Het boek van alle angsten

by Emy Koopman

Wat doe je als je samenleving verandert in een pestkopmaatschappij, waarin het recht van de sterkste geldt en iedereen die afwijkt wordt uitgestoten?
Voor Fana en Viko is leven de kunst van het verbergen van je gebreken. In hun pogingen om sterk te zijn en mee te draaien verloochenen ze zichzelf en anderen. Naarmate hun omgeving verder verhardt, wordt het voor hen steeds moeilijker om kritiekloos mee te blijven bewegen.

Het boek van alle angsten is een roman over een wereld die verdacht dichtbij lijkt, een wereld waarin elke intieme bekentenis kan worden omgevormd tot een publieke vernedering en elke zwakheid genadeloos wordt afgestraft. Beklemmend en ontzagwekkend.

Genres: Fiction, Literature

336 pages, Paperback

First published August 24, 2020

About the author

Emy Koopman (born 1985) is a Dutch writer, journalist and presenter. She has written for De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, de Correspondent and hard//hoofd.

Reviews

[Anniek · Rating 4 out of 5]

Veel dank aan Prometheus voor het recensie-exemplaar!

Om te beginnen bij het begin: de eerste zin van dit boek hoort vanaf nu in mijn rijtje van favoriete beginzinnen: "Je vroeg me hoe het eindigt; zo dus: met stilte." Het boek begint met een soort proloog die ik, echt waar, meteen drie keer heb gelezen. Ik vond hem zo prachtig geschreven, en hij maakte meteen zo'n diepe indruk. En dat kan ik ook zeker zeggen voor de rest van het boek.

Ik ga heel eerlijk zijn: ik heb een studie Nederlands gevolgd, maar ik ben inmiddels iemand die vooral leest voor plezier en comfort, omdat ik daar de meeste behoefte aan heb. Ik zoek vooral escapism. Dit boek is echt een uitzondering op die regel voor mij, vooral omdat het zo pijnlijk actueel is en alles aanstipt waar ik het bangst voor ben in deze wereld. Het was soms moeilijk om te lezen, en af en toe moest ik het boek echt even wegleggen, maar het heeft ook iets hoopgevends om te zien dat je niet de enige bent die zich zorgen maakt.

Ik zou dit boek aanraden voor fans van Hanna Bervoets en The Handmaid's Tale, en ik denk dat het zeker ook een enorm goede toevoeging zou zijn aan de leeslijst van middelbare scholieren!

[Axellesbooks · Rating 4 out of 5]

Ik had iets anders verwacht van dit boek, maar het werd zelfs beter! Er waren stukjes die ik iets minder vond, maar het is wel een sterk en mooi boek! Volledige recensie vind je op mijn blog: https://axellesbooks.wordpress.com/20...

[Marieke Leest · Rating 4 out of 5]

Dit indrukwekkende boek van Emy Koopman bestaat uit twee delen. in het eerste deel volgen we Fana en Viko in de loop van 10 jaar voordat de wereld zoals ze die nu kennen, verandert. De titels tellen af tot aan dat exacte moment. De hoofdpersonages hebben allebei een kenmerk dat hen in de (huidige) maatschappij een stempel geeft: Fana is half-Iraans, Viko is homoseksueel. De maatschappij wordt steeds harder en evolueert naar een pestkoppenmaatschappij. Beide hoofdpersonages evolueren mee in deze maatschappij, elk op een eigen manier.
Deel 2 start 7 jaar na de klimaatramp en er is 'een nieuwe orde' waarin het leven helemaal veranderd is. Mensen krijgen een saldo en als dit saldo negatief is, worden ze naar een buitengebied verbannen of openbaar verkocht. Deze dystopische roman schetst een niet zo fraai beeld van een toekomstige maatschappij waarin mensen afgerekend worden op hun zwaktes en daar ook mee te kijk worden gezet. Hoewel de roman zich voor een groot deel in de toekomst afspeelt, is het jammer genoeg niet iets dat helemaal onrealistisch oogt.
Het eerste deel moest ik toch even inkomen. Het is een boek waar je je tijd voor moet nemen maar in deel 2 werd ik helemaal meegenomen in het verhaal door de schrijfstijl van Emy Koopman. Een boek om over na te denken.

[Paula · Rating 4 out of 5]

Ik zweef tussen 3,5 en 4 sterren in. Recensie volgt.

[Esmé Boom · Rating 4 out of 5]

Oef. Een gevaarlijk boek voor de angstige mens in een angstig tijdperk (dat had ik misschien wel kunnen afleiden uit de titel), maar dit heeft me echt gegrepen. Vol actie en spanning, zonder de nuance te verliezen. Met geweldig veel ruimte voor mooie beschouwingen van iemand waar ik buiten de roman waarschijnlijk direct een hekel aan zou hebben - kijk, dat is gelijk al winst. Ook voor de jongere lezer (15+) (even opletten, docenten) geschikt.

[Paula · Rating 4 out of 5]

'Troost in bange dagen', daar kan ik me alleen maar bij aansluiten. Een fijn boekje over angst, maar ook over dapper zijn. Ik wilde eigenlijk kleine stukjes lezen zodat ik langer op het boekje kon teren, maar aan de andere kant móést ik gewoon doorlezen omdat het zo mooi en goed geschreven was. En here we are.

[Eline schrijft hier · Rating 5 out of 5]

In Het boek van alle angsten van Emy Koopman (1985) ontvouwt zich langzaam maar zeker een dystopische wereld waarin twee verhaallijnen elkaar afwisselen. Enerzijds volgen we Fana, een angstige scholiere met Iraanse roots. Anderzijds lezen we over Viko die worstelt met zijn zachtaardigheid, de moeizame band met zijn vader en zijn homoseksuele gevoelens. Allebei de pubers worden op school gepest. Hoewel Fana niet anders kan dan haar pestkoppen te negeren, vat Viko de koe bij de hoorns door te werken aan zijn assertiviteit. Hij sluit zich aan bij Echte Jongens, een forum waar het idee heerst dat echte mannen zich niet horen te schamen. Eerst uit Viko zich veelal online waar hij een talentvolle trol blijkt te zijn, later ook in het echt.

Lees mijn hele recensie op elineschrijfthier.nl. 🙋🏻‍♀️🌿

[Marcia]

Het boek van alle angsten is een boek dat het verdient om traag en met aandacht gelezen te worden. Hoewel speculatieve fictie mij niet vreemd is, is dit verhaal van Emy Koopman er eentje zoals ik nog nooit eerder heb gelezen.

De creativiteit van Koopman rijkt ver; van het originele plot, de bijzondere toekomstvisie en de levensechte personages tot een geheel eigen, maar mooie schrijfstijl. En laten we vooral ook het prachtige omslag niet vergeten.

Toch heb ik niet enkel superlatieven. Dit boek was zo anders dan ik had verwacht. En ik weet niet of dat iets goeds is of niet - ik weet zelfs niet zeker of ik het boek goed vind. Of ik er echt van genoten heb. Hoe graag ik het boek ook goed wil vinden, ik weet niet zeker wat ik momenteel écht voel of denk. Maar dat het een verhaal is dat de lezer aan het denken zet staat vast. Ik ga Het boek van alle angsten eerst nog even laten bezinken, voor ik mijn gedachten beter op papier ga proberen te zetten. Een uitgebreide recensie volgt dus later.

[Liselotte · Rating 4 out of 5]

Ik dacht aanvankelijk dat ik autofictie zou lezen over first world angsten en millenial fobieën, over twintigers of dertigers, relaties etcetera. Little did I know. Toen ik er uiteindelijk aan begon, leek het iets genre ‘Eenzaamheid van de priemgetallen’ te worden, twee personages die evolueren van puber tot volwassene, waar ik echt niet op uit was.

Maar dat perspectief werd snel verlaten en de puzzelstukjes bleken later nog nodig te zijn. Later, dat is in het dystopische tweede deel waarin een kleurloze hightech etnisch gezuiverde toekomstmaatschappij vorm heeft gekregen, waarin mensen worden gemonitord, gevolgd, bedreigd, geveild, gehard en verstoten.

Het eerste deel bereidt daarop voor. Het is een accuraat beeld van een maatschappij die we nu al kennen van Schild en Vrienden, Trump en Musk, alt-right, de macht van het kapitaal, de triomf van wie zich de sterkste acht. Anarchisten, mensen van andere origine en andere mensen die deugen protesteren nog, proberen zich te organiseren, maar hebben al bij al maar weinig impact.

Het is een geruisloos afglijden naar de maatschappijvorm uit deel twee, zeven jaar later, die doet denken aan The handmaid’s tale maar veel dichterbij lijkt, volgens mij doordat er nergens concreet gesproken wordt over leiders of een politiek systeem, enkel over de manier waarop de maatschappij draait, bekeken door de ogen van de twee hoofdpersonen en twee belangrijke nevenpersonages.

En de ingrediënten zijn helaas bekend: geen rechten voor minderheden, geen plaats voor natuur of cultuur, soldaten die blind opdrachten uitvoeren, dag en nacht surveillance, mensen vernederen, mensen harden, vrouwen veilen. Elementen uit Afghanistan, Israël, Libië, Amerika, Rusland, Rwanda, China, Noord-Korea, talloze regimes waar masculiene fuckers en technocraten aan het roer staan — maar dan bij ons, in een plaatselijke vorm die je je zonder veel verbeelding kunt voorstellen.

Het helpt dat de auteur ook journalist en psycholoog is, waardoor het verhaal en de dystopie niet verzonnen aanvoelen, ook al is de stijl literair en staan er mooie metaforen en accurate beschrijvingen in. Het is goed gedoseerd en realistisch, ook al zijn we nog niet zover gevorderd in de erosie van individuele rechten, empathie, en alles wat de essentie van een samenleving uitmaakt.

Ik zou nooit spontaan naar fantasy of sciencefiction grijpen, maar die termen klinken eigenlijk te futuristisch voor dit verhaal dat helaas al zo herkenbaar is. Ik ben blij dat ik het boek bijna per toeval heb uitgekozen, afgaand op ‘Tekenen van het universum’ dat om heel andere redenen 5 sterren kreeg, en blij dat ik ben blijven lezen toen het aanvankelijk wat richting young adult ging.

[Jip · Rating 3 out of 5]

heb deze gelezen voor m’n studie en denk dat ik ‘m anders ook echt nooit zou hebben uitgekozen. sci fi / dystopian boeken zijn gewoon niet voor mij… ik vond het eerste deel goed en het laatste deel was ook mooi maar alles daar tussenin….. girl

ik raakte rond blz 200 echt zo erg de draad kwijt en vond de “apocalyptische wereld” die werd geschetst heel lastig om in te beelden, maar het is wel duidelijk hoe dit als maatschappelijk kritiek gelezen kan worden en ik vond die elementen erg sterk.

ook hele interessante personages (vooral de 2 hoofdpersonen), waarbij werd gespeeld met morele juistheid en die je als lezer lieten afvragen hoe jij in hun schoenen zou staan. veeeel om over na te denken.

ben nog niet helemaal over m’n mening van het boek uit, maar ik kan wel heel goed begrijpen waarom veel mensen hier enthousiast over zijn. net niet helemaal mijn genre, maar het las wel (over het algemeen) lekker weg.


én het is me gewoon gelukt om ‘m de avond voor m’n college uit te lezen ik ben zo trots meide!!

[Stephanie · Rating 5 out of 5]

Getver, een dystopie gevormd naar de idealen die gretig aftrek vinden in de Maniverse, het online domein dat niet alleen meer incels aantrekt maar ook ogenschijnlijk gesocialiseerde jongemannen. In deze "Andrew State" proberen Fana en Viko er maar het beste van te maken, of het minst slechte.

Een van mijn favoriete stukjes was waarin Viko, hoogst illegaal, paardenbloemen in de stad plant. Hij wordt hierom berispt, want deze vorm van chaos zou zomaar het begin van het einde kunnen zijn van deze geordende dictatuur. Viko vraagt zich af hoe fragiel dat systeem dan wel niet moet zijn, dat men zich bedreigt voelt door een paar plukjes kleurrijk onkruid. Hoe fragiel is je zelfbeeld, als je in de war raakt van kleurrijke verschijningen om je heen?

[Chrétien Breukers · Rating 4 out of 5]

Lang over gedaan, maar! Een erg goed boek. Het wemelt van de dystopische boeken, maar dit is er één dat het ‘klein’ houdt, dat wil zeggen: het gaat over wat een individu kan of wil doen in een wereld waarin de democratie on hold staat. Een groot verhaal over gewone mensen.

[Wouter Zwemmer · Rating 4 out of 5]

Afschrikwekkend boek over sociaal Darwinisme en waarom het berust op denkfouten én afschuwelijk is in zijn uitwerking. Echo’s van 1984 en Handmaids tale compleet met verstedelijking m, witte mannen dictatuur, schermen en ontmenselijking.

“Ik vertel je niets nieuws, ik vertel om te vertellen, ik vertel om wij te maken van jou en mij (…).”

Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.

Darwinisme
Sociaal Darwinisme: doen alsof mensen de natuur zouden nabootsen en dan om precies te zijn het recht van de sterkste. Hier zit precies al één van de denkfouten: welk aspect van de natuur zouden we moeten nabootsen als mens; in het selecteren zit willekeur, cherry picking. Koopman illustreert met veel voorbeelden waarom sociaal Darwinisme nog meer geen goed idee is. De ‘natuurlijke selectie’ met het recht van de sterkste levert namelijk niet perse de beste selectie voor de soort op. Of de afschuwelijke praktijken in de natuur: wespen die elkaar opeten, darren (mannetjesbijen) die alleen mogen leven om zaad te leveren, hommels bij wie de koningin een stof afscheidt waardoor alle andere hommels lustloos worden en zich niet voortplanten… allemaal voorbeelden waarvan de equivalent bij mensen zou resulteren in dictatuur, moord, kanibalisme, eenzijdige voortplanting, incest, eugenetica en ander afschuwelijks.

Sterk
In de samenleving die Koopman beschrijft is naast polarisaties die we kennen uit onze echte samenlevingen, een polarisatie ontstaan tussen sterk en zwak. Dat wil zeggen, dit is het frame dat de ‘sterken’ hebben geïntroduceerd en waarvoor ze groeiende aanhang hebben verzameld. Voor ‘zwak’ hebben ze ook een frame: onaangepast. Dat frame is inmiddels overheidsbeleid: ”De logica van de overheid was dat de onaangepasten door het huidige systeem niet te accepteren de orde ondermijnden en daarmee staatsgevaarlijk waren, of ze nu rechtstreeks geweld gebruikten of niet.” Kortom, ‘you are either with us or you are against us.’; waarbij in het tweede geval de omkering tot ‘onaangepast’ geweld tegen die groep legitimeert. Precies het soort redenering die we zien bij populistisch en extreem rechts en woke links. Jakkes. In de wereld die Koopman beschrijft is het niet meer ok om verlegen te zijn, schuw, gevoelig.

Viko en Elias
Viko, een jongen die op de middelbare school werd gepest, sluit zich aan bij de sterken, die zich hebben verenigd als ‘Trots en Eer’, maar krijgt een homoseksuele relatie met Elias van StEustacius. Elias werd vroeger ook gepest maar is nu een sterke persoonlijkheid in het ‘onaangepasten’-kamp, een charismatisch leiderfiguur. Viko is getroubleerd, verwacht van het leven en mensen het slechte. Elias heeft in de relatie de bovenhand wat Viko dwars zit: “Jíj bent kwetsbaar. Jij, Elias, niet ik.”, denkt hij. Elias redeneert over de zogenaamde superioriteit van de witte man: als die zo bang zijn dat ze verdwijnen als ze niet door de overheid worden beschermd, hoe sterk zijn ze dan eigenlijk uit zichzelf, hoe aantrekkelijk voor voortplanting?

Fana en Arissa
De andere verhaallijn. Fana en Arissa zijn zussen met een Iraanse familieachtergrond. Fana is een schuwe slimmerik met interesse voor sterrenkunde, die wegens selectie door de overheid psychologie gaat studeren. Fana wordt behandelaar in een kliniek voor angststoornissen. Arissa is activiste tegen de Trots en Eer beweging (de Trotsers); ze leidt een alternatieve commune: het Buitengebied. Ze maakt het de Trotsers als activiste op social media lastig. Die nemen sommige van haar uitspraken over en draaien ze om, tegen haar; jatten en omdraaien, precies wat rechtse populisten en extremisten doen. Vrijheid van meningsuiting wordt op deze manier intolerantie en haatzaaierij. Boze witte mannen die een voetballiedje racistisch maken: “We are the champions. No time for losers. ‘Cause we are the champions of the world…” Eng.

Ramp
Dan schetst Koopman ons een wereld die op instorten staat door een ecologische ramp. Het regent constant en niet scheppend maar verpletterend. Soorten sterven uit, de laatste hommel geeft de geest. Er is een nieuwe samenleving ontstaan in de stad met een alternatieve gemeenschap in de natuur buiten de stad, het buitengebied. Mensen in de stad mogen er alleen maar uit met geldige redenen, zoals seks; direct buiten de stadsgrenzen werken buitengebiedmensen in de prostitutie, zowel mannen als vrouwen. In de stad geen natuur meer. De stad is een 1984-achtige stenen vesting geworden met schermen overal en waarin witte mannen over alles de baas zijn, ook over vrouwen. Als vrouwen niet voldoen aan de volgzaamheidseisen van deze samenleving en worden verlaten door hun man, dan kunnen ze worden verstoten naar het buitengebied of worden geveild - een andere man mag haar dan kopen. We volgen twee van die vrouwen in de angstkliniek waar Fana werkt. Daar blijken alle sessies en oefeningen te worden opgenomen. Die opnames worden later gebruikt om promotiefilmpjes voor de te veilen vrouwen mee te maken.

“Wat is menselijker, had hij gevraagd: je lusten volgen of je lusten bedwingen?” “Ik denk dat het überhaupt nadenken over lust ons menselijk maakt, dat we er allerlei lagen bij verzinnen in plaats van gewoon ons instinct te volgen.”

“Nemen we het de zwarte arend kwalijk dat zij haar oudste zoon zijn zwakkere broertje laat doodpikken? Natuurlijk niet, het voortbestaan van haar soort staat op het spel! (…) De zwarte arend, dat was competitie, ja, maar geen survival of the fittest - het jongste kuiken kon genetisch sterker zijn, het kwam alleen door zijn latere geboortedatum dat hij eraan ging. Pure willekeur. (…) Dat iets in de natuur gebeurt, betekent niet dat het goed is, laat staan dat mensen zich eraan zouden moeten spiegelen. Bij sociale insecten is het ‘natuurlijk’ dat mannetjes maar net lang genoeg leven om zaad te leveren en daarna, overbodig geworden, zo snel mogelijk sterven, wegkwijnen of worden opgegeten.”

“‘Diversiteit is het probleem niet, minderheden die hun manier van leven proberen op te leggen aan meerderheden, dat is het probleem.’ ‘Hah, interessant, ik dacht dat het probleem ‘m vooral zat in de nervositeit van de witte man dat hij niet meer vanzelfsprekend zijn manier van leven aan anderen kon opleggen.”

“Een kind was een oplossing, een manier om de voortjakkerende tijd af te remmen. Het kon de verantwoordelijkheid voor het eigen leven verzachten. Niet langer hoefde je zelf iets van betekenis neer te zetten; alles zou voortaan gericht zijn op het klaarstomen van iemand anders: kijk maar of jij er iets van kunt maken.”

“Je kunt je eenzaamheid niet oplossen door iemand anders mee te slepen in je ongeluk.”

“We hechten aan alles wat vertrouwd is, denkt ze, soldaten die terug willen naar de oorlog, kinderen van alcoholisten die een partner uitzoeken die drinkt - we verwarren wat we kennen te gemakkelijk met wat we willen.”

Kritiek
Terwijl ik dit boek lees, kijk ik naar de Britse tvserie The Split. Het thema is familie- en liefdesrelaties en speciaal echtscheidingen. Het gezin van een dure echtscheidingsadvocate staat centraal. Zij, die advocate, gaat vreemd, niet eenmalig maar met een heuse liefdesaffaire, en blaast daarmee het gezin op. Tijdens het echtscheidingsproces ontmoet haar echtgenoot een andere vrouw. Niet zij, de veroorzaker van alle ellende, maar hij wordt door haar en de rest van gezin en familie verstoten - hij krijgt alle schuld van het gezins- en familieleed terwijl zij het heeft veroorzaakt. Aanvankelijk is hij een goedzak in de onderhandelingen: zij houdt het huis en full time de kinderen - full time, mind you… Als hij wegens de agressiviteit jegens hem wat meer opkomt voor zichzelf en 1 volledige dag (van de 7 in de week…) met zijn kinderen in het huis verlangt zijn de rapen gaar. Zij bijt hem toe: ‘ik ken je niet meer.’ Wat hier gebeurt is dat de man niet netjes meer meespeelt in het scenario van deze vrouw. Zij: “He was not supposed to meet someone else.”

Het boek van Koopman leest geregeld als geïnspireerd door Orwell of Atwood. Ook zij kiest ervoor om de boze witte man als onderdrukker en de vrouw als slachtoffer af te schilderen. Niet dat het onbelangrijk is maar origineel is het allerminst, zelfs afgezaagd. Echt interessant had ik het gevonden als Koopman van vrouwen de onderdrukkers had gemaakt, zoals in het voorbeeld van The Split, en daarmee een studie had gemaakt van hoe vrouwen niet willoze slachtoffers zijn van kwaadwillende mannen (het cliché), maar veel huwelijken en gezinnen domineren, vaak veel implicieter, gehaaider en potentieel beschadigender dan mannen dat doen.

[Xroldx · Rating 4 out of 5]

Zeer geëngageerd boek, maar tegelijkertijd ook leesbaar voor jongeren die na het lezen van The Hunger Games Nederlandse literatuur moeten lezen.

Het eerste deel van het boek is een spiegel van onze huidige maatschappij, in het tweede deel zoekt Koopman het meer in een dystopische setting die vooral een voortzetting is van ontwikkelingen die nu al gaande zijn.


Aanrader!

[Leviene · Rating 5 out of 5]

Dan eindelijk weer zo’n boek, die ik gewoon uit moest lezen. Waarbij ik bij ieder hoofdstuk op het puntje van mn stoel zat en waarover ik iedere nacht droomde. Een boek wat ik aan iedereen aanraad. Realistische ik-personen met dilemma’s, waarvoor ik ook niet de juiste keuze wist.

‘Voor ieder mens is zijn eigen einde het einde van de wereld.’

[Annders De Haes · Rating 4 out of 5]

Een mens zou er angstig van worden. Hoewel het er totaal niet op lijkt, heeft het een hoog 'vechten voor overmorgen' gevoel (Evert Hartman).

[Maike · Rating 3 out of 5]

3.5

[Britta · Rating 1 out of 5]

1,5 stars

[Esther · Rating 3 out of 5]

3.5 ⭐

Wat een verfrissende leeservaring. Over een (toekomstige) wereld waarin survival of the fittest geldt. Letterlijk.

[Ysgrublaidd · Rating 2 out of 5]

Over de 336 pagina's die dit boek beslaat heb ik 2 maanden gedaan. Gewoonweg absurd dat ik er zo lang over gedaan heb. Vooral over het eerste gedeelte heb ik erg lang gedaan. Waarom? Ik kwam gewoon niet in het verhaal. Kreeg totaal geen band met de hoofdpersonen (waarvan er eigenlijk maar 2 zijn met een zooi andere randfiguren die niet weten te boeien). Dat krijg je als je 10 jaar verhaal gefragmenteerd in +/- 150 blz. stopt met grote tijdsprongen en die twee hoofdpersonen niks met elkaar gemeen hebben. Goed, dat laatste is een beetje 1 van de clue's van het boek. Namelijk twee personen die heel verschillend zijn en heel anders omgaan met waar de wereld in dit boek naar toe werkt. Een witte jonge die een sterke man wil zijn en een meisje dat anders is dan de rest. Hoe gaan deze om met een wereld die vooral gebaseerd is op wie is de sterkste.

Het tweede deel las al een stuk fijner. Vooral omdat er eindelijk echt iets van een verhaal ontstaat en ik daardoor iets meer ging meeleven met de hoofdpersonages. Jammer alleen dat de wereld die daar geschetst wordt dan weer niet realistisch over komt. Waardoor het nog niet fijn is om te lezen. Het komt bij mij niet geloofwaardig over. En dat schuurt.

Uiteindelijk zijn de thema's die in dit boek naar voren worden gebracht wel interessant, maar ze zijn niet altijd even duidelijk. Het blijft, naar mijn mening, heel wazig. Het zet je hier en daar wel aan het denken, maar volgens mij wil het boek te veel in te weinig pagina's en moet je teveel tussen de regels door lezen en dat is dan weer heel vermoeiend.

Ik vermoed dat dit boek beter tot zijn recht komt als ik het nogmaals lees, maar daar heb ik voorlopig geen trek in.

[Jan · Rating 2 out of 5]

Een anti-racistische 'young adults' met hoofdrolspelers die als kind gepest werden. Twee stereotypes ten voeten uit en ik ben hen een beetje beu... (ook in de omgekeerde gedoodverfde rol).

De verhaallijn werd mijns inziens reeds eerder op papier en filmrol getoverd, het deed me denken aan een moderne, ietwat dystopische, American History X .

[Nick · Rating 3 out of 5]

Ik vond het een deprimerend boek, op een goede manier. Het heeft immers als doel om een treurige gang van zaken te brengen door de ogen van twee personen, Fana en Viko die op hun eigen manier hun leven leiden en omgaan met de samenleving. Die samenleving is gemodelleerd op wat alt right als wensdromen koestert, ik denk daarbij aan Thierry Baudet, een Dries Van Langehoven, Andrew Tate en Jordan Peterson met hun obsessies, angsten en lafhartige methodes waarbij ze hun tegenstaanders actief willen vernederen, wegzetten als mentaal zieken en zichzelf als absolute norm. Dit is ook wat de drijvende kracht van verandering is in het boek van alle angsten; een bij aanvang los verband van online contacten bundelen zich rond pseudo wetenschappelijke populistische zooi waarbij "geschiedenis", "evolutie" en "biologie" gekoppeld worden aan praat over orde en gevaar die uiteraard hen aan de top plaatst en als enige die weten en in staat zijn te doen wat nodig is.

Dit succes wordt vanaf hoofdstuk één aangekondigd met elk hoofdstuk dat aangeeft hoe lang het nog duurt vooraleer die grote verandering er zal aankomen. De eerste helft van het boek is dan ook toegewijd aan Fana en Viko's jeugd, de een de jongere zus uit een Iraanse vluchtelingen familie met een oudere zus die sociaal media activist is terwijl Viko een schriele jongen is die een toevlucht zoekt bij de alt right groep in hoop daar zich te leren weren. Beide figuren worstelen met hun sociale banden en sociale verwachtingen. Vanaf begin is ook duidelijk dat Viko niet echt eens is met hoe ver zijn kompanen willen gaan maar die twijfel wordt heel goed gekoppeld aan één benadering; die van evolutie leer, waarin Viko zich academisch in schoolt, met andere woorden hij weet hoe onzinnig de pseudo praat is die verkondigd wordt tijdens speeches en meetings, zijn twijfels zijn goed gegrond. Vito echter, bijt op zijn tong en laat zich meeslepen, ironisch natuurlijk door ideologie die eigenlijk gaat over afbijten en sociaal darwinisme. Dat tong bijten doet hij vanwege de rol van het belangrijkste bij figuur; Kevin die een soort grote broer rol opneemt voor Viko en Viko in een ondergeschikte en afhankelijke positie brengt. Fana's bijfiguur is haar oudere zus Arissa maar ik vond persoonlijk dat pas heel op einde die band zo goed was uitgeschreven als tussen Viko en Kevin. Het is ook miss subtieler dan de toxistische band die Viko ontwikkelt met Kevin.

Het tweede deel van het boek is dan toegewijdt aan de nieuwe samenleving; 7 jaar na de grote ramp die de schok gaf. Het is begrijpelijk dat Koopman niet teveel tijd wil wijden aan het hele proces hoe het gebeurd is maar liever focust op de maatschappij die langs een kant heel herkenbaar is als men de praatjes en wensdromen van bovenstaande altright figuren wat kent maar langs andere kant toch ook wel duidelijk leentjebuur speelt van andere dystopische samenlevingen. Ik denk daarbij aan V for vendetta (de manier van macht grijpen, het gebruik van onaangepasten), 1984 (hier dan vooral in de rol van Viko die net als het hoofdpersonage in dat boek een kleine vorm van verzet pleegt ondanks dat hij een betrouwbaar radartje is); children of men (de buitengebieden en rabiate geweldgebruik tegenover vluchtelingen), Equilibrium (hoe emoties als een vegrijp worden beschouwd en reden voor vervolging) en ten slotte The Running Man (met de armsten en ongeschiktverklaarden die gedwongen worden als entertainment te dienen voor de massa).

Het geheel is een uiterst onaangename samenleving dat met een dunne veneer van valse redelijkheid werkt en helaas mij ook doet denken aan contemporein China waar men experimenteert met sociale punten systemen net zoals in het boek gebruikt worden; een systeem dat nog niet bestond of bekend was vooraleer dit boek geschreven is.... akelig. Het moge ook te merken zijn dat de schrijfster een achtergrond in psychologie heeft en daar zit hem, naast de goed uitgewerkte samenleving, de meerwaarde van het boek. Ik raad het aan met oog op de blijvende perfide aanwezigheid van alt right in onze samenleving en een zeldzaam dystopisch boek dat in het Nederlands is geschreven.

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Ik vond dit een indrukwekkend boek. Zeven jaar na een verwoestende vloedgolf, is een dystopische samenleving ontstaan, die gebaseerd is op kracht en orde: de overheid ziet erop toe dat mensen geen zwakte vertonen en chaos kunnen veroorzaken. Van iedereen wordt een saldo bijgehouden en als dat te laag wordt, moet je op assertiviteitstraining. Fana, een van de twee protagonisten, leidt als psycholoog deze trainingen. Ondanks dat die mij ietwat ongeloofwaardig overkomen, volgt het wel uit wat Emy Koopman met dit angstaanjagende toekomstverhaal wil zeggen. De andere hoofdpersoon, Viko, is mij nog liever, een bioloog die zijn liefde voor planten ten volle uitleeft en voor seks naar het ‘Buitengebied’ gaat, waar zijn vroegere geliefde en Fana’s activistische zus zich ophouden. Koopman is erin geslaagd om een dreigende sfeer in haar boek te hangen, vol wetenswaardigheden over de dieren- en plantenwereld, die ten onder lijkt te gaan.

[Peter Boot · Rating 4 out of 5]

Mooi boek. In veel opzichten een actueel boek. Eerder een ideeënroman dan een roman over personen van vlees en bloed; ik had althans enige moeite om met de personages mee te leven. Misschien omdat ze in veel opzichten aan zichzelf ontrouw zijn: Vico die zich aansluit bij de 'Echte jongens' (duidelijk geïnspireerd op de 'Proud boys') om sociaal ergens bij te horen en mee te tellen, Fana die angstig is en uiteindelijk een soort trainster wordt die mensen tot wederzijdse hardheid en minachtig probeert te bewegen. Haar zus Arissa is ongeloofwaardig sterk en 'uit één stuk'.
Het is geen aangenaam beeld van de toekomst dat Koopman schetst, waarin de haters definitief de overhand hebben gebregen. Het voelt wel reëel aan. Een enkele keer hoor je in de beschrijvingen de stem van de auteur die merkbaar vindt dat haar personages verkeerde keuzes maken. Dat is jammer, want het maakt het boek net iets minder dwingend.

[Marlies · Rating 2 out of 5]

Dit boek viel me aardig tegen. De eerste paar hoofdstukken intrigeerde het verhaal me nog, omdat ik erg benieuwd was waar het heenging. Daarna verloor ik eigenlijk al mijn interesse en dat kwam niet meer goed in de rest van het verhaal, hoewel ik het wel hoopte en daarom las ik verder. Ik vond letterlijk geen enkele personage ook maar enigszins sympathiek. Alleen met Viko had ik het helemaal aan het eind een beetje te doen vanwege zijn plantjes, maar dat was ook het enige moment waarop ik een beetje meeleefde. De enige personages die je wat beter leert kennen zijn Viko en Fana, maar ze blijven toch op afstand. De andere figuren vliegen een beetje in en uit en zorgden niet voor meer samenhang. Het verloop van het hele verhaal was me te rommelig en de maatschappij bleef me te vaag en te onrealistisch. Die wereld botst misschien gewoon met mijn naïeve inwendige lezer die niet wil geloven dat de maatschappij zo kan worden, en wellicht staat de geschetste maatschappij me daarom zo tegen.

[Mieke · Rating 3 out of 5]

Dit is een boek met twee delen. In het eerste deel leren we twee gevoelige hoofdpersonen kennen, in een wereld waarin voor “zwakheid” geen plaats is. Het is mooi beschreven hoe ze daar allebei een weg in proberen te zoeken. Maar dan komt deel twee, waarin alles plots veel bruter wordt. Hier is meer actie, sensatie, er gebeurt meer maar daarin gaat de fijnzinnigheid uit het eerste deel helemaal verloren. Ik had ook het idee dat ik deel 2 al deels gelezen/gezien had, een stuk hunger games, een stuk -welk boek was dat ook alweer waarin ze in een soort back to nature commune in zuid-Amerika zitten -, een beetje Black Mirror. Ik denk dat hier een goeie film in zit, maar als boek had voor mij deel twee niet gehoeven.

[Emil · Rating 2 out of 5]

ik heb zojuist dit boek gelezen maar mijn brein is niet volgroeid genoeg dus ik ben bang dat ik het nog minstens 2x moet herlezen voordat ik in staat ben om oprecht iets te kunnen vinden. want huh. het was een goed boek? denk ik. intressant en best fascinerend maar ik had het gewaardeerd als het enigzins begrijpelijk was want af en toe was er een hoofdstuk. en dan een ander hoofdstuk zonder dat ik doorhad dat het al iets anders was en in de 2 witte regels tussen die hoofdstukken was het dan alsof de hele wereld spontaan veranderde (dat was natuurlijk het idee van het boek, maar het gebeurde naar mijn idee wel heel hectisch zonder de opbouw die ik had verwacht).

[Jan Mars · Rating 4 out of 5]

Verontrustende levensverhaal van Fana en Viko, die in dezelfde samenleving (hard, eenduidig, vrouwonvriendelijk (natuurlijk) en competitief tot de dood er op volgt) beiden afwijken van de norm en daar ten slotte aan onderdoor gaan: Viko verdrinkt, Fana wordt verbannen (?) naar het buitengebied, een kolonie voor afwijkelingen.
Het verontrustende is dat alles hetzelfde is als nu maar dan erger. Zie ook het eerste deel, waarin de hoofdstuktitels aftellen naar het definitief uitsterven van de hommel, nadat ontelbare soorten hem voorgegaan zijn, gewoon, zomaar.

[Corianne Oosterbaan · Rating 4 out of 5]

Een dystopische/speculatieve roman over 'sterk' versus 'zwak' en de rol van angst, waar je twee personages in verschillende tijden met verschillende, maar overeenkomende verhaallijnen volgt die beiden hun weg proberen te vinden in de veranderende en nieuwe maatschappij. Niet zo'n groot fan van het eerste deel (je moet er even inkomen, dus lees vooral door!), maar het tweede deel maakte voor mij alles goed.

[Ronny · Rating 3 out of 5]

In het eerste deel was ik compleet fan van het boek. Daar wordt een wereld beschreven die we jammer genoeg nu al kennen. In tegenstelling tot vele anderen was Emy Koopman mij in het tweede deel volledig kwijt. Je moest zoveel tussen de regels door lezen dat ik het vermoeiend vond. Jammer, want het uitgangspunt van dit boek vond ik geweldig goed.