What do you think?
Rate this book
The loser
A Hungarian intellectual reflects on his life before and after his country's bitter transformation to a Communist state. Now, at 55, a failed son, brother, husband, lover, and revolutionary, he finds himself behind the wall of an insane asylum, feeling curiously protected from the world on the other side.
320 pages, Paperback
First published January 1, 1978
About the author
George Konrád
61 books45 followersaka György Konrád
George Konrád was a Hungarian novelist and essayist. Konrád was born in Berettyóújfalu, near Debrecen into an affluent Jewish family. He graduated in 1951 from the Madách Secondary School in Budapest, entered the Lenin Institute and eventually studied literature, sociology and psychology at Eötvös Loránd University. In 1956 he participated in the Hungarian Uprising against the Soviet occupation.
George Konrád was a Hungarian novelist and essayist. Konrád was born in Berettyóújfalu, near Debrecen into an affluent Jewish family. He graduated in 1951 from the Madách Secondary School in Budapest, entered the Lenin Institute and eventually studied literature, sociology and psychology at Eötvös Loránd University. In 1956 he participated in the Hungarian Uprising against the Soviet occupation.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
September 30, 2019
Ahogy szinte mindenki írja, nagyon sűrű szöveg. Az elején ijesztő is, hogy mi lesz ebből, nehezen fogtam fel, hogy mi is az, amit olvasok. Aztán elkezdődik a „sztorizás”, egymást követik a jobbnál jobb történetek, sírva vigadunk egy bolondokháza történetein, valamikor a ’60-as évekből, bár ez talán csak később derül ki, főhősünkről sem tudunk meg túl sokat. A történet igazán a második részben (Család) indul el, hogy aztán a végén kikössünk a bolondokházában (bár végig meglehet az érzésünk, hogy a kerítésen kívül vagy belül, nem sok a különbség), meg egy kicsit azon is túl.
A főszereplő T. jó családból származik, de mivel ez a jó család zsidó család, ezért hamar munkaszolgálaton találja magát. Innen egy váratlan fordulattal a Vörös hadseregbe kerül, velük tér haza, hogy aztán bejárja a lelkes kommunisták útját: egy új világ építése, csalódás, börtön, ’56, újabb börtön, majd a szabadulás. Itt dönt úgy a főhős, hogy inkább bevonul a diliházba, hogy egy kis nyugalomra leljen.
Nem önéletrajz, nem is lehet, ahogy Konrád az ajánlásban írja, barátoktól, ismerősöktől kapta a történeteket, amiket egybeszőtt, hogy néha iróniával, néha nagyon is lényeglátó okfejtéssel tömörítse bele T. életébe a múlt századnak ezeket a legsúlyosabb évtizedeit.
Manapság rakásra írják a 20. század könyveket, családi sorsokban előadott történelemként, de Konrád már jóval előbb megmutatta, hogyan is kellene ezt igazán csinálni. Ebben a regényben nincsenek üresjáratok, nincsenek töltelék szereplők, semmitmondó történetszálak. Hihetetlen intenzitással kapjuk a képünkbe a század szörnyűségeit (van kritikusa, aki a szemére is veti ezt túlzott színességet), akik még szamizdatban elolvashatták a ’80-as években, biztos revelációként éltek meg dolgokat benne, ma már persze másként hat, a tényeket már ismerjük, de a szöveg művészi ereje még mindig lenyűgöző.
Konrádnak ez a regénye eléggé elsikkadt mára, pedig érdemes elővenni, ott a helye a legjobbak között.
A főszereplő T. jó családból származik, de mivel ez a jó család zsidó család, ezért hamar munkaszolgálaton találja magát. Innen egy váratlan fordulattal a Vörös hadseregbe kerül, velük tér haza, hogy aztán bejárja a lelkes kommunisták útját: egy új világ építése, csalódás, börtön, ’56, újabb börtön, majd a szabadulás. Itt dönt úgy a főhős, hogy inkább bevonul a diliházba, hogy egy kis nyugalomra leljen.
Nem önéletrajz, nem is lehet, ahogy Konrád az ajánlásban írja, barátoktól, ismerősöktől kapta a történeteket, amiket egybeszőtt, hogy néha iróniával, néha nagyon is lényeglátó okfejtéssel tömörítse bele T. életébe a múlt századnak ezeket a legsúlyosabb évtizedeit.
Manapság rakásra írják a 20. század könyveket, családi sorsokban előadott történelemként, de Konrád már jóval előbb megmutatta, hogyan is kellene ezt igazán csinálni. Ebben a regényben nincsenek üresjáratok, nincsenek töltelék szereplők, semmitmondó történetszálak. Hihetetlen intenzitással kapjuk a képünkbe a század szörnyűségeit (van kritikusa, aki a szemére is veti ezt túlzott színességet), akik még szamizdatban elolvashatták a ’80-as években, biztos revelációként éltek meg dolgokat benne, ma már persze másként hat, a tényeket már ismerjük, de a szöveg művészi ereje még mindig lenyűgöző.
Konrádnak ez a regénye eléggé elsikkadt mára, pedig érdemes elővenni, ott a helye a legjobbak között.
September 27, 2024
“De Medeplichtige” werd voor het eerst in Franse vertaling gepubliceerd in 1980 en twee jaar later naar het Engels vertaald als “The Loser”. De originele Hongaarse tekst kwam pas in circulatie na de val van Communistische regime in 1989. Het is een erg bevreemdende en beklijvende tekst die blijft hangen.
De roman vertelt het verhaal van ene T., een voormalig professor geschiedenis, die, na zijn ontslag uit een instelling voor geestesgestoorden zijn leven overdenkt.
Het eerste hoofdstuk maakt het de lezer allesbehalve gemakkelijk. Het beschrijft het leven in de instelling waar T. verblijft in een reeks van ogenschijnlijk onsamenhangende fragmenten waarin het niet altijd duidelijk is wie er precies aan het woord is en/of die persoon als verteller kan worden vertrouwd (het alternerende gebruik van de eerste en de tweede persoon enkelvoud doet een vorm van schizofrenie vermoeden).
Na zijn ogenschijnlijk gedwongen vertrek, beschrijft T. in vier langere hoofdstukken achtereenvolgens zijn jeugdjaren als lid van een Joods-Hongaarse familie in de tussenoorlogse periode, zijn lotgevallen als communistisch verzetstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog en als apparatsjik in het Hongarije van de jaren vijftig en zijn desillusies en afscheid van de politiek na de mislukte revolutie van 1956 waar hij aan de zijde stond van Imre Nagy en de hervormers.
Een dergelijke samenvatting laat misschien een soort van historische Bildungsroman vermoeden. Toch is “De Medeplichtige” dat allesbehalve. Van echte karakterontwikkeling is in het hele boek haast geen sprake. De verteller heeft meer weg van een onveranderlijke picaro die zich laat meedrijven doorheen de woelige Hongaarse geschiedenis van de jaren dertig tot het midden van de jaren zeventig. Hoewel hij actief deelneemt aan de grote gebeurtenissen van zijn tijd (als partizaan aan de zijde van de Sovjets tijdens de oorlogsjaren, als onderdirecteur van de staatsradio in de jaren nadien) komen we als lezer over zijn drijfveren haast niets te weten. Het viel me bijvoorbeeld op dat de belangrijkste beslissingen uit T.’s leven steevast *achteraf* worden verteld, op een schijnbaar achteloze manier, alsof het daar niet werkelijk om gaat. Zo laat de verteller ons haast terloops weten dat hij “toen al lid [was] van de clandestiene communistische studentenbond” (p. 135) zonder stil te staan bij de motieven van zijn politiek engagement. Even verderop klinkt het al even achteloos: “Ik ben geen communist meer, maar dat heb ik natuurlijk nog niet gezegd.” (p. 278) Ook laat de verteller ons pas achteraf weten getrouwd te zijn, zonder ooit eerder zijn relatie te vermelden, enz.
Wie van een roman in hoofdzaak diepgaande karaktertekeningen en een meeslepende plot verwacht is hier aan het verkeerde adres. “De Medeplichtige” is veeleer een complexe, kaleidoscopische aaneenschakeling van de meest betekenisvolle scènes uit een mensenleven. Daarbij gaat het nu eens over indrukken die de verteller als jongeling opdeed en waar hij zelf slechts als toeschouwer bij aanwezig was (de vrijpartij tussen zijn grootouders die hij vanuit het raam gadesloeg) dan weer over gruwelijke zaken die hem zelf of zijn naasten overkomen (de folteringen die ze ondergaan in de Duitse strafcompagnie of de ondervragingen door de NKVD) of over onherroepelijke daden die hij zelf stelde en hem nog steeds achtervolgen op latere leeftijd (zijn eerste moord in de strafcompagnie). Wat die tekenende gebeurtenissen precies betekenen en hoe ze op elkaar aansluiten blijft ook na het lezen van de hele roman een mysterie.
Wat, naast deze erg typerende vertelstructuur, het boek zo bijzonder maakt is de erg poëtische stijl, het wrange gevoel voor humor en de veelheid aan filosofische aforismen die tot nadenken stemmen.
De poëtische stijl komt vooral tot uiting in de zinnelijke beschrijvingen en de soms bizarre maar altijd treffende metaforen. Vooral in het tweede hoofdstuk spat de zinnelijkheid van de pagina’s waarin de verteller zijn herinneringen aan zijn jeugd te midden van zijn Joodse familie verhaalt. Eén voorbeeld uit de honderden:
“De volgende morgen brengt ze me botervlinders en jam op bed, de lakens zijn koel, de pendule slaat. Over het terras verspreidt zich de geur van lavendel en noten, alles is op zijn plaats, de kat slaapt op de houtstapel, in de provisiekamers hangt een heel gordijn van worstjes. Naast het bed hangt over de rugleuning van de stoel mijn hemd te wachten: gewassen en gestreken. Ik dwaal door het huis, loop de keuken in, voor het fornuis zit op haar knieën de vrouw, de eend staat te braden. Ik zit in de schommelstoel onder de pereboom, proef van de zelfgemaakte kersebrandewijn en duik in mijn avonturen van de graaf van Monte-Christo.” (p. 143)
Ook de metaforen zijn steeds zintuigelijk erg concreet en dragen bij tot de poëtische dimensies van de tekst:
“Achter mijn voorhoofd is de wereld oneindig klein en tegelijk oneindig groot, mijn geheugen dartelt door de eindeloze ruimte als een vlieg in een slagerij.” (p. 72)
“Beide zitten ze vol mysterieuze woorden, hun zinnen gaan net zo langzaam als wagens vol tarwe.” (p. 108)
“En zoals de vochtigheid uit gemaaid gras verdwijnt, zo was de ziel uit hem geweken.” (p. 272).
Hoewel “De Medeplichtige” niet bepaald een boek is waar je vrolijk van wordt, toch zit er ook best wat humor in, zij het dan dat die vooral lijkt dienst te doen als overlevingsstrategie. Zo bijvoorbeeld de volgende, wrange passage waarin de verteller beschrijft hoe hij meer dood dan levend aankomt in een Russisch kamp na een reis van ongeveer een week die slechts enkele honderden van de meer dan vijfduizend gevangenen overleefden:
“Een boom van een lijk dat bovenop me lag voorkwam dat ik doodvroor. Potige soldaten in witten jassen laadden de doden uit. […] Ik verzamelde al mijn krachten om een teken met mijn hand te geven. ‘Die daar leeft nog,’ zei één van de laadknechten en stopte me in een vrachtwagen. Toen de Russische verpleger, zo sterk als een os, mijn vederlichte maar nog niet geheel koud geworden lichaam eruit tilde begon hij te huilen en eiste dat men me nog een injectie zou geven. Ik had niets anders dan een onderbroek en een hemd aan. Om gemakkelijker een ader te kunnen vinden scheurde hij dat hemd nog stuk ook. […] Een andere Rus, die dacht dat het binnenkort toch wel met me gedaan zou zijn, rukte de lange nog ongeschonden linnen onderbroek van mijn lijf. Ik was blij, geen hemd meer, geen onderbroek meer, nauwelijks een lichaam meer, je moest wel heel gewiekst zijn om me nu nog iets af te pakken.”
“De Medeplichtige” bulkt ook van stimulerende filosofische reflecties over de meest uiteenlopende onderwerpen (de Hongaarse identiteit, de verhoudingen tussen Oost en West tijdens de koude oorlog, de kracht van ideologie, het bestaan van God, waarheid en leugen, etc.). Vaak worden deze inzichten vertaald in puntige aforismen die je doen nadenken of glimlachen (of soms ook beide tegelijkertijd).
De schizofrene vertelstijl en de kaleidoscopische structuur van het boek maken het boek, zeker in het begin, wat weerbarstiger dan de doorsnee roman. Bij wie blijft verder lezen echter zal “De Medeplichtige” lang blijven nazinderen.
De roman vertelt het verhaal van ene T., een voormalig professor geschiedenis, die, na zijn ontslag uit een instelling voor geestesgestoorden zijn leven overdenkt.
Het eerste hoofdstuk maakt het de lezer allesbehalve gemakkelijk. Het beschrijft het leven in de instelling waar T. verblijft in een reeks van ogenschijnlijk onsamenhangende fragmenten waarin het niet altijd duidelijk is wie er precies aan het woord is en/of die persoon als verteller kan worden vertrouwd (het alternerende gebruik van de eerste en de tweede persoon enkelvoud doet een vorm van schizofrenie vermoeden).
Na zijn ogenschijnlijk gedwongen vertrek, beschrijft T. in vier langere hoofdstukken achtereenvolgens zijn jeugdjaren als lid van een Joods-Hongaarse familie in de tussenoorlogse periode, zijn lotgevallen als communistisch verzetstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog en als apparatsjik in het Hongarije van de jaren vijftig en zijn desillusies en afscheid van de politiek na de mislukte revolutie van 1956 waar hij aan de zijde stond van Imre Nagy en de hervormers.
Een dergelijke samenvatting laat misschien een soort van historische Bildungsroman vermoeden. Toch is “De Medeplichtige” dat allesbehalve. Van echte karakterontwikkeling is in het hele boek haast geen sprake. De verteller heeft meer weg van een onveranderlijke picaro die zich laat meedrijven doorheen de woelige Hongaarse geschiedenis van de jaren dertig tot het midden van de jaren zeventig. Hoewel hij actief deelneemt aan de grote gebeurtenissen van zijn tijd (als partizaan aan de zijde van de Sovjets tijdens de oorlogsjaren, als onderdirecteur van de staatsradio in de jaren nadien) komen we als lezer over zijn drijfveren haast niets te weten. Het viel me bijvoorbeeld op dat de belangrijkste beslissingen uit T.’s leven steevast *achteraf* worden verteld, op een schijnbaar achteloze manier, alsof het daar niet werkelijk om gaat. Zo laat de verteller ons haast terloops weten dat hij “toen al lid [was] van de clandestiene communistische studentenbond” (p. 135) zonder stil te staan bij de motieven van zijn politiek engagement. Even verderop klinkt het al even achteloos: “Ik ben geen communist meer, maar dat heb ik natuurlijk nog niet gezegd.” (p. 278) Ook laat de verteller ons pas achteraf weten getrouwd te zijn, zonder ooit eerder zijn relatie te vermelden, enz.
Wie van een roman in hoofdzaak diepgaande karaktertekeningen en een meeslepende plot verwacht is hier aan het verkeerde adres. “De Medeplichtige” is veeleer een complexe, kaleidoscopische aaneenschakeling van de meest betekenisvolle scènes uit een mensenleven. Daarbij gaat het nu eens over indrukken die de verteller als jongeling opdeed en waar hij zelf slechts als toeschouwer bij aanwezig was (de vrijpartij tussen zijn grootouders die hij vanuit het raam gadesloeg) dan weer over gruwelijke zaken die hem zelf of zijn naasten overkomen (de folteringen die ze ondergaan in de Duitse strafcompagnie of de ondervragingen door de NKVD) of over onherroepelijke daden die hij zelf stelde en hem nog steeds achtervolgen op latere leeftijd (zijn eerste moord in de strafcompagnie). Wat die tekenende gebeurtenissen precies betekenen en hoe ze op elkaar aansluiten blijft ook na het lezen van de hele roman een mysterie.
Wat, naast deze erg typerende vertelstructuur, het boek zo bijzonder maakt is de erg poëtische stijl, het wrange gevoel voor humor en de veelheid aan filosofische aforismen die tot nadenken stemmen.
De poëtische stijl komt vooral tot uiting in de zinnelijke beschrijvingen en de soms bizarre maar altijd treffende metaforen. Vooral in het tweede hoofdstuk spat de zinnelijkheid van de pagina’s waarin de verteller zijn herinneringen aan zijn jeugd te midden van zijn Joodse familie verhaalt. Eén voorbeeld uit de honderden:
“De volgende morgen brengt ze me botervlinders en jam op bed, de lakens zijn koel, de pendule slaat. Over het terras verspreidt zich de geur van lavendel en noten, alles is op zijn plaats, de kat slaapt op de houtstapel, in de provisiekamers hangt een heel gordijn van worstjes. Naast het bed hangt over de rugleuning van de stoel mijn hemd te wachten: gewassen en gestreken. Ik dwaal door het huis, loop de keuken in, voor het fornuis zit op haar knieën de vrouw, de eend staat te braden. Ik zit in de schommelstoel onder de pereboom, proef van de zelfgemaakte kersebrandewijn en duik in mijn avonturen van de graaf van Monte-Christo.” (p. 143)
Ook de metaforen zijn steeds zintuigelijk erg concreet en dragen bij tot de poëtische dimensies van de tekst:
“Achter mijn voorhoofd is de wereld oneindig klein en tegelijk oneindig groot, mijn geheugen dartelt door de eindeloze ruimte als een vlieg in een slagerij.” (p. 72)
“Beide zitten ze vol mysterieuze woorden, hun zinnen gaan net zo langzaam als wagens vol tarwe.” (p. 108)
“En zoals de vochtigheid uit gemaaid gras verdwijnt, zo was de ziel uit hem geweken.” (p. 272).
Hoewel “De Medeplichtige” niet bepaald een boek is waar je vrolijk van wordt, toch zit er ook best wat humor in, zij het dan dat die vooral lijkt dienst te doen als overlevingsstrategie. Zo bijvoorbeeld de volgende, wrange passage waarin de verteller beschrijft hoe hij meer dood dan levend aankomt in een Russisch kamp na een reis van ongeveer een week die slechts enkele honderden van de meer dan vijfduizend gevangenen overleefden:
“Een boom van een lijk dat bovenop me lag voorkwam dat ik doodvroor. Potige soldaten in witten jassen laadden de doden uit. […] Ik verzamelde al mijn krachten om een teken met mijn hand te geven. ‘Die daar leeft nog,’ zei één van de laadknechten en stopte me in een vrachtwagen. Toen de Russische verpleger, zo sterk als een os, mijn vederlichte maar nog niet geheel koud geworden lichaam eruit tilde begon hij te huilen en eiste dat men me nog een injectie zou geven. Ik had niets anders dan een onderbroek en een hemd aan. Om gemakkelijker een ader te kunnen vinden scheurde hij dat hemd nog stuk ook. […] Een andere Rus, die dacht dat het binnenkort toch wel met me gedaan zou zijn, rukte de lange nog ongeschonden linnen onderbroek van mijn lijf. Ik was blij, geen hemd meer, geen onderbroek meer, nauwelijks een lichaam meer, je moest wel heel gewiekst zijn om me nu nog iets af te pakken.”
“De Medeplichtige” bulkt ook van stimulerende filosofische reflecties over de meest uiteenlopende onderwerpen (de Hongaarse identiteit, de verhoudingen tussen Oost en West tijdens de koude oorlog, de kracht van ideologie, het bestaan van God, waarheid en leugen, etc.). Vaak worden deze inzichten vertaald in puntige aforismen die je doen nadenken of glimlachen (of soms ook beide tegelijkertijd).
De schizofrene vertelstijl en de kaleidoscopische structuur van het boek maken het boek, zeker in het begin, wat weerbarstiger dan de doorsnee roman. Bij wie blijft verder lezen echter zal “De Medeplichtige” lang blijven nazinderen.
November 16, 2020
Geen makkelijk leesbaar boek, de eerste persoon enkelvoud ( ik) wordt voor verschillende personen gebruikt, kern is de invloed van totalilitairisme, en het corrumperende van een dergelijke systeem
July 3, 2016
Dit boek zo vond ik, moest ik gelezen hebben; het leest niet vlot, zeker niet in het begin; het biedt echter een ongelooflijk duidelijke kijk op totalitarisme en menselijke kansgrijperij, op de manier waarop het lot met onze voeten speelt en hoe moeilijk het niet is om te overleven - aan leven kom je nauwelijks toe - in Hongarije
April 1, 2024
De Medeplichtige is een boek uit 1980 van de Hongaarse schrijver Györgi Konrad over het communistische juk in zijn thuisland. Hoofdpersoon T. verkiest het leven in een psychiatrische inrichting boven het leven in de maatschappij, omdat hij in de inrichting meer vrijheid ervaart.
Het is een moeilijk leesbaar en bevreemdend boek, die ik niet goed kan duiden. Het is niet echt een roman, want in plaats van een karakter of een plot staat de maatschappelijke situatie in Hongarije centraal. Het lijkt meer op een biografie, maar gaat niet echt in op historische gebeurtenissen en benoemt ze vaak pas achteraf.
Hoewel de verteller aan het begin van het boek genezen lijkt te zijn van zijn psychiatrische aandoening, toont hij gaandeweg het verhaal toch wat schizofrene trekjes. Gesprekken, personages en verhaallijnen lopen in elkaar over. Meermaals zet Konrad de lezer op het verkeerde spoor, waarmee hij de totale vervreemding in een communistische samenleving goed invoelbaar maakt - vervreemding van je idealen, je naasten en uiteindelijk ook jezelf. Ondanks zijn vreemde structuur laat het boek daarmee een diepe indruk na.
Het is een moeilijk leesbaar en bevreemdend boek, die ik niet goed kan duiden. Het is niet echt een roman, want in plaats van een karakter of een plot staat de maatschappelijke situatie in Hongarije centraal. Het lijkt meer op een biografie, maar gaat niet echt in op historische gebeurtenissen en benoemt ze vaak pas achteraf.
Hoewel de verteller aan het begin van het boek genezen lijkt te zijn van zijn psychiatrische aandoening, toont hij gaandeweg het verhaal toch wat schizofrene trekjes. Gesprekken, personages en verhaallijnen lopen in elkaar over. Meermaals zet Konrad de lezer op het verkeerde spoor, waarmee hij de totale vervreemding in een communistische samenleving goed invoelbaar maakt - vervreemding van je idealen, je naasten en uiteindelijk ook jezelf. Ondanks zijn vreemde structuur laat het boek daarmee een diepe indruk na.
July 21, 2021
'De Medeplichtige' is een levensverhaal, en aangezien een leven lang en ingewikkeld is, is het begrijpelijk dat Konrads boek ook gevuld is met vele personages en gebeurtenissen. De personages en gebeurtenissen zijn vaak absurd (en daardoor soms grappig) en daarnaast vaak nogal afschuwelijk. De opeenstapeling hiervan lijkt aan te tonen dat de auteur is gezegend met een buitengewoon goedwerkende fantasie, maar wanneer het cliché dat de werkelijkheid zo bizar en wreed is dat het te ongeloofwaardig voor boeken is klopt, is Konrad juist ongewoon realistisch. In ieder geval schrijft hij met een enorme dosis zelfvertrouwen, wat onder andere blijkt uit het feit dat hij geen moeite doet zijn publiek bij de hand te nemen en door het complexe verhaal heen te begeleiden. De lezer moet dus moeite doen, maar wordt beloond; Konrads zelfvertrouwen is terecht: het boek is imposant. Alleen het laatste hoofdstuk is door zoetsappig romantisch gezeik grotendeels ruk. Een schoonheidsfoutje.
Did Not Finish
April 7, 2026De ondraaglijke zwaarheid van de Oost-Europese literatuur. Soms.
April 19, 2026
Wat een meeslepend boek.
Vol gruwelijkheden, dat wel.
De hoofdpersoon T. heeft veel meegemaakt: een nogal wilde jeugd in Hongarije, vechten met de Nazi's tegen de communisten, door een mijnenveld overlopen naar die communisten en het geweer de andere kant op draaien. Een leven als communistische partijbons, die wegens afwijkend gedrag gemarteld wordt.
Een paar citaten die mij aanspraken; er zijn vast ook nog meer parels voor jullie te vinden.
'We waren meer waard dan onze beulen, maar we hadden geen leuzen voor de laatste ogenblikken van ons leven.'
p. 44 'Of geven jullie ons opzettelijk zinloos werk, om ons te leren blindelings te gehoorzamen?'
'De gekken hebben het óók door, maar ze zijn gek omdat ze de waarheid over het systeem úíten.'
'God is het collectieve geheugen van de mensen.'
p. 72 'Mijn geheugen dartelt door de einideloze ruimte als een vlieg in een slagerij'
p. 174 'voor hen (communisten) betekent een mens niet meer dan een jonge kat.
p. 181 'Ik was blij, geen hemd meer, geen onderbroek meer, nauwelijks een lichaam meer, je moest wel heel gewiekst zijn om me nu nog iets af te pakken.'
p. 183 'De communisten van Moskou hadden de school van angst al doorlopen..., zij waren bang voor hun eigen polite, dus ook voor elkaar. '
p. 189 Antifa is een communistische groep
p. 229 'in die (oorlogs-)tijd hield mijn gevoel voor humor een winterslaap'
p. 247 'God bestaat niet en dus zullen we zelf recht moeten spreken, misschien eerder: ons wreken.'
p. 257 'Wie het hardst (beledigingen naar een verrader van het communisme) schreeuwde kon op promotie rekenen, wie zweeg zou zich verdacht maken'.
p. 259 'Pas als we iedereen met het gif van de angst doorkneed hebben, als ieders karakter uit dezelfde kleverige massa bestaat, zal er een vriendelijker tijd aanbreken' (over communistische gedachtengang)
p. 260 'zelfs een grasspriet zullen we verdenken: hoe durft die te groeien zonder toestemming van bovenaf? (de partij)'
p. 318 'de muren hebben gevoelige oren... als je je vrouw iets vertrouwelijks wilt mededelen, schrijf je het op een stukje papier en verscheurt het meteen nadat ze het gelezen heeft.'
p. 388 (op leeftijd) 'Het onhandige gebaar van een hand die zich uitstrekt naar een gezicht interesseert me meer dan seks'
Vol gruwelijkheden, dat wel.
De hoofdpersoon T. heeft veel meegemaakt: een nogal wilde jeugd in Hongarije, vechten met de Nazi's tegen de communisten, door een mijnenveld overlopen naar die communisten en het geweer de andere kant op draaien. Een leven als communistische partijbons, die wegens afwijkend gedrag gemarteld wordt.
Een paar citaten die mij aanspraken; er zijn vast ook nog meer parels voor jullie te vinden.
'We waren meer waard dan onze beulen, maar we hadden geen leuzen voor de laatste ogenblikken van ons leven.'
p. 44 'Of geven jullie ons opzettelijk zinloos werk, om ons te leren blindelings te gehoorzamen?'
'De gekken hebben het óók door, maar ze zijn gek omdat ze de waarheid over het systeem úíten.'
'God is het collectieve geheugen van de mensen.'
p. 72 'Mijn geheugen dartelt door de einideloze ruimte als een vlieg in een slagerij'
p. 174 'voor hen (communisten) betekent een mens niet meer dan een jonge kat.
p. 181 'Ik was blij, geen hemd meer, geen onderbroek meer, nauwelijks een lichaam meer, je moest wel heel gewiekst zijn om me nu nog iets af te pakken.'
p. 183 'De communisten van Moskou hadden de school van angst al doorlopen..., zij waren bang voor hun eigen polite, dus ook voor elkaar. '
p. 189 Antifa is een communistische groep
p. 229 'in die (oorlogs-)tijd hield mijn gevoel voor humor een winterslaap'
p. 247 'God bestaat niet en dus zullen we zelf recht moeten spreken, misschien eerder: ons wreken.'
p. 257 'Wie het hardst (beledigingen naar een verrader van het communisme) schreeuwde kon op promotie rekenen, wie zweeg zou zich verdacht maken'.
p. 259 'Pas als we iedereen met het gif van de angst doorkneed hebben, als ieders karakter uit dezelfde kleverige massa bestaat, zal er een vriendelijker tijd aanbreken' (over communistische gedachtengang)
p. 260 'zelfs een grasspriet zullen we verdenken: hoe durft die te groeien zonder toestemming van bovenaf? (de partij)'
p. 318 'de muren hebben gevoelige oren... als je je vrouw iets vertrouwelijks wilt mededelen, schrijf je het op een stukje papier en verscheurt het meteen nadat ze het gelezen heeft.'
p. 388 (op leeftijd) 'Het onhandige gebaar van een hand die zich uitstrekt naar een gezicht interesseert me meer dan seks'
June 12, 2016
After being released from a mental institution T reflects on his life: the life of an intellectual in war-ridden eastern Europe. And what a life it was! Communist sympaties, war, work camps, The Germans and their Endlösung, the Russians and their Stalinist terror, the police state and last but not least a lot of crazies.
The book is written with a minimum of dialogue. The use of the first person for people other than the main character is somewhat confusing at times, but makes for a gripping story that really engages you into people's lives. The discontinuous timeline makes it even more confusing (in a good way). You cannot help but be swept away by this apocalyptic whirlwind of writing genius!
5 Stars minus 1 for the few parts where it really got to overly complicated.
The book is written with a minimum of dialogue. The use of the first person for people other than the main character is somewhat confusing at times, but makes for a gripping story that really engages you into people's lives. The discontinuous timeline makes it even more confusing (in a good way). You cannot help but be swept away by this apocalyptic whirlwind of writing genius!
5 Stars minus 1 for the few parts where it really got to overly complicated.
September 23, 2015
Hard to read. Chaotic. If style is meant to be congruent with content and atmosphere, then the story's setting and the events were truly chaotic. Judging from the epilogue and recorded history this has been done rightfully so. But, not for the reader's delight I am afraid. This is a tough book to read. The characters are impossible to relate with or get to know. Dialogue, narration and thoughts are stuck together without punctuation. I found myself rereading pages many times, and when I got tired of that I did no longer bother. Is started skipping sections or no longer cared whether or not I understood what was going on. The main character is running in all directions, I have only a minimal understanding of his motivations.
Read
January 7, 2016Abandoned. Maybe it's the whole new parent going back to work thing, but I mostly had no idea what was going on in this book and eventually ceased to care.
Displaying 1 - 11 of 11 reviews