What do you think?
Rate this book
Ιμαρέτ #1-2
Ιμαρέτ: Στη σκιά του ρολογιού
Άρτα 1854. Τουρκοκρατία. Δύο αγόρια γεννιούνται την ίδια νύχτα. Ένας Έλληνας και ένας Τούρκος που η μοίρα τους κάνει ομογάλακτους. Το μυθιστόρημα παρακολουθεί τη ζωή τους με φόντο την άγνωστη ιστορία της περιοχής. Ο Γιάννης Καλπούζος αναπαριστάνει με μοναδικό τρόπο μια ολόκληρη εποχή. Έλληνες, Τούρκοι, Εβραίοι, ο παππούς Ισμαήλ, η "μικρή" ακόμη Ελλάδα, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο φανατικός Ντογάν, οι συγκρούσεις, οι επαναστάσεις, η συνύπαρξη, οι Απόκριες, το Ραμαζάνι, τα πρόσωπα και οι συνήθειες των κατοίκων των τριών φυλών, λαθρέμποροι, κολίγοι, τσιφλικάδες, ο πλούτος μαζί με την εξαθλίωση. Όλοι έχουν θέση στο ιμαρέτ του Θεού.
568 pages, Paperback
First published November 1, 2008
17 people are currently reading
553 people want to read
About the author
Γιάννης Καλπούζος
22 books195 followersΟ Γιάννης Καλπούζος είναι σύγχρονος Έλληνας συγγραφέας, ποιητής και στιχουργός.
Γεννήθηκε στο χωριό Μελάτες της Άρτας το 1960. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
Το μυθιστόρημά του «Ιμαρέτ, στη σκιά του ρολογιού» κέρδισε το Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και των Λεσχών Ανάγνωσης το 2009.
Γεννήθηκε στο χωριό Μελάτες της Άρτας το 1960. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
Το μυθιστόρημά του «Ιμαρέτ, στη σκιά του ρολογιού» κέρδισε το Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και των Λεσχών Ανάγνωσης το 2009.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 77 reviews
October 29, 2019
Απόλαυση! Διαβάζοντας το για δεύτερη φορά ένοιωσα την ίδια αναγνωστική απόλαυση όπως όταν πριν δέκα χρόνια το είχα πρωτοδιαβάσει. Εκτοτε ο συγγραφέας και με τα άλλα του βιβλία, έχει σφραγίσει την σύγχρονη ελληνική πεζογραφία.
October 15, 2024
Νιώθω εξαιρετικά μπερδεμένη! Αισθάνομαι μια βαθιά εσωτερική σύγχυση και παρά που έχω ξεκινήσει να γράφω το εν λόγω κείμενο δέκα φορές, άλλες τόσες το έχω σβήσει. Είναι μία από τις φορές εκείνες που σκέφτομαι πως είναι καλύτερα να μην σου αρέσει κάτι υπερβολικά πολύ. Αν δεν δεθείς μαζί του, μπορείς να είσαι πιο αντικειμενικός και κυρίως, να το σχολιάσεις πιο αμερόληπτα και χωρίς να αντιμετωπίσεις δυσκολίες. Από την άλλη, το να είναι ένα βιβλίο πραγματικά καλό, σε σημείο που να μην ξέρεις πως να εκφραστείς γι' αυτό, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ευλογίες για ένα φανατικό αναγνώστη. Και, ναι, μπορεί να μας είναι πιο εύκολο να μιλάμε και να κρίνουμε αυτά που δεν μας αρέσουν, η πραγματική πρόκληση όμως έρχεται όταν βρίσκεται στην αντίπερα όχθη. Σε αυτήν βρίσκομαι σήμερα και από την θέση αυτή θα προσπαθήσω να μιλήσω.
Η αδυναμία που έχω στην πένα του κύριου Καλπούζου είναι πλέον γνωστή. Άλλωστε, δεν προσπάθησα ποτέ να την κρύψω. Επιπλέον, έχω αδυναμία στον ίδιο τον άνθρωπο και αν το σχόλιο αυτό φαντάζει άτοπο, σας διαβεβαιώ πως καθόλου έτσι δεν είναι. Αν ένας άνθρωπος δεν έχει ποιότητα, δεν μπορεί να γράψει όπως ο κύριος Καλπούζος, εξού και συγγραφείς του δικού του εύρους υπάρχουν λίγοι, εξού και τα βιβλία του αγαπιούνται απ' όποιον και να τα διαβάσει, όσο απαιτητικός αναγνώστης και αν είναι. Το "Ιμαρέτ", που πρόσφατα επανακυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός, έχει πουλήσει πάνω από 100.000 αντίτυπα ενώ έχει κερδίσει και το Βραβείο Αναγνωστών, και όχι άδικα. Γιατί το "Ιμαρέτ" δεν είναι απλά ένα ακόμα ιστορικό μυθιστόρημα, αλλά το καθρέφτισα μιας κοινωνίας, είναι οι άνθρωποί της βαλμένοι στο μικροσκόπιο, οι μικρές πτυχές της καθημερινότητάς τους που τις κάνουν τόσο μοναδικές, χαρίζοντάς μας μια αλήθεια πίσω από τις εικόνες και τις λέξεις που όλοι μας γνωρίζουμε, έχουμε δει, έχουμε ακούσει.
Θεωρώντας πως η περίληψη του βιβλίου επαρκεί, και μην θέλοντας να φλυαρήσω σε σχέση με την πλοκή -κινδυνεύοντας παράλληλα να αποκαλύψω πράγματα που δεν θα έπρεπε να μάθετε από τρίτους αλλά να τα ανακαλύψετε μόνοι σας- θα σταθώ σε άλλα πράγματα, πολύ πιο ουσιώδη. Ένα από αυτά είναι οι χαρακτήρες της ιστορίας αυτής, που κατά την ταπεινή μου άποψη αποτελούν το μεγάλο προτέρημα του βιβλίου. Άρτια δομημένοι, εξαιρετικά σκιαγραφημένοι, με το ψυχογράφημά τους να ξετυλίγεται και να αναπτύσσεται ομαλά και εξελικτικά, χωρίς βιασύνες ή επιπολαιότητες, χωρίς καμία προσπάθεια φτηνού εντυπωσιασμού για να κερδηθούν δήθεν εντυπώσεις. Χαρακτήρες ειλικρινείς, ξεκάθαροι, ταγμένοι στο φως ή το σκοτάδι, ή ακόμα και στο ημίφως, επειδή δεν είναι τα πάντα σε αυτή τη ζωή λευκό ή μαύρο. Άνθρωποι με τα δικά τους θέλω, τα δικά τους πάθη, τις δικές τους αλήθειες, που σε κερδίζουν και που κάνουν την αφήγηση της ιστορίας αυτής ακόμα πιο γοητευτική και αυτό γιατί, δεν είναι απλά Ιστορία, αλλά η δική τους ιστορία.
Ο συγγραφέας έχει επιλέξει να χρησιμοποιήσει και πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μια επιλογή αρκετά τολμηρή για ένα μυθιστόρημα όπως είναι το "Ιμαρέτ" που όμως, αποδίδει τα μέγιστα και τελικά καταφέρνει να λειτουργήσει άκρως θετικά, προκαλώντας το συναίσθημά μας, χωρίς όμως να το εκβιάζει. Τόποι, ήθη, έθιμα, παραδόσεις, θρησκευτικές δοξασίες, προσωπικές αλήθειες αλλά και τα πρέπει γενεών διαφορετικών μεταξύ τους που καλούνται να συνυπάρξουν, όλα ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια μας και νοερά ταξιδεύουμε για να βρεθούμε κοντά στους πρωταγωνιστές μας, σαν να παρακολουθούμε στα κρυφά την εξέλιξη της ζωής τους πίσω από ένα μαγικό παραπέτασμα, με ήχους παράξενους και γοητευτικούς να φτάνουν στ' αφτιά μας, και μυρωδιές ξένες μα και τόσο οικείες να πλημμυρίζουνε το είναι μας. Δεν θέλω να πω περισσότερα, όχι γιατί δεν μπορώ, αλλά γιατί δεν χρειάζεται. Αρκεί να διαβάσετε το "Ιμαρέτ" και θα καταλάβετε. Είμαι βέβαιη πως ο νους σας θα γεμίσει εικόνες, η ψυχή σας συναισθήματα, και η καρδιά σας θα χτυπήσει λίγο πιο γρήγορα.
Η αδυναμία που έχω στην πένα του κύριου Καλπούζου είναι πλέον γνωστή. Άλλωστε, δεν προσπάθησα ποτέ να την κρύψω. Επιπλέον, έχω αδυναμία στον ίδιο τον άνθρωπο και αν το σχόλιο αυτό φαντάζει άτοπο, σας διαβεβαιώ πως καθόλου έτσι δεν είναι. Αν ένας άνθρωπος δεν έχει ποιότητα, δεν μπορεί να γράψει όπως ο κύριος Καλπούζος, εξού και συγγραφείς του δικού του εύρους υπάρχουν λίγοι, εξού και τα βιβλία του αγαπιούνται απ' όποιον και να τα διαβάσει, όσο απαιτητικός αναγνώστης και αν είναι. Το "Ιμαρέτ", που πρόσφατα επανακυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός, έχει πουλήσει πάνω από 100.000 αντίτυπα ενώ έχει κερδίσει και το Βραβείο Αναγνωστών, και όχι άδικα. Γιατί το "Ιμαρέτ" δεν είναι απλά ένα ακόμα ιστορικό μυθιστόρημα, αλλά το καθρέφτισα μιας κοινωνίας, είναι οι άνθρωποί της βαλμένοι στο μικροσκόπιο, οι μικρές πτυχές της καθημερινότητάς τους που τις κάνουν τόσο μοναδικές, χαρίζοντάς μας μια αλήθεια πίσω από τις εικόνες και τις λέξεις που όλοι μας γνωρίζουμε, έχουμε δει, έχουμε ακούσει.
Θεωρώντας πως η περίληψη του βιβλίου επαρκεί, και μην θέλοντας να φλυαρήσω σε σχέση με την πλοκή -κινδυνεύοντας παράλληλα να αποκαλύψω πράγματα που δεν θα έπρεπε να μάθετε από τρίτους αλλά να τα ανακαλύψετε μόνοι σας- θα σταθώ σε άλλα πράγματα, πολύ πιο ουσιώδη. Ένα από αυτά είναι οι χαρακτήρες της ιστορίας αυτής, που κατά την ταπεινή μου άποψη αποτελούν το μεγάλο προτέρημα του βιβλίου. Άρτια δομημένοι, εξαιρετικά σκιαγραφημένοι, με το ψυχογράφημά τους να ξετυλίγεται και να αναπτύσσεται ομαλά και εξελικτικά, χωρίς βιασύνες ή επιπολαιότητες, χωρίς καμία προσπάθεια φτηνού εντυπωσιασμού για να κερδηθούν δήθεν εντυπώσεις. Χαρακτήρες ειλικρινείς, ξεκάθαροι, ταγμένοι στο φως ή το σκοτάδι, ή ακόμα και στο ημίφως, επειδή δεν είναι τα πάντα σε αυτή τη ζωή λευκό ή μαύρο. Άνθρωποι με τα δικά τους θέλω, τα δικά τους πάθη, τις δικές τους αλήθειες, που σε κερδίζουν και που κάνουν την αφήγηση της ιστορίας αυτής ακόμα πιο γοητευτική και αυτό γιατί, δεν είναι απλά Ιστορία, αλλά η δική τους ιστορία.
Ο συγγραφέας έχει επιλέξει να χρησιμοποιήσει και πρωτοπρόσωπη αφήγηση, μια επιλογή αρκετά τολμηρή για ένα μυθιστόρημα όπως είναι το "Ιμαρέτ" που όμως, αποδίδει τα μέγιστα και τελικά καταφέρνει να λειτουργήσει άκρως θετικά, προκαλώντας το συναίσθημά μας, χωρίς όμως να το εκβιάζει. Τόποι, ήθη, έθιμα, παραδόσεις, θρησκευτικές δοξασίες, προσωπικές αλήθειες αλλά και τα πρέπει γενεών διαφορετικών μεταξύ τους που καλούνται να συνυπάρξουν, όλα ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια μας και νοερά ταξιδεύουμε για να βρεθούμε κοντά στους πρωταγωνιστές μας, σαν να παρακολουθούμε στα κρυφά την εξέλιξη της ζωής τους πίσω από ένα μαγικό παραπέτασμα, με ήχους παράξενους και γοητευτικούς να φτάνουν στ' αφτιά μας, και μυρωδιές ξένες μα και τόσο οικείες να πλημμυρίζουνε το είναι μας. Δεν θέλω να πω περισσότερα, όχι γιατί δεν μπορώ, αλλά γιατί δεν χρειάζεται. Αρκεί να διαβάσετε το "Ιμαρέτ" και θα καταλάβετε. Είμαι βέβαιη πως ο νους σας θα γεμίσει εικόνες, η ψυχή σας συναισθήματα, και η καρδιά σας θα χτυπήσει λίγο πιο γρήγορα.
March 7, 2016
Ο συγγραφέας έχει κάνει εξαιρετική και λεπτομερή έρευνα για την Άρτα της Τουρκοκρατίας. Παρακολουθούμε την εξέλιξη της ζωής 2 αγοριών, του Λιόντου και του Νετζίπ, που δένονται απ’ τη στιγμή της γέννησής τους.Το συγκεκριμένο ιστορικό μυθιστόρημα κατά την ταπεινή μου άποψη, κατατάσσεται ανάμεσα στα καλύτερα του είδους του.
October 18, 2018
Έχοντας ακούσει πάρα πολλά καλά λόγια για τον συγγραφέα αυτού του βιβλίου είχα εδώ και καιρό σκοπό να το διαβάσω, λίγο, όμως, τα πολλά αλλά αναγνώσματα, λίγο η μικρή προκατάληψη που έχω για τα έργα της σύγχρονης Ελληνικής λογοτεχνίας αυτή η ανάγνωση άργησε να γίνει αλλά τελικά ήρθε αυτή η μέρα. Πριν καν διαβάσω την πρώτη σελίδα ήξερα ότι πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα που κατατάσσεται στο πλήθος των σύγχρονων ελληνικών βιβλίων που ασχολούνται με το παρελθόν της πατρίδας μας με το πρίσμα ενός ιστορικού ρομαντισμού. Αυτό ακριβώς έχουμε και σε αυτή την περίπτωση αλλά σε αντίθεση με κάποια άλλα αντίστοιχα βιβλία εδώ ο συγγραφέας κάνει καλά τη δουλειά του. Μέσα από τις σελίδες του μεταφερόμαστε στην πόλη της Άρτας, σε μία περίοδο που κατοικούνταν από τρεις διαφορετικές εθνικές και θρησκευτικές κοινότητες με αυτή την συνύπαρξη πολλές φορές να οδηγεί στη σύγκρουση αλλά πολύ συχνότερα στην πολιτιστική ανταλλαγή. Ο συγγραφέας με μία ρομαντική ματιά μας περιγράφει αυτή την πολυπολιτισμική πόλη, τους δρόμους της, τα σπίτια της, τα σημαντικά και τα λιγότερο σημαντικά κτίρια της, τη νοοτροπία των κατοίκων της, την πολυεπίπεδη σχέση μεταξύ των ανθρώπων διαφορετικών κοινοτήτων, τα επίσημα και τα ανεπίσημα έθιμα που είτε ήταν κοινά είτε περιορίζονταν σε κάποια κοινότητα, τα μικρά και τα μεγάλα γεγονότα που επηρεάζουν τη ζωή τους. Όλα αυτά χωρίς να ξεχνάει να περιγράψει την γενικότερη πολιτική κατάσταση και τις αποφάσεις από πολύ μακρινά κέντρα εξουσίας που έφερναν τον διχασμό σε όλα αυτά τα τελευταία χρόνια η πόλη ήταν σε οθωμανικά χέρια. Αυτό που μου αρέσει είναι ότι ο συγγραφέας δεν διακατέχεται από κανενός είδους φανατισμό, προσπαθώντας να δείξει ότι στην πραγματικότητα οι λαοί δεν έχουν πολλά να χωρίσουν και ότι άνθρωποι από διαφορετικές πολιτισμικές καταβολές έβρισκα πάντα μία ισορροπία όταν δεν υπήρχαν οι εξωτερικές παρεμβάσεις.
Με λίγα λόγια είναι ολοφάνερο ότι ο συγγραφέας έχει κάνει ενδελεχή έρευνα πάνω στο παρελθόν της περιοχής, καταφέρνοντας έτσι να μας μεταφέρει πολλές πληροφορίες και θα μας κάνει με κάποιον τρόπο να ζήσουμε εκείνη την περίοδο. Είναι εκπληκτικό πόσες μικρές λεπτομέρειες υπάρχουν μέσα σε αυτό, από την καθημερινή ζωή και την οικονομία της περιοχής, μέχρι τα πολύ μικρά όπως τα παιδικά παιχνίδια, τα τραγούδια, τις γεύσεις και τις μυρωδιές. Για αυτό πραγματικά του δίνω τα συγχαρητήρια μου και είναι σίγουρα ένα βιβλίο που προτείνω να το έχουν μαζί τους οι επισκέπτες αυτής της περιοχής για να έχουν μαζί τους μία εικόνα του παρελθόντος. Από εκεί και πέρα, όμως, έχω κάποιες ενστάσεις. Η ιστορία που αφηγείται ο συγγραφέας έχει σίγουρα ενδιαφέρον, με τους δύο αφηγητές της, έναν Έλληνα και έναν Τούρκο, να δίνουν ο καθένας τη δική του οπτική γωνία πάνω σε όσα συμβαίνουν, στη φιλία τους, στον τρόπο που μεγαλώνουν με τα όνειρά τους να πραγματοποιούνται ή να ναυαγούν, τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα και τις κοινές τους επιρροές, δεν μπορώ να καταλάβω, όμως, γιατί ο συγγραφέας δείχνει τόση βιασύνη. Τα περισσότερα γεγονότα τα περνάμε πολύ γρήγορα, χωρίς να στεκόμαστε λίγο να τα καταλάβουμε περισσότερο, χωρίς να τα νιώσουμε λίγο και να καταλάβουμε τι επιρροή έχουν στους ήρωες μας. Ακόμα και για πολύ τραγικές εξελίξεις ο συγγραφέας αφιερώνει ελάχιστες παραγράφους χωρίς να προσπαθεί να εμβαθύνει. Το περίεργο είναι ότι αυτό δεν το κάνει από έλλειψη ικανοτήτων, κάθε άλλο, όταν χαμηλώνει την ταχύτητα και παίρνει τον χρόνο του για να μας μιλήσει για κάποιες καταστάσεις που βιώνουν οι δύο ήρωες μας, τους έρωτες τους, τις πίκρες τους και τα όνειρά τους για τη ζωή το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, τρυφερό και ιδιαίτερα συγκινητικό. Νιώθω δηλαδή ότι περιορίστηκε αρκετά προσπαθώντας να μας μεταφέρει όσες πληροφορίες μπορ��ύσε, σε βάρος της ίδιας της ιστορίας. Παρόλα αυτά η τελική μου εντύπωση είναι πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο, σίγουρα κατά πολύ ανώτερο από τα ιστορικά μυθιστορήματα μαζικής παραγωγής που κυριαρχούν στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία, γραμμένο από ένα συγγραφέα που ξέρει να χειρίζεται τη γλώσσα και σε γενικές γραμμές να αποφεύγει τις υπερβολές τόσο στη γραφή, όσο και στην πλοκή. Σίγουρα δεν θα είναι το μοναδικό βιβλίο του που θα διαβάσω.
Με λίγα λόγια είναι ολοφάνερο ότι ο συγγραφέας έχει κάνει ενδελεχή έρευνα πάνω στο παρελθόν της περιοχής, καταφέρνοντας έτσι να μας μεταφέρει πολλές πληροφορίες και θα μας κάνει με κάποιον τρόπο να ζήσουμε εκείνη την περίοδο. Είναι εκπληκτικό πόσες μικρές λεπτομέρειες υπάρχουν μέσα σε αυτό, από την καθημερινή ζωή και την οικονομία της περιοχής, μέχρι τα πολύ μικρά όπως τα παιδικά παιχνίδια, τα τραγούδια, τις γεύσεις και τις μυρωδιές. Για αυτό πραγματικά του δίνω τα συγχαρητήρια μου και είναι σίγουρα ένα βιβλίο που προτείνω να το έχουν μαζί τους οι επισκέπτες αυτής της περιοχής για να έχουν μαζί τους μία εικόνα του παρελθόντος. Από εκεί και πέρα, όμως, έχω κάποιες ενστάσεις. Η ιστορία που αφηγείται ο συγγραφέας έχει σίγουρα ενδιαφέρον, με τους δύο αφηγητές της, έναν Έλληνα και έναν Τούρκο, να δίνουν ο καθένας τη δική του οπτική γωνία πάνω σε όσα συμβαίνουν, στη φιλία τους, στον τρόπο που μεγαλώνουν με τα όνειρά τους να πραγματοποιούνται ή να ναυαγούν, τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα και τις κοινές τους επιρροές, δεν μπορώ να καταλάβω, όμως, γιατί ο συγγραφέας δείχνει τόση βιασύνη. Τα περισσότερα γεγονότα τα περνάμε πολύ γρήγορα, χωρίς να στεκόμαστε λίγο να τα καταλάβουμε περισσότερο, χωρίς να τα νιώσουμε λίγο και να καταλάβουμε τι επιρροή έχουν στους ήρωες μας. Ακόμα και για πολύ τραγικές εξελίξεις ο συγγραφέας αφιερώνει ελάχιστες παραγράφους χωρίς να προσπαθεί να εμβαθύνει. Το περίεργο είναι ότι αυτό δεν το κάνει από έλλειψη ικανοτήτων, κάθε άλλο, όταν χαμηλώνει την ταχύτητα και παίρνει τον χρόνο του για να μας μιλήσει για κάποιες καταστάσεις που βιώνουν οι δύο ήρωες μας, τους έρωτες τους, τις πίκρες τους και τα όνειρά τους για τη ζωή το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, τρυφερό και ιδιαίτερα συγκινητικό. Νιώθω δηλαδή ότι περιορίστηκε αρκετά προσπαθώντας να μας μεταφέρει όσες πληροφορίες μπορ��ύσε, σε βάρος της ίδιας της ιστορίας. Παρόλα αυτά η τελική μου εντύπωση είναι πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο, σίγουρα κατά πολύ ανώτερο από τα ιστορικά μυθιστορήματα μαζικής παραγωγής που κυριαρχούν στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία, γραμμένο από ένα συγγραφέα που ξέρει να χειρίζεται τη γλώσσα και σε γενικές γραμμές να αποφεύγει τις υπερβολές τόσο στη γραφή, όσο και στην πλοκή. Σίγουρα δεν θα είναι το μοναδικό βιβλίο του που θα διαβάσω.
February 2, 2023
3,5/5
Σίγουρα αν σε κάποιον αρέσουν τα ιστορικά μυθιστορήματα με θεμα την Τουρκοκρατία αυτο το βιβλιο θα το αγαπήσει . Γενικα ο Καλπούζος για εμένα διακατέχεται από μια θρησκευτικότητα που δεν είναι τόσο του γούστου μου. Και μου λείπει η απογείωση ή κλιμακωση της ιστορίας καθώς κυρίως επιλέγει το ρολο του αναίμακτου αφηγητή . Σε πολλα δε θεματα που έρχεται αντιμέτωπος θα μπορούσε να εμβαθύνει περισσότερο και να πάρει πιο ριζοσπαστικές θέσεις . Πέρα από αυτο είναι καλός τεχνητής στην κατασκευή και λέει αυτά που θέλει να πει με ωραια χρήση της παλαίστρας του και χωρίς πολλες επαναλήψεις . Λατρεψα τον παππού και για χάρη του μπηκε το τέταρτο αστεράκι … έξυπνη η επιλογή ενός Τούρκου και ενός έλληνα κολλητών φίλων για μια ζωή για να πει την ιστορία μέσα από τα ματια τους και συμβαδίζει με το πνεύμα που ήθελε να αποδώσει αλλά κατ έμε πιο πολύ κοινωνική υποκρισία μου έβγαλε παρά ιμαρετ….
Σίγουρα αν σε κάποιον αρέσουν τα ιστορικά μυθιστορήματα με θεμα την Τουρκοκρατία αυτο το βιβλιο θα το αγαπήσει . Γενικα ο Καλπούζος για εμένα διακατέχεται από μια θρησκευτικότητα που δεν είναι τόσο του γούστου μου. Και μου λείπει η απογείωση ή κλιμακωση της ιστορίας καθώς κυρίως επιλέγει το ρολο του αναίμακτου αφηγητή . Σε πολλα δε θεματα που έρχεται αντιμέτωπος θα μπορούσε να εμβαθύνει περισσότερο και να πάρει πιο ριζοσπαστικές θέσεις . Πέρα από αυτο είναι καλός τεχνητής στην κατασκευή και λέει αυτά που θέλει να πει με ωραια χρήση της παλαίστρας του και χωρίς πολλες επαναλήψεις . Λατρεψα τον παππού και για χάρη του μπηκε το τέταρτο αστεράκι … έξυπνη η επιλογή ενός Τούρκου και ενός έλληνα κολλητών φίλων για μια ζωή για να πει την ιστορία μέσα από τα ματια τους και συμβαδίζει με το πνεύμα που ήθελε να αποδώσει αλλά κατ έμε πιο πολύ κοινωνική υποκρισία μου έβγαλε παρά ιμαρετ….
August 11, 2018
Η ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΝΑΙ 3,5
Είναι το πρώτο βιβλίο που διαβάζω του συγκεκριμένου συγγραφέα και ανυπομονώ να διαβάσω και άλλα. Το έργο μιλάει για την ζωή δύο αγοριών που κατοικούν στην Άρτα και ο ένας είναι Έλληνας και ο άλλος Μουσουλμάνος. Η ιστορία ξεκινάει από την γέννηση των δύο αγοριών μέχρι που χωρίζονται όταν η Άρτα προσαρτάται στην Ελλάδα και πρέπει οι Τούρκοι υπήκοοι να την εγκαταλείψουν και έτσι χωρίζονται οι ζωές των πρωταγωνιστών. Σε όλο το βιβλίο βλέπουμε καθημερινές σκηνές από την ζωή και πως συνυπάρχουν οι διαφορετικές φυλές. Έχει πάρα πολλά ιστορικά στοιχεία για την Άρτα, αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου και της Ελλάδας. Το μόνο αρνητικό που βρήκα είναι ότι δεν υπάρχει ένταση στο βιβλίο και όπου υπάρχει διάρκεια λίγες σελίδες με αποτέλεσμα σε κάποια σημεία να γίνει λίγο κουραστικό και ειδικά αν δεν έχει ζήσει στην Άρτα, διότι αν έχεις ζήσει στην Άρτα όπως εγώ θα το λατρέψεις.
Είναι το πρώτο βιβλίο που διαβάζω του συγκεκριμένου συγγραφέα και ανυπομονώ να διαβάσω και άλλα. Το έργο μιλάει για την ζωή δύο αγοριών που κατοικούν στην Άρτα και ο ένας είναι Έλληνας και ο άλλος Μουσουλμάνος. Η ιστορία ξεκινάει από την γέννηση των δύο αγοριών μέχρι που χωρίζονται όταν η Άρτα προσαρτάται στην Ελλάδα και πρέπει οι Τούρκοι υπήκοοι να την εγκαταλείψουν και έτσι χωρίζονται οι ζωές των πρωταγωνιστών. Σε όλο το βιβλίο βλέπουμε καθημερινές σκηνές από την ζωή και πως συνυπάρχουν οι διαφορετικές φυλές. Έχει πάρα πολλά ιστορικά στοιχεία για την Άρτα, αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου και της Ελλάδας. Το μόνο αρνητικό που βρήκα είναι ότι δεν υπάρχει ένταση στο βιβλίο και όπου υπάρχει διάρκεια λίγες σελίδες με αποτέλεσμα σε κάποια σημεία να γίνει λίγο κουραστικό και ειδικά αν δεν έχει ζήσει στην Άρτα, διότι αν έχεις ζήσει στην Άρτα όπως εγώ θα το λατρέψεις.
March 3, 2015
A magnificent tale of a friendship between two lads (παλικάρια is one greek word that cannot in its essence be translated accurately) born in eternally opposing races, of local and national history, of family bonds and rivalries, of laughter and mischief, of the pain and joys of finding and losing love, of hatred and paths in life always decided by others...
Extremely well-written, highly researched and rich in legends, folklore, stories and songs of the period, embedded so skillfully that they do not overburden the narrative.
If only this would be translated in English so that non-Greek speaking booklovers could enjoy this story of two boys' common journey in life set in the city of Arta, Epirus, in the late 1800s.
The renowned Bridge of Arta where this story is set.
I laughed, I cried, I felt for them and their hardships...a story that stays with you long after you have finished it. My first, but certainly not my last book by Yannis Kalpouzos.
***February 2015: This beautiful bridge of historical importance, the bridge of Plaka(also set in this story) at the river of Arachthos in the province of Arta has been recently destroyed due to catastrophic floods over the area. A sad development at the time of my finishing this book has certainly affected my overall impression of it.***
"Μέχρι εδώ ήταν, φίλε..." του είπα. "Μια μέρα εγώ θα διηγούμαι στα εγγόνια μου για την Άρτα και τον Λιόντο κι εσύ για τον Νετζίπ".
Θα ήθελα επίσης να προσθέσω στο τέλος ότι ο λόγος που γράφω αυτή την κριτική στα Αγγλικά, αν και πρόκειται για ελληνικό βιβλίο, είναι ότι η αξία των Ελλήνων συγγραφέων (σε όσους αξίζουν πραγματικά και ο Γιάννης Καλπούζος είναι ένας από αυτούς κατά την άποψή μου) πρέπει να διαδίδεται ακόμα και σε όσους δε διαβάζουν ελληνικά βιβλία για...την Ελλάδα ρε γαμώτο! ;)
Extremely well-written, highly researched and rich in legends, folklore, stories and songs of the period, embedded so skillfully that they do not overburden the narrative.
If only this would be translated in English so that non-Greek speaking booklovers could enjoy this story of two boys' common journey in life set in the city of Arta, Epirus, in the late 1800s.
The renowned Bridge of Arta where this story is set.
I laughed, I cried, I felt for them and their hardships...a story that stays with you long after you have finished it. My first, but certainly not my last book by Yannis Kalpouzos.
***February 2015: This beautiful bridge of historical importance, the bridge of Plaka(also set in this story) at the river of Arachthos in the province of Arta has been recently destroyed due to catastrophic floods over the area. A sad development at the time of my finishing this book has certainly affected my overall impression of it.***
"Μέχρι εδώ ήταν, φίλε..." του είπα. "Μια μέρα εγώ θα διηγούμαι στα εγγόνια μου για την Άρτα και τον Λιόντο κι εσύ για τον Νετζίπ".
Θα ήθελα επίσης να προσθέσω στο τέλος ότι ο λόγος που γράφω αυτή την κριτική στα Αγγλικά, αν και πρόκειται για ελληνικό βιβλίο, είναι ότι η αξία των Ελλήνων συγγραφέων (σε όσους αξίζουν πραγματικά και ο Γιάννης Καλπούζος είναι ένας από αυτούς κατά την άποψή μου) πρέπει να διαδίδεται ακόμα και σε όσους δε διαβάζουν ελληνικά βιβλία για...την Ελλάδα ρε γαμώτο! ;)
May 26, 2014
Τέλειο βιβλίο. Απο την αρχή, με τον συγκλονιστικό συμβολισμό του θηλασμου ο συγγραφέας σαρώνει και κατακρημνιζει ολα όσα ευτελή και τεχνητά χωρίζουνε τους ανθρώπους και τους μεταβάλλουν σε εραστές του θανάτου. Το έργο αυτό ειναι ταυτόχρονα ενα ιστορικό μυθιστόρημα ακριβές , δουλεμένο με μεράκι σα ψιλοβελονιά στον καμβά μιας εποχής που λιγο πολυ ήταν η αρχή του ελληνικού κράτους όπως το ζούμε σήμερα. Διαβάστε το για να μάθετε και για να νοιωσετε. Ανεπιφύλακτα!!!
December 5, 2015
Ιστορικό μυθιστόρημα του Γιάννη Καλπουζου που αναφέρεται στην καθημερινότητα των κατοίκων της Αρτας υπο οθωμανικη κατοχή. Πραγματευεται ηθικές και ανθρωπιστικες αξίες όπως η ειλικρινής και ανιδιοτελης φιλία, η αγάπη, η ομονοια αλλά και κατωτερα ενστικτα όπως η κακία και η ζηλοφθονια. Όλα αυτά δηλαδή που απαρτίζουν μια μικρή κοινωνία είτε στο 1850 είτε στο σήμερα. Εξαιρετικό!
July 22, 2014
Ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα. Η Άρτα του 1854 έως την προσάρτησή της σε μια Ελλάδα που την περίμενε μάνα και αποδείχθηκε μητριά, όπως γράφει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας. Ειλικρινά δεν ξέρω τι να πρωτογράψω και τι να πρωτοσχολιάσω. Καταρχάς οι χαρακτήρες είναι καταπληκτικοί: ολοκληρωμένοι, αναπτύσσονται και εξελίσσονται μαζί με την πόλη τους, ξεκάθαρα καλοί και ξεκάθαρα κακοί αλλά και κάποιοι με γκρίζες αποχρώσεις. Το λεξιλόγιο: πλούσιο, μεστό, γεμάτο περιγραφές, λέξεις ξεχασμένες ή προσαρμοσμένες πλέον στην καθημερινότητά μας.
Συνήθειες, ήθη και έθιμα χρόνων που επιζούν στην Άρτα από τότε. Αρμονική συγκατοίκηση Ελλήνων, Τούρκων και Εβραίων. Ναι, όλοι περιμέναμε την προσάρτηση των εδαφών στην Ελλάδα αλλά κανείς δεν σκέφτηκε τους Τούρκους που γεννήθηκαν και έζησαν εκεί, αυτοί τι θα απογίνουν; (δεν εννοεί ο συγγραφέας τους κατακτητές αλλά τις οικογένειες που ήρθαν να εγκατασταθούν στα εδάφη αργότερα και σιγά σιγά έγιναν ένα με τος Έλληνες γείτονές τους). Το σεληνιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Τούρκοι, το ηλιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Έλληνες, το ρολόι να σημαίνει τις τουρκικές ώρες, τις οποίες οι Έλληνες προσαρμόζανε στη δική τους ώρα. Ένας μικρόκοσμος που παρ' ολ' αυτά δεν παύει να δοκιμάζεται από τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων και τις συνέπειές τους: ληστές, αλβανοί κλπ. Λαϊκοί θρύλοι και δοξασίες της περιοχής, αρχαιολογικά στοιχεία και μύθοι, παροιμίες, τα έθιμα του γάμου, ο τρόπος λειτουργίας των ελληνικών και τουρκικών σχολείων και πώς προσαρμόζανε τις διακοπές τους τα χριστιανόπουλα και τα τουρκόπουλα για να παίζουν μαζί. Οι Τούρκοι αναλφάβητοι αλλά να προσπαθούν για το καλύτερο των παιδιών τους. Και γύρω τους τσφλίκια, ίμορος, φορολογίες και εισπράκτορες, αυθαιρεσίες και αδικία. Το κείμενο μας πάει ακόμη και στην Πόλη με μοναδικές περιγραφές που με συγκίνησαν βαθύτατα, μιας και εικόνες από αυτήν την πόλη έχω ακόμη στο μυαλό μου και θα έχω για πολύ καιρό ακόμη.Και μέσα σε όλα αυτά και γύρω από αυτά μια πανδαισία χαρακτήρων και προσώπων, αιτίων και αιτιατών.
Ο Νετζίπ και ο Λιόντος. Ο Νετζίπ, με τον αδερφό του Ντογάν που κατατάσσεται στον τουρκικό στρατό και προασπίζεται με σθένος και ζέση καθετί οθωμανικό, φτάνοντας σε σημείο να στραφεί εναντίον της ίδιας του της οικογένειας. Ο Νετζίπ με τις αδερφές του, που η μια όταν παντρεύτηκε έγινε μοιχαλίδα και ο άντρας της την κατακρεούργησε κι ακόμη γυρνά στα χαλάσματα του σπιτιού τους φωνάζοντας το όνομά της, και η άλλη αποδέχτηκε τη μοίρα της συζύγου. Ο Νετζίπ με τον καραγκιοζοπαίχτη αδερφό που γύρισε όλον τον κόσμο δίνοντας παραστάσεις Καραγκιόζη και στο τέλος έκλεψε τη σύζυγο του χειρότερου ανθρώπου στο χωριό, αίτιο σκωμμάτων και παιδικών σκανταλιών και από τον Νετζίπ και από τον Λιόντο, την έκλεψε και πήγαν στο Παρίσι για να ασχοληθούν με το νέο θαύμα διασκέδασης που ανέτελλε, τον κινηματογράφο!Ο Νετζίπ με τον σοφό παππού που με τους θρύλους και τις παραδόσεις που αφηγείται στα δυο παιδιά μας δίνει μια νοσταλγική και όμορφη εικόντα του χτες της Άρτας και που με το ένστικτό του και τη σοφία που τον διακατείχε προέβλεπε τις τελευταίες ανάσες του γίγαντα, της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Νετζίπ που γνώρισε την Καλίλα, χορερύτρια σε μπουλούκι και την απήγαγε για να τον εξορίσει ο πατέρας του από την οικογενειακή εστία και να ψευτοζεί μη μπορώντας να βρει δουλειά αξιόλογη, με αποτέλεσμα να ξεσπά στη γυναίκα του κι εκείνη να επιστρέψει στον δυνάστη της, ακριβώς για να θυμάται μόνο τις ευχάριστες στιγμές τους (η αλληλογραφία τους συνεχίστηκε ακόμη κι όταν ο Νετζίπ αποκαταστάθηκε τελικά με σύζυγο και τρία παιδιά). Ο Νετζίπ που ξεριζώθηκε από τους τελευταίους και κατέφυγε στην Πόλη για να συνεχίσει τη ζωή του.
Ο Λιόντος, γιος υφασματέμπορου, που γεννήθηκε την ημέρα της δολοφονίας του πατέρα του και αυτό το γεγονός τον κατατρύχει μέχρι το τέλος του βιβλίου που αποκαλύπτεται η τραγική αλήθεια και επιβεβαιώνονται κάποιες υποψίες, χάρη σε μια θαυματουργή εικόνα. Ο Λιόντος στηρίζει τη μητέρα του στο μαγαζί τους, ψάχνει να βρει δουλειά για να στηρίξει την οικογένειά του και το βιος του για να μην το πάρουν οι τοκογλύφοι, κατατάσσεται κρυφά στον ελληνικό στρατό, όμως η βία και ο παραλογισμός και η αναλγησία του ελληνικού κράτους που δεν μπορεί να συντηρήσει σωστά τους στρατιώτες ή να τους περιποιηθεί έστω όταν τραυματιστούν, η εμφύλια διαμάχη για τις τιμές και όχι για την ουσία, τον αναγκάζουν να γυρίσει πάλι κρυφά στην Άρτα. Χωρίς σε τίποτα να αλλάξει η φιλία του με τον Νετζίπ. Η φιλία των δυο παιδιών ποτέ δεν κλονίζεται, ποτέ δεν φανατίζονται, πάντα με σκέψη και σύνεση αντιμετωπίζουν τα γύρω γεγονότα. Ο Λιόντος τελικά ερωτεύεται τη διευθύντρια του Παρθεναγωγείου αλλά από μια παρεξήγηση την ημέρα της άφιξης του βασιλιά Γεωργίου άμα τη απελευθερώσει της πόλης, το ζευγάρι απομακρύνεται. Θα βρεθούν μετά από χρόνια στην Αθήνα και η αγάπη τους θα συνεχίσει χωρίς εμπόδια.
Κι όλα αυτά είναι λίγα σε σχέση με κείμενο του μυθιστορήματος. Ένα σωρό γεγονότα, μύθοι, δοξασίες, περιπέτειες, δευτεραγωνιστές, φτιάχνουν έναν καμβά απίστευτο, ένα μεστό και πλούσιο μυθιστόρημα που πραγματικά το σέβεσαι και το αγαπάς. Η αγάπη του συγγραφέα για τον τόπο του, η μελέτη του, η πένα του, βγάζουν ένα έργο μοναδικό και από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που έχουν πέσει στα χέρια μου. Επιπλέον η αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο εναλλάξ υπό Λιόντου και Νετζίπ είναι ένα καλοδεμένο παζλ που επεξηγεί τυχόν σκοτεινά σημεία της πρηογούμενης αφήγησης. Και φυσικά οι σκηνές αποχωρισμού των τουρκικών οικογενειών όταν προσαρτήθηκε η Άρτα στην Ελλάδα ήταν από τις πιο συγκινητικές.
"Ιμαρέτ": φιλανθρωπικό ίδρυμα που λειτουργούσε και ως πτωχοκομείο και ορφανοτροφείο.
"Ένα ιμαρέτ είναι η γη. Το ιμαρέτ του Θεού. Κι εμείς οι φτωχοί, τα ορφανά και οι ταξιδιώτες της ζωής, που μας φιλοξενεί. Μας τρέφει, ανοίγει την αγκαλιά του, μας δέχεται και μας επιτρέπει να απολαύσουμε και να χαρούμε τη ζωή. Κι εμείς θαρρούμε πως το διαφεντεύουμε. Το μοιράσαμε...κι ύστερα ορμήσαμε ο ένας στον τόπο του άλλου, χωρίς να νογάμε ότι δεν ανήκει σε κανέναν. Μας άφησε ο Θεός αυτό το ιμαρέτ να το διαχειριστούμε κι εμεείς αρπάζουμε, κλέβουμε, αδικούμε, εκμεταλλευόμαστε, διεκδικούμε όλο κια περισσότερα, μέχρι την ώρα που θα επιστρέψουμε το τομάρι μας εκεί που ανήκει, στο χώμα. Και θ' αξίζει τότε με όσο ενός βοδιού ή ενός προβάτου, τίποτε παραπάνω" (σελ. 111-112).
Από τα ρουμπαγιάτ του Ομέρ Καγιάμ: "Κι αν ήρθα, δεν εκέρδισε τίποτε η γη από μενα / κι αν φύγω δεν θα ζημιωθεί τίποτα η γη από μένα / μα ποιος μπορούσε να μου πει τι λόγο να 'χει ετούτος / ο πηγεμός κι ο ερχομός, ο θάνατος κι η γέννα" (σελ. 539).
Συνήθειες, ήθη και έθιμα χρόνων που επιζούν στην Άρτα από τότε. Αρμονική συγκατοίκηση Ελλήνων, Τούρκων και Εβραίων. Ναι, όλοι περιμέναμε την προσάρτηση των εδαφών στην Ελλάδα αλλά κανείς δεν σκέφτηκε τους Τούρκους που γεννήθηκαν και έζησαν εκεί, αυτοί τι θα απογίνουν; (δεν εννοεί ο συγγραφέας τους κατακτητές αλλά τις οικογένειες που ήρθαν να εγκατασταθούν στα εδάφη αργότερα και σιγά σιγά έγιναν ένα με τος Έλληνες γείτονές τους). Το σεληνιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Τούρκοι, το ηλιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Έλληνες, το ρολόι να σημαίνει τις τουρκικές ώρες, τις οποίες οι Έλληνες προσαρμόζανε στη δική τους ώρα. Ένας μικρόκοσμος που παρ' ολ' αυτά δεν παύει να δοκιμάζεται από τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων και τις συνέπειές τους: ληστές, αλβανοί κλπ. Λαϊκοί θρύλοι και δοξασίες της περιοχής, αρχαιολογικά στοιχεία και μύθοι, παροιμίες, τα έθιμα του γάμου, ο τρόπος λειτουργίας των ελληνικών και τουρκικών σχολείων και πώς προσαρμόζανε τις διακοπές τους τα χριστιανόπουλα και τα τουρκόπουλα για να παίζουν μαζί. Οι Τούρκοι αναλφάβητοι αλλά να προσπαθούν για το καλύτερο των παιδιών τους. Και γύρω τους τσφλίκια, ίμορος, φορολογίες και εισπράκτορες, αυθαιρεσίες και αδικία. Το κείμενο μας πάει ακόμη και στην Πόλη με μοναδικές περιγραφές που με συγκίνησαν βαθύτατα, μιας και εικόνες από αυτήν την πόλη έχω ακόμη στο μυαλό μου και θα έχω για πολύ καιρό ακόμη.Και μέσα σε όλα αυτά και γύρω από αυτά μια πανδαισία χαρακτήρων και προσώπων, αιτίων και αιτιατών.
Ο Νετζίπ και ο Λιόντος. Ο Νετζίπ, με τον αδερφό του Ντογάν που κατατάσσεται στον τουρκικό στρατό και προασπίζεται με σθένος και ζέση καθετί οθωμανικό, φτάνοντας σε σημείο να στραφεί εναντίον της ίδιας του της οικογένειας. Ο Νετζίπ με τις αδερφές του, που η μια όταν παντρεύτηκε έγινε μοιχαλίδα και ο άντρας της την κατακρεούργησε κι ακόμη γυρνά στα χαλάσματα του σπιτιού τους φωνάζοντας το όνομά της, και η άλλη αποδέχτηκε τη μοίρα της συζύγου. Ο Νετζίπ με τον καραγκιοζοπαίχτη αδερφό που γύρισε όλον τον κόσμο δίνοντας παραστάσεις Καραγκιόζη και στο τέλος έκλεψε τη σύζυγο του χειρότερου ανθρώπου στο χωριό, αίτιο σκωμμάτων και παιδικών σκανταλιών και από τον Νετζίπ και από τον Λιόντο, την έκλεψε και πήγαν στο Παρίσι για να ασχοληθούν με το νέο θαύμα διασκέδασης που ανέτελλε, τον κινηματογράφο!Ο Νετζίπ με τον σοφό παππού που με τους θρύλους και τις παραδόσεις που αφηγείται στα δυο παιδιά μας δίνει μια νοσταλγική και όμορφη εικόντα του χτες της Άρτας και που με το ένστικτό του και τη σοφία που τον διακατείχε προέβλεπε τις τελευταίες ανάσες του γίγαντα, της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Νετζίπ που γνώρισε την Καλίλα, χορερύτρια σε μπουλούκι και την απήγαγε για να τον εξορίσει ο πατέρας του από την οικογενειακή εστία και να ψευτοζεί μη μπορώντας να βρει δουλειά αξιόλογη, με αποτέλεσμα να ξεσπά στη γυναίκα του κι εκείνη να επιστρέψει στον δυνάστη της, ακριβώς για να θυμάται μόνο τις ευχάριστες στιγμές τους (η αλληλογραφία τους συνεχίστηκε ακόμη κι όταν ο Νετζίπ αποκαταστάθηκε τελικά με σύζυγο και τρία παιδιά). Ο Νετζίπ που ξεριζώθηκε από τους τελευταίους και κατέφυγε στην Πόλη για να συνεχίσει τη ζωή του.
Ο Λιόντος, γιος υφασματέμπορου, που γεννήθηκε την ημέρα της δολοφονίας του πατέρα του και αυτό το γεγονός τον κατατρύχει μέχρι το τέλος του βιβλίου που αποκαλύπτεται η τραγική αλήθεια και επιβεβαιώνονται κάποιες υποψίες, χάρη σε μια θαυματουργή εικόνα. Ο Λιόντος στηρίζει τη μητέρα του στο μαγαζί τους, ψάχνει να βρει δουλειά για να στηρίξει την οικογένειά του και το βιος του για να μην το πάρουν οι τοκογλύφοι, κατατάσσεται κρυφά στον ελληνικό στρατό, όμως η βία και ο παραλογισμός και η αναλγησία του ελληνικού κράτους που δεν μπορεί να συντηρήσει σωστά τους στρατιώτες ή να τους περιποιηθεί έστω όταν τραυματιστούν, η εμφύλια διαμάχη για τις τιμές και όχι για την ουσία, τον αναγκάζουν να γυρίσει πάλι κρυφά στην Άρτα. Χωρίς σε τίποτα να αλλάξει η φιλία του με τον Νετζίπ. Η φιλία των δυο παιδιών ποτέ δεν κλονίζεται, ποτέ δεν φανατίζονται, πάντα με σκέψη και σύνεση αντιμετωπίζουν τα γύρω γεγονότα. Ο Λιόντος τελικά ερωτεύεται τη διευθύντρια του Παρθεναγωγείου αλλά από μια παρεξήγηση την ημέρα της άφιξης του βασιλιά Γεωργίου άμα τη απελευθερώσει της πόλης, το ζευγάρι απομακρύνεται. Θα βρεθούν μετά από χρόνια στην Αθήνα και η αγάπη τους θα συνεχίσει χωρίς εμπόδια.
Κι όλα αυτά είναι λίγα σε σχέση με κείμενο του μυθιστορήματος. Ένα σωρό γεγονότα, μύθοι, δοξασίες, περιπέτειες, δευτεραγωνιστές, φτιάχνουν έναν καμβά απίστευτο, ένα μεστό και πλούσιο μυθιστόρημα που πραγματικά το σέβεσαι και το αγαπάς. Η αγάπη του συγγραφέα για τον τόπο του, η μελέτη του, η πένα του, βγάζουν ένα έργο μοναδικό και από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που έχουν πέσει στα χέρια μου. Επιπλέον η αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο εναλλάξ υπό Λιόντου και Νετζίπ είναι ένα καλοδεμένο παζλ που επεξηγεί τυχόν σκοτεινά σημεία της πρηογούμενης αφήγησης. Και φυσικά οι σκηνές αποχωρισμού των τουρκικών οικογενειών όταν προσαρτήθηκε η Άρτα στην Ελλάδα ήταν από τις πιο συγκινητικές.
"Ιμαρέτ": φιλανθρωπικό ίδρυμα που λειτουργούσε και ως πτωχοκομείο και ορφανοτροφείο.
"Ένα ιμαρέτ είναι η γη. Το ιμαρέτ του Θεού. Κι εμείς οι φτωχοί, τα ορφανά και οι ταξιδιώτες της ζωής, που μας φιλοξενεί. Μας τρέφει, ανοίγει την αγκαλιά του, μας δέχεται και μας επιτρέπει να απολαύσουμε και να χαρούμε τη ζωή. Κι εμείς θαρρούμε πως το διαφεντεύουμε. Το μοιράσαμε...κι ύστερα ορμήσαμε ο ένας στον τόπο του άλλου, χωρίς να νογάμε ότι δεν ανήκει σε κανέναν. Μας άφησε ο Θεός αυτό το ιμαρέτ να το διαχειριστούμε κι εμεείς αρπάζουμε, κλέβουμε, αδικούμε, εκμεταλλευόμαστε, διεκδικούμε όλο κια περισσότερα, μέχρι την ώρα που θα επιστρέψουμε το τομάρι μας εκεί που ανήκει, στο χώμα. Και θ' αξίζει τότε με όσο ενός βοδιού ή ενός προβάτου, τίποτε παραπάνω" (σελ. 111-112).
Από τα ρουμπαγιάτ του Ομέρ Καγιάμ: "Κι αν ήρθα, δεν εκέρδισε τίποτε η γη από μενα / κι αν φύγω δεν θα ζημιωθεί τίποτα η γη από μένα / μα ποιος μπορούσε να μου πει τι λόγο να 'χει ετούτος / ο πηγεμός κι ο ερχομός, ο θάνατος κι η γέννα" (σελ. 539).
August 14, 2019
Ιστορικό, ηθογραφικό, λαογραφικό. Πολύ καλή γενική εντύπωση, κυρίως για την προσπάθεια αναπαράστασης της περιόδου των 30 περίπου ετών κατά την οποία εξελίσσεται η ιστορία στην Άρτα. Αναγκαστικά η πλοκή είναι χαλαρή και αποσπασματική, παραμένει ωστόσο ενδιαφέρουσα. Η γραφή καλή, αν και το πρώτο πρόσωπο κουράζει, όπως και η συνεχής εναλλαγή των δύο οπτικών. Κάποιοι ίσως βρουν πλατιασμούς στις περιγραφές, προσωπικά τις βρήκα επίσης ενδιαφέρουσες. Το 3 θα το αδικούσε, για αυτό βάζω 4/5.
February 23, 2014
Μετά από από αρκετό καιρό αποφάσισα πως ήθελα να διαβάσω ένα ελληνικό βιβλίο και έτσι μια φίλη μου μου συνέστησε το Ιμαρέτ ως αγαπημένο της. Επειδή τα ιστορικά μυθιστορήματα είναι από τις αγαπημένες μου κατηγορίες αποφάσισα να το ξεκινήσω.
Ο τρόπος γραφής του συγγραφέα δεν μου άρεσε ιδιαίτερα. Πιο συγκεκριμένα αυτό που δεν μου άρεσε ήταν οι συνεχείς (και πολλες φορές βαρετές) περιγραφές-διήγηση με αποτέλεσμα οι διάλογοι να είναι ελάχιστοι. Ένα ακόμα στοιχείο που με ξένισε ήταν το γεγονός πως ενώ σε κάθε κεφάλαιο η οπτική γωνία εναλλάσοταν ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές, ωστόσο καμία διαφορά δεν υπήρχε στον τρόπο αφήγησης τους, με αποτέλεσμα πολλές φορές στη μέση του κεφαλαίου να μη θυμάμαι ποιός ήταν αφηγητής. Η πλοκή, αν και είχε κάποια ωραία σημεία κυρίως στις τελευταίες 200 σελίδες, ήταν κατά τη γνώμη μου πολύ προβλέψιμη. Ειδικά σχετικά με το δολοφόνο του πατέρα του Λιόντου. Τέλος ένα γεγονός που βρήκα άλλοτε θετικό και άλλοτε αρνητικό είναι οι ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο ζωής εκείνη την εποχή, την παράδοση, τα ήθη και έθιμα και την ιστορία γενικότερα. Είναι φανερό πως ο συγγραφέας έψαξε πολύ για την εποχή και την περιοχή εκείνη. Σε αρκετές όμως περιπτώσεις όμως μου έδινε την εντύπωση ότι χρησιμοποιούσε μια πληροφορία μόνο και μόνο για να την χρησιμοποιήσει.
Εν ολίγοις είμαι αρκετά απογοητευμένη από το Ιμαρέτ γιατί πραγματικά περίμενα πολύ περισσότερα. Σε γενικές γραμμές δεν ήταν άσχημο βιβλίο, αλλά προσωπικά δεν μου άρεσε. Ωστόσο, αυτή είναι η δική μου γνώμη και δεν θέλω να επηρεάσω κανέναν αρνητικά.
Ο τρόπος γραφής του συγγραφέα δεν μου άρεσε ιδιαίτερα. Πιο συγκεκριμένα αυτό που δεν μου άρεσε ήταν οι συνεχείς (και πολλες φορές βαρετές) περιγραφές-διήγηση με αποτέλεσμα οι διάλογοι να είναι ελάχιστοι. Ένα ακόμα στοιχείο που με ξένισε ήταν το γεγονός πως ενώ σε κάθε κεφάλαιο η οπτική γωνία εναλλάσοταν ανάμεσα στους δύο πρωταγωνιστές, ωστόσο καμία διαφορά δεν υπήρχε στον τρόπο αφήγησης τους, με αποτέλεσμα πολλές φορές στη μέση του κεφαλαίου να μη θυμάμαι ποιός ήταν αφηγητής. Η πλοκή, αν και είχε κάποια ωραία σημεία κυρίως στις τελευταίες 200 σελίδες, ήταν κατά τη γνώμη μου πολύ προβλέψιμη. Ειδικά σχετικά με το δολοφόνο του πατέρα του Λιόντου. Τέλος ένα γεγονός που βρήκα άλλοτε θετικό και άλλοτε αρνητικό είναι οι ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο ζωής εκείνη την εποχή, την παράδοση, τα ήθη και έθιμα και την ιστορία γενικότερα. Είναι φανερό πως ο συγγραφέας έψαξε πολύ για την εποχή και την περιοχή εκείνη. Σε αρκετές όμως περιπτώσεις όμως μου έδινε την εντύπωση ότι χρησιμοποιούσε μια πληροφορία μόνο και μόνο για να την χρησιμοποιήσει.
Εν ολίγοις είμαι αρκετά απογοητευμένη από το Ιμαρέτ γιατί πραγματικά περίμενα πολύ περισσότερα. Σε γενικές γραμμές δεν ήταν άσχημο βιβλίο, αλλά προσωπικά δεν μου άρεσε. Ωστόσο, αυτή είναι η δική μου γνώμη και δεν θέλω να επηρεάσω κανέναν αρνητικά.
May 3, 2016
Αναπαράσταση μιας ολόκληρης εποχής, της Τουρκοκρατούμενης Άρτας, δοσμένη υπό το πρίσμα της αδελφικής φιλίας δύο αγοριών, ενός Έλληνα, του Λιόντου και ενός Τούρκου, του Νετζίπ που γεννήθηκαν την ίδια νύχτα κι έγιναν ομογάλακτοι. Είναι προφανές πως ο συγγραφέας αφιέρωσε πολύ χρόνο στην ιστορική έρευνα διότι κατορθώνει να μεταφέρει με λεπτομέρεια την καθημερινότητα και τον αέρα μιας άλλης εποχής.
Στα συν η εξέλιξη της ιστορίας στις τελευταίες 200 σελίδες περίπου (νωρίτερα θα του έδινα 1, ίσως 2 αστέρια τόσο με κούρασε), η ωραία χρήση της γλώσσας και το πλούσιο λεξιλόγιο, εξού και τα τρία αστέρια. Μεγάλο μείον όμως οι"φορτωμένες" περιγραφές σε βάρος της ιστορίας που σε πολλά σημεία καταντούν εξαιρετικά κουραστικές και αδιάφορες. Λες και ο συγγραφέας προσπαθεί να κάνει επίδειξη γνώσεων, να φανεί ως ιστορικός και όχι ως μυθιστοριογράφος. Μου πέρασε πολλές φορές από το μυαλό να το παρατήσω κι ο μόνος λόγος που δεν το έκανα είναι ο ψυχαναγκασμός που έχω να τελειώνω κάθε βιβλίο που ξεκινάω. Στοιχηματίζω όμως πως πολλοί άλλοι αποθαρρύνθηκαν/κουράστηκαν νωρίς και θα έχασαν μια κατά τα άλλα ενδιαφέρουσα ιστορία.
Στα συν η εξέλιξη της ιστορίας στις τελευταίες 200 σελίδες περίπου (νωρίτερα θα του έδινα 1, ίσως 2 αστέρια τόσο με κούρασε), η ωραία χρήση της γλώσσας και το πλούσιο λεξιλόγιο, εξού και τα τρία αστέρια. Μεγάλο μείον όμως οι"φορτωμένες" περιγραφές σε βάρος της ιστορίας που σε πολλά σημεία καταντούν εξαιρετικά κουραστικές και αδιάφορες. Λες και ο συγγραφέας προσπαθεί να κάνει επίδειξη γνώσεων, να φανεί ως ιστορικός και όχι ως μυθιστοριογράφος. Μου πέρασε πολλές φορές από το μυαλό να το παρατήσω κι ο μόνος λόγος που δεν το έκανα είναι ο ψυχαναγκασμός που έχω να τελειώνω κάθε βιβλίο που ξεκινάω. Στοιχηματίζω όμως πως πολλοί άλλοι αποθαρρύνθηκαν/κουράστηκαν νωρίς και θα έχασαν μια κατά τα άλλα ενδιαφέρουσα ιστορία.
March 11, 2020
Ένα μάθημα ελληνικής ιστορία μεταξύ 1850-1900 μέσα από τα μάτια δυο παιδιών. Μέσα από τα μάτια του Νετζίπ και του Λιόντου! Η αδερφική φιλία ενός Ελληνοπούλου και ενός Οσμανλή με φόντο την Άρτα, από τον Απρίλιο του 1854, τα ήθη, τα έθιμα, τα ανθρώπινα πάθη και τα λάθη. Συνήθειες, αντιλήψεις απόψεις και συνθήκες διαβίωσης και επιβίωσης ζωντανεύουν μέσα από το Ιμαρέτ. Ένα βιβλίο που απόλαυσα πολύ αν και αρκετά έξω από τα γούστα μου και το σύνηθες είδος ανάγνωσης μου! Λάτρεψα την πένα του κυρίου Καλπούζου, με ενθουσίασε ο λόγος του και η πλούσια μελέτη που έκανε πριν την συγγραφή του εν λόγω βιβλίου! Κατα την ταπεινή μου άποψη όμως αν έλειπαν κάποιες μακροσκελή περιγραφές ορισμένων γεγονότων που από ένα σημείο και μετά με κούρασαν θα έπαιρνε 5 αστεράκια από εμένα!
December 11, 2012
Καταπληκτικό βιβλίο. Ωραία στρωτή γραφή, καθόλου κουραστική και με πλήθος ιστορικών και λαογραφικών αναφορών της εποχής που αναφέρεται. Βιβλίο που δεν αφήνεις εύκολα από τα χέρια σου.
July 23, 2021
Ίσως και να παρεξηγηθώ αλλά πραγματικά δεν μπορώ να δικαιολογήσω ούτε το βραβείο αναγνωστών, ούτε και τις διθυραμβικές κριτικές για το βιβλίο. Αρχικά γιατί θα μπορούσε να είναι αισθητά μικρότερο. Ή γιατί ο εκάστοτε αφηγητής (εναλλαγή που κούραζε) θα μπορούσε να εστιάζει περισσότερο στα γεγονότα και λιγότερο στις περιγραφές από τις βίλες, τα ποτάμια, τα κεραμίδια στις στέγες.. Ή γιατί οι όμορφες πληροφορίες για το πως προήλθαν κάποιες ονομασίες ή κάποιοι χαρακτηρισμοί θα έπρεπε να δένουν με το κείμενο και όχι να πετιούνται έτσι απλά στη διήγηση..Μάλλον έχοντας διαβάσει τη "Σέρρα" πιο πριν να είχα προσδοκίες για αφήγηση που σε συνεπαίρνει, για γεγονότα που σε φορτίζουν, για ιστορίες που σε παρασέρνουν να τις φανταστείς. Αντίθετα, με τις τόσο κουραστικές περιγραφές, η ζωή των δυο πρωταγωνιστών παρουσιάζεται από τους ίδιους σαν να ήταν αποστασιοποιημένοι αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων. 2.5/5. Συγγνώμη. 🤔🤔
May 14, 2015
Ένα εξαιρετικό ιστορικό μυθιστόρημα. Η Άρτα του 1854 έως την προσάρτησή της σε μια Ελλάδα που την περίμενε μάνα και αποδείχθηκε μητριά, όπως γράφει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας. Ειλικρινά δεν ξέρω τι να πρωτογράψω και τι να πρωτοσχολιάσω. Πρώτα πρώτα οι χαρακτήρες είναι καταπληκτικοί: ολοκληρωμένοι, αναπτύσσονται και εξελίσσονται μαζί με την πόλη τους, ξεκάθαρα καλοί και ξεκάθαρα κακοί αλλά και κάποιοι με γκρίζες αποχρώσεις. Το λεξιλόγιο: πλούσιο, μεστό, γεμάτο περιγραφές, λέξεις ξεχασμένες ή προσαρμοσμένες πλέον στην καθημερινότητά μας.
Συνήθειες, ήθη και έθιμα χρόνων που επιζούν στην Άρτα από τότε. Αρμονική συγκατοίκηση Ελλήνων, Τούρκων και Εβραίων. Ναι, όλοι περιμέναμε την προσάρτηση των εδαφών στην Ελλάδα αλλά κανείς δε σκέφτηκε τους Τούρκους που γεννήθηκαν και έζησαν εκεί, αυτοί τι θα απογίνουν; (δεν εννοεί ο συγγραφέας τους κατακτητές αλλά τις οικογένειες που ήρθαν να εγκατασταθούν στα εδάφη αργότερα και σιγά σιγά έγιναν ένα με τος Έλληνες γείτονές τους). Το σεληνιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Τούρκοι, το ηλιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Έλληνες, το ρολόι να σημαίνει τις τουρκικές ώρες, τις οποίες οι Έλληνες προσαρμόζανε στη δική τους ώρα. Ένας μικρόκοσμος που παρ' ολ' αυτά δεν παύει να δοκιμάζεται από τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων και τις συνέπειές τους: ληστές, Αλβανοί κλπ.
Λαϊκοί θρύλοι και δοξασίες της περιοχής, αρχαιολογικά στοιχεία και μύθοι, παροιμίες, τα έθιμα του γάμου, ο τρόπος λειτουργίας των ελληνικών και τουρκικών σχολείων και πώς προσαρμόζανε τις διακοπές τους τα χριστιανόπουλα και τα τουρκόπουλα για να παίζουν μαζί. Οι Τούρκοι αναλφάβητοι αλλά να προσπαθούν για το καλύτερο των παιδιών τους. Και γύρω τους τσιφλίκια, ίμορος, φορολογίες και εισπράκτορες, αυθαιρεσίες και αδικία. Το κείμενο μας πάει ακόμη και στην Πόλη με μοναδικές περιγραφές που με συγκίνησαν βαθύτατα, μιας και εικόνες από αυτήν την πόλη έχω ακόμη στο μυαλό μου και θα έχω για πολύ καιρό ακόμη. Και μέσα σε όλα αυτά και γύρω από αυτά μια πανδαισία χαρακτήρων και προσώπων, αιτίων και αιτιατών.
Ο Νετζίπ και ο Λιόντος. Ο Νετζίπ, με τον αδερφό του Ντογάν που κατατάσσεται στον τουρκικό στρατό και προασπίζεται με σθένος και ζέση καθετί οθωμανικό, φτάνοντας σε σημείο να στραφεί εναντίον της ίδιας του της οικογένειας. Ο Νετζίπ με τις αδερφές του, και με τον καραγκιοζοπαίχτη αδερφό που γύρισε όλον τον κόσμο δίνοντας παραστάσεις Καραγκιόζη και στο τέλος έκλεψε τη σύζυγο του χειρότερου ανθρώπου στο χωριό, αίτιο σκωμμάτων και παιδικών σκανταλιών και από τον Νετζίπ και από τον Λιόντο! Ο Νετζίπ με τον σοφό παππού που με τους θρύλους και τις παραδόσεις που αφηγείται στα δυο παιδιά μας δίνει μια νοσταλγική και όμορφη εικόντα του χτες της Άρτας και που με το ένστικτό του και τη σοφία που τον διακατείχε προέβλεπε τις τελευταίες ανάσες του γίγαντα, της οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Ο Λιόντος, γιος υφασματέμπορου, που γεννήθηκε την ημέρα της δολοφονίας του πατέρα του και αυτό το γεγονός τον κατατρύχει μέχρι το τέλος του βιβλίου όπου αποκαλύπτεται η τραγική αλήθεια και επιβεβαιώνονται κάποιες υποψίες, χάρη σε μια θαυματουργή εικόνα. Ο Λιόντος στηρίζει τη μητέρα του στο μαγαζί τους, ψάχνει να βρει δουλειά για να στηρίξει την οικογένειά του και το βιος του για να μην το πάρουν οι τοκογλύφοι, κατατάσσεται κρυφά στον ελληνικό στρατό, όμως η βία και ο παραλογισμός και η αναλγησία του ελληνικού κράτους που δεν μπορεί να συντηρήσει σωστά τους στρατιώτες ή να τους περιποιηθεί έστω όταν τραυματιστούν, η εμφύλια διαμάχη για τις τιμές και όχι για την ουσία, τον αναγκάζουν να γυρίσει πάλι κρυφά στην Άρτα. Χωρίς σε τίποτα να αλλάξει η φιλία του με τον Νετζίπ. Η φιλία των δυο παιδιών ποτέ δεν κλονίζεται, ποτέ δε φανατίζονται, πάντα με σκέψη και σύνεση αντιμετωπίζουν τα γεγονότα.
Κι όλα αυτά είναι λίγα σε σχέση με το κείμενο του μυθιστορήματος. Ένα σωρό γεγονότα, μύθοι, δοξασίες, περιπέτειες, δευτεραγωνιστές, φτιάχνουν έναν καμβά απίστευτο, ένα μεστό και πλούσιο μυθιστόρημα που πραγματικά το σέβεσαι και το αγαπάς. Η αγάπη του συγγραφέα για τον τόπο του, η μελέτη του, η πένα του, βγάζουν ένα έργο μοναδικό και από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που έχουν κουρνιάσει στα χέρια μου. Επιπλέον η αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο εναλλάξ υπό Λιόντου και Νετζίπ είναι ένα καλοδεμένο παζλ που επεξηγεί τυχόν σκοτεινά σημεία της προηγούμενης αφήγησης. Και φυσικά οι σκηνές αποχωρισμού των τουρκικών οικογενειών όταν προσαρτήθηκε η Άρτα στην Ελλάδα ήταν από τις πιο συγκινητικές. Σημαντικό επίσης είναι το γεγονός ότι η νέα αυτή έκδοση από τον Ψυχογιό έχει αναρτήσει τις σημειώσεις στην ίδια σελίδα και δε χρειάζεται ο αναγνώστης να προστρέχει στο τέλος του βιβλίου.
"Ιμαρέτ": φιλανθρωπικό ίδρυμα που λειτουργούσε και ως πτωχοκομείο και ορφανοτροφείο.
"Ένα ιμαρέτ είναι η γη. Το ιμαρέτ του Θεού. Κι εμείς οι φτωχοί, τα ορφανά και οι ταξιδιώτες της ζωής, που μας φιλοξενεί. Μας τρέφει, ανοίγει την αγκαλιά του, μας δέχεται και μας επιτρέπει να απολαύσουμε και να χαρούμε τη ζωή. Κι εμείς θαρρούμε πως το διαφεντεύουμε. Το μοιράσαμε...κι ύστερα ορμήσαμε ο ένας στον τόπο του άλλου, χωρίς να νογάμε ότι δεν ανήκει σε κανέναν. Μας άφησε ο Θεός αυτό το ιμαρέτ να το διαχειριστούμε κι εμείς αρπάζουμε, κλέβουμε, αδικούμε, εκμεταλλευόμαστε, διεκδικούμε όλο κια περισσότερα, μέχρι την ώρα που θα επιστρέψουμε το τομάρι μας εκεί που ανήκει, στο χώμα. Και θ' αξίζει τότε με όσο ενός βοδιού ή ενός προβάτου, τίποτε παραπάνω" (σελ. 114-115).
Αναθεωρημένη κριτική για την έκδοση του Ψυχογιού το 2015.
Συνήθειες, ήθη και έθιμα χρόνων που επιζούν στην Άρτα από τότε. Αρμονική συγκατοίκηση Ελλήνων, Τούρκων και Εβραίων. Ναι, όλοι περιμέναμε την προσάρτηση των εδαφών στην Ελλάδα αλλά κανείς δε σκέφτηκε τους Τούρκους που γεννήθηκαν και έζησαν εκεί, αυτοί τι θα απογίνουν; (δεν εννοεί ο συγγραφέας τους κατακτητές αλλά τις οικογένειες που ήρθαν να εγκατασταθούν στα εδάφη αργότερα και σιγά σιγά έγιναν ένα με τος Έλληνες γείτονές τους). Το σεληνιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Τούρκοι, το ηλιακό ημερολόγιο που ακολουθούν οι Έλληνες, το ρολόι να σημαίνει τις τουρκικές ώρες, τις οποίες οι Έλληνες προσαρμόζανε στη δική τους ώρα. Ένας μικρόκοσμος που παρ' ολ' αυτά δεν παύει να δοκιμάζεται από τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων και τις συνέπειές τους: ληστές, Αλβανοί κλπ.
Λαϊκοί θρύλοι και δοξασίες της περιοχής, αρχαιολογικά στοιχεία και μύθοι, παροιμίες, τα έθιμα του γάμου, ο τρόπος λειτουργίας των ελληνικών και τουρκικών σχολείων και πώς προσαρμόζανε τις διακοπές τους τα χριστιανόπουλα και τα τουρκόπουλα για να παίζουν μαζί. Οι Τούρκοι αναλφάβητοι αλλά να προσπαθούν για το καλύτερο των παιδιών τους. Και γύρω τους τσιφλίκια, ίμορος, φορολογίες και εισπράκτορες, αυθαιρεσίες και αδικία. Το κείμενο μας πάει ακόμη και στην Πόλη με μοναδικές περιγραφές που με συγκίνησαν βαθύτατα, μιας και εικόνες από αυτήν την πόλη έχω ακόμη στο μυαλό μου και θα έχω για πολύ καιρό ακόμη. Και μέσα σε όλα αυτά και γύρω από αυτά μια πανδαισία χαρακτήρων και προσώπων, αιτίων και αιτιατών.
Ο Νετζίπ και ο Λιόντος. Ο Νετζίπ, με τον αδερφό του Ντογάν που κατατάσσεται στον τουρκικό στρατό και προασπίζεται με σθένος και ζέση καθετί οθωμανικό, φτάνοντας σε σημείο να στραφεί εναντίον της ίδιας του της οικογένειας. Ο Νετζίπ με τις αδερφές του, και με τον καραγκιοζοπαίχτη αδερφό που γύρισε όλον τον κόσμο δίνοντας παραστάσεις Καραγκιόζη και στο τέλος έκλεψε τη σύζυγο του χειρότερου ανθρώπου στο χωριό, αίτιο σκωμμάτων και παιδικών σκανταλιών και από τον Νετζίπ και από τον Λιόντο! Ο Νετζίπ με τον σοφό παππού που με τους θρύλους και τις παραδόσεις που αφηγείται στα δυο παιδιά μας δίνει μια νοσταλγική και όμορφη εικόντα του χτες της Άρτας και που με το ένστικτό του και τη σοφία που τον διακατείχε προέβλεπε τις τελευταίες ανάσες του γίγαντα, της οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Ο Λιόντος, γιος υφασματέμπορου, που γεννήθηκε την ημέρα της δολοφονίας του πατέρα του και αυτό το γεγονός τον κατατρύχει μέχρι το τέλος του βιβλίου όπου αποκαλύπτεται η τραγική αλήθεια και επιβεβαιώνονται κάποιες υποψίες, χάρη σε μια θαυματουργή εικόνα. Ο Λιόντος στηρίζει τη μητέρα του στο μαγαζί τους, ψάχνει να βρει δουλειά για να στηρίξει την οικογένειά του και το βιος του για να μην το πάρουν οι τοκογλύφοι, κατατάσσεται κρυφά στον ελληνικό στρατό, όμως η βία και ο παραλογισμός και η αναλγησία του ελληνικού κράτους που δεν μπορεί να συντηρήσει σωστά τους στρατιώτες ή να τους περιποιηθεί έστω όταν τραυματιστούν, η εμφύλια διαμάχη για τις τιμές και όχι για την ουσία, τον αναγκάζουν να γυρίσει πάλι κρυφά στην Άρτα. Χωρίς σε τίποτα να αλλάξει η φιλία του με τον Νετζίπ. Η φιλία των δυο παιδιών ποτέ δεν κλονίζεται, ποτέ δε φανατίζονται, πάντα με σκέψη και σύνεση αντιμετωπίζουν τα γεγονότα.
Κι όλα αυτά είναι λίγα σε σχέση με το κείμενο του μυθιστορήματος. Ένα σωρό γεγονότα, μύθοι, δοξασίες, περιπέτειες, δευτεραγωνιστές, φτιάχνουν έναν καμβά απίστευτο, ένα μεστό και πλούσιο μυθιστόρημα που πραγματικά το σέβεσαι και το αγαπάς. Η αγάπη του συγγραφέα για τον τόπο του, η μελέτη του, η πένα του, βγάζουν ένα έργο μοναδικό και από τα καλύτερα ιστορικά μυθιστορήματα που έχουν κουρνιάσει στα χέρια μου. Επιπλέον η αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο εναλλάξ υπό Λιόντου και Νετζίπ είναι ένα καλοδεμένο παζλ που επεξηγεί τυχόν σκοτεινά σημεία της προηγούμενης αφήγησης. Και φυσικά οι σκηνές αποχωρισμού των τουρκικών οικογενειών όταν προσαρτήθηκε η Άρτα στην Ελλάδα ήταν από τις πιο συγκινητικές. Σημαντικό επίσης είναι το γεγονός ότι η νέα αυτή έκδοση από τον Ψυχογιό έχει αναρτήσει τις σημειώσεις στην ίδια σελίδα και δε χρειάζεται ο αναγνώστης να προστρέχει στο τέλος του βιβλίου.
"Ιμαρέτ": φιλανθρωπικό ίδρυμα που λειτουργούσε και ως πτωχοκομείο και ορφανοτροφείο.
"Ένα ιμαρέτ είναι η γη. Το ιμαρέτ του Θεού. Κι εμείς οι φτωχοί, τα ορφανά και οι ταξιδιώτες της ζωής, που μας φιλοξενεί. Μας τρέφει, ανοίγει την αγκαλιά του, μας δέχεται και μας επιτρέπει να απολαύσουμε και να χαρούμε τη ζωή. Κι εμείς θαρρούμε πως το διαφεντεύουμε. Το μοιράσαμε...κι ύστερα ορμήσαμε ο ένας στον τόπο του άλλου, χωρίς να νογάμε ότι δεν ανήκει σε κανέναν. Μας άφησε ο Θεός αυτό το ιμαρέτ να το διαχειριστούμε κι εμείς αρπάζουμε, κλέβουμε, αδικούμε, εκμεταλλευόμαστε, διεκδικούμε όλο κια περισσότερα, μέχρι την ώρα που θα επιστρέψουμε το τομάρι μας εκεί που ανήκει, στο χώμα. Και θ' αξίζει τότε με όσο ενός βοδιού ή ενός προβάτου, τίποτε παραπάνω" (σελ. 114-115).
Αναθεωρημένη κριτική για την έκδοση του Ψυχογιού το 2015.
March 22, 2018
Τι όμορφο μυθιστόρημα. Πόση αρμονία κρύβεται στην πολυεθνή, αλλόθρησκη και ετερόδοξη Άρτα του δεύτερου μισού του 18ου αιώνα... Συγκροτημένο και ιστορικό βιβλίο με τα όλα του και με χαρακτήρες που θα μου λείψουν. Από τον αγαπημένο παππού Ισμαήλ μέχρι και το συγκλονιστικό Αντώναρο, πόσο μάλλον για το Νετζίπ και το Λιόντο...Ευχαριστώ το συγγραφέα για την πένα του.
April 2, 2022
Η αλήθεια είναι ότι άργησα να διαβάσω Καλπούζο. Το βιβλίο με κέρδισε από τις πρώτες κιόλας σελίδες. Ενδιαφέρουσα απεικόνιση της εποχής (από το 1854 και μετά) και παρουσίαση της ιστορίας και ανθρωπογεωγραφίας μιας περιοχής (Άρτα) για την οποία δεν ήξερα πολλά. Κι όλα αυτά με αφορμή την αδελφική φιλία δύο νέων, ενός Έλληνα κι ενός Τούρκου. Τελικά, όπως αποδεικνύεται για άλλη μια φορά, οι στέρεες ανθρώπινες σχέσεις δε γνωρίζουν θρησκεία, εθνικότητα, σύνορα...
December 21, 2017
Wonderful story covering the Turkish-Greek relationships during 1850-80's... I think you could not imagine a better book including historical facts and also drama together, beautifully. Not even a single page bored me, I had curiosity and worry at the same time while reading the story of Liontos-Necip's friendship; you would never wish anything negative happening.
I will remember this book with its own unique way as having wise words regarding Turkish-Greek relationship.
Well done Mr. Kalpouzos, I already ranked this book as the best book that I have read in 2017. I feel lucky to have the opportunity by sharing his thoughts put in this book.
Ευχαριστώ και πάλι. Όμορφο βιβλίο για να διαβάσετε.
I will remember this book with its own unique way as having wise words regarding Turkish-Greek relationship.
Well done Mr. Kalpouzos, I already ranked this book as the best book that I have read in 2017. I feel lucky to have the opportunity by sharing his thoughts put in this book.
Ευχαριστώ και πάλι. Όμορφο βιβλίο για να διαβάσετε.
December 1, 2018
Ένα πραγματικά ωραίο βιβλίο το οποίο αν και είχε πάρα πολλά ιστορικά γεγονότα δεν με ενόχλησαν ίσα ίσα το έκαναν για μένα πολύ ενδιαφέρον. Η ιστορία τοποθετείται στα χρόνια της απελευθέρωσης της Άρτας και μας περιγράφει τι γινόταν μέσα από τα μάτια δυο φίλων, ενός Έλληνα και ενός Οθωμανού που τους έδενε μια υπέροχη φιλία που δοκιμάζονταν από τις συνθήκες της εποχής. Το μόνο ίσως που δεν μου άρεσε είναι οι πάρα πολλές περιγραφές σε τοπία αλλά και σε διάφορα άλλα πράγματα που σε μερικά σημεία ήταν λίγο κουραστικά. Όμως είναι ένα συγκινητικό βιβλίο που στο τέλος σε αφήνει μια υπέροχη αίσθηση και πραγματικά θέλεις να είχε λίγο ακόμα.
January 8, 2020
Ειναι το δευτερο βιβλιο του Καλπούζου που διαβαζω και μάλλον δεν μου ταιριάζει η γραφή του. Μέχρι τη μέση κυλούσε πολύ αργά, μετά κάπως καλύτερα. Φαίνεται ότι έχει κάνει έρευνα, αλλά οι πολλές λεπτόμερειες σε κάποια σημεία με κουρασαν. Η εναλλάξ αφήγηση των πρωταγωνιστων θα είχε μεγαλύτερο νόημα αν είχε διαφορετικό τρόπο γραφής. 2,5 ** από μένα 3 γιατί είναι και το πρώτο βιβλίο της χρονιάς!!!
June 15, 2016
http://stonasterismotouvivliou.blogsp...
Το Ιμαρέτ δε χρειάζεται συστάσεις!
Ένα βιβλίο ύμνος στη φιλία και τη συναδέλφωση των λαών, χωρίς να "κάνει εκπτώσεις" όμως στην ιστορική αλήθεια!
Από την πρώτη το�� έκδοση στον οίκο του Μεταίχμιου έκανε θράυση στο αναγνωστικό κοινό με 100.000 αντίτυπα και τώρα ο Ψυχογιός μας το προσφέρει σε μια καλαίσθητη επανέκδοση!
Πρόκειται για ένα βιβλίο, που με τις πολλαπλές του αρετές, δικαιούται τον τίτλο του κλασσικού!
Ο Γιάννης Καλπούζος χάρισε πραγματικά ένα "στολίδι" στην ελληνική πεζογραφία:
Δικαίως το Ιμαρέτ κατέχει μια θέση στο πάνθεον των σπουδαιότερων βιβλίων της Ελληνικής Λογοτεχνίας διαχρονικά, καθώς έρχεται να διακηρύξει ηχηρά μηνύματα ανθρωπισμού!
Το βιβλίο ξεκινά με τη γέννηση των δύο φίλων μια νύχτα βροχερή, βαμμένη με άδικο αίμα, που σηματοδοτεί μια οδυνηρή ορφάνια και στοιχειώνει ως το αναπάντεχο τέλος...
Έκτοτε η πλοκή εκτυλίσσεται μέσα από δυο εναλλασσόμενους μονολόγους, με αφηγητές τους δύο ετερόκλητους φίλους κι αυτό είναι ένα συγγραφικό εύρημα,όχι μόνο από τεχνικής απόψεως, αλλά κι από "ηθικής", τηρώντας μια έντιμη στάση στην "άλλη πλευρά", αυτή των Οθωμανών, που την ιχνηλατεί με αξιοθαύμαστη διεισδυτικότητα...
Μέσα από την αφηγηματική εναλλαγή του ο Καλπούζος παρουσιάζει και τις δύο συγκρουόμενες πλευρές, με αξιέπαινη αντικειμενικότητα και τις απαραίτητες υφολογικές διακυμάνσεις, αμβλύνοντας τις προκαταλήψεις :
Έτσι, με μοναδική δεξιοτεχνία το έργο ελίσσεται ανάμεσα στις αντίθετες νοοτροπίες Οθωμανών και Ελλήνων, στήνοντας μεταξύ τους γέφυρα τις ηθικές αρετές των δύο πρωταγωνιστών, που στέκονται στο ύψος της δυσεύρετης φιλίας τους...
Αυτή η παράμετρος του έργου μάς διδάσκει πολύ όμορφα την ενσυναίσθηση, δηλαδή τη δυνατότητα να αφουγκραζόμαστε το Διαφορετικό και να κατανοούμε τη δική του εκδοχή, για να συνθέσουμε έπειτα μαζί του μια δίκαιη κι αρμονική συνύπαρξη.
Ο Έλληνας Λιόντος και ο Τούρκος Νετζίπ, λοιπόν, μάς σεργιανούν, με τον δικό τους τρόπο, στην πόλη τους και την πολυτάραχη ζωή τους μέσα από ένα λαογραφικό πανόραμα, που ζωντανεύει μια εποχή ξεχασμένη, όσο και γοητευτική.
Η πρωτοτυπία όμως στο Ιμαρέτ του Καλπούζου είναι πως πραγματεύεται μια ιστορική περίοδο σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό.
Συνήθως, τα ιστορικά μυθιστορήματα στην Ελλάδα επικεντρώνονται στην Κατοχή και στον Εμφύλιο ή έστω σε περιόδους με ηχηρά γεγονότα, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, η Επανάσταση του 1821 κι ενίοτε ο Μακεδονικός Αγώνας ή οι ίντριγκες του Βυζαντίου.
Ο Καλπόυζος τοποθετεί το έργο του στην τριακονταετία 1854-1881 παρακολουθώντας όλες τις πολιτικές ζυμώσεις μέχρι την Ένωση μέρους της Ηπείρου -και της Θεσσαλίας- με την Ελλάδα.
Επίκεντρο εδώ είναι η πόλη της Άρτας.
Ο συγγραφέας όμως δεν εστιάζει στην .."εύκολη", ελκυστική λύση του περιώνυμου γεφυριού με τον τραγικό θρύλο.
Αντιθέτως, παρουσιάζει μια πολυεπίπεδη συμβίωση και χαρτογραφεί πιθαμή προς πιθαμή κάθε κρυμμένη γωνιά της Άρτας- αφήνοντας το αποτύπωμα των ηρώων του σε κάθε σοκάκι, σε κάθε σπουδαίο οίκημά της, που παρουσιάζεται με ακρίβεια αρχιτέκτονα.
Με αυτό τον τρόπο ο Καλπούζος μεταδίδει την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της όμορφης πόλης με τις πολυποίκιλες κουλτούρες.
Με τη ζωηρότατη εικονοπλασία, καθιστά αυτήν την περιήγηση στην Άρτα αληθινό βίωμα για τον αναγνώστη
ενώ με έναν... "μαγικό τρόπο" οι περιγραφές δε γίνονται βαρετές, καθώς συνδυάζονται με έντονα γεγονότα.
Στην ευελιξία του κειμένου συμβάλλουν οι ζωηρότατοι διάλογοι, που προσδίδουν φυσικότητα στους χαρακτήρες,επιτείνοντας τις εξελίξεις.
Ένα από τα ωραιότερα στοιχεία του βιβλίου είναι ο έρωτας, που προβάλλει σε όλη του την ομορφιά, αλλά και την τραγικότητα, καθώς αναμετράται με μίση,λάθη και αδυναμίες. Υπογραμμίζεται η παράφορη όσο και... ποιητική του φύση, χωρίς εξιδανικεύσεις, κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον και τη συγκίνησή μας, εμπεριέχοντας και το απαραίτητο συστατικό της ανατροπής...
Εκείνο που προσωπικά όμως με συγκλόνισε στο βιβλίο, είναι ο περίτεχνα δοσμένος πολιτικός του προβληματισμός, που στο επίκεντρο έφερε τους χειμαζόμενους κολίγους...
Σκλάβοι μιας άδικης νομοθεσίας οι αγρότες, δουλεύοντας τη γη τους νύχτα μέρα, και όμηροι πάντα των καιρικών φαινομένων, έβλεπαν τον στρατό και τη βία να επικυρώνουν μια ληστρική φορολογία που τους καταδίκαζε σε μια αναπόδραστη εξαθλίωση!
Κι ήταν μεγαλύτερος ο πόνος να βλέπουν στο ρόλο του δυνάστη εκτός από τη σκιά του Τούρκου, και Έλληνες, όπως ο διαβόητος, επιφανής τσιφλικάς Καραπάνος ή και την ίδια την Εκκλησία ακόμη!
Ο Γιάννης Καλπούζος, χωρίς καμιά εμπάθεια γίνεται αιχμηρός όσο πρέπει, αφήνοντας τα γεγονότα και τα βιώματα των δύο φίλων να καταδείξουν την κοινωνική αδικία.
Ακόμη είναι απολαυστικός ο τρόπος που ο συγγραφέας αποδομεί ένα κεφάλαιο που αφελώς είχε αναχθεί σε αντικείμενο λατρείας και εθνικού συμβόλου, ομοψυχίας για μια μερίδα πολιτών:
Η βασιλεία γελοιοποιείται μέσα από αληθινά της πεπραγμένα κ υστερόγραφα της Ιστορίας που καταδεικνύουν περίτρανα την ηθική της διαφθορά και τη στυγνή εκμετάλλευση του λαού και των πόθων του!
Ο αναγνώστης θα μείνει άφωνος και θα πλημμυρίσει δίκαιη αγανάκτηση κι από τους δυο αυτούς βασικούς πολιτικούς άξονες του βιβλίου.
Στο Ιμαρέτ όμως εκείνο που πραγματικά δεσπόζει είναι η γλυκιά φιγούρα του Τούρκου γέροντα Ισμαήλ...
Σε αυτόν συμπυκνώνεται όλο το μεγαλειώδες μήνυμα του βιβλίου.
Ο παππούς Ισμαήλ γίνεται μια στοργική παρουσία που σκεπάζει πατρικά όχι μόνο το Λιόντο και τον Νετζίπ , αλλά και την ψυχή του αναγνώστη.
Κάθε του λόγος απόσταγμα σοφίας, που πηγάζει από πανανθρώπινες αξίες.
Είναι η αυθεντική λαϊκή ψυχή που καταφάσκει την ομορφιά της ζωής , γεμάτη αγάπη για τον Άνθρωπο και το Ωραίο.
Είναι προσωποποιημένος ο πόθος για συνύπαρξη και αλληλοπεριχώρηση μεταξύ όλων των ανθρώπων- μακρυά από ψευδεπίγραφους διαχωρισμούς!
Συναισθάνεται την πρόσκαιρη φύση των ανθρώπων και την ανάγει σε δίδαγμα αγάπης.
Διαθέτει την ευφυΐα της καλοσύνης και τη γενναιότητα των δοτικών ανθρώπων.
Με το παράδειγμά του γίνεται κήρυκας της ειρήνης, σε ένα πλαίσιο βίαιων ανακατατάξεων και υποδαύλισης παθών, κι είναι μια μορφή που ο αναγνώστης θα την κουβαλά σαν ιερό πρόγονο και δάσκαλο στην καρδιά του.
Ο παππούς Ισμαήλ είναι η ψυχή του Ρολογιού, μετρώντας το χρόνο με δείκτη τις προαιώνιες αλήθειες της ζωής.
Θα τολμήσω να πω ότι το Ιμαρέτ σε γοητεία και σπουδαιότητα, προσεγγίζει τα Ματωμένα Χώματα της Διδώς Σωτηρίου:Διαδραματίζεται κι αυτό σε τουρκοκρατούμενο έδαφος, όπου το ελληνικό στοιχείο διαπρέπει και βασικά πρόσωπα έχει άντρες, με τη Φιλία σε πρώτο πλάνο, όπως την ανέδειξε η αρχαιοελληνική παράδοση στον αρχετυπικό πλέον μύθο του "Δάμωνα και του Φιντία"...
Η σύγκριση όμως με τα Ματωμένα Χώματα κυρίως εδράζεται στο γεγονός ότι ΚΑΙ το Ιμαρέτ φέρει έναν βαρύνοντα κοινωνικό προβληματισμό παράλληλα με τον φιλειρηνικό του προσανατολισμό- αντιπαραβάλλοντας τους Μικρούς με τα Μεγάλα Συμφέροντα.
Ασφαλώς το Ιμαρέτ είναι λιγότερο χρωματισμένο πολιτικά από τα Ματωμένα Χώματα της σοσιαλίστριας Διδώς, έχοντας διαφορετική τοποχρονική αφετηρία...
Ωστόσο ατενίζει κοινό ορίζοντα: Toν ανθρωπισμό απέναντι στη μισαλλοδοξία.
Άλλωστε και το ΙΜΑΡΕΤ- όπως πολλά χρόνια πριν τα "Ματωμένα Χώματα"- μεταφράζεται στα τούρκικα ως ένα βιβλίο που πρέπει να ανακαλύψουν οι δυο λαοί και να διδαχθούν από αυτό.
Περιηγηθείτε λοιπόν στη γοητευτική Άρτα, παρέα με τον Τούρκο Νετζίπ και τον Έλληνα Λιόντο, μέσα από ένα βιβλίο- σταθμό στα ελληνικά γράμματα- από εκείνα που μας φέρνουν πιο κοντά στη γνώση και στον "εξανθρωπισμό μας!
Το Ιμαρέτ δε χρειάζεται συστάσεις!
Ένα βιβλίο ύμνος στη φιλία και τη συναδέλφωση των λαών, χωρίς να "κάνει εκπτώσεις" όμως στην ιστορική αλήθεια!
Από την πρώτη το�� έκδοση στον οίκο του Μεταίχμιου έκανε θράυση στο αναγνωστικό κοινό με 100.000 αντίτυπα και τώρα ο Ψυχογιός μας το προσφέρει σε μια καλαίσθητη επανέκδοση!
Πρόκειται για ένα βιβλίο, που με τις πολλαπλές του αρετές, δικαιούται τον τίτλο του κλασσικού!
Ο Γιάννης Καλπούζος χάρισε πραγματικά ένα "στολίδι" στην ελληνική πεζογραφία:
Δικαίως το Ιμαρέτ κατέχει μια θέση στο πάνθεον των σπουδαιότερων βιβλίων της Ελληνικής Λογοτεχνίας διαχρονικά, καθώς έρχεται να διακηρύξει ηχηρά μηνύματα ανθρωπισμού!
Το βιβλίο ξεκινά με τη γέννηση των δύο φίλων μια νύχτα βροχερή, βαμμένη με άδικο αίμα, που σηματοδοτεί μια οδυνηρή ορφάνια και στοιχειώνει ως το αναπάντεχο τέλος...
Έκτοτε η πλοκή εκτυλίσσεται μέσα από δυο εναλλασσόμενους μονολόγους, με αφηγητές τους δύο ετερόκλητους φίλους κι αυτό είναι ένα συγγραφικό εύρημα,όχι μόνο από τεχνικής απόψεως, αλλά κι από "ηθικής", τηρώντας μια έντιμη στάση στην "άλλη πλευρά", αυτή των Οθωμανών, που την ιχνηλατεί με αξιοθαύμαστη διεισδυτικότητα...
Μέσα από την αφηγηματική εναλλαγή του ο Καλπούζος παρουσιάζει και τις δύο συγκρουόμενες πλευρές, με αξιέπαινη αντικειμενικότητα και τις απαραίτητες υφολογικές διακυμάνσεις, αμβλύνοντας τις προκαταλήψεις :
Έτσι, με μοναδική δεξιοτεχνία το έργο ελίσσεται ανάμεσα στις αντίθετες νοοτροπίες Οθωμανών και Ελλήνων, στήνοντας μεταξύ τους γέφυρα τις ηθικές αρετές των δύο πρωταγωνιστών, που στέκονται στο ύψος της δυσεύρετης φιλίας τους...
Αυτή η παράμετρος του έργου μάς διδάσκει πολύ όμορφα την ενσυναίσθηση, δηλαδή τη δυνατότητα να αφουγκραζόμαστε το Διαφορετικό και να κατανοούμε τη δική του εκδοχή, για να συνθέσουμε έπειτα μαζί του μια δίκαιη κι αρμονική συνύπαρξη.
Ο Έλληνας Λιόντος και ο Τούρκος Νετζίπ, λοιπόν, μάς σεργιανούν, με τον δικό τους τρόπο, στην πόλη τους και την πολυτάραχη ζωή τους μέσα από ένα λαογραφικό πανόραμα, που ζωντανεύει μια εποχή ξεχασμένη, όσο και γοητευτική.
Η πρωτοτυπία όμως στο Ιμαρέτ του Καλπούζου είναι πως πραγματεύεται μια ιστορική περίοδο σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό.
Συνήθως, τα ιστορικά μυθιστορήματα στην Ελλάδα επικεντρώνονται στην Κατοχή και στον Εμφύλιο ή έστω σε περιόδους με ηχηρά γεγονότα, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, η Επανάσταση του 1821 κι ενίοτε ο Μακεδονικός Αγώνας ή οι ίντριγκες του Βυζαντίου.
Ο Καλπόυζος τοποθετεί το έργο του στην τριακονταετία 1854-1881 παρακολουθώντας όλες τις πολιτικές ζυμώσεις μέχρι την Ένωση μέρους της Ηπείρου -και της Θεσσαλίας- με την Ελλάδα.
Επίκεντρο εδώ είναι η πόλη της Άρτας.
Ο συγγραφέας όμως δεν εστιάζει στην .."εύκολη", ελκυστική λύση του περιώνυμου γεφυριού με τον τραγικό θρύλο.
Αντιθέτως, παρουσιάζει μια πολυεπίπεδη συμβίωση και χαρτογραφεί πιθαμή προς πιθαμή κάθε κρυμμένη γωνιά της Άρτας- αφήνοντας το αποτύπωμα των ηρώων του σε κάθε σοκάκι, σε κάθε σπουδαίο οίκημά της, που παρουσιάζεται με ακρίβεια αρχιτέκτονα.
Με αυτό τον τρόπο ο Καλπούζος μεταδίδει την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα της όμορφης πόλης με τις πολυποίκιλες κουλτούρες.
Με τη ζωηρότατη εικονοπλασία, καθιστά αυτήν την περιήγηση στην Άρτα αληθινό βίωμα για τον αναγνώστη
ενώ με έναν... "μαγικό τρόπο" οι περιγραφές δε γίνονται βαρετές, καθώς συνδυάζονται με έντονα γεγονότα.
Στην ευελιξία του κειμένου συμβάλλουν οι ζωηρότατοι διάλογοι, που προσδίδουν φυσικότητα στους χαρακτήρες,επιτείνοντας τις εξελίξεις.
Ένα από τα ωραιότερα στοιχεία του βιβλίου είναι ο έρωτας, που προβάλλει σε όλη του την ομορφιά, αλλά και την τραγικότητα, καθώς αναμετράται με μίση,λάθη και αδυναμίες. Υπογραμμίζεται η παράφορη όσο και... ποιητική του φύση, χωρίς εξιδανικεύσεις, κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον και τη συγκίνησή μας, εμπεριέχοντας και το απαραίτητο συστατικό της ανατροπής...
Εκείνο που προσωπικά όμως με συγκλόνισε στο βιβλίο, είναι ο περίτεχνα δοσμένος πολιτικός του προβληματισμός, που στο επίκεντρο έφερε τους χειμαζόμενους κολίγους...
Σκλάβοι μιας άδικης νομοθεσίας οι αγρότες, δουλεύοντας τη γη τους νύχτα μέρα, και όμηροι πάντα των καιρικών φαινομένων, έβλεπαν τον στρατό και τη βία να επικυρώνουν μια ληστρική φορολογία που τους καταδίκαζε σε μια αναπόδραστη εξαθλίωση!
Κι ήταν μεγαλύτερος ο πόνος να βλέπουν στο ρόλο του δυνάστη εκτός από τη σκιά του Τούρκου, και Έλληνες, όπως ο διαβόητος, επιφανής τσιφλικάς Καραπάνος ή και την ίδια την Εκκλησία ακόμη!
Ο Γιάννης Καλπούζος, χωρίς καμιά εμπάθεια γίνεται αιχμηρός όσο πρέπει, αφήνοντας τα γεγονότα και τα βιώματα των δύο φίλων να καταδείξουν την κοινωνική αδικία.
Ακόμη είναι απολαυστικός ο τρόπος που ο συγγραφέας αποδομεί ένα κεφάλαιο που αφελώς είχε αναχθεί σε αντικείμενο λατρείας και εθνικού συμβόλου, ομοψυχίας για μια μερίδα πολιτών:
Η βασιλεία γελοιοποιείται μέσα από αληθινά της πεπραγμένα κ υστερόγραφα της Ιστορίας που καταδεικνύουν περίτρανα την ηθική της διαφθορά και τη στυγνή εκμετάλλευση του λαού και των πόθων του!
Ο αναγνώστης θα μείνει άφωνος και θα πλημμυρίσει δίκαιη αγανάκτηση κι από τους δυο αυτούς βασικούς πολιτικούς άξονες του βιβλίου.
Στο Ιμαρέτ όμως εκείνο που πραγματικά δεσπόζει είναι η γλυκιά φιγούρα του Τούρκου γέροντα Ισμαήλ...
Σε αυτόν συμπυκνώνεται όλο το μεγαλειώδες μήνυμα του βιβλίου.
Ο παππούς Ισμαήλ γίνεται μια στοργική παρουσία που σκεπάζει πατρικά όχι μόνο το Λιόντο και τον Νετζίπ , αλλά και την ψυχή του αναγνώστη.
Κάθε του λόγος απόσταγμα σοφίας, που πηγάζει από πανανθρώπινες αξίες.
Είναι η αυθεντική λαϊκή ψυχή που καταφάσκει την ομορφιά της ζωής , γεμάτη αγάπη για τον Άνθρωπο και το Ωραίο.
Είναι προσωποποιημένος ο πόθος για συνύπαρξη και αλληλοπεριχώρηση μεταξύ όλων των ανθρώπων- μακρυά από ψευδεπίγραφους διαχωρισμούς!
Συναισθάνεται την πρόσκαιρη φύση των ανθρώπων και την ανάγει σε δίδαγμα αγάπης.
Διαθέτει την ευφυΐα της καλοσύνης και τη γενναιότητα των δοτικών ανθρώπων.
Με το παράδειγμά του γίνεται κήρυκας της ειρήνης, σε ένα πλαίσιο βίαιων ανακατατάξεων και υποδαύλισης παθών, κι είναι μια μορφή που ο αναγνώστης θα την κουβαλά σαν ιερό πρόγονο και δάσκαλο στην καρδιά του.
Ο παππούς Ισμαήλ είναι η ψυχή του Ρολογιού, μετρώντας το χρόνο με δείκτη τις προαιώνιες αλήθειες της ζωής.
Θα τολμήσω να πω ότι το Ιμαρέτ σε γοητεία και σπουδαιότητα, προσεγγίζει τα Ματωμένα Χώματα της Διδώς Σωτηρίου:Διαδραματίζεται κι αυτό σε τουρκοκρατούμενο έδαφος, όπου το ελληνικό στοιχείο διαπρέπει και βασικά πρόσωπα έχει άντρες, με τη Φιλία σε πρώτο πλάνο, όπως την ανέδειξε η αρχαιοελληνική παράδοση στον αρχετυπικό πλέον μύθο του "Δάμωνα και του Φιντία"...
Η σύγκριση όμως με τα Ματωμένα Χώματα κυρίως εδράζεται στο γεγονός ότι ΚΑΙ το Ιμαρέτ φέρει έναν βαρύνοντα κοινωνικό προβληματισμό παράλληλα με τον φιλειρηνικό του προσανατολισμό- αντιπαραβάλλοντας τους Μικρούς με τα Μεγάλα Συμφέροντα.
Ασφαλώς το Ιμαρέτ είναι λιγότερο χρωματισμένο πολιτικά από τα Ματωμένα Χώματα της σοσιαλίστριας Διδώς, έχοντας διαφορετική τοποχρονική αφετηρία...
Ωστόσο ατενίζει κοινό ορίζοντα: Toν ανθρωπισμό απέναντι στη μισαλλοδοξία.
Άλλωστε και το ΙΜΑΡΕΤ- όπως πολλά χρόνια πριν τα "Ματωμένα Χώματα"- μεταφράζεται στα τούρκικα ως ένα βιβλίο που πρέπει να ανακαλύψουν οι δυο λαοί και να διδαχθούν από αυτό.
Περιηγηθείτε λοιπόν στη γοητευτική Άρτα, παρέα με τον Τούρκο Νετζίπ και τον Έλληνα Λιόντο, μέσα από ένα βιβλίο- σταθμό στα ελληνικά γράμματα- από εκείνα που μας φέρνουν πιο κοντά στη γνώση και στον "εξανθρωπισμό μας!
April 6, 2024
Największym atutem jest bogaty kontekst historyczny i kulturowy Grecji i Turcji. Obserwujemy dwie różne kultury, które są rozdzielone przez konflikt, ale zjednoczone przez przyjaźń dwóch chłopców, którzy wspólnie dorastają i adaptują swoje wzajemne tradycje. Książka ukazuje nie tylko proces dojrzewania chłopców oraz ich relacji, lecz również zmiany, jakie zachodzą w obu społeczeństwach. Pod koniec dowiadujemy się kto zabił ojca jednego z bohaterów.
Mimo, że proza (lub tłumaczenie) nie wzbudza jakiś większych zastrzeżeń to jednak preferuję książki, gdzie jednak ten język i sposób formułowania myśli jest na nieco wyższym poziomie. Książka była za długa. 30% dałoby się uciąć.
Mimo, że proza (lub tłumaczenie) nie wzbudza jakiś większych zastrzeżeń to jednak preferuję książki, gdzie jednak ten język i sposób formułowania myśli jest na nieco wyższym poziomie. Książka była za długa. 30% dałoby się uciąć.
February 15, 2016
Μικρό spoiler alert!
Απλά Υ-ΠΕ-ΡΟ-ΧΟ! Σε κάνει να νιώθεις καλύτερος και μόνο που το διάβασες! Χαρακτήρες ανθρώπινοι, καθημερινοί, και η ιστορία της Ελλάδας από μια ασυνήθιστη - όσον αφορά την προβολή της - οπτική γωνία. Οι Έλληνες συνυπήρχαν με τους Οθωμανούς για αιώνες (στο τέλος μαθαίνουμε ότι μπορεί και να μην ήταν καν "γνήσιοι" Οθωμανοί), μέχρι που, με την απελευθέρωση, ήρθαν τα πάνω κάτω. Φίλοι καρδιακοί, ο Νετζίπ και ο Λιόντος, σε κάνουν να νιώθεις ότι κι εσύ μεγάλωσες μαζί τους, στην Άρτα, μέσα σε ειρηνικούς και πολεμοχαρείς ανθρώπους, σε ήρεμες και ταραγμένες εποχές, που όμως υπάρχουν παντού όπου υπάρχουν άνθρωποι. Κάτι που μπορεί να φαντάζει αδιανόητο στις μέρες μας, η συμβίωση και πιο πολύ η φιλία μεταξύ των δύο φυλών (συν τους Εβραίους, φυσικά), το βιβλίο μας κάνει να καταλάβουμε πως ήταν κάτι απόλυτα φυσικό, γιατί ήταν η καθημερινότητα και η ζωή δε θα μπορούσε να συνεχίσει με συνεχείς συγκρούσεις. Βλέπουμε επίσης την προσφυγιά, από άλλη οπτική γωνία. Όμως καταλαβαίνουμε ότι ο ξεριζωμός δεν είναι ποτέ καλός για κανέναν. Ένα κομμάτι της ψυχής του ανθρώπου μένει πίσω, άλλες φορές μικρότερο και άλλες μεγαλύτερο. Επίσης, το μεγαλύτερο δίδαγμα, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι είμαστε όλοι άνθρωποι κι όλοι αισθανόμαστε χαρά, ικανοποίηση, αγάπη, θυμό και πόνο με τα αντίστοιχα πράγματα.
Τεράστιο μπράβο στον κύριο Καλπούζο.
Απλά Υ-ΠΕ-ΡΟ-ΧΟ! Σε κάνει να νιώθεις καλύτερος και μόνο που το διάβασες! Χαρακτήρες ανθρώπινοι, καθημερινοί, και η ιστορία της Ελλάδας από μια ασυνήθιστη - όσον αφορά την προβολή της - οπτική γωνία. Οι Έλληνες συνυπήρχαν με τους Οθωμανούς για αιώνες (στο τέλος μαθαίνουμε ότι μπορεί και να μην ήταν καν "γνήσιοι" Οθωμανοί), μέχρι που, με την απελευθέρωση, ήρθαν τα πάνω κάτω. Φίλοι καρδιακοί, ο Νετζίπ και ο Λιόντος, σε κάνουν να νιώθεις ότι κι εσύ μεγάλωσες μαζί τους, στην Άρτα, μέσα σε ειρηνικούς και πολεμοχαρείς ανθρώπους, σε ήρεμες και ταραγμένες εποχές, που όμως υπάρχουν παντού όπου υπάρχουν άνθρωποι. Κάτι που μπορεί να φαντάζει αδιανόητο στις μέρες μας, η συμβίωση και πιο πολύ η φιλία μεταξύ των δύο φυλών (συν τους Εβραίους, φυσικά), το βιβλίο μας κάνει να καταλάβουμε πως ήταν κάτι απόλυτα φυσικό, γιατί ήταν η καθημερινότητα και η ζωή δε θα μπορούσε να συνεχίσει με συνεχείς συγκρούσεις. Βλέπουμε επίσης την προσφυγιά, από άλλη οπτική γωνία. Όμως καταλαβαίνουμε ότι ο ξεριζωμός δεν είναι ποτέ καλός για κανέναν. Ένα κομμάτι της ψυχής του ανθρώπου μένει πίσω, άλλες φορές μικρότερο και άλλες μεγαλύτερο. Επίσης, το μεγαλύτερο δίδαγμα, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι είμαστε όλοι άνθρωποι κι όλοι αισθανόμαστε χαρά, ικανοποίηση, αγάπη, θυμό και πόνο με τα αντίστοιχα πράγματα.
Τεράστιο μπράβο στον κύριο Καλπούζο.
November 4, 2015
Ένα βιβλίο με ανάμεικτα συναισθήματα. Ωραία ιστορία και ένα ευαίσθητο ιστορικό μυθιστόρημα με βάση την Άρτα υπό την Οθωμανική αυτοκρατορία πρώτα και υπό της Ελλάδος μετά. Πώς εξελίσσεται η ζωή βασικά ενός Έλληνα και ενός Τούρκου και δευτερευόντως δύο Εβραίων και μερικών ακόμα είτε Ελλήνων είτε Τούρκων.
Ο Λιόντος και ο Νετζίπ είναι τα βασικά πρόσωπα και δευτερευόντως οι οικογένειές τους και οι φίλοι τους ή γείτονες. Το βιβλίο ξεκινά με τον θάνατο του πατέρα του Λιόντου την ημέρα γέννησης αυτού. Για κάποιο λόγο σε όλο το βιβλίο είναι εμφανές ποιός είναι ο φονιάς (αν και υπάρχει μια μικρή έκπληξη), αλλά αποκαλύπτεται μόνο στο τέλος.
Η ιστορία σε άλλα σημεία εξελίσσεται βασανιστικά αργά και σε άλλα απίστευτα γρήγορα. Αλλά στο τέλος μένουν μάλλον θετικές εντυπώσεις. Έχοντας διαβάσει τρία ακόμα βιβλία του ίδιου συγγραφέα, νομίζω πως είναι το δεύτερο καλύτερο μετά τους Άγιους και Δαίμονες.
Ο Λιόντος και ο Νετζίπ είναι τα βασικά πρόσωπα και δευτερευόντως οι οικογένειές τους και οι φίλοι τους ή γείτονες. Το βιβλίο ξεκινά με τον θάνατο του πατέρα του Λιόντου την ημέρα γέννησης αυτού. Για κάποιο λόγο σε όλο το βιβλίο είναι εμφανές ποιός είναι ο φονιάς (αν και υπάρχει μια μικρή έκπληξη), αλλά αποκαλύπτεται μόνο στο τέλος.
Η ιστορία σε άλλα σημεία εξελίσσεται βασανιστικά αργά και σε άλλα απίστευτα γρήγορα. Αλλά στο τέλος μένουν μάλλον θετικές εντυπώσεις. Έχοντας διαβάσει τρία ακόμα βιβλία του ίδιου συγγραφέα, νομίζω πως είναι το δεύτερο καλύτερο μετά τους Άγιους και Δαίμονες.
August 22, 2023
Γνώριζα ότι ο Γ. Καλπούζος ειναι απο τους συγγραφεις που αρέσουν πολύ στους γονείς μου και υπάρχουν ολα του τα βιβλια στο σπίτι αλλα δισταζα να διαβάσω κατι δικό του. Τελικά έκανα λάθος! Παρόλο που αυτός ο τρόπος γραφής, με πολλές και εκτενείς περιγραφές,με γλώσσα και σύνταξη πολύ συγκεκριμένου στυλ, που το καταλαβαινεις απο τις πρωτες σε σελίδες του βιβλίου δεν ειναι κατι που μου αρεσει ιδιαιτερα, θεωρω οτι στο συγκεκριμένο βιβλιο ταιριαζει απόλυτα και με βοηθησε να μπω στην εποχή και να χαθώ στις σελίδες του. Πέρα από τις διηγησεις μικρων (και συχνα ευτραπελων) γεγονότων που εκαναν την αναγνωση πολύ δελεαστική, ειναι ενδιαφέρον το ποσο ισσοροπημενη και βασισμενη σε ιστορική ερευνα είναι η όλη διηγηση. Μου προκάλεσε συγκίνηση και εκτιμηση για το συγγραφέα το ότι προσπαθησε να δώσει μια οπτική που δυστυχώς, θέλοντας να ξεχαστεί το παρελθόν και οι δεσμοί της Ελλάδας με την Ανατολή, λίγο παρουσιάζεται. Είναι υπέροχο βιβλίο!
May 5, 2020
Ενδιαφέρον ιστορικό μυθιστόρημα, πλούσιο σε στοιχεία από τη ζωή, τις συνήθειες και τα έθιμα των ανθρώπων της εποχής (Αρτα, 1855-1885). Σίγουρα ο συγγραφέας έκανε πολύ μεγάλη έρευνα και αυτό φαίνεται από το μέγεθος του βιβλίου και το αίσθημα που μας αφήνει ότι δεν άφησε τίποτα από την έρευνα του που να μην το συμπεριλάβει στην ιστορία του! Αυτό έκανε αρκετές φορές την ανάγνωση κουραστική και το κείμενο έχανε την λογοτεχνική του αξία. Παρόλα αυτά αξίζει τα 4 αστέρια για όλη αυτή τη λεπτομερή παρουσίαση και ανάπτυξη της ζωής στην Οθωμανική Αρτα τα χρόνια πριν και κατά την απελευθέρωσή της.
October 2, 2017
Μέσα από τις ζωές των πρωταγωνιστών μαθαίνεις πολλά για την Άρτα την εποχή της τουρκοκρατίας και ταξιδεύεις στα χρόνια εκείνα.Ο κόπος του Κου Καλπούζου στην αναζήτηση ιστορικών στοιχείων είναι έκδηλος.Ο συγγραφέας αφηγείται με μοναδικό τρόπο τις ιστορίες των ηρώων μέσα από τους ίδιους.Μου άφησε συναισθήματα ανθρωπιάς και αξιοπρέπειας και φυσικά ότι η ζωή μας θέλει λίγο ντολή - ντολέ!
December 11, 2020
Όμορφο μυθιστόρημα που αποδίδει σωστά το κλίμα της εποχής, τις σχέσεις μεταξύ των διαφορετικών φυλών και θρησκειών εντός της αχανούς οθωμανικής αυτοκρατορίας κ τη γέννηση του "μισους". Καλογραμμένο, αν και θα μπορούσε ίσως να είναι 50-70 σελίδες πιο σύντομο, παρόλα αυτά δεν με κούρασε.
Displaying 1 - 30 of 77 reviews