What do you think?
Rate this book
Er is leven na de groei
Stel je voor: een Nederland dat binnen de grenzen van de aarde leeft. Een land waarin economische groei niet meervoorop staat, terwijl de welvaart van verreweg de meeste Nederlanders intact blijft. Een land waarin mensen gelukkiger worden, omdat ze minder stress en meer vrije tijd hebben.
Er is leven na de groei laat zien hoe dit kan, op een haalbare en betaalbare manier en in korte tijd.
Aan de hand van kleine en grote verhalen neemt het boek je mee naar het Nederland van 2040. Daarbij passeren vele concrete verbetervoorstellen de revue, voor de inrichting van de economie, de sociale zekerheid, de landbouw, de zorg en mobiliteit. Ook laat het boek zien wat deze veranderingen praktisch betekenen voor jouw dagelijkse leven: in je huishouden, je werk en je leefomgeving.
Nu steeds meer auteurs stoppen met groei bepleiten, is dit het eerste boek in het Nederlandse taalgebied dat laat zien hoe dit kan.
Een betere wereld ligt binnen handbereik als we één cruciale verandering in gang zetten. Internationale vooraanstaande wetenschappers zijn het eens over de noodzaak. Ook uniek: de maatregelen kunnen rekenen op draagvlak onder een meerderheid van de Nederlanders.
Het enige dat nodig is, is vertrouwen en daadkracht. Om oude gewoonten en ideeën die de aarde en de mens uitputten los te laten en om samen een nieuwe richting in te slaan. Want na de groei wacht een mooier leven.
Er is leven na de groei laat zien hoe dit kan, op een haalbare en betaalbare manier en in korte tijd.
Aan de hand van kleine en grote verhalen neemt het boek je mee naar het Nederland van 2040. Daarbij passeren vele concrete verbetervoorstellen de revue, voor de inrichting van de economie, de sociale zekerheid, de landbouw, de zorg en mobiliteit. Ook laat het boek zien wat deze veranderingen praktisch betekenen voor jouw dagelijkse leven: in je huishouden, je werk en je leefomgeving.
Nu steeds meer auteurs stoppen met groei bepleiten, is dit het eerste boek in het Nederlandse taalgebied dat laat zien hoe dit kan.
Een betere wereld ligt binnen handbereik als we één cruciale verandering in gang zetten. Internationale vooraanstaande wetenschappers zijn het eens over de noodzaak. Ook uniek: de maatregelen kunnen rekenen op draagvlak onder een meerderheid van de Nederlanders.
Het enige dat nodig is, is vertrouwen en daadkracht. Om oude gewoonten en ideeën die de aarde en de mens uitputten los te laten en om samen een nieuwe richting in te slaan. Want na de groei wacht een mooier leven.
271 pages, Paperback
First published October 18, 2022
42 people are currently reading
572 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 36 reviews
December 27, 2023
Ik vond dit eerst een beetje een shitboek, houterig geschreven en voor wie eigenlijk?, maar al lezend raakte ik er ernstig door geboeid. Ik wil dit eigenlijk zes sterren geven, want het geeft oplossingen die ik kan volgen voor monumentale problemen waar half Nederland zich nog niet eens van bewust is.
Wat moet je bijvoorbeeld denken van het ongemakkelijke idee dat er ongeveer 10 miljoen mensen zijn buiten Nederland die zich de pleuris werken voor niks om onze (mijn, jouw) welvaart een beetje op peil te houden? Nederland kan wel schoon zijn en rijk, maar dat komt omdat we onze vullis (globalisatie heet dat) in andere werelddelen dumpen, waar we ook het vuile werk laten doen. Lekker makkelijk en geen fijn idee.
En dat kan allemaal best beter. Stap 1 is om consumptie (spulletjes kopen) te belasten, en dan ook progressief. In ruil daarvoor krijgen mensen met weinig geld dan lagere tarieven voor de inkomstenbelasting. En mensen met geld, nou, die bekijken het maar. Geld maakt toch niet gelukkig.
Zo lomp als ik het opschrijf, zo genuanceerd is het boek. Lees het, je valt van je stoel.
Wat moet je bijvoorbeeld denken van het ongemakkelijke idee dat er ongeveer 10 miljoen mensen zijn buiten Nederland die zich de pleuris werken voor niks om onze (mijn, jouw) welvaart een beetje op peil te houden? Nederland kan wel schoon zijn en rijk, maar dat komt omdat we onze vullis (globalisatie heet dat) in andere werelddelen dumpen, waar we ook het vuile werk laten doen. Lekker makkelijk en geen fijn idee.
En dat kan allemaal best beter. Stap 1 is om consumptie (spulletjes kopen) te belasten, en dan ook progressief. In ruil daarvoor krijgen mensen met weinig geld dan lagere tarieven voor de inkomstenbelasting. En mensen met geld, nou, die bekijken het maar. Geld maakt toch niet gelukkig.
Zo lomp als ik het opschrijf, zo genuanceerd is het boek. Lees het, je valt van je stoel.
February 7, 2023
Het boek drukt je met de neus op de feiten. Confronteert je met eindigheid en de urgentie van verandering. Centraal in het boek staat de kernmaatregel: een milieubelasting op consumptie en een flink lagere belasting op arbeid. Door de lagere belasting op arbeid worden de effecten van de milieuheffing voor veel mensen gecompenseerd en worden mensen gestimuleerd om milieuvriendelijke producten te kopen. Een relatief eenvoudige maatregel met grote effecten en een enorme stimulans naar een klimaatvriendelijke omgeving.
De grote vraag is natuurlijk wat voor leven er is na de groei. De schrijver benadrukt daarin de kwaliteit van leven. Wat maakt het leven volgens hem de moeite waard? Hij geeft 3 redenen:
Goede sociale relaties: gewoon onder het genot van een hapje en een drankje met elkaar praten over het leven en wat ieder bezig houdt.
Het tweede antwoord gaat over ertoe doen, van betekenis zijn, een bijdrage willen leveren.
En het derde antwoord over het ontdekken, een glimp opvangen van pure schoonheid, zuivere waarheid en echte goedheid. Drie onuitputtelijke bronnen die genoeg vervulling geven en ons los kunnen maken van ons groeiend consumptiegedrag.
Goed boek en deel van een beweging: Just Enough
De grote vraag is natuurlijk wat voor leven er is na de groei. De schrijver benadrukt daarin de kwaliteit van leven. Wat maakt het leven volgens hem de moeite waard? Hij geeft 3 redenen:
Goede sociale relaties: gewoon onder het genot van een hapje en een drankje met elkaar praten over het leven en wat ieder bezig houdt.
Het tweede antwoord gaat over ertoe doen, van betekenis zijn, een bijdrage willen leveren.
En het derde antwoord over het ontdekken, een glimp opvangen van pure schoonheid, zuivere waarheid en echte goedheid. Drie onuitputtelijke bronnen die genoeg vervulling geven en ons los kunnen maken van ons groeiend consumptiegedrag.
Goed boek en deel van een beweging: Just Enough
June 6, 2023
In het boek komen goed uitgewerkte uitdagingen en oplossingen terug wanneer we als maatschappij zouden kiezen voor een postgroei samenleving. Daarnaast ziet de onderbouwing er zuiver en niet vooringenomen uit. Het laveert tussen keiharde cijfers en een nieuw narratief. Beide nodig, niet iedereen zal immers meteen overtuigd zijn dat de aarde er ook beter van wordt en dat het 'haalbaar en betaalbaar' is. Helaas leest het boek, met enige regelmatig, eerder als een rapport door de schrijfstijl. Jammer, want daardoor komt de interessante materie en alle arbeid in dit boek niet tot zijn recht. (3.5/5).
September 17, 2023
Gedachtengoed is zeker interessant en inspirerend, maar het boek is nogal houterig geschreven en eerlijk gezegd was het me na twee hoofdstukken ook al wel duidelijk
September 12, 2024
Oké, de boodschap van dit boek is echt fantastisch. En ik ben het er grotendeels mee eens. Maar pfoe, het had allemaal wel wat toegankelijker opgeschreven kunnen worden. Soms moest ik me echt door een tekst heen worstelen. Zonde. Misschien kan er ook nog een versie in makkelijke taal komen voor een breder publiek? Want als je daadwerkelijk veel mensen wilt bereiken, is dat wel dé manier.
June 8, 2024
Fantastisch!!!!!!
November 10, 2022
Echt een heel fijn en leesbaar boek. Veel interessante dingen geleerd. Had wel meer verbeeldingskracht in gemogen, zeker naar het einde toe.
September 27, 2023
Eigenlijk hoef je alleen t eerste hoofdstuk te lezen dan snap je m wel. Wel heel interessant
May 19, 2024
Pleidooi voor postgroei: "De kernmaatregel die wij voor ogen hebben is een milieuheffing op consumptie in combinatie met een flink lagere belasting op arbeid.")
Had wel korter gekund, auteurs besteden veel tijd aan weerleggen van mogelijke tegenwerpingen.
Het heilige geloof in planned obsolescence geloof ik niet, volgens mij is dat een bijproduct van goedkoop produceren en geen doelbewust beleid ("Dit is geen ongeluk, dit is doelbewust beleid van bedrijven: beleid om producten kunstmatig te laten verouderen." en en "Wij kopen immers producten die kunstmatig verouderen en daardoor betalen we structureel meer dan nodig is").
Andere citaten:
De prangende vraag die in dit boek centraal staat, is daarom: hoe maken we een einde aan de grenzeloze verspilling die is ingebouwd in ons economische systeem?
Kortom, door de manier waarop onze economie is ingericht en onze gewoonten worden gestuurd, loop je minimaal één dag per week aan vrije tijd mis. Anders gezegd: je werkt zo’n drie maanden per jaar om de economie draaiende te houden, niet omdat het nodig is. En continu worden we aangemoedigd om dit vooral te blijven doen: door bedrijven (via marketing), door de overheid (die wil dat mensen zoveel mogelijk werken), door je vrienden en vriendinnen (die de trends volgen en carrière maken), enzovoorts. Begrijp ons niet verkeerd: er is niets mis met werken. Maar werken moet wel leiden tot waardecreatie en niet tot verspilling.
De kernmaatregel die wij voor ogen hebben is een milieuheffing op consumptie in combinatie met een flink lagere belasting op arbeid.
Volgens het SCP ligt het percentage mensen dat te maken heeft met grote sociale onzekerheid in Nederland op zo’n 20 procent.162 Niet toevallig komt bij verkiezingen in Nederland 20 procent van de mensen structureel niet opdagen, en van de mensen die wel stemmen, stemt zo’n 20 procent van de mensen populistisch.
Wij kopen immers producten die kunstmatig verouderen en daardoor betalen we structureel meer dan nodig is
Ook in onze tijd speelt de invoering van een progressieve belasting een sleutelrol, namelijk een eerlijke heffing op consumptie in combinatie met ondersteunende sociale wetgeving.
De generatie die nu aan zet is,
De ene maatregel die nu essentieel is, is uiteraard de kernmaatregel: de invoering van een eerlijke heffing op consumptie in combinatie met een flink lagere belasting op arbeid.
Had wel korter gekund, auteurs besteden veel tijd aan weerleggen van mogelijke tegenwerpingen.
Het heilige geloof in planned obsolescence geloof ik niet, volgens mij is dat een bijproduct van goedkoop produceren en geen doelbewust beleid ("Dit is geen ongeluk, dit is doelbewust beleid van bedrijven: beleid om producten kunstmatig te laten verouderen." en en "Wij kopen immers producten die kunstmatig verouderen en daardoor betalen we structureel meer dan nodig is").
Andere citaten:
De prangende vraag die in dit boek centraal staat, is daarom: hoe maken we een einde aan de grenzeloze verspilling die is ingebouwd in ons economische systeem?
Kortom, door de manier waarop onze economie is ingericht en onze gewoonten worden gestuurd, loop je minimaal één dag per week aan vrije tijd mis. Anders gezegd: je werkt zo’n drie maanden per jaar om de economie draaiende te houden, niet omdat het nodig is. En continu worden we aangemoedigd om dit vooral te blijven doen: door bedrijven (via marketing), door de overheid (die wil dat mensen zoveel mogelijk werken), door je vrienden en vriendinnen (die de trends volgen en carrière maken), enzovoorts. Begrijp ons niet verkeerd: er is niets mis met werken. Maar werken moet wel leiden tot waardecreatie en niet tot verspilling.
De kernmaatregel die wij voor ogen hebben is een milieuheffing op consumptie in combinatie met een flink lagere belasting op arbeid.
Volgens het SCP ligt het percentage mensen dat te maken heeft met grote sociale onzekerheid in Nederland op zo’n 20 procent.162 Niet toevallig komt bij verkiezingen in Nederland 20 procent van de mensen structureel niet opdagen, en van de mensen die wel stemmen, stemt zo’n 20 procent van de mensen populistisch.
Wij kopen immers producten die kunstmatig verouderen en daardoor betalen we structureel meer dan nodig is
Ook in onze tijd speelt de invoering van een progressieve belasting een sleutelrol, namelijk een eerlijke heffing op consumptie in combinatie met ondersteunende sociale wetgeving.
De generatie die nu aan zet is,
De ene maatregel die nu essentieel is, is uiteraard de kernmaatregel: de invoering van een eerlijke heffing op consumptie in combinatie met een flink lagere belasting op arbeid.
March 27, 2023
De eerste helft krijgt 5 sterren. Het schrijverscollectief legt helder uit waarom een eerlijke belasting op consumptie en een verlaging van belasting op arbeid een belangrijke katalysator kan zijn richting een wereld van postgroei. Hulde! In principe ideologie van Piketty, maar goed vertaald naar Nederlandse praktijk.
Het tweede deel krijgt één ster. Op een veel te hoog niveau worden er allerlei randthema’s bijgehaald: voedsel, energie en later zelfs “foute regimes” en inflatie. Per thema is het volstrekt onduidelijk hoe postgroei (geen nieuw idee maar een kopie van Raworth, Mazzucato of Kelton) ingevoerd kan worden. Het gaat o.a. over voedselbossen (…?) waarna er nog met wat cijfers wordt gestrooid (postgroei leidt tot een overheidstekort). De schrijvers concluderen dat de zorguitgaven dit kan rechtbreien. Volstrekt ongerelateerd aan postgroei en veel te kort door de bocht opgeschreven.
Kortom: een mooie opening van het debat maar het boek had focus moeten houden. Hoe zorgen we dat die belasting er nou komt? Hoe gaan we dit invoeren met een belastingdienst die nu al overspannen is?
Het tweede deel krijgt één ster. Op een veel te hoog niveau worden er allerlei randthema’s bijgehaald: voedsel, energie en later zelfs “foute regimes” en inflatie. Per thema is het volstrekt onduidelijk hoe postgroei (geen nieuw idee maar een kopie van Raworth, Mazzucato of Kelton) ingevoerd kan worden. Het gaat o.a. over voedselbossen (…?) waarna er nog met wat cijfers wordt gestrooid (postgroei leidt tot een overheidstekort). De schrijvers concluderen dat de zorguitgaven dit kan rechtbreien. Volstrekt ongerelateerd aan postgroei en veel te kort door de bocht opgeschreven.
Kortom: een mooie opening van het debat maar het boek had focus moeten houden. Hoe zorgen we dat die belasting er nou komt? Hoe gaan we dit invoeren met een belastingdienst die nu al overspannen is?
June 25, 2023
Een heel compleet boek met nieuwe, verfrissende inzichten om onze toekomst realistisch veilig te stellen.
Paul Schenderling schetst een ons alternatief wat niet focust op zonnepanelen of minder vlees eten maar over minder consumeren. Hij rekent af met het idee dat groene groei mogelijk zou zijn (Jevons-paradox) en stelt dat we toe moeten naar een systeem eerlijkere heffing op consumptie en een lagere belasting op arbeid.
Het boek leest niet heel makkelijk weg voor iemand zonder economische achtergrond maar Schenderling weet de materie toch heel concreet en dichtbij te brengen.
Wat het boek tenslotte inspirerend maakt is dat het niet gaat over minder maar juist over meer.
Meer rechtvaardigheid, meer verbondenheid en meer levensgeluk. Of zoals Schenderling onlangs verwoordde in de Ongelooflijke Podcast: meer vreugde.
Paul Schenderling schetst een ons alternatief wat niet focust op zonnepanelen of minder vlees eten maar over minder consumeren. Hij rekent af met het idee dat groene groei mogelijk zou zijn (Jevons-paradox) en stelt dat we toe moeten naar een systeem eerlijkere heffing op consumptie en een lagere belasting op arbeid.
Het boek leest niet heel makkelijk weg voor iemand zonder economische achtergrond maar Schenderling weet de materie toch heel concreet en dichtbij te brengen.
Wat het boek tenslotte inspirerend maakt is dat het niet gaat over minder maar juist over meer.
Meer rechtvaardigheid, meer verbondenheid en meer levensgeluk. Of zoals Schenderling onlangs verwoordde in de Ongelooflijke Podcast: meer vreugde.
April 3, 2024
Ik heb dit boek gelezen in een boekclub waar ik als studente aanschoof bij een groepje docenten en onderzoekers op de Haagse Hogeschool die het uit eigen beweging organiseerden. Ik vond het boek interessant om te lezen en enorm prikkelend om te bespreken. De concrete voorstellen van Schenderling en co waren helder en leverde mooie discussies op. Mijn enige kritiek is dat de postgroei wereld die werd geschetst af en toe overdreven utopisch overkwam en daarmee ook vrij onrealistisch. Bovendien vraag ik mij af hoe breed het draagvlak zal zijn voor dit gedachtengoed, maar ik laat mij graag positief verrassen. In ieder geval leverde dit boek en de bespreek sessies binnen onze groep concrete ideeën op die postgroei praktisch maken op kleine schaal. Dit boek is wat mij betreft absoluut het lezen en vooral het bespreken en uitvoeren waard. De wereld heeft het in ieder geval hard nodig.
August 29, 2023
Iedereen zou dit boek moeten lezen! Het omschrijft heel helder waarom groene groei niet werkt en hoe we beter op de toekomst voorbereid zijn door te focussen op kwaliteit van leven. We worden niet gelukkig van apparaten die kort na de verplichte garantieperiode kapot gaan. Een van die simpele principes is inkomen minder belasten en consumptie juist meer; daardoor verandert wat mensen beweegt, en uiteindelijk komt dat het milieu ten goede, maar ook de consument en de producent. Win-win-win!
Ik word hier heel enthousiast van en zie ernaar uit dat Nederland hierin een voorbeeldland gaat worden.
Ik word hier heel enthousiast van en zie ernaar uit dat Nederland hierin een voorbeeldland gaat worden.
August 2, 2023
Frisse ideeën voor urgente problemen zoals de klimaatcrisis, schaarste aan natuurlijke bronnen en ongelijkheid. Het boek confronteert, biedt oplossingsrichtingen (goed uitgelegd) en inspireert. Hoofdstuk één bevat de kern maar de rest is zeker interessant genoeg om ook te lezen. Paul wil een beweging op gang brengen en ik ben benieuwd!
September 5, 2024
Not my book. Although the main idea worked down in the book is interesting (defocus economic growth and reform Dutch economy towards a post-grow situation in which consumption is taxed to stimulate sustainability), the detailed descriptions of how that influences the micro, meso and macro economy of the country did not appeal at all to me. 2 stars.
February 13, 2025
Interessante handleiding voor een andere samenleving. Centrale gedachte is een belasting op consumptie. Zolang we de productie duurzamer proberen te maken blijven we doorconsumeren. Het boek neemt met dit plan alles belangrijke thema’s door zoals de zorg, inkomen, wonen. Leverde interessante gesprekstof in onze leesclub: is dit haalbaar en, zo ha, waarom doen we dit dan niet.
August 29, 2023
4,5/5. Postgroei, wat een geweldig idee. Voor ons allemaal.
Een boek met een zodanig relevante inhoud, dat ik zou zeggen: mieter 'm in het kerstpakket van elke politicus.
Het boek leest wel wat statisch en soms wat moeilijk navolgbaar, daarom geen 600.000 sterren. Dan maar 4,5.
Een boek met een zodanig relevante inhoud, dat ik zou zeggen: mieter 'm in het kerstpakket van elke politicus.
Het boek leest wel wat statisch en soms wat moeilijk navolgbaar, daarom geen 600.000 sterren. Dan maar 4,5.
October 13, 2023
Qua inhoud een doordacht boek gebouwd op uitgebreid onderzoek, vol interessante ideeën. Qua vorm vond ik het wel erg droog opgeschreven. Er zit ook best veel herhaling in. Daardoor kwam het boek bij minder overtuigend over, minder hard binnen dan gezien het onderwerp eigenlijk zou moeten.
December 13, 2023
Indrukwekkende analyse van de huidige samenleving met radicale oplossingen hoe het anders kan en moet voor een gezonde en stabiele toekomst voor mens en natuur. Zou door iedere politicus gelezen (en omarmt) moeten worden: ER IS LEVEN NA DE GROEI!!
April 28, 2024
Goed boek. Er is helemaal geen probleem met wat matigheid in het leven. En al helemaal niet met meer betalen voor een product om daar vervolgens jaren langer mee te kunnen doen. Daarmee doe je de Schepper van deze Aarde, de Aarde zelf, je medemens en ook nog eens jezelf een groot plezier!
March 29, 2025
Heel goed boek. Heldere uitleg. Je leert duidelijk wat de maatregelen voor invloed op je eigen leven hebben en veel facetten van de maatschappij.
Ik ga toch echt met een positief gevoel weg van het boek en de ideen en implementaties eruit.
Ik ga toch echt met een positief gevoel weg van het boek en de ideen en implementaties eruit.
April 8, 2023
Ideeën zijn interessant en vernieuwend en ideologieën sluiten aan bij de mijne. Delen van het boek zijn echter soms qua conclusie wat onnavolgbaar of trekken zo'n conclusie wel erg snel.
May 21, 2023
Maximale sterren voor verhaal en theorie, maar heel weinig voor schrijfstijl.
September 12, 2023
Beetje technisch, maar al met al een mooie analyse van hoe het anders kan. Blijven nog wel wat praktische vragen over, maar een vrij brede analyse dekt veel aspecten af
October 13, 2023
Fantastisch! Een onmisbaar boek in onze transitie naar een duurzame wereld. Postgroei, ik ben fan
November 12, 2023
Dit zijn de vergezichten die we nodig hebben. Nu nog aan de gang met de uitwerking. ❤️
February 8, 2024
Must read. Iedereen wil wonen in t land genaamd Postgroei.
March 25, 2024
Interessant gedachtengoed, waarbij de vraag blijft wie dan? Hoe dan? Welke politiek leiders of key figures scharen zich achter dit gedachtengoed en brengen dit verder?
October 6, 2024
3.5 ster. Inhoudelijke these 5 sterren waard, uitwerking boek 3 sterren.
March 2, 2025
Een aanrader!
Displaying 1 - 30 of 36 reviews