigen werden nog per trein naar Duitsland gevoerd, tijdens die rit trachtten er enkelen, niet lang voor de bevrijding, nog te vluchten. Weer andere Belgische gevangenen kwamen zelfs van de uiteindelijke bestemming van die trein, namelijk Neuengamme, nog op de schepen Cap Arcona en Thielbek terecht die door de Britse Royal Air Force werden aangevallen. Enkele gevangenen onder hen die nog de moed hadden zich hieruit te redden, werden door de hun begeleidende SS-ers nog doodgeschoten ook.
Na de vrijlating van de gevangenen werd het fort onder de benaming Breendonk 2 gebruikt om Belgische collaborateurs op te sluiten. Er heerste willekeur en razernij in de behandeling van deze collaborateurs door de bewakers. Straf is dat een voormalige gevangene van Breendonk die in het boek aan het woord komt, de onmenselijke behandeling van de collaborateurs op hun beurt ook veroordeelde. Pas nadat het fort in oktober 1944 onder Brits toezicht kwam te staan, werden gevangenen niet meer misbruikt, volgens de auteur.
Voor dit boek werkte James Deem twee jaar samen met fotograaf Leon Nolis die voor de actuele foto’s van het fort zorgde. De grootvader van Nolis werd nog ondervraagd in fort Breendonk waardoor dit project voor hem ook een persoonlijk randje kreeg. Daarnaast vind je in het boek ook foto’s terug uit archieven van o.a. een Duitse propagandafotograaf en tekeningen van de tekenaar Jacques Ochs, één van de gevangenen die er verbleef, en er een deel van zijn tekeningen naar buiten wist te krijgen.
Dit boek heeft niet als doel om onderhoudend te zijn maar wel om de geschiedenis niet te vergeten, en biedt een herinnering aan de vele slachtoffers die door Breendonk vielen, en de ongelooflijke moed die mensen vinden om in extreme omstandigheden te proberen overleven. Onder andere de arrestanten van de eerste raids op joden in Antwerpen (cf. de roman Wil van Jeroen Olyslaegers) werden er ondergebracht. Deem is duidelijk geen op sensatie beluste Amerikaanse auteur, maar slaagde er in tegendeel door degelijk onderzoek in om door middel van menselijke getuigenissen een duidelijk beeld te schetsen uit de hel van Breendonk. Dit boek dateert uit 2015, en kwam op de markt in het Nederlandse taalgebied dankzij uitgeverij Horizon.
Deze recensie verscheen ook als Hebban-recensie, zie: https://www.hebban.nl/recensies/natha...
Het boek vangt aan met een bouwgeschiedenis en een schets van het fort dat tussen 1909 en 1914werd gebouwd in een ring van forten rond Antwerpen dat moest zorgen voor een verdedigingsgordel tegen een mogelijke Duitse invasie. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog na de inname van België bouwde de SS het fort om, en onder het gezag van SS-officieren Schmitt en Prauss en hun ‘Zugführers’, medegevangenen die hun bevelen mee moesten helpen uitvoeren en die dikwijls nog gewelddadiger bleken, verbleven er in totaal 3590 gevangen die er werden uitgebuit, verhongerd en gefolterd. Het kamp was gekend voor zijn buitengewoon hoog sterftecijfer. Een overlevende verklaarde dat hij liever ‘negentien maanden in Buchenwald zou zitten dan negentien dagen in Breendonk’.
Het grootste deel van het boek bestaat uit de getuigenissen waarvoor Deem beroep deed op archieven, autobiografieën, uitspraken in rechtszaken en interviews met de aan het woord komende overlevenden. De lezer wordt zo blootgesteld aan de gruwel en de onmenselijkheid die de gevangenen er meemaakten. Zo moesten gevangenen dikwijls 24 uur of langer rechtop staan zonder enige steun te mogen zoeken, en zonder eten of drinken. Ze werden uitgelachen en uitgejouwd door hun beulen. De porties voedsel voor de gevangenen waren zo gerantsoeneerd dat zelfs de Duitse legerarts van de ziekenboeg af en toe opriep om meer voedsel te verdelen, en dat zij zelfs ten opzichte van gevangenen van andere kampen toen ze ermee in aanraking kwamen, ondervoed waren. Maar zelfs met dit weinige voedsel werd er van de gevangenen zinloze arbeid geëist, uren na elkaar in onmenselijke omstandigheden.
Nadien wordt er ingezoomd hoe het einde van bepaalde gevangenen van wie de getuigenissen zijn opgenomen in het boek eruitzag. Sommigen werden nog per trein naar Duitsland gevoerd, tijdens die rit trachtten er enkelen, niet lang voor de bevrijding, nog te vluchten. Weer andere Belgische gevangenen kwamen zelfs van de uiteindelijke bestemming van die trein, namelijk Neuengamme, nog op de schepen Cap Arcona en Thielbek terecht die door de Britse Royal Air Force werden aangevallen. Enkele gevangenen onder hen die nog de moed hadden zich hieruit te redden, werden door de hun begeleidende SS-ers nog doodgeschoten ook.
Na de vrijlating van de gevangenen werd het fort onder de benaming Breendonk 2 gebruikt om Belgische collaborateurs op te sluiten. Er heerste willekeur en razernij in de behandeling van deze collaborateurs door de bewakers. Straf is dat een voormalige gevangene van Breendonk die in het boek aan het woord komt, de onmenselijke behandeling van de collaborateurs op hun beurt ook veroordeelde. Pas nadat het fort in oktober 1944 onder Brits toezicht kwam te staan, werden gevangenen niet meer misbruikt, volgens de auteur.
Voor dit boek werkte James Deem twee jaar samen met fotograaf Leon Nolis die voor de actuele foto’s van het fort zorgde. De grootvader van Nolis werd nog ondervraagd in fort Breendonk waardoor dit project voor hem ook een persoonlijk randje kreeg. Daarnaast vind je in het boek ook foto’s terug uit archieven van o.a. een Duitse propagandafotograaf en tekeningen van de tekenaar Jacques Ochs, één van de gevangenen die er verbleef, en er een deel van zijn tekeningen naar buiten wist te krijgen.
Dit boek heeft niet als doel om onderhoudend te zijn maar wel om de geschiedenis niet te vergeten, en biedt een herinnering aan de vele slachtoffers die door Breendonk vielen, en de ongelooflijke moed die mensen vinden om in extreme omstandigheden te proberen overleven. Onder andere de arrestanten van de eerste raids op joden in Antwerpen (cf. de roman Wil van Jeroen Olyslaegers) werden er ondergebracht. Deem is duidelijk geen op sensatie beluste Amerikaanse auteur, maar slaagde er in tegendeel door degelijk onderzoek in om door middel van menselijke getuigenissen een duidelijk beeld te schetsen uit de hel van Breendonk. Dit boek dateert uit 2015, en kwam op de markt in het Nederlandse taalgebied dankzij uitgeverij Horizon.
Deze recensie verscheen ook als Hebban-recensie, zie: https://www.hebban.nl/recensies/natha...
August 9, 2018
Ik woon er maar een paar kilometers van af. Kan me niet indenken dat zo'n gruwelijke dingen ook hier gebeurde. Wel zeker de moeite om te lezen
December 17, 2023
Writing was a bit poor at times, but incredible story!
July 29, 2015
More reviews at Mrs. ReaderPants.
REVIEW: I had to read this one in small chunks because it is so sad and horrible what happened to the prisoners at Breendonk. I toggled my reading with a fantasy romance, which I think helped me get as far as I did in the book. Like the author, I had also not previously heard of Breendonk. It is not as famous as, say, Auschwitz or Bergen-Belsen or Dachau. The stories are well-written and emotional, and reading about Breendonk will take its toll. This is not a happy book.
It was so difficult to read this one that I had to stop around halfway through. I decided to call it quits after waking up in the middle of the night and having a hard time going back to sleep. I just couldn't stop thinking about Breendonk and its bathrooms and what it must have smelled like and how real people dropped dead from exhaustion and starvation. I'm truly not a very emotionally sensitive person--it really takes a lot for me to get emotional--so I would think people who are more sensitive would really struggle with what happened at Breendonk.
This book is well-written and emotionally raw. The author clearly cares about his topic and has thoroughly researched Breendonk and the many people who worked, lived, and died there. Deem has done such a fantastic job writing these stories that I just could not read one more page. I couldn't even read about Breendonk, but real people actually lived these situations.
USES FOR TEACHERS/LIBRARIANS:
ENGLISH LANGUAGE ARTS: companion to units on The Holocaust and The Diary of Anne Frank
SOCIAL STUDIES/HISTORY/HUMANITIES: Discuss the history of Breendonk prior to its becoming a reception camp. How was its location and physical surroundings important to the camp's protection from outside forces? Why do students think the prisoners had to uncover Breendonk's camouflage all day long?
ART: Some critics believe Breendonk artist Jacques Ochs harbored anti-Semitic feelings and that those feelings came out in his drawings. How do Jacques Ochs' drawings of Breendonk guards and prisoners show (or not show) his anti-Jewish views?
THE BOTTOM LINE: An important and emotional glimpse into the people and families affected by the horrors at Breendonk. Most pages include photos, illustrations, and/or maps. Well-written, thoroughly researched, and incredibly sad.
STATUS IN MY LIBRARY: On order. An excellent addition to any HS Holocaust collection.
READALIKES: Night
(Wiesel);
Terezin: Voices from the Holocaust
(Thomson)Presentation and layout: 5/5--clean layout with photos, illustrations, or maps on nearly every page
Quality of information: 5/5--well-researched and emotional
Photos/illustrations: 5/5--high-quality photos from the actual time period
Documentation of sources: 5/5--among the most thoroughly researched and documented narrative nonfiction I've seen. Includes detailed 5-page bibliography.
Front and back matter: 5/5--contains Author's Note describing his experience touring Breendonk, Afterward (what happened to Breendonk prisoners/families after 1945), list of deportations (including number of survivors), quotation sources organized by chapter, extensive bibliography, Acknowledgments, illustration credits, index
Engrossing: 5/5--Well-written and easy to follow, but it's an emotionally difficult read. I had to read it in small segments over several days because it was so sad. About halfway through, I could not read any more--it was taking too great an emotional toll on me.
Writing: 5/5--The writer clearly has an emotional connection with what happened at Breendonk. Easy to follow the stories and, at times, difficult to put down.
Appeal to target audience: 5/5--Student and adult readers will find this story emotional and informative.
Appropriate length: 3/5--352 pages--very interesting but for me, too long and detailed. It was overwhelming.
CONTENT: This book is very emotional and not recommended for readers younger than age 13.
Language: none
Sexuality: none
Violence: very high--stories of abuse, torture, murder
Drugs/Alcohol: cigarettes
Other: none
June 27, 2020
Very good
This book was really good. It's hard to believe how many concentration camps and death camps there actually were. This was about a lesser known one
This book was really good. It's hard to believe how many concentration camps and death camps there actually were. This was about a lesser known one
August 20, 2015
James M. Deem seems to have a knack for finding interesting topics in history, exploring them, and explaining them in an easily digestible manner. With The Prisoners of Breendonk, he's uncovered a piece of World War II history that I'm quite certain few are familiar with. I wasn't until I found this book. Though not a concentration camp, Breendonk saw just as much horror and human atrocity as some other well-known locations. Deem manages to give voice to some of the prisoners through meticulous research and dedication to the the subject. Many pictures and maps are included to help create a sense of the location and the gloom. At times the writing may be a bit too simple and starts to feel a little off topic as Deem recounts some loosely related ties at the end, but on the whole this is a well done book. Great for school projects or for one's own informative reading.
Note: ARC received via Amazon Vine in exchange for review.
Note: ARC received via Amazon Vine in exchange for review.
March 17, 2015
This is a very well researched book about a Nazi prisoner camp in Belgium that most people have never heard of. There are lots of photographs and drawings (from prisoners) and although some of the information is a bit sketchy, the reader can get a real feel for what it must have been like to imprisoned there. One of the things that really stood out to me was the emphasis on how some of the Jewish prisoners turned on their fellow inmates and became informants and enforcers for the Nazis. A harsh example of man's inhumanity to man.
November 22, 2015
Angstaanjagend verhaal van de gevangenen van Breendonk. Prachtige uitgave, vooral met de tekeningen van Jacques Och.
November 4, 2018
A hard read. It's a commendable task that Deem takes on himself to tell the stories of these victims of the nazis. The novel was bleak and depressing as one would expect, however missing from it of was the reflections on true personal histories of family and love pre or post (if they survived) war. Finding these would rather be an impossibility of course, but without it, the book is just hard to get through. I've been on a WW2 memoir reading stretch and out of all the horrifying stories, this novel's depressing tale lingers with me. Not in a way that I feel so deeply for the individuals outlined - you can't as you know so little other than facts of arrivals and deaths - but in a way that makes you sad at the level of cruelty humans can show one another for no real reason at all.
The novel could also have been organized a bit better. With so many names and such little detail, the stories of each prisoner blend with eachother, something that isn't positive when in context of trying to memorialize each person. Further, it seemed to be there was very little follow up detail even in cases where they could have been (the little daughter left behind by the two resistance fighters etc).
The novel could also have been organized a bit better. With so many names and such little detail, the stories of each prisoner blend with eachother, something that isn't positive when in context of trying to memorialize each person. Further, it seemed to be there was very little follow up detail even in cases where they could have been (the little daughter left behind by the two resistance fighters etc).
February 16, 2017
Het is lang geleden dat ik nog eens een boek uitgelezen heb op één dag, zeker eentje van dit formaat.
Dit boek geeft vrij letterlijk wat het belooft: persoonlijke verhalen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog op een bepaald moment in Breendonk zaten, als gevangene of als kampbewaker. Het lijkt me overbodig te zeggen dat het boek geen opbeurende verhalenbundel is. Het is zelfs amper te geloven dat dit geen fictiewerk is. De verhalen zijn zo met momenten zo gruwelijk en onmenselijk dat ik geregeld een kleine paniekaanval moest onderdrukken. Zijn mensen hier écht toe in staat?! Onbevattelijk!
Breendonk is jammer genoeg voor velen een vergeten oord en dat heeft volgens mij verschillende oorzaken. Ten eerste was het geen uitroeiingskamp. Ondanks de om en bij 300-tal (gekende) doden die er vielen door marteling, mishandeling, ziekte en honger, was het ultieme doel van dit kamp niet om iedereen die er arriveerde voor eeuwig daar te houden. Breendonk was een Auffanglager, een soort opvangkamp. Van daaruit vertrokken heel wat mensen richting het oosten. Wat daar lag, dat weten we allemaal. Daarnaast is het ook gewoon een kleine plaats, waar in vergelijking met andere kampen niet 'veel' mensen opgesloten zaten (maximum 660 samen). In totaal kwamen 3590 gekende gevangenen opgesloten te zitten in het fort.
Het boek is chronologisch opgebouwd. We volgen Breendonk doorheen de oorlogsjaren. Bij elke periode horen specifieke verhalen. Over de sadistische zugführer (kameroverste) Obler, over de arme joodse Israël Neumann, over de boosaardige SS'er Arthur Prauss. Via de verhalen komen we te weten hoe het er in Breendonk aan toe ging. De lange dagen van bikkelhard werken, het onmenselijke en ronduit barbaarse karakter van de kampbewakers, het triestige rantsoen, het overleveningsinstinct.
Je moet niet naar de beschrijving van de auteur kijken om te weten dat James Deem een echte Amerikaan is. Zijn schrijfstijl verklapt dit namelijk meteen. Hoewel het onderwerp uiteraard enige drama met zich meebrengt, lijkt Deem er nog wat schepjes bovenop te doen. Hij heeft een tic om alles uit te vergroten, schrijft eenvoudig en permitteert zich om te proberen beschrijven wat de personen in kwestie moeten gevoeld, gedacht en meegemaakt hebben. Soms balanceert hij werkelijk op een gevaarlijke rand. Kantje boordje.
Toch weer vijf sterren, Cosey? Absoluut. Het boek is helder geschreven, vertelt verhalen (een zeer moeilijke uitdaging voor historici, dat kan ik je zo meegeven) en toont Breendonk en zijn gruwelen aan de wereld. En een stevige portie drama...goh, wie weet is het hier wel niet volledig misplaatst. Ik val in herhaling wanneer ik zeg dat we plaatsen als het Fort nooit ofte nimmer mogen vergeten, maar bij deze heb ik het toch maar weer eens benoemd. Elke Belgische scholier zou in zijn schoolcarrière minstens één maal het fort moeten bezoeken. Laat dat nu net iets zijn waar de school van mijn vader in tekort schoot.
Er zijn vrolijkere nieuwjaarscadeaus te bedenken dan lekker brunchen (=best vrolijk!) gevolgd door een bezoek aan het Fort van Breendonk. Dit cadeau was dan ook voor mij dé reden om me op voorhand wat in de verhalen van het Fort te verdiepen. Het is echt een enorme aanrader aan eenieder om het boek te lezen én daarna het Fort (nogmaals?) te bezoeken. Alle verhalen komen op een zeer pijnlijke manier tot leven, maar dat is ook nodig om het volledig te laten doordringen. Neen, na het bezoek voel je je logischerwijs niet wauw. Wel wow.
Het Fort van Breendonk is ook een grote aanrader zonder eerst het boek te lezen. De beheerders behandelen de site met het allergrootste respect door het niet vol te plaatsen met grote informatieborden. Via een audiogids krijg je alle informatie op een respectvolle manier te horen. Let wel: het is een bijzonder neerslachtige plek, zelfs zonder het bloed dat er met liters aan de muren kleeft.
Ik bezocht het fort al met klasgenoten in de snikhete zon en de kletsende regen. Ik moet zeggen dat de kille sneeuw en tastbare eenzaamheid het nog een geheel andere dimensie gaven.
"Dit doen beesten niet met elkaar." (quote papa)
Dit boek geeft vrij letterlijk wat het belooft: persoonlijke verhalen van mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog op een bepaald moment in Breendonk zaten, als gevangene of als kampbewaker. Het lijkt me overbodig te zeggen dat het boek geen opbeurende verhalenbundel is. Het is zelfs amper te geloven dat dit geen fictiewerk is. De verhalen zijn zo met momenten zo gruwelijk en onmenselijk dat ik geregeld een kleine paniekaanval moest onderdrukken. Zijn mensen hier écht toe in staat?! Onbevattelijk!
Breendonk is jammer genoeg voor velen een vergeten oord en dat heeft volgens mij verschillende oorzaken. Ten eerste was het geen uitroeiingskamp. Ondanks de om en bij 300-tal (gekende) doden die er vielen door marteling, mishandeling, ziekte en honger, was het ultieme doel van dit kamp niet om iedereen die er arriveerde voor eeuwig daar te houden. Breendonk was een Auffanglager, een soort opvangkamp. Van daaruit vertrokken heel wat mensen richting het oosten. Wat daar lag, dat weten we allemaal. Daarnaast is het ook gewoon een kleine plaats, waar in vergelijking met andere kampen niet 'veel' mensen opgesloten zaten (maximum 660 samen). In totaal kwamen 3590 gekende gevangenen opgesloten te zitten in het fort.
Het boek is chronologisch opgebouwd. We volgen Breendonk doorheen de oorlogsjaren. Bij elke periode horen specifieke verhalen. Over de sadistische zugführer (kameroverste) Obler, over de arme joodse Israël Neumann, over de boosaardige SS'er Arthur Prauss. Via de verhalen komen we te weten hoe het er in Breendonk aan toe ging. De lange dagen van bikkelhard werken, het onmenselijke en ronduit barbaarse karakter van de kampbewakers, het triestige rantsoen, het overleveningsinstinct.
Je moet niet naar de beschrijving van de auteur kijken om te weten dat James Deem een echte Amerikaan is. Zijn schrijfstijl verklapt dit namelijk meteen. Hoewel het onderwerp uiteraard enige drama met zich meebrengt, lijkt Deem er nog wat schepjes bovenop te doen. Hij heeft een tic om alles uit te vergroten, schrijft eenvoudig en permitteert zich om te proberen beschrijven wat de personen in kwestie moeten gevoeld, gedacht en meegemaakt hebben. Soms balanceert hij werkelijk op een gevaarlijke rand. Kantje boordje.
Toch weer vijf sterren, Cosey? Absoluut. Het boek is helder geschreven, vertelt verhalen (een zeer moeilijke uitdaging voor historici, dat kan ik je zo meegeven) en toont Breendonk en zijn gruwelen aan de wereld. En een stevige portie drama...goh, wie weet is het hier wel niet volledig misplaatst. Ik val in herhaling wanneer ik zeg dat we plaatsen als het Fort nooit ofte nimmer mogen vergeten, maar bij deze heb ik het toch maar weer eens benoemd. Elke Belgische scholier zou in zijn schoolcarrière minstens één maal het fort moeten bezoeken. Laat dat nu net iets zijn waar de school van mijn vader in tekort schoot.
Er zijn vrolijkere nieuwjaarscadeaus te bedenken dan lekker brunchen (=best vrolijk!) gevolgd door een bezoek aan het Fort van Breendonk. Dit cadeau was dan ook voor mij dé reden om me op voorhand wat in de verhalen van het Fort te verdiepen. Het is echt een enorme aanrader aan eenieder om het boek te lezen én daarna het Fort (nogmaals?) te bezoeken. Alle verhalen komen op een zeer pijnlijke manier tot leven, maar dat is ook nodig om het volledig te laten doordringen. Neen, na het bezoek voel je je logischerwijs niet wauw. Wel wow.
Het Fort van Breendonk is ook een grote aanrader zonder eerst het boek te lezen. De beheerders behandelen de site met het allergrootste respect door het niet vol te plaatsen met grote informatieborden. Via een audiogids krijg je alle informatie op een respectvolle manier te horen. Let wel: het is een bijzonder neerslachtige plek, zelfs zonder het bloed dat er met liters aan de muren kleeft.
Ik bezocht het fort al met klasgenoten in de snikhete zon en de kletsende regen. Ik moet zeggen dat de kille sneeuw en tastbare eenzaamheid het nog een geheel andere dimensie gaven.
"Dit doen beesten niet met elkaar." (quote papa)
November 14, 2016
Op basis van grondig onderzoek schetst de auteur een gedetailleerd verslag van het concentratiekamp te Breendonk. De waarheidsgetrouwe weergave van de dagdagelijkse gruwelpraktijken, mishandelingen, folteringen en moorden grijpt naar de keel.
De samenhang met de rol van de Dossin kazerne te Mechelen als verzamelkamp wordt evenzeer toegelicht.
Een verhelderende blik op een onderbelicht stukje WWII-geschiedenis.
De samenhang met de rol van de Dossin kazerne te Mechelen als verzamelkamp wordt evenzeer toegelicht.
Een verhelderende blik op een onderbelicht stukje WWII-geschiedenis.
August 16, 2019
This book is a chronological history of Breendonk - a Belgian prison and the thousands of people that suffered there. It is an important reminder of what man is capable of and it paints a clear picture of events that should never happen again. It creates so many opportunities to consider and discuss. The writing is lucid and very well researched. It is a clear account of what happened in this prison that was "never designated an official concentration camp".
March 16, 2023
My local library classified this book as "Young Adult". It most certainly is not for children. The details of torture and brutality were graphic. However, it is an important book detailing the events of WW2 in Belgium and the gross violence & hatred of the Nazis. Very well researched and well written. Some of the men profiled felt like friends, and I was outraged at their death. I appreciated knowing how the survivors lived their lives afterward.
December 10, 2017
This is a very well researched book that is not fun to read but is good to read. I don't think many of us think or know of concentration camps in Belgium but this book tells us that there were terrible atrocities there too. The use of personal case histories makes the horror more real. Congratulations to Jim Deem for an excellent book.
October 20, 2019
“Personal Histories” is in the subtitle, and is perfectly apt for this book. It looks at individuals who were held at Breendonk and goes into gory (but appropriate) detail about their treatment there. Putting a face on the victims and perpetrators of the Holocaust, the text and photos are powerful and absorbing.
May 16, 2019
"It was the best they could do in this difficult circumstance. Then the surviving prisoners recited prayers beside the mass grave in what Landau called "the most moving religious service he had ever experienced." pg 279
October 3, 2018
Heartbreaking. Devastating. I had no idea that this camp existed.
February 8, 2019
It would be a great source for research but it was difficult to read it for pleasure since it was written and read like a textbook.
March 4, 2019
Heartbreaking book about a camp I didn't know existed.
July 22, 2020
Too dull to complete. Sadly
Read
January 8, 2021in all my various reading about the Holocaust, i'd never heard of Breendonk (belgium)
July 13, 2022
Leest heel vlot.
Veel verschillende namen, dus soms wat moeilijk om deze te kunnen onderscheiden.
De foto's maken het heel tastbaar en de verhalen zijn aangrijpend.
Veel verschillende namen, dus soms wat moeilijk om deze te kunnen onderscheiden.
De foto's maken het heel tastbaar en de verhalen zijn aangrijpend.
May 22, 2023
Very interesting and insightful
Read
July 24, 2024Horrific events; appalling conditions, I don’t know how the people who inflicted such harm to innocent on these victims could live with themselves!!!
Read
January 30, 2025Great book to get ready for a Belgium trip
February 9, 2026
stories are unbelievable & very depressing
January 3, 2018
This book was sad. It was sad because it described in detail what the people did but it taught you history, unforgettable history. The history of W.W.2. I love this book because it gives pictures that some historical books wont give you. I recommend.
December 14, 2021
Ik vond het enorm interessant om wat meer bij te leren over de Tweede Wereldoorlog in België, vnl. Breendonk. Het boek bevatte ook veel illustraties, waardoor je het verhaal beter kon visualiseren. Het voelde ook persoonlijk aan door de vele namen die erin voorkwamen. Het was wel soms zware lectuur om door te geraken. Er werden vaak hevige voorvallen verteld, waarbij ik toch wel eens tijd nodig had om het te laten bezinken.
August 23, 2015
This review was originally posted at A Simple Cup of Tea.
I received this book for free from NetGalley in exchange for an honest review. This does not affect my opinion of the book or the content of my review.
Content warning: This book may be unsuitable for people under 17 years of age due to its use of violence.
This book is quite a way away from my usual fiction reading. When I saw it on NetGalley however I just had to request it because as a Belgian teenager I went to Breendonk with school while on a trip to Antwerp and Amsterdam.
For some reason we were never taught about the actual camp and what went on there. In none of my history lessons about World War II was there any mention of Breendonk. Odd in my opinion as it is the only real concentration camp in Belgium.
The only thing I really remember from visiting fort Breendonk is walking around with this sick feeling in my stomach. A sick feeling that didn’t exactly go away when we went into one of the isolation cells and you could see the gouge marks from where prisoners had tried to get out of their personal hell.
In The Prisoners of Breendonk James M. Deem uses the histories of the prisoners as his lead to give us an insight of the day to day life in the so-called holding camp. With access to not only the camp archives but also recent photographs taken in the camp and rare finds he paints a vivid picture of not just the place itself but the lives of the prisoners before, during and after their time there.
The book uses a lot of the German terms that prisoners would encounter every day, mostly names for hierarchal positions and terms that distinguish different kind of Nazi camps. These are explained at the beginning with a very useful glossary.
German phrases that would be shouted at the prisoners always have an English translation throughout the book. This makes the reading experience smooth and keeps the reader in what’s happening to the prisoners rather than making them go back and forth or having to use a dictionary.
One of the best additions to the book in my opinion are the drawings that prisoner Jacques Ochs was forced to make of the camp and his fellow prisoners. Together with the photographs taken by German propaganda photographer Kropf they give a vivid poignancy to the events told: from the very beginning to the end of the camp.
From the ‘quiet’ days in the beginning of the camp to the time when political prisoners were tortured for information and the executions began, this book doesn’t hold back. With prisoner accounts and pictures some of the later chapters are not for the faint-hearted. I have to admit that with a vivid imagination I had to take quite a few breaks in those chapters.
I understand after reading why there was nothing in my history syllabus during secondary school. It doesn’t mean that there shouldn’t have been anything taught but the sheer terror and brutality that has been used by officers and guards alike is in my opinion too much for students that age. Learning about World War II through Auschwitz and the like makes it a tad more distant and makes it easier to look at in a more objective way.
All in all this book is an awful yet wonderful account of Belgium’s sole concentration camp. Awful because of the atrocities committed and the role the fort played in the bigger Nazi picture. And yet wonderful because of the way James M. Deem shows us the people behind the prisoner numbers. His focus is on their suffering, their strength and determination to survive. Even though the majority of them did not survive they live on in this gritty yet hopeful story. A story that shouldn’t be forgotten or ignored in history books and the school syllabus.
I received this book for free from NetGalley in exchange for an honest review. This does not affect my opinion of the book or the content of my review.
Content warning: This book may be unsuitable for people under 17 years of age due to its use of violence.
This book is quite a way away from my usual fiction reading. When I saw it on NetGalley however I just had to request it because as a Belgian teenager I went to Breendonk with school while on a trip to Antwerp and Amsterdam.
For some reason we were never taught about the actual camp and what went on there. In none of my history lessons about World War II was there any mention of Breendonk. Odd in my opinion as it is the only real concentration camp in Belgium.
The only thing I really remember from visiting fort Breendonk is walking around with this sick feeling in my stomach. A sick feeling that didn’t exactly go away when we went into one of the isolation cells and you could see the gouge marks from where prisoners had tried to get out of their personal hell.
In The Prisoners of Breendonk James M. Deem uses the histories of the prisoners as his lead to give us an insight of the day to day life in the so-called holding camp. With access to not only the camp archives but also recent photographs taken in the camp and rare finds he paints a vivid picture of not just the place itself but the lives of the prisoners before, during and after their time there.
The book uses a lot of the German terms that prisoners would encounter every day, mostly names for hierarchal positions and terms that distinguish different kind of Nazi camps. These are explained at the beginning with a very useful glossary.
German phrases that would be shouted at the prisoners always have an English translation throughout the book. This makes the reading experience smooth and keeps the reader in what’s happening to the prisoners rather than making them go back and forth or having to use a dictionary.
One of the best additions to the book in my opinion are the drawings that prisoner Jacques Ochs was forced to make of the camp and his fellow prisoners. Together with the photographs taken by German propaganda photographer Kropf they give a vivid poignancy to the events told: from the very beginning to the end of the camp.
From the ‘quiet’ days in the beginning of the camp to the time when political prisoners were tortured for information and the executions began, this book doesn’t hold back. With prisoner accounts and pictures some of the later chapters are not for the faint-hearted. I have to admit that with a vivid imagination I had to take quite a few breaks in those chapters.
I understand after reading why there was nothing in my history syllabus during secondary school. It doesn’t mean that there shouldn’t have been anything taught but the sheer terror and brutality that has been used by officers and guards alike is in my opinion too much for students that age. Learning about World War II through Auschwitz and the like makes it a tad more distant and makes it easier to look at in a more objective way.
All in all this book is an awful yet wonderful account of Belgium’s sole concentration camp. Awful because of the atrocities committed and the role the fort played in the bigger Nazi picture. And yet wonderful because of the way James M. Deem shows us the people behind the prisoner numbers. His focus is on their suffering, their strength and determination to survive. Even though the majority of them did not survive they live on in this gritty yet hopeful story. A story that shouldn’t be forgotten or ignored in history books and the school syllabus.
December 22, 2015
Welcome to Breendonk. This space was originally named Fort Breendonk and was constructed before WWI to help protect against German attacks. The Nazi’s took over the area in 1940 and it was never officially considered a concentration camp, even though its treatment of its prisoners was harsh and severe. Breendonk was labeled a “reception” camp where they held their prisoners until they could move them to a different location. I have read quite a few books about this time period and I didn’t know this camp existed. Having a father-in-law who was a POW during this time period, I am drawn to stories of the struggles and the fights these individuals faced and survived during this period of history. The novel covers the history of the camp, the comings and goings and the individuals who passed within its walls. It’s a chronicle journey with glossy and thick pages, it’s a classy book. I really enjoyed the pictures that accompany the text and thought they brought the story to life (some color and some black-and-whites). Some of these pictures the commandant had professionally done as he wanted to show off his camp. If you look closely though, you can see how the prisoners really felt about being there which was not the image the commandant was looking for at that time. There are also maps, forms, photos and even portraits drawn by one of the prisoners inside the novel. The text was informative and personal; the author had really done her homework in providing the reader with the facts. As I read, I was surprised and excited to see that one of the prisoners’s mentioned had a last name of Ochs, which was my maiden name. Being very uncommon, this soldier played a significant role in the camp and I was proud to share his name. I feel now that I need to do some research and find out more about this important man in history. So what did Ochs do? He was ordered to sketch pictures of the prisoners by the major. The major gave these pictures out as presents but little did the major know that Ochs was creating another set of sketches that he kept for himself. By stretching out his drawing time, the prisoner had more time to rest, and this second set of sketches allowed the prisoners to see his own image. Ochs received small tokens for his work from the prisoners also and these are portraits that we see inside this novel. The amount of prisoners held inside the walls fluctuates but the abuse continues daily. To see themselves as a “reception” camp with the amount of humiliation, starvation, beatings and other cruelties that were a part of the daily life there at Breendonk, baffled me. I met some new individuals as I read and there were new images and ideas that I needed to reflect upon, some notions that I hadn’t given much thought to before. I found these matters interesting:
The arrest of postal workers: for delivering underground newspaper on their routes, for striking, for holding back mail of the SIPO-SD
In August 1942: there were only 2 gas chambers: both in farmhouses that had been converted by the SS and were at Auschwitz-Birkenau. They were Bunker 1- the “red house” which held 800 individuals in 2 rooms. There is Bunker 2- the “white house” which held 1,200 individuals in 4 rooms.
Transport XX: Finally made the switch to freight cars with sliding doors as the SS believes now they have solved the problem of individuals escaping. New problems have now been created as the resistance will not give up trying to save the prisoners.
The novel closes out with war crime trials for those individuals claiming too much power and it showed Breendonk today. This is truly a fabulous novel, I highly recommend it.
The arrest of postal workers: for delivering underground newspaper on their routes, for striking, for holding back mail of the SIPO-SD
In August 1942: there were only 2 gas chambers: both in farmhouses that had been converted by the SS and were at Auschwitz-Birkenau. They were Bunker 1- the “red house” which held 800 individuals in 2 rooms. There is Bunker 2- the “white house” which held 1,200 individuals in 4 rooms.
Transport XX: Finally made the switch to freight cars with sliding doors as the SS believes now they have solved the problem of individuals escaping. New problems have now been created as the resistance will not give up trying to save the prisoners.
The novel closes out with war crime trials for those individuals claiming too much power and it showed Breendonk today. This is truly a fabulous novel, I highly recommend it.
Displaying 1 - 30 of 55 reviews