Nutshell

by Ian McEwan

Nutshell is a classic story of murder and deceit, told by a narrator with a perspective and voice unlike any in recent literature. A bravura performance, it is the finest recent work from a true master.

To be bound in a nutshell, see the world in two inches of ivory, in a grain of sand. Why not, when all of literature, all of art, of human endeavour, is just a speck in the universe of possible things.

Genres: Fiction, Book Club, Contemporary, Mystery, Literary Fiction, Audiobook, Thriller

208 pages, Hardcover

First published September 1, 2016

About the author

Ian McEwan studied at the University of Sussex, where he received a BA degree in English Literature in 1970 and later received his MA degree in English Literature at the University of East Anglia.

McEwan's works have earned him worldwide critical acclaim. He won the Somerset Maugham Award in 1976 for his first collection of short stories First Love, Last Rites; the Whitbread Novel Award (1987) and the Prix Fémina Etranger (1993) for The Child in Time; and Germany's Shakespeare Prize in 1999. He has been shortlisted for the Man Booker Prize for Fiction numerous times, winning the award for Amsterdam in 1998. His novel Atonement received the WH Smith Literary Award (2002), National Book Critics' Circle Fiction Award (2003), Los Angeles Times Prize for Fiction (2003), and the Santiago Prize for the European Novel (2004). He was awarded a CBE in 2000. In 2006, he won the James Tait Black Memorial Prize for his novel Saturday and his novel On Chesil Beach was named Galaxy Book of the Year at the 2008 British Book Awards where McEwan was also named Reader's Digest Author of the Year.

McEwan lives in London.

Reviews

[Christine Bonheure]

Ik twijfelde tussen drie en vier sterren. Vier geef ik voor de originele invalshoek: het verhaal wordt verteld door een bijna voldragen baby die zich nog in de buik van de mama bevindt. De prikkelende beginzin ‘Hier ben ik dan, ondersteboven in een vrouw’ wordt gevolgd door een monoloog waarin de babyjongen het verhaal doet over hoe zijn moeder en diens broer, tegelijk haar minnaar, zijn vader vermoorden. De baby neemt uiteindelijk wraak op de enige manier die voor hem mogelijk is. Dit originele uitgangspunt is tegelijk ook het zwaktebod. De baby declameert over alle mogelijke wereldgebeurtenissen, politieke manoeuvres — gehoord op de radio — en geeft daarbij zijn visie op de huidige maatschappij. Deze bespiegelingen zijn nogal ongeloofwaardig en leiden de aandacht te vaak weg van de eigenlijke plot. Verder worden de personages maar niet van vlees en bloed, alles blijft zo afstandelijk. Daarom mijn keuze voor drie sterren.

[Bernd]

4 sterren + 1/2. Spannend verhaal, maar tegelijkertijd grote literatuur. Ian McEwan is 1 van de weinige auteurs waarbij je met plezier een zin herleest en nog eens voor een derde keer ook en daarbij geniet.

[sergevernaillen]

Misschien ben ik wat te gul met het toekennen van 5 sterren want soms lees ik een boek dat ik wel 6 sterren wil geven zoals deze “Notendop”.

Wat heb ik hiervan genoten.
Een zeer origineel uitgangspunt: een foetus tijdens de laatste weken van de zwangerschap vertelt het verhaal. De foetus (een naam heeft hij nog niet uiteraard, het geslacht komen we we tegen het eind van het verhaal te weten) beleeft alles wat rond zich gebeurt. Hij hoort door de buikwand van de moeder, heeft zich geestelijk ontwikkeld doordat de moeder veel naar de radio en naar hoorspelen luistert en vult de rest in met een rijke fantasie. Als hij ’s nachts niet kan slapen trapt hij tot moeder wakker wordt en maar de radio opzet. De foetus heeft dus een verbazend uitgebreide woordenschat en omschrijft de gebeurtenissen voorzien van het nodige sarcasme.
Totaal ongeloofwaardig uiteraard maar zo goed gebracht.

Het verhaal zelf draait om de moeder, Trudy. Ze leeft samen met Claude, de broer van haar man John die ze het huis, dat notabene eigendom is van John, heeft uitgewerkt omdat ze “tijd voor zichzelf nodig had”. John is een wat mislukte dichter, Claude een flamboyante maar platte bon vivant. De foetus blijkt niet de zoon van Claude maar van John te zijn.
Maar nog erger: Trudy en Claude beramen een plan om John te vermoorden.

Dat alles wordt dus verteld door de foetus die zichzelf uiteraard machteloos voelt, hij wil dit verhinderen maar als foetus kan je niet veel beginnen. Dus uiteindelijk ondergaat hij alles maar.

Het boek is dus eigenlijk een monoloog van de foetus: hij beschrijft haarfijn het verhaal en de weinige dialogen die er in voorkomen worden door de foetus geciteerd. Maar tijdens het vertellen van het verhaal dwaalt hij constant af en mijmert en filosofeert over alles en nog wat. Hij heeft al zijn eigen mening, heeft gevoelens maar kan die niet uiten natuurlijk (behalve door af en toe eens een trap te geven).
En die meningen gaan over alles en nog wat, hij heeft over zowat alles een mening en commentaar: over extremisme, over pijn, over zelfmoord, over het feit dat er jongens en meisjes zijn (“Twee geslachten maar. Ik was teleurgesteld. Als lichaam en geest en lot van de mens zo complex zijn, als wij vrijer zijn dan enig ander zoogdier, waarom dan het bereik beperken?”), echtscheidingen, vluchtelingen, enz.
We kunnen wel stellen dat de foetus de uitlaatklep van McEwan is om zijn gedachten over zoveel dat mis gaat in de wereld de vrije loop te laten.

Wat ik vooral wel leuk om lezen vond was het feit dat de foetus eigenlijk een snobistisch eigenwijs jonk is maar net omdat hij “nog maar” een foetus is wil je er niet kwaad op worden.

Uiteraard eet en drinkt de foetus ook via de moeder en zelfs zijn wijnkennis is al uitmuntend: “'Bij dezelfde druif, en voor een minder grasachtige smaak, zou ik voor een sancerre zijn gegaan, bij voorkeur uit Chavignol.”

Gelukkig doet hij ook aan zelfspot en zonder zich echt constant te beklagen voel je toch hoe ongelukkig hij met de situatie is maar berust hij daar in, veel keuze heeft hij niet natuurlijk. Hij stelt vast dat er maar weinig over hem gepraat wordt en als dat gebeurt is dat met een negatief klinkend “het kind”.
Dit laatste citaat is daar zo treffend voor: “Niet iedereen weet hoe het is om de penis van vaders rivaal op een paar centimeter van je neus te hebben.”

[Pablito]

3.5 ster

Het boek is geschreven vanuit het perspectief van een alwetende feutus. Zo weet de feutus wat voor een wijn hij lekker vindt, en weet hij veel over wereldse zaken. Dit alles terwijl naar mijn mening (de schrijver merkt dit zelf ook op) een feutus symbool staat voor een tabula rasa. Ik vind deze keuze daarom ook jammer, voor de rest wel echt een vet perspectief.

Gedurende het hele boek merk je dat Ian McEwan een erg kundige schrijver is. Het boek staat vol mooie zinnen. Dit maakt het boek erg prettig om te lezen.

Ik vond het gedeelte waarin de moeder spijt kreeg van de moord ontzettend goed. Je werd echt meegezogen in het besef van spijt. Ik kon mij echt super goed inleven in hoe de moeder zich voelde, hoe de moeder ineens besefte wat zij nou eigenlijk had gedaan, en hoe zij de schuld probeerde te leggen bij Claude.

Ik vond het jammer/gek dat het boek niet meer nadruk legde bij de zwangerschap van de vrouw. Karakters merkten naar mijn mening nauwelijks op, dat het een hoogzwangere vrouw is. Daarnaast vind ik het jammer dat niet het schuldgevoel van de feutus zelf is uitgewerkt. Als het een alwetende feutus is, dan had hij ook wat kunnen doen tegen de moord. Dit heeft hij niet gedaan, mij lijkt het dat je dan ontzettend last hebt van een schuldgevoel. Daarnaast deelt hij het lichaam met een moordenaar, ook hier wordt niet op ingegaan.

[Stijn van Hussen]

Dit was echt zo poep. Een ongeboren baby die snobby over Franse wijregio’s praat hou op met me. Geloof bijna niet dat McEwan dit zelf heeft geschreven.

[André van Dijk]

Hamlet in de baarmoeder

Voor hartstochtelijke lezers is het raadzaam eens in de zoveel tijd een boek van Ian McEwan ter hand te nemen. Om weer even te proeven van de weergaloze verbeeldingskracht van een topschrijver, een auteur die inmiddels thuishoort in de hoogste regionen van de wereldliteratuur.

McEwan weet zijn publiek keer op keer te boeien met ogenschijnlijk eenvoudige verhalen waarin de mens en diens benepen levenswandel centraal staat. Ondeugden worden uitvergroot, zwakheden tot leidend thema gemaakt, terwijl de geschreven taal alles in het werk stelt om het geheel scherp en met een dosis cynisme weer te geven. De minuscule wendingen in de verhoudingen tussen zijn personages – aantrekking, afkeuring, steken onder water – worden door McEwan haast terloops, maar daardoor des te virtuozer in woorden gevat. Typisch zo’n schrijver die zijn lezer dwingt tot een uiterst laag leestempo, om de ingenieuze woordcombinaties als bonbons op de tong te laten smelten.

Crime passionnel
Met de jongste roman Notendop is weer een nieuw luikje opengezet in het complexe bouwwerk waar zijn oeuvre inmiddels uit bestaat. Hoofdpersoon in deze tragikomedie is een observator pur sang: een ongeboren vrucht die vanuit de baarmoeder de rol van verteller krijgt toebedeeld. ‘Hier ben ik dan, ondersteboven in een vrouw’ luidt de openingsgedachte van deze jonge beschouwer, terwijl hij vaststelt dat zijn ‘zorgeloze jeugd’ voorbij is nu hij binnen afzienbare tijd zijn ‘privé-oceaan’ zal moeten verlaten. Met nog nauwelijks ruimte om te manoeuvreren krijgt hij alles mee wat buiten zijn cocon plaatsvindt, met zijn oor tegen de ‘bloedige wanden’ gedrukt luistert en onthoudt hij, denkt na en maakt zich zorgen.

In deze creatieve Hamlet-remake is de foetus getuige van de beraming van een moord. Moeder Trudy (Gertrude in Shakespeares tragedie) heeft met haar geliefde Claude (Claudius) het plan opgevat haar echtgenoot John (Hamlet senior) – de verwekker van de verteller – te vermoorden. De aanleiding is te verwaarlozen: Trudy en Claude willen hun stormachtige liefde voortzetten en het waardevolle herenhuis, dat eigendom is van John, te gelde maken. De nogal onnozele plannenmakerij wordt op de voet gevolgd door de observerende baby die zich verwondert over zowel de moraal als de uitvoering van deze crime passionnel.

Sauvignon blanc
Op fraaie wijze geeft McEwan zijn verteller een stem: het is de onschuld van de nieuwkomer die hij laat samenvallen met het geluid van de meer volwassen waarnemer. Het vertoonde inzicht wordt opgedaan door met Trudy mee te luisteren naar de nieuwsberichten op de radio en podcasts over allerhande onderwerpen. Als er behoefte is aan meer informatie, bij nachtelijke verveling, geeft hij zijn moeder een flinke schop zodat ze wakker wordt en de radio aanzet. Zo doet deze foetus aan stevige zelfontwikkeling en filosofeert hij er lustig op los over moslimterrorisme, transgenders, klimaatverandering, de Europese gedachte en immigratiestromen.

Het oude Europa stampt en rolt in haar dromen tussen meelij en angst, tussen helpen en afstoten.

Ondertussen leeft Trudy niet bepaald het leven van een aanstaande moeder. Haar doorlopende drankinname zorgt dat de verteller (‘Ik deel graag een glas met mijn moeder’) al vroeg een connaisseur op het gebied van wijn is. Bij het ontkurken van de zoveelste fles sauvignon blanc geeft hij fijntjes aan dat zijn voorkeur naar een sancerre was uitgegaan. Ook de onstuimige seks tussen Trudy en Claude zorgt voor veel interne opschudding: ‘Niet iedereen weet wat het is om de penis van je vaders rivaal op een paar centimeter van je neus te hebben’.

In die atmosfeer van ernst en satire is Ian McEwan op zijn best. Met merkbaar plezier heeft hij aan zijn personages gesleuteld en het construeren van de ongeboren hoofdpersoon moet hem bijzonder hebben geprikkeld. Notendop is een uitzonderlijk goed geschreven pastiche op de klassieke Hamlet-tragedie, waarin aan het credo ‘to be, or not to be, that is the question’ een nieuwe dimensie wordt toegevoegd.

http://8weekly.nl/recensie/hamlet-in-...
@8WEEKLY/André van Dijk

[Joost van Ommeren]

Ik wil vaker wijnadvies krijgen van een foetus!

[Leen]

Trudy is hoogzwanger en woont in een enorm oud huis in Londen – toevallig in dezelfde buurt als de moeder van Lily in het boek dat ik er vlak voor las Een leven na jou– waar ze haar echtgenoot heeft uitgezet met het excuus dat ze “ruimte” nodig heeft. De arme man heeft er geen idee van dat ze samenhokt met haar minnaar Claude. Of dat denkt ze toch. In haar buik roert de ongeboren baby zich en legt zijn nieuwsgierig oor te luisteren, want zijn toekomstige moeder beraamt een plan om zijn toekomstige vader voorgoed uit de weg te ruimen. Ha.

Het boek trok mijn aandacht omwille van twee dingen. Eén: het vertelstandpunt. Een foetus, die hoor je niet elke dag een verhaal vertellen, wel? Dat maakt het speciaal omdat die natuurlijk niks kan zien, maar wel horen en kan aanvullen met de gevoelens van zijn moeder, met wie hij immers een nauwe band heeft (letterlijk dus dan hé).
Twee: Ian McEwan. Met die mens heb ik – als schrijver, want persoonlijk ken ik hem natuurlijk niet – een haat-liefdeverhouding. Boetekleed is zo’n boek dat me altijd zal bijblijven (of dan toch bepaalde scènes), Suikertand vond ik vreselijk, Aan Chesil Beach idem maar The Children Act dan weer goed. Dus het was even afwachten wat ik van Notendop zou vinden.

De overpeinzingen van de veel te intelligente foetus – te veel naar radioprogramma’s en podcasts en de poëzie van zijn vader geluisterd, jaja – wijden soms te ver uit en gaven me het gevoel bladvulsel te zijn: het is immers een erg dun boek, en het verhaal had niet verder kunnen uitgesmeerd worden dan de onvermijdelijke geboorte, natuurlijk. Dus. Hoefde niet per se voor mij.

Anderzijds vind ik dat klein manneke – want uiteindelijk ís hij dat ook hé – wel cute. Zoals hij de wereld observeert en hoort hoe zijn eigen moeder over hem denkt – en vooral niet over hem denkt – het is bij momenten vertederend en dan weer hartverscheurend. Waar haalt hij de wijsheid vandaan om te denken en uiteindelijk ook te handelen als een volwassene? Zou het écht zo zijn dat foetussen alles horen en voelen in de baarmoeder, maar dat na de bevalling gaandeweg vergeten (zoals iedereen weinig herinneringen overhoudt aan zijn baby- en kleutertijd)? O ja: mocht je als vrouw erover denken om alcohol te drinken tijdens je zwangerschap: lees dit boek en je verandert wel van gedacht.

4sterren omwille van het speciale vertelstandpunt.

[Joke]

Soms gebeurt het dat ik een boek moet wegleggen nadat ik het eerste hoofdstuk gelezen heb, omdat je in het leven af en toe ook eens iets anders dan lezen moet doen. Meestal ben ik dan in blijde verwachting om later de draad weer op te pikken, soms denk ik dat ik misschien nog een beetje in het verhaal moet komen, en in heel zeldzame gevallen leg ik het boek weg, en ben ik blij dat ik het terug naar de bibliotheek kan brengen.
Bij Notendop was het anders. Ik bladerde terug naar het begin en herlas het eerste hoofdstuk. Het was nog beter. Zo sterk, een monoloog die schreeuwt om op een podium gezet te worden.
De rest van het boek voldeed aan de (zeer hoge) verwachting. Even dacht ik terug aan de dingen die ik gezegd had tijdens mijn zwangerschap, en hoopte dat het kind dat toen in mijn buik woonde gerustgesteld werd door mijn woorden, die hij verstond en begreep.

[Kristiaan Plasmans]

Kan een Mc Ewan tegenvallen? Ja, dat kan. Hoewel de plot meeslepend is en je wordt meegezogen in een omgekeerde misdaadroman ( je weet wie en waarom, maar zal het uitkomen en was de intentie ook navenant?), werkt het perspectief voor mij niet. We krijgen het hele verhaal te zien door de ogen van een bijna 9 maanden oude foetus. Hoogst origineel wellicht, maar het geeft het geheel zo een surreeel karakter, dat het verhaal aan het eind toch wat platvalt. Hoe interessant ook de schuldvraag en de verschillende perspectieven op het menselijke drama hadden kn zijn, het wordt als het ware de das omgedaan door een interagerende foetus, waardoor je aan het eind je afvraagt: wat wilde Mc Ewan nu alweer vertellen?

[Natasja]

Doorgaans lees ik de boeken van Ian McEwan graag, maar dit boek was het niet. De hoofdpersoon in het boek is de foetus, maar je hoort voortdurend keihard de stem van de schrijver er doorheen, die coute que coute zijn (nogal politiek-correcte) mening wil spuien. De foetus houdt soms lange, sombere monologen, het bekende klimaat- en zeespiegelgezeur vaak, en geeft en passant zijn mening over vluchtelingen en armoede. Ook al past het totaal niet in het verhaal. Gek genoeg geldt dit 'er doorheen horen van de schrijver' als een beginnersfout in schrijfland, terwijl McEwan toch bepaald geen beginner is. Het maakt dit boek nogal hoogdravend en pretentieus en soms zelfs onleesbaar.

[De Ongeletterde]

Ian McEwan vertelt het verhaal van stukgelopen huwelijk en het bedrog van de vrouw met de broer van haar man en al het rampzalige dat daarvan komt vanuit het standpunt van het ongeboren kind in de buik van zijn moeder. Dat unieke standpunt maakt dat je en frisse kijk krijgt op een verhaal dat eeuwenoud is (en mij meermaals deed denken aan Hamlet). De mooie taal die hij hanteert, de prachtige vergelijkingen, de gedetailleerde beschrijvingen, ze dragen allemaal bij tot een heel aangename leeservaring.

[Joshua]

Vrij briljant

[m4rit]

Ik twijfelde tussen 4 en 5 sterren omdat ik het zeker in het begin 5 sterren vond en naarmate het verder ging soms wat verloren raakte in de poëtische schrijfstijl tochhhhh is dit boek een aanrader! Het is zo een origineel narratief voor een bekend verhaal en blijkbaar heeft het parallellen met Hamlet (zie titel en intro stukje) maar eerlijk gezegd ken ik Hamlet niet goed genoeg om het te zien (en het kan me nie genoeg schelen om het op te zoeken) hoe dan ooook tis origineel, het leest poëtisch en is op recht intrigerend
🦦⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

[Benny]

Van Ian McEwan heb ik nog nooit iets slechts gelezen en zijn nieuwste is een echte krachttoer. Niet door de omvang of de thematiek van het boek, maar door het vertelstandpunt. Notendop wordt verteld door een ongeboren kind dat vanuit de buik van de moeder getuige is van een verhaal vol intrige en misdaad.

Het standpunt vergt heel wat ‘suspension of disbelief’. De ongeborene spreekt immers met de stem van een behoorlijk sarcastische volwassene, laat geen gelegenheid voorbijgaan om zijn mening te geven over de actualiteit en kent verrassend veel van wijn. Het standpunt levert bovendien hachelijke standjes op als de draagmoeder seks heeft met haar minnaar, de oom van de ongeborene.

Het verhaal van overspel en moord is gebaseerd op de tragedie van Hamlet en staat bol van de literaire verwijzingen. De foetus is een wijsneus. Maar uiteindelijk doet de sfeer in het boek me nog het meest denken aan dat kortverhaal van Roald Dahl waarin de perfecte moord beraamd wordt met een lamsbout. Het werd ooit voor televisie verfilmd werd door Hitchcock. Niet meteen het beste werk van de meester, maar best wel leuk.

Hetzelfde geldt voor deze McEwan. Notendop is een (ambitieus) tussendoortje. Geestig en entertaining, maar geen meesterwerk. Dat is een verdict waar ik best mee leven kan.

[Guus van der Peet]

Een modern herschrijving van Hamlet waarin Trudy en Claude een plan beramen om hun echtgenoot/broer te vermoorden – allemaal verteld vanuit het perspectief van de negen-maanden-oude foetus die in Trudy’s baarmoeder zit. Ontzettend gimmicky, maar voor het grootste deel van het boek kon ik vrij goed over het hoofd zien hoe stompzinnig pulpy het hele verhaal eigenlijk is.

[Greet]

Een verhaal verteld vanuit het standpunt van een wel zeer welbespraakte en intelligente foetus. Dat had slecht kunnen uitdraaien maar Ian McEwan heeft met dat vertelstandpunt een heel mooi boek geschreven. Een boek dat me van begin tot einde heeft geboeid. 4,5/5.

[Muriël Van Der Wal]

Een echte Ian MacEwan. Origineel, spannend, helemaal van deze tijd en weer, daar waar hij bekend om staat, een goede twist.

[Bart Timmers]

Geweldig boek, heel mooi geschreven vanuit een zeer bijzonder en origineel standpunt (de ongeboren foetus...). Iedere pagina was een genot om te lezen, deze man kan schrijven.

[Dick Knip]

Een moorddadige driehoeksverhouding beschreven door een nog ongeboren vrucht. Origineel uitgangspunt. Een grappig thrillerverhaal

[André]

Citaat : “In een notendop besloten zijn, de wereld zien in vijf centimeter ivoor, in een zandkorrel. Waarom ook niet, als de hele literatuur, de hele beeldende kunst, het hele menselijke streven, niet meer is dan een stipje in het heelal van mogelijke dingen.”
Review : Ian McEwan (1948) debuteerde in 1975 met de bundel korte verhalen First Love, Last Rites. Hiermee werd hij in één klap beroemd en won hij een jaar later de literaire prijs de Somerset Maugham Award. In het Nederlands werd het boek uitgebracht onder de titel De laatste dag van de zomer. Daarna volgde zijn debuutroman The Cement Garden (1978) en in 1981 volgde de roman The Comfort of Strangers. Veel werken van Ian McEwan hebben zich geleend voor verfilming. Paul Schrader verfilmde in 1990 The Comfort of Strangers met rollen voor Christopher Walken en Helen Mirren. Zijn debuutroman The Cement Garden werd in 1993 heel sterk verfilmd met in de hoofdrollen Charlotte Gainsbourg en Andrew Robertson.



In hetzelfde jaar verfilmde John Schlesinger The Innocent. Roger Michell verfilmde Enduring Love in 2004. In 2007 werd zijn boek Atonement verfilmd. De spreker, en verteller van Notendop (Nutshell), is een embryo van bijna negen maanden. Hij weet veel en hoort alles. Zijn moeder Trudy, in wier baarmoeder hij zich bevindt, heeft haar man de dichter John gedump en ze houdt het nu met diens broer, Claude. Samen maken ze plannen om John te vermoorden. Het embryo, de zoon van John, hoort het verbolgen maar machteloos aan. De schaduw van shakespeare's Hamlet dwaalt over het verhaal en roert zich in de baarmoeder. Het is even wennen een embryo als verteller, en nog wel een welspraakt en soms humeurig embryo ook, zeker als zijn draagster wat te veel alcohol gebruikt of iets té passionele seks met Claude heeft, want daar krijgt het hoofdpijn van.



Het beschikt trouwens over een indrukwekkende kennis van de wereld en het menselijke bedrijf maar die dankt de nog ongeboren vrucht naar eigen zeggen aan zijn moeder, Trudy, die veel naar nieuwszenders luistert en tijdens slapeloze nachten graag naar podcasts en luisterboeken grijpt. Natuurlijk kan hij nog veel niet thuisbrengen; zo heeft hij geen idee wat kleuren zijn, hij hangt vooralsnog op z’n kop in de baarmoeder van Trudy. Al zijn opgedane prenatale levenservaring zet hij in om het moordcomplot te ontrafelen dat door Claude en Trudy wordt gesmeed.



De manier van vertellen is de kracht van Notendop, want die zorgt ervoor dat de lezer bereid is een embryo als verteller te aanvaarden. Meermaals geeft McEwan via zijn prenatale protagonist zijn eigen visie op de politieke stand van zaken over Europa, de vluchtelingencrisis en de wereldeconomie en die passages klinken me wel iets te gekunsteld.



McEwan kreeg aan het begin van zijn carrière de bijnaam ‘Ian Macabre’ toegedicht en die eretitel is nog steeds geldig. Ook in zijn nieuwe roman viert de duistere en vileine kant van de menselijke geest hoogtij. Zijn hoofdpersonage is niet zo onschuldig als het wil doen uitschijnen maar wat wil je het deelt immers meer dan een bloedbaan met één van de boosdoeners. McEwan weet de lezer te overtuigen en de lezer mee te sleuren en de goedgebekte verteller overal te volgen zelfs tot in de catacomben van de baarmoeder.

[Brandon Helsen]

Ian McEwan, als een moderne bard van onze tijd, smeedt met zijn pen een verhaal dat de geest van Shakespeare lijkt te belichamen. In zijn woorden weeft hij een web van intriges en emoties, die resoneren met de klassieke drama's van weleer. Zoals een hedendaagse Shakespeare, grijpt McEwan naar de diepten van de menselijke ziel en onthult hij de universele waarheden die ons allen verbinden.

In de schemerige weefsels van tijd en leven, wordt het verhaal gesponnen van een foetus, die, nog gekooid in het duister van de baarmoeder, luistert naar het tumult van de wereld buiten. Moeders stem, als een zachte melodie, vertelt van geheimen die fluisteren in de schaduwen, terwijl het lot zichzelf ontvouwt in het web van familie-intriges. Een onheilspellend complot, gesmeed door bloedverwanten, dreigt de veiligheid van het nageslacht te ontwrichten.

In dit drama van het ongeboren leven, wordt de toon gezet door de tragedie die zich ontvouwt in de kamers van het hart. Maar helaas, mijn reis door deze literaire bevalling was als een stormachtige zee, waarin mijn geest voortdurend werd afgeleid, als een zwerver op zoek naar een rustige haven. Mijn geest, als een schip dat worstelt tegen de golven, kon de harmonie met de vroedvrouw niet vinden, en dus bleef ik daar, puffend en zwoegend, te midden van de chaos van woorden en zinnen.

Het verhaal op zichzelf, als een verborgen juweel gehuld in de nevelen van het lot, was zeker boeiend. Toch blijf ik achter, niet vervuld van voldoening, maar eerder met een bevreemdend gevoel dat zich als een schaduw over mijn ziel werpt. Als een reiziger die een glimp opvangt van een betoverend landschap, maar zich niet kan laven aan de ware essentie ervan, zo blijf ik achter, verlangend naar meer, maar gevuld met een onuitgesproken gevoel van onvolledigheid.

Voor deze literaire reis zou ik drie sterren toekennen, want tweeëneenhalf is een waardering die geen recht doet aan de diepte van het verhaal. Mijn beoordeling is een erkenning van de intrigerende reis die het boek bood, hoewel mijn geest werd geteisterd door stormachtige twijfels en onvervulde verwachtingen.

[Kris Van Mierlo]

Ian McEwans vorige roman De kinderwet werd vier keer herdrukt en nog steeds weet het boek zijn weg naar vele lezers te vinden. Zijn nieuwste roman, Notendop, is een bijna klassiek verhaal over moord en bedrog, verteld vanuit een zeer ongebruikelijk perspectief. Er hier iets over verklappen zou een spoiler alert behoeven. Er zit dus niets anders op dan het boek zelf te lezen. 'In een notendop besloten zijn, de wereld zien in vijf centimeter ivoor, in een zandkorrel. Waarom ook niet, als de hele literatuur, de hele beeldende kunst, het hele menselijke streven, niet meer is dan een stipje in het heelal van mogelijke dingen.'
------
De beroemde Engelse schrijver (1948, Aldershot) presenteert ons een overtuigende moderne variant op Hamlet. De verteller is een foetus van bijna negen maanden. Zijn 28-jarige moeder Trudy heeft haar man John uit zijn verwaarloosde, maar dure Londense herenhuis gestuurd, zogenaamd om elkaar wat ruimte te geven. Ze heeft ondertussen een relatie met Claude, Johns broer, een nogal dommige, maar viriele macho en vastgoedmakelaar. De ongeboren baby krijgt lucht van hun plannen om zijn vader te vergiftigen en er samen met de miljoenen van de opbrengst van het huis ervandoor te gaan. Het boek is zijn uitgebreide monoloog vol reflecties hoe hij hun plan zou kunnen verhinderen. Hij heeft een aanstekelijke sardonische wereldwijsheid (opgedaan via meeluisteren met radio en educatieve podcasts), is een wijnsnob, geeft commentaar op het wereldgebeuren (vluchtelingproblematiek) en de auteur maakt hem soms wijzer dan mogelijk is. De met Hamlet bekende lezer zal smullen van de vele verwijzingen, maar de diepgang en nuance van de tragedie is vervangen door humor, satire en pastiche.

[Birgit Van Rompay]

Trudy is zwanger, maar beslist om wat afstand te nemen van haar man, John. Ze ergert zich aan hem en verwacht dat hij tijdelijk ergens anders gaat wonen, wat de brave dichter ook doet. Wat John in eerste instantie niet weet, is dat Trudy een affaire heeft met zijn broer, Claude. Trudy en Claude beramen samen een plan om John uit hun leven te krijgen.

Het bijzondere aan dit verhaal is dat het verteld wordt vanuit het standpunt van de ongeboren baby. Deze foetus beschrijft alles op een manier waaruit toch een zekere intelligentie blijkt. Hij kan niets zien, maar kan wel gesprekken opvangen door de buikwand en hij kan ook smaken opnemen. Zo kan de ongeborene zelf ondervinden dat zijn moeder al eens graag een glaasje lust.

Het is vlot geschreven en het originele vertelperspectief maakte me nieuwsgierig naar het verdere verloop van het verhaal.
In een notendop: een bijzonder boek dat je moet gelezen hebben.

[Caro]

Geniale roman. Geschreven vanuit het originele standpunt van een ongeboren baby, die van heel nabij de huwelijkscrisis van zijn ouders meemaakt en met stijgende afschuw de plannen verneemt van zijn moeder om zijn vader te vermoorden, samen met haar nieuwe vriend, de broer van zijn vader. Kun je nog volgen?
Je kunt niet anders dan meevoelen met die arme baby, in die veel te klein aan het wordende baarmoeder (waar hij regelmatig 'bezoek' krijgt van zijn oom), die samen met zijn moeder dronken wordt, die heel veel wijsheid opsteekt uit de podcasts waarnaar zijn moeder luistert, die zijn filosofische kijk op de wereld met ons deelt, die alles zou doen om zijn ouders weer samen te brengen, maar die langzaam beseft dat hij ook bij zijn vader niet welkom is.
Bijzonder origineel idee, meesterlijk geschreven, uitstekend vertaald. Ik heb met volle teugen genoten van dit boek.

[Laura C]

Een briljante hedendaagse Hamlet uitvoering. In het Engels gelezen en wát een aanrader om dit boek in het Engels te lezen: de eerste 50 pagina’s heb ik zin per zin herlezen tot drie keer toe. Wat een prachtige zinnen, Ian McEwan speelt inderdaad in een andere klasse!

Het bijzonderste aan deze vertelling is dat het geschreven is vanuit het perspectief dat ik nog nooit was tegengekomen: de alwetende foetale verteller. Let wel: deze foetus is een eigenwijze grumpy old man die dol is op een glaasje (of twee drie) kwaliteitswijn en uitzonderlijk erudiet en cynisch uit de hoek kan komen.

Een absolute aanrader. Op een bepaald moment zo rond pagina 130 vond ik wel dat de ontknoping mocht komen, maar de uiteindelijke slotscène heeft niet teleurgesteld.

[Bert]

McEwan verrast in Notendop al vanaf de eerste pagina met zijn origineel gekozen vertelperspectief. Bij een mindere auteur is zo'n aparte keuze vaak enkel een gimmick die weinig meerwaarde biedt voor het verhaal, bij McEwan is het een onmisbare schakel in het spel dat met de lezer gespeeld wordt. Dankzij de keuze voor een (zeer) onervaren verteller wordt de lezer voortdurend gedwongen om na te denken over de wijze waarop de gebeurtenissen zich aan hem presenteren.

Verder grossiert McEwan in heerlijke, scherpe dialogen die -als in een schaakspel- strategisch worden ingezet om te liegen, te bedriegen en te manipuleren. Het verhaal kent een aantal onverwachte wendingen die ervoor zorgen dat het boek een echte pageturner is die je tot de laatste bladzijde geboeid houdt.

[Hans Buijze]

Een voor mij zeer verrassend boek van McEwan dat ik nog niet gelezen had.
Verrassend vanwege de originele vertelstem, de nog ongeboren Hamlet die de moord op zijn vader door zijn moeder en zijn oom beraamd ziet worden in een thrillerachtig verhaal. Verrassend ook om de lyrische stijl met talloze uitstapjes naar analyses van de toestand in de wereld die met ironie en distantie beschreven worden in prachtige volzinnen. Ten derde verrassend omdat ik totaal niet mee kan voelen met de hoofdpersonen. Net als bij een opera of in dit geval operette blijft het verhaal en het vernuft waarmee het geschreven is mij vreemd en ver weg. Vandaar die vier ipv vijf sterren.

[Marleen Janssens]

McEwan is een echte woordkunstenaar. Zelfs in de vertaling vallen zijn prachtige vergelijkingen en metaforen als kristallen op iedere bladzijde, zonder geforceerd over te komen. Waarom dan geen 4 sterren? De verteller is het ongeboren kind van Trudy. Zij heef haar man, John, het huis uit gezet en heeft een verhouding met diens broer, Claude. De minnaars besluiten John te vermoorden. Waar hebben we dat nog gehoord? Ah ja … bij Shakespeare. Dan weet je als lezer al hoe het ongeveer zal aflopen. En hoe goed ik het ook vond, dat die ongeboren vrucht de verteller was, toch kwam net dat wel geforceerd over. Vandaar de drie sterren.

[Rita]

Dit kan ik echt niet lezen. Het is op zich een prachtig en ook wel spannend en mooi verhaal, maar de 'arrogantie' om via een foetus je eigen opinie uiteen te zetten; verschrikkelijk. Hij had het ook -in een variant- via een slaperige hond kunnen vertellen, nog liever eigenlijk. Wat zijn er toch (te) veel boeken waarin volwassenen via een kindermond tot ons spreken, alsof dan alles geoorloofd is en de auteur leuk bijdehand kan zijn. Als het niet waar zou kunnen zijn, haak ik helemaal af. Brrrrr.