What do you think?
Rate this book
Drugi poljubac Gite Danon
"Drugi pocalunek Gity Danon" Miljenka Jergovicia, laureata m.in. Literackiej Nagrody Europy Srodkowej "Angelus", laczy lekki, gawedziarski ton z dotkliwym doswiadczeniem zycia na Balkanach w XX wieku oraz okresem ostatniej balkanskiej wojny. Czytelnik spoglada tu na dalsza i blizsza przeszlosc, powraca do czasów wspólczesnych a takze wkracza w swiat legend i historycznej fikcji. W opowiadaniach obecny jest melodramatyczny ton, mocno zakorzeniony w popkulturze, jak i w ustnej tradycji Slowian z poludniowej Europy.
- GenresFictionShort Stories
183 pages
First published January 1, 2006
About the author
Miljenko Jergović
77 books570 followersMiljenko Jergović is a Bosnian born prose writer. He currently lives and works in Zagreb, Croatia.
Jergović has established himself as a regional writer across the territory of former Yugoslavia and is best known for his prolific work on Balkan history, the Bosnian war, and the Yugoslav legacy. Critics have acclaimed his capability to turn every topic into a story without changing it's core at all, hence preserving its internal logic.
His more acclaimed works include a collection of short stories Sarajevski marlboro (Sarajevo Marlboro, 1994) and widely translated novels like Kin, Ruta Tannenbaum, and The Walnut Mansion. Jergović works as a journalist and has published several collections of his articles and essays.
Jergović has established himself as a regional writer across the territory of former Yugoslavia and is best known for his prolific work on Balkan history, the Bosnian war, and the Yugoslav legacy. Critics have acclaimed his capability to turn every topic into a story without changing it's core at all, hence preserving its internal logic.
His more acclaimed works include a collection of short stories Sarajevski marlboro (Sarajevo Marlboro, 1994) and widely translated novels like Kin, Ruta Tannenbaum, and The Walnut Mansion. Jergović works as a journalist and has published several collections of his articles and essays.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
January 1, 2018
Pošao mu sin u Zagreb na studije. Ivo T. ga je ispratio do Zenice, zagrlio ga, turnuo mu sto maraka u džep i rekao: " Tamo gdje ideš ljudi su kao i u Vitezu. Ima dobrih, ima loših. Dobrima ćeš biti drag koliko ne budeš zaboravio odakle si došao." Mali ga jal čuo, jal ne čuo, nije mu bilo važno. Pošlo dijete u provod, nit mu je na pameti šta ostavlja, nit šta ga u Zagrebu čeka. Nad Vitezom taj dan bio prolom oblaka. Sastavili se nebo i zemlja. Pričalo se da je na Kruščici grom ubio trudnu ženu. Čuli kako joj dijete onakoj mrtvoj iz stomaka plače. Poslije zamuklo. Neki govorili da ga je trebalo izvaditi iz matere dok je bilo živo. Ovako su nekrštenu u krštenoj duši sahranili. Babe poslije govorile da to znači nesreću. Dobrom čovjeku kao da je nešto na uho šapnulo, pa je poslao sina dalje od belaja. Na Vitez prvih mjeseci nije padalo, ali kako je prolazilo vrijeme, počeli i Muslimani i Hrvati svaki svoju politiku voditi, pođoše se poprijeko gledati, planuše prve kuće, raziđoše se svako na svoju stranu, jedni su bježali u Zenicu, drugi iz Zenice, iskopaše se rovovi i krenu tarapana. Gdje god pođeš, krv i pucnjava, nemaš na čemu oka odmoriti, usko njima, usko nama, a svima nam je bilo široko dok je svako bio u svojoj kući. Ratujemo oko svake livade, ama nismo joj znali ni imena, skupila se Bosna kao marama kad je iskuhaš u loncu za veš.
A Ivo T. ti hoda Vitezom kao pola čovjeka. Nemaš ga više šta vidjeti. Sav se usukao i u uvukao u sebe. Kad je crkvu pogodila granata, on stao pred nju, gleda i plače. Sve suza suzu goni. Žao i nama, ali nam čudno što je njemu koji je bio i ostao komunista teže nego fratru. "Ne plači, Bolan Ivo, popravit ćemo mi to začas", govorim mu ja, a on sve ponavlja da se ništa ne može popraviti. Mislim si, kako blentavino jedna ne može, kad nije rupa ni pola metra sa metar, ali mu ništa ne govorim. Vidim , puko čovjek, pa da mi se još ne raspe pod nogama ako mu šta kažem. A on će ti onda sam: " Kako, bolan Rudo, popraviti, kad ja, evo, sad svojim očima vidim nebo ondi di su svi moji vidili zvonik?" I meni se onda nešto tisnu u grlu, zagrlih ga i sakrih si lice u njegov kaput. Stajali smo tako i deset minuta, dva čovjeka oslonjena o četiri noge. Da si nas razdvojio, ne bi ostao nijedan.
Došao neki Amerikanac iz zagreba i donio Ivi T. paketić od malog. Tri šteke cigara, po kile kafe i dvije konzerve. Toliko je čovjek mogao ponjeti. Ivo T. uzeo dvije šteke i od vrata do vrata, svakom po kutiju. Treću zadržao za sebe.
Skupili se mi tu večer na kafi, a on će ti od Ruže da donese kasetofon. Mislim si, šta će ti sad kasetofon kad ti vani sviraju mitraljezi, a on kaže da bi sinu poslao po onom Amerikancu poruku u Zagreb, neće pisati jer će ga mali ozbiljnije shvatiti ako mu čuje glas. Izvuče novčanik iz džepa i pođe govoriti: "Sine ovo su nam uradili zli ljudi. Nisu nam krivi ni tvoji ni moji prijatelji, nit nam je kriv pijani Avdo što mi je one godine izbušio gume kad sam auto parkirao pred njegovom garažom, nit nam je kriv hodža iz Turbeta što je narodu govorio da se ne smiju rukovati i ljubiti s katolicima u one dane kad ovi kolju svinje. Krivi su nam samo zli ljudi. I nemoj da sam čuo da si ti koga mrziš, ne do ti drag Bog da čujem kako si zbog ovog što se nama događa koga opsovao jer ću ti obje noge polomiti. Šta god da bude, zapamti šta sam ti rekao. Svaka ružna riječ vratit će ti se kao kamen kad budeš najosjetljiviji. Toliko od mene, dobro uči, pošalji nam štogod kad opet budeš mogao, ali se nemoj puno trošiti, nemoj puno piti, ne hodaj kasno gradom i čuvaj curu. Toliko sine od mene, voli te tata."
Kad je završio, niko ni riječi. Sjedimo onako oko stola, vani ne prestaje gruhati, pijemo ono kafu, a ona slana. Nisam znao da suze mogu iznutra teći, valjda postoje neki kanali, al smo se te noći isplakali kao blesavi. Domo što se bas vratio s prve linije isto kaže, plakao i on, a svaki dan puca na onu stranu. Meka je ljudska duša samo kad je kvrcneš na pravo mjesto.
A Ivo T. ti hoda Vitezom kao pola čovjeka. Nemaš ga više šta vidjeti. Sav se usukao i u uvukao u sebe. Kad je crkvu pogodila granata, on stao pred nju, gleda i plače. Sve suza suzu goni. Žao i nama, ali nam čudno što je njemu koji je bio i ostao komunista teže nego fratru. "Ne plači, Bolan Ivo, popravit ćemo mi to začas", govorim mu ja, a on sve ponavlja da se ništa ne može popraviti. Mislim si, kako blentavino jedna ne može, kad nije rupa ni pola metra sa metar, ali mu ništa ne govorim. Vidim , puko čovjek, pa da mi se još ne raspe pod nogama ako mu šta kažem. A on će ti onda sam: " Kako, bolan Rudo, popraviti, kad ja, evo, sad svojim očima vidim nebo ondi di su svi moji vidili zvonik?" I meni se onda nešto tisnu u grlu, zagrlih ga i sakrih si lice u njegov kaput. Stajali smo tako i deset minuta, dva čovjeka oslonjena o četiri noge. Da si nas razdvojio, ne bi ostao nijedan.
Došao neki Amerikanac iz zagreba i donio Ivi T. paketić od malog. Tri šteke cigara, po kile kafe i dvije konzerve. Toliko je čovjek mogao ponjeti. Ivo T. uzeo dvije šteke i od vrata do vrata, svakom po kutiju. Treću zadržao za sebe.
Skupili se mi tu večer na kafi, a on će ti od Ruže da donese kasetofon. Mislim si, šta će ti sad kasetofon kad ti vani sviraju mitraljezi, a on kaže da bi sinu poslao po onom Amerikancu poruku u Zagreb, neće pisati jer će ga mali ozbiljnije shvatiti ako mu čuje glas. Izvuče novčanik iz džepa i pođe govoriti: "Sine ovo su nam uradili zli ljudi. Nisu nam krivi ni tvoji ni moji prijatelji, nit nam je kriv pijani Avdo što mi je one godine izbušio gume kad sam auto parkirao pred njegovom garažom, nit nam je kriv hodža iz Turbeta što je narodu govorio da se ne smiju rukovati i ljubiti s katolicima u one dane kad ovi kolju svinje. Krivi su nam samo zli ljudi. I nemoj da sam čuo da si ti koga mrziš, ne do ti drag Bog da čujem kako si zbog ovog što se nama događa koga opsovao jer ću ti obje noge polomiti. Šta god da bude, zapamti šta sam ti rekao. Svaka ružna riječ vratit će ti se kao kamen kad budeš najosjetljiviji. Toliko od mene, dobro uči, pošalji nam štogod kad opet budeš mogao, ali se nemoj puno trošiti, nemoj puno piti, ne hodaj kasno gradom i čuvaj curu. Toliko sine od mene, voli te tata."
Kad je završio, niko ni riječi. Sjedimo onako oko stola, vani ne prestaje gruhati, pijemo ono kafu, a ona slana. Nisam znao da suze mogu iznutra teći, valjda postoje neki kanali, al smo se te noći isplakali kao blesavi. Domo što se bas vratio s prve linije isto kaže, plakao i on, a svaki dan puca na onu stranu. Meka je ljudska duša samo kad je kvrcneš na pravo mjesto.
July 26, 2012
obožavam Jergovića i lakoću kojom u kratkim pričama govori o svemu lošemu i svemu dobrom u čovjeku.
December 31, 2017
Zbirka priča od kojih je većina već otprije bila objavljena čini mi se dobrom reprezentacijom Jergovićevog propovjedačkog opusa. Tematika je nepogrešivo sarajevska, ponekad moderno urbana, ponekad tradicionalno bosanska, a ponekad sa elementima fantastičnog realizma. Jergović je vrhunski stilist, vješto oblikujući priče prema zahtjevima njihovih tema.
November 4, 2021
Nije da tu nema dobrih priča. Ima itekako. Ali neke su mi bile i jako loše, pa zato nažalost i ovakva ocjena.
U tim lošim pričama mogu reći da su mi likovi bili skroz neshvatljivi, radnja čudna i nategnuta.
U tim lošim pričama mogu reći da su mi likovi bili skroz neshvatljivi, radnja čudna i nategnuta.
August 16, 2020
Wystarczył pierwszy pocałunek Gity Danon, abym przepadł, wręcz oniemiał z zachwytu, zakochał się bez pamięci. Ten tom grupuje opowiadania rewelacyjne i bardzo dobre. Poprzeczkę Jergović zawiesza naprawdę wysoko. Całość została bardzo starannie wydana - poza notą edytorską, opowiadania zaopatrzone zostały przez tłumacza, Miłosza Waligórskiego, w przypisy, objaśniające elementy bałkańskiego folkloru, których nie da się wyjaśnić w dwóch słowach, a które odgrywają znaczenie dla zrozumienia autorskiego przekazu. Opowiadania te, poza przyjemnością obcowania z piękną literaturą, niosą duży ładunek poznawczy. Moja wiedza na temat historii Bałkanów i folkloru tamtego regionu została bez wątpienia wzbogacona. Zresztą, skoro już przy lekturze pierwszego z opowiadań (który dał tytuł całemu zbioru) miałem gęsią skórkę, to już wiedziałem, że mam do czynienia z prozatorskim cacuszkiem.
Na Bałkanach ludzie lubią opowiadać. Historie nieustannie wędrują z ust do ust, po drodze nabierają ciała i rumieńców, obrastają w interpretacje. Opowiadania Jergovicia są świadectwem tej ustnej tradycji przekazu. Gdyby chcieć zmierzyć ich objętość, trzeba byłoby mówić o nich per mikroopowiadania. Są krótkie, zwięzłe, lecz sugestywne, nierzadko kończące się efektownym, łatwo zapadającym w pamięć morałem, który to sposób konstruowania opowieści zdradza - moim zdaniem - konotacje z tradycją żydowską, operującą krótką przypowieścią obowiązkowo zwieńczoną morałem wywierającym silny wpływ na wyobraźnię. Moje podejrzenia na temat istnienia powinowactwa konstrukcyjnego uprawomacnia obecność w tym zbiorze dwóch legend żydowskich, z których jedna dzieje się w Łodzi na długo przed tym, zanim Reymont zdołał unieśmiertelnić to miasto jako "Ziemię obiecaną". Dla Łodzianek i Łodzian jest to zatem dodatkowy argument, by sięgnąć po Jergovicia.
Poza dwiema wspomnianymi legendami żydowskimi, miejsce akcji wszystkich opowiadań usytuowane jest na Bałkanach. Bałkany dla Jergovicia to theatrum mundi. To tam przez stulecia przecinały się lądowe szlaki handlowe między Rzymem a Lewantem, a później między Europą Zachodnią a Bliskim Wschodem. Tereny półwyspu Bałkańskiego ze względu na swe położenie przez kilka wieków stanowiły przedmiot szczególnego pożądania wielu mocarstw, patrzących na nie łakomym wzrokiem. Zasiedlone przez chrześcijan obrządku wschodniego i rzymskiego, muzułmanów i ludzi wyznania mojżeszowego, stwarzały możliwość kohabitacji, przenikania się poszczególnych tradycji i folkloru, której początek końca stanowił 28 czerwca 1914 roku. Pytanie, którego zadanie prowokują opowiadania Jergovicia, dotyczy przyczyny bratobójstwa. Co sprawia, że mimo wieloletniego zgodnego współżycia, pewnego dnia sąsiad rusza z siekierą na swego sąsiada, z którym nierzadko przez szereg lat wstecz wspólnie radowali się z sukcesów i opłakiwali smutki? Opowiadania Jergovicia, patrząc na nie z takiej perspektywy, wykraczają poza bałkańską perspektywę, gdyż dotykają spraw wspólnych każdej nacji Europy Środkowo - Wschodniej, by - ograniczając się tylko do polskiego podwórka - wymienić bolesne relacje polsko - żydowskie czy polsko - ukraińskie.
Sporą część opowiadań Jergović umiejscawia w Sarajewie, swojej małej ojczyźnie. W Jergoviciu Sarajewo uzyskało swego barda, opiewającego jego utracone piękno. W opowiadaniach Jergovicia miasto to pełni rolę równorzędnego bohatera, podobnie jak Ferrara w twórczości Giorgia Bassaniego, Drohobycz w opowiadaniach Brunona Schulza czy Dublin w "Ulissesie" Joyce'a. Skoro areną akcji większości opowiadań są Bałkany, to większość pomyśli zapewne, że nieodłącznym ich elementem musi być wojna. W istocie, konflikt bałkański z lat 90. pełni w opowiadaniach Jergovicia istotną rolę, czasami jako tło, czasami jako katalizator nieszczęść ich bohaterów. Wobec rosnącej ksenofobii i polaryzacji społeczeństw tej części Europy wraz z brunatnieniem rządzącej klasy politycznej i odradzaniem się nacjonalizmu w tempie geometrycznym, Jergović ze swymi opowiadaniami jest z jednej strony strażnikiem pamięci, z drugiej zaś znakiem ostrzegawczym. To właśnie pełzające "lokalne" nacjonalizmy stanowiły pożywkę, na której rozpad byłej Jugosławii zaowocował finalnie ludobójstwem.
Na wstępie napisałem, że "Drugi pocałunek Gity Danon" grupuje opowiadania rewelacyjne i bardzo dobre. Wobec ich różnorodności i uderzania w rozmaite struny, nie ma większego sensu zaszeregowywania ich w jakiś katalog. Każde z nich stanowi odrębne uniwersum, które mocno zapada w pamięć, głęboko wchodzi pod skórę, pozostawia z uczuciem intelektualnego niepokoju, prowokuje do zadawania pytań, zmusza do refleksji. Po tym można poznać wybitną literaturę.
Na Bałkanach ludzie lubią opowiadać. Historie nieustannie wędrują z ust do ust, po drodze nabierają ciała i rumieńców, obrastają w interpretacje. Opowiadania Jergovicia są świadectwem tej ustnej tradycji przekazu. Gdyby chcieć zmierzyć ich objętość, trzeba byłoby mówić o nich per mikroopowiadania. Są krótkie, zwięzłe, lecz sugestywne, nierzadko kończące się efektownym, łatwo zapadającym w pamięć morałem, który to sposób konstruowania opowieści zdradza - moim zdaniem - konotacje z tradycją żydowską, operującą krótką przypowieścią obowiązkowo zwieńczoną morałem wywierającym silny wpływ na wyobraźnię. Moje podejrzenia na temat istnienia powinowactwa konstrukcyjnego uprawomacnia obecność w tym zbiorze dwóch legend żydowskich, z których jedna dzieje się w Łodzi na długo przed tym, zanim Reymont zdołał unieśmiertelnić to miasto jako "Ziemię obiecaną". Dla Łodzianek i Łodzian jest to zatem dodatkowy argument, by sięgnąć po Jergovicia.
Poza dwiema wspomnianymi legendami żydowskimi, miejsce akcji wszystkich opowiadań usytuowane jest na Bałkanach. Bałkany dla Jergovicia to theatrum mundi. To tam przez stulecia przecinały się lądowe szlaki handlowe między Rzymem a Lewantem, a później między Europą Zachodnią a Bliskim Wschodem. Tereny półwyspu Bałkańskiego ze względu na swe położenie przez kilka wieków stanowiły przedmiot szczególnego pożądania wielu mocarstw, patrzących na nie łakomym wzrokiem. Zasiedlone przez chrześcijan obrządku wschodniego i rzymskiego, muzułmanów i ludzi wyznania mojżeszowego, stwarzały możliwość kohabitacji, przenikania się poszczególnych tradycji i folkloru, której początek końca stanowił 28 czerwca 1914 roku. Pytanie, którego zadanie prowokują opowiadania Jergovicia, dotyczy przyczyny bratobójstwa. Co sprawia, że mimo wieloletniego zgodnego współżycia, pewnego dnia sąsiad rusza z siekierą na swego sąsiada, z którym nierzadko przez szereg lat wstecz wspólnie radowali się z sukcesów i opłakiwali smutki? Opowiadania Jergovicia, patrząc na nie z takiej perspektywy, wykraczają poza bałkańską perspektywę, gdyż dotykają spraw wspólnych każdej nacji Europy Środkowo - Wschodniej, by - ograniczając się tylko do polskiego podwórka - wymienić bolesne relacje polsko - żydowskie czy polsko - ukraińskie.
Sporą część opowiadań Jergović umiejscawia w Sarajewie, swojej małej ojczyźnie. W Jergoviciu Sarajewo uzyskało swego barda, opiewającego jego utracone piękno. W opowiadaniach Jergovicia miasto to pełni rolę równorzędnego bohatera, podobnie jak Ferrara w twórczości Giorgia Bassaniego, Drohobycz w opowiadaniach Brunona Schulza czy Dublin w "Ulissesie" Joyce'a. Skoro areną akcji większości opowiadań są Bałkany, to większość pomyśli zapewne, że nieodłącznym ich elementem musi być wojna. W istocie, konflikt bałkański z lat 90. pełni w opowiadaniach Jergovicia istotną rolę, czasami jako tło, czasami jako katalizator nieszczęść ich bohaterów. Wobec rosnącej ksenofobii i polaryzacji społeczeństw tej części Europy wraz z brunatnieniem rządzącej klasy politycznej i odradzaniem się nacjonalizmu w tempie geometrycznym, Jergović ze swymi opowiadaniami jest z jednej strony strażnikiem pamięci, z drugiej zaś znakiem ostrzegawczym. To właśnie pełzające "lokalne" nacjonalizmy stanowiły pożywkę, na której rozpad byłej Jugosławii zaowocował finalnie ludobójstwem.
Na wstępie napisałem, że "Drugi pocałunek Gity Danon" grupuje opowiadania rewelacyjne i bardzo dobre. Wobec ich różnorodności i uderzania w rozmaite struny, nie ma większego sensu zaszeregowywania ich w jakiś katalog. Każde z nich stanowi odrębne uniwersum, które mocno zapada w pamięć, głęboko wchodzi pod skórę, pozostawia z uczuciem intelektualnego niepokoju, prowokuje do zadawania pytań, zmusza do refleksji. Po tym można poznać wybitną literaturę.
May 19, 2019
Podnaslov bi mogao da glasi - priče o tužnim ljubavima. Bilo da govore o muško ženskim odnosima, o neobičnim porodičnim situacijama, o ljudima koji su prinuđeni da beže, sve ove priče su ljubavne priče u najširem smislu te reči i sve su bosanski šarmantne i ubedljive. Baš mi je žao što knjiga nije moja, pa da mogu da joj se češće vraćam.
July 8, 2018
3.5/5 or 7/10
October 14, 2025
Zao mi je, ali Miljenko i ja se nismo pronasli. Kako to obicno biva sa zbirkama prica, nejednakog su kvaliteta i za moj ukus, prevazidjene. Probacemo sa romanima.
March 8, 2026
Niko nije dočekao drugi poljubac Gite Danon osim njega, kada je bilo prekasno.
January 21, 2012
Čitanje njegovog pisanja, toliko slično slušanju, meni je zahtijevalo privikavanje. Međutim, ta bliska riječ i lakoća kojom smo spremni pustiti je, jer nam je toliko slična stvarnosti koja prolazi mimo nas, ostavlja dodatnu gorčinu ukusu koji se javlja tek neko vrijeme nakon čitanja.
Uzmite je, i to onda kada ste i sami pritisnuti svijetom. Duša treba biti spremna za ovu knjigu, kako bi uvidila ljepotu iza suza. Ali ne nadajte se ljepoti. Ne ide to tako.
Uzmite je, i to onda kada ste i sami pritisnuti svijetom. Duša treba biti spremna za ovu knjigu, kako bi uvidila ljepotu iza suza. Ali ne nadajte se ljepoti. Ne ide to tako.
July 28, 2016
Pierwsza połowa książki jest po prostu niebywała! Dawno już nie czytałem tak znakomitych opowiadań. Zamkniętych w niezwykle zwięzłej formie - tak poruszających.
Do koniecznego przeczytania są: "Sarajewo Marlboro" i "Ruta Tannenbaum", z których pochodzą najlepsze opowiadania i fragmenty.
Do koniecznego przeczytania są: "Sarajewo Marlboro" i "Ruta Tannenbaum", z których pochodzą najlepsze opowiadania i fragmenty.
December 30, 2016
25 priča koje su navodno već objavljene drugdje, ali ja sam ih čitao kao da mi je prvi put ...
February 21, 2024
Knjiga sa razlogom nosi ovaj naziv,definitivno najlepsa prica u istoj.
Displaying 1 - 13 of 13 reviews