Pieter Daens, of hoe in de negentiende eeuw de arbeiders van Aalst vochten tegen armoede en onrecht

by Louis Paul Boon

Vele malen bekroond, vele malen herdrukt en nu ook verfilmd: het opus magnum van Louis Paul Boon 'Pieter Daens'. In deze monumentale klassieker van onze letteren vertelt Boon in de persoon van Pieter Daens over de strijd van Adolf Daens en zijn radicaal-christelijk-sociale beweging voor Vlaamse arbeiders. Boon heeft zich voor dit boek jarenlang uitvoerig gedocumenteerd. Toen hij met het uiteindelijke schrijven ervan begon moest hij eerst door zo'n zestienhonderd dichtbeschreven vellen met aantekeningen heen ploegen.

Genres: Fiction, Classics, Roman, Literature, Belgium, Historical Fiction, Politics

661 pages, Paperback

First published January 1, 1971

About the author

Lodewijk Paul Albrecht (Louis Paul) Boon was een Vlaams schrijver, dichter en kunstschilder.

Louis Paul Boon in de Nederlandstalige Wikipedia

Louis Paul Boon in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Louis Paul Boon bij "Schrijversgewijs"


Lodewijk Paul Albrecht (Louis Paul) Boon was a Flemish writer, poet and painter.

Louis Paul Boon in the English Wikipedia

Biography in English on NLPVF

Reviews

[Dave · Rating 4 out of 5]

Een gedetailleerde schets over de politieke (wan)toestanden in het Vlaamse arbeidersstadje Aalst. Over hoe de gebroeders Daens en anderen opkwamen voor de rechten van de arbeiders, en welke moeilijkheden ze hierbij tegemoet kwamen. Niet alleen priester Adolf Daens maar ook zijn broer Pieter zijn de ware helden van dit boek, en dus ook van onze geschiedenis.
Louis-Paul Boon, zelf een Aalstenaar, heeft uitstekend werk geleverd om de vele gebeurtenissen van deze woelige periode te verhalen, zodat deze vele pagina's redelijk luchtig gelezen kunnen worden zonder dat ze snel beginnen te vervelen. Alhoewel de vele namen en gebeurtenissen nauwelijks bij te houden zijn, kan men toch perfect de progressie der daensistische partij volgen.
Kortom; een zeer sterk boek die elke Belg zou moeten gelezen hebben.

[Selien · Rating 3 out of 5]

Het verhaal over Pieter Daens is meer een geromantiseerde geschiedenisles boordevol feitelijke informatie dan een historische roman. Heel erg interessant om te lezen, want het is ontzettend gedetailleerd, maar daardoor ook vrij taai. Dit boek kan je het beste lezen met een non-fictie 'mindset'!

[Octavarium]

Interessant historisch & politiek naslagwerk, verschrikkelijk om te lezen als fictie. Geen idee waarom dit geen non-fictie is.

[Bjorn Roose · Rating 4 out of 5]

Louis Paul Boon voorstellen, zou, minstens voor de Zuid-Nederlanders onder mijn (uiteraard talloze) lezers, eigenlijk niet nodig moeten zijn. Uitgebreid op ‘s mans leven en schrijversschap ingaan, zou me ook teveel tijd kosten, dus zal ik me beperken tot een aantal essentiële gegevens. Ten eerste het feit dat hij geboren werd in Aalst, een gegeven dat in een deel van zijn boeken een grote rol zou spelen wat de keuze van zijn onderwerpen betreft. Ten tweede het feit dat hij, dixit Wikipedia, dat in deze een aardige samenvatting levert, bekend stond als schrijver “van onder meer poëzie, romans, novellen, pornografie, cursiefjes (Boontjes), kunst- en literaire kritieken”, maar niet als biograaf. Ten derde dat, behalve zijn collectie “vieze prentjes”, vooral zijn boeken De Kapellekensbaan, Zomer te Ter-Muren en Menuet in de herinnering blijven hangen zijn. Hoewel Pieter Daens, of hoe in de negentiende eeuw de arbeiders van Aalst vochten tegen armoede en onrecht (en ik zal voor de verdere bespreking de titel beperken tot Pieter Daens) bekroond werd met vijf prijzen - de Amsterdamse Multatuliprijs, de Prijs van de Centrale voor Socialistisch Kultuurbeleid, de literaire Prijs van de Stad Aalst, de Driejaarlijkse Staatsprijs voor het Proza, en de Achiel van Ackerprijs –, behoort het boek dus niet tot z’n bij het publiek bekendste werken. Nu ja, onder die prijzen waren er dan ook twee uitgesproken socialistische, een van het thuisfront, en een vanwege een staat waarvan de socialisten mee in de regering zaten, dus alleen die Multatuliprijs moet als echt ernstig bekeken worden, en dan nog: tot het jaar waarin Boon hem ontving (1972) heette het ding Prozaprijs van de gemeente Amsterdam, dus misschien kon de herbenoemde prijs een publicitair zetje gebruiken door ook eens iemand uit het zuiden ermee te vereren. Voorheen, en de prijs werd al uitgereikt sinds 1946, was er klaarblijkelijk nooit wat door een Vlaming geschreven dat die prijs waard was, en nadien zou het nog eens zestien jaar duren vooraleer weer een Vlaming (met name Stefan Hertmans) hem mocht ontvangen, maar zijn Gestolde Wolken verscheen dan ook bij de Nederlandse uitgeverij Meulenhoff . Pas toen de prijs zijn laatste adem uitblies, in 2002, kwam er nog eens een Vlaming aan de beurt: Paul Claes, met zijn ook al bij een Nederlandse uitgeverij ( De Bezige Bij , waar ook Hertmans intussen bij zit) verschenen De Kameleon.

Enfin, da’s niet zo belangrijk, ik wou maar zeggen dat Pieter Daens niet tot de boeken behoort die onmiddellijk een belletje doen rinkelen – ook niet in Vlaanderen -, terwijl het toch om de biografie van een zeer bekende figuur gaat. Ach nee, dat klopt niet, die zeer bekende figuur was zijn broer: priester Daens, Adolf voor vrienden en familie. De man voor wie, aldus Herman Hofhuizen in De Tijd, “een ontmoedigend lelijk beeld” werd opgericht in Aalst, terwijl “het echte monument voor Priester Adolf Daens is (…) opgericht door Louis Paul Boon”. De man ook over wie naderhand een film werd gemaakt (een bewerking van voorliggend boek, met Jan Decleir in de hoofdrol), en een musical (een bewerking van de film, met in de hoofdrol onder andere Lucas Van den Eynde, voor het publiek van mijn leeftijd gedoemd om voor eeuwig de “professionele afscheidsnemer” uit Morgen Maandag te blijven). Uitgever Pieter Daens, Pie Donsj in het (voor mijn oren, met mijn welgemeende excuses, verschrikkelijke) lokale dialect, kwam nooit helemaal uit de broederlijke schaduw, al was hij dan slechts drie jaar jonger en overleefde hij hem elf jaar, maar vormde onder andere daardoor voor Boon de ideale… verteller.

Pieter Daens is immers net zomin als Adolf Daens de werkelijke hoofdfiguur van dit boek: dat zijn “de arbeiders” uit de ondertitel (vandaar ook het belang van het toch één keer vermelden ervan). En Pieter Daens is ook niet echt een biografie. Boon vertelt in dit boek “in de persoon van Pieter Daens over de strijd van priester Adolf Daens en het ‘Daensisme’, de radicaal-christelijk-sociale beweging die de Vlaamse arbeiders tot maatschappelijk bewustzijn bracht”, maar ook over de net iets minder sociale katholieken, over de socialisten, over de fabrieksbazen van rond de vorige eeuwwisseling, over corporaties en vakbonden, over het parlement en z’n vastgeroeste bezetters, en… hij doet dat goed. “De eenvoud van Boons thema maakt dat hij een der weinig werkelijk grote auteurs is die toegankelijk zijn voor velen”, schreef Willem Frederik Hermans over dit boek, maar mogelijk bedoelde hij ook de eenvoud van Boons taalgebruik. Een “eenvoud” die mij, eerlijk is eerlijk, enigszins op mijn zenuwen gewerkt heeft in de eerste twintig bladzijden of zo, maar waar ik langzamerhand aan wende, in die mate zelfs dat het me op den duur niet meer opviel. Een eenvoud ook die niet in lijn ligt met het werk dat Boon aan dit boek, zo’n 650 bladzijden dik, besteed heeft. Zoals hij het zelf in zijn Woord vooraf schreef: “Dit boek is de vrucht en de last van een vijf jaar lang doorploegen van dag- en weekbladen, gaande van de jaren 1865 tot en met 1918, en van vele archieven en boeken, op het onderwerp – de sociale en politieke strijd in het fabriekstadje Aalst – betrekking hebbend. Alles bij elkaar werden het zestienhonderd dichtbeschreven vellen, met feiten en jaartallen die geen mens konden interesseren. Drie maal opnieuw werd het hele boek herschreven, eerst onder titel Fabriekstad Aalst, en nu met uiteindelijke titel Pieter Daens.” “Deze Pieter Daens”, voegt hij er aan toe, “werd als centrale figuur”, dus niet als onderwerp, “genomen omdat hij, zowel als dagbladschrijver en man met nimmer verflauwende liefde voor de kleine man, als mens met gevoel voor humor en met tevens inzicht van al het betrekkelijke in deze wereld, best door mij te benaderen en te begrijpen viel. Uit zijn bladen en uit allerlei boeken over hem en zijn broer pastoor Adolf Daens, werd zoveel mogelijk door hemzelf geschreven tekst gelicht, dit om zijn aard en wezen zo zuiver als maar mogelijk te benaderen.”

Boon gaat verder met zich te verontschuldigen voor het “soms letterlijk en haast schaamteloos overnemen” van teksten uit andermans boeken, onder andere die van Luc Delaforterie, “die de beide werken Pieter Daens en Priester Daens schreef en als kleinzoon van Pieter Daens kon putten uit familie-archieven en overgeleverde verhalen”. Een gegeven dat voor de doorsnee lezer wellicht niet zo belangrijk is, maar voor mij eigenaardig was. Ik kende Delaforterie namelijk als lid van het Verdinaso, het Verbond van Dietsche Nationaal Solidaristen, van Joris Van Severen en wist dat hij over die laatste een en ander geschreven had (zonder het evenwel gelezen te hebben), maar was me er niet van bewust dat hij verbonden was met Pieter Daens (wat ik dus wél zou geweest zijn als ik wat van hem gelezen had).

Wat me naadloos bij het Nawoord van Boon brengt. Wie het even gaat opzoeken, weet namelijk dat Pieter Daens pas overleden is in 1918, terwijl Boon zijn verhaal stopt in 1914, niet zo heel lang na het begin van de Eerste Wereldoorlog. Wellicht waren daar praktische redenen voor – de papierschaarste bijvoorbeeld, die er voor zorgde dat de kranten alsmaar dunner werden en daarmee ook het bronnenmateriaal –, mogelijk ook het feit dat er zelfs mét bronnen niet zoveel te vertellen valt over de besognes van de arbeiders uit de ondertitel of de uitgever uit de titel dat niet grotendeels samenhangt met wat voor de rest al allemaal verschenen is over het leven onder de bezetting tijdens die jaren. Mogelijk ook omdat ondanks het nog niét gestorven zijn van Pieter Daens de Christene Volkspartij van hem en zijn broer niet meer naar zíjn stuur luisterde en een eigen weg, of beter: eigen wegen, uitging: “De jongere daensisten, die weinig of niets met de sociale strijd te maken hadden, en zich in hoofdzaak om de ‘Vlaamse strijd’ bekommerden, liepen haast allen naar het activisme over: een samenwerken met de Duitse bezetter, om langs hem om hun Vlaamse rechten te kunnen bekomen. Ook zijn schoonzoon Van den Bruele werd activist, en meteen ook de eeuwig onrustige Plancquaert.” De “daensisten” werden dus Vlaams-nationalisten, iets wat absoluut niét los te zien valt van de sociale strijd, toen niet en nu niet, maar niet veel van de partij an sich overliet. Bij de verkiezingen van november 1919 werd alleen nog in Aalst een eigen lijst ingediend, elders versmolten de restanten in 1923 met de Frontpartij (Het Vlaamsche Front), de partij die haar wieg had in de loopgraven aan de IJzer, tot Christelijke Volkspartij – Vlaamse Frontpartij van Vlaamse Nationalisten, die uiteindelijk, in 1933, zou omgevormd worden tot het VNV, ofte Vlaams Nationaal Verbond van Staf Declercq.

Tussen dat Voorwoord en dat Nawoord in zitten echter zeshonderdveertig pagina’s vanuit het standpunt van Pieter Daens vertelde geschiedenis van de sociale strijd, een strijd die Louis Paul Boon “volstrekt historisch” wou weergeven, “met al zijn kleinigheden”: “al die kleine mensjes, met hun kleine belangetjes, die nooit een grote lijn gezien hebben”. Kleine mensjes zoals baron Paul de Bethune, Dr. Isidoor Bauwens, advocaat Van Wambeke, Charles Woeste (op Adolf Daens na wellicht de “grootste” figuur in dit verhaal, maar ter gelijker tijd ook de kleinste mens), fabriekseigenaren als Leirens, Borremans, Jelie en Cumont en “hun” tot veertien uur per dag kloppende maar in lompen gekleed gaande arbeiders, stakers en stakingbrekers, Duitse en Vlaamse meestergasten, verenigers en scheurmakers, weinig christelijke katholieken en weinig orthodoxe christenen, kroegbazen en zuiplappen, coöperatieve bakkerijen en niet erg meewerkende partijgenoten, stijgende prijzen en dalende lonen, cinema’s en cinema, weekbladen, dagbladen en maandbladen, “afvallige” en aanvallende pastoors, socialisten en liberalen, privé-milities en staatsterreur, en tussen dat alles door, jaar na jaar (want het verslag van Louis Paul Boon alias Pieter Daens is per jaar ingedeeld) een immer verder “radicaliserende”, nooit aflatende, uitgever. Maar goed, een mens wil al eens radicaliseren als hij vroegtijdig dood verklaard wordt, en dat is ook wat met Pieter Daens gebeurde ergens in 1915. In reactie op de rouwberichten in onder andere La Libre Belgique en Het Volk nam hij ook in zijn eigen blad een artikel op onder de titel Pieter Daens overleden: "Maar wie hem dan in de stad ontmoette en verbaasd de vraag stelde: 'Zijt ge dan niet dood?' antwoordde hij: 'Voor zover ik weet, niet.'"

Overigens, om vanuit wat tússen Voorwoord en Nawoord zit toch weer aan te sluiten bij dat Nawoord, waaruit ik hierboven toch alweer geciteerd heb: 't is niet zo dat er al geen flamingantische, Vlaams-nationalistische elementen in de Christene Volkspartij zaten vóór Pieter Daens er het stuur van kwijtspeelde. Over een tussenkomst van zichzelf in de belze Kamer van Volksvertegenwoordigers in 1910 schrijft Pieter Daens (waarbij Louis Paul Boon uiteraard de pen hanteert): "Ik verdedigde daar mijn zienswijze, maar omdat ik zoals altijd in het Vlaams sprak, onderbrak me Polet in het Frans 'toch Frans te willen spreken, zodat ook hij me verstaan kon'. 'Verstaat ge dan geen Vlaams?', zei ik in het Frans. En toen hij ontkennend antwoordde voegde ik eraan toe: 'Welnu, leer het dan.' Ik wou gewoon in het Vlaams doorgaan met mijn uiteenzetting, maar keerde me nog eens tot hem en zei: 'Quand vous parlerez Flamand, alors je parlerai Français.' Wat iedereen aan het lachen bracht. Polet maakte zich echter woedend en riep uit: 'Il ne me reste plus, dès lors, qua m'en aller'. En ik antwoordde gewoon: 'Alors, bon voyage'. De hele Kamer zat erbij te gieren." Trouwens, "het waren Vlaamse mensen die mij verkozen hadden, en waarom moest ik dan in een andere taal over hen en voor hen spreken? Menigmaal had ik ook gewezen op het misdadige, dat onze Vlaamse jongens bij het leger in het Frans werden toegeschreeuwd, of dat onze Vlaamse werkers in het Brusselse het nooit tot meestergast of zo konden brengen", maar... "mijn Vlaamse strijd was een onderdeel van de sociale strijd geweest". Zoals het dat ongetwijfeld in 1911 (en nog steeds, maar dat zei ik al eerder) was toen de "daensisten" ook (mee) aan de kar gingen trekken in een dossier dat later door de activisten wat werd geforceerd (zie ter zake ook mijn bespreking van Ernest Claes' Bij ons in Vlaanderen): de vernederlandsing van de Gentse universiteit: er kwam "officiële samenwerking tussen de vier partijen" (socialisten, liberalen, daensisten, en katholieken), "Een eerste aanleiding ertoe, was het verlangen van alle Vlamingen een eigen Vlaamse universiteit te bezitten: zij eisten de vervlaamsing der Gentse universiteit. Ook te Aalst werd hiervoor een komiteit opgericht, en voor de allereerste keer stonden nu de namen van alle gezindheden op eenzelfde lijst naast elkaar. Vanzelfsprekend was dr. Isidoor Bauwens, de flamingant bij uitstek, de voorzitter ervan. Burgemeester Gheeraerdts fungeerde als erevoorzitter en de ondervoorzitters waren: de liberaal De Blieck, de socialist Nichels en ook nog uw dienaar, Pieter Daens". Maar "omdat zowel liberalen als socialisten" al snel "niet meer meewerkten, werden de katholieken kwaad en wilden ze nu ook niets meer doen. Het was dan uiteindelijk alleen nog onze daenspartij, die zich voor de vervlaamsing der Gentse universiteit inspande, en dit vooral op aandrang der jongeren in onze rangen, die allen zeer vlaamsgezind voelden en dachten. Door hen zou onze partij ten andere dé vlaamsgezinde partij bij uitstek worden."

Maar ook los van dat mij voorheen totaal onbekende aspect van de geschiedenis van de Christene Volkspartij heeft Boon wat mij betreft met dit boek een interessant stuk geschiedenis op een makkelijk leesbare manier afgeleverd.

Björn Roose

[Nina · Rating 5 out of 5]

Dit was zo ongelooflijk goed........... Ik heb echt alle 770 pagina's even graag en met evenveel bewondering gelezen. Ze zouden een literaire prijs naar deze man moeten vernoemen 👍👍

[Ilse Wouters · Rating 4 out of 5]

Iedereen die een beetje weer wil weten over de Vlaamse Beweging, over het ontstaan van de democratische partijen in Vlaanderen, over de strijd voor algemeen stemrecht en over hoe het er echt aan toe ging aan het eind van de 19de en begin van de 20ste eeuw in een Vlaamse industriestad, moet beslist deze kanjer lezen. Louis Paul Boon schetst dit alles door de ogen - en de pen - van Pieter Daens, de jongere broer van pastor Adolf Daens. Al kan ik me niet uitspreken over de historische correctheid van het werk, ik heb door dit boek veel meer inzicht gekregen in een uiterst complex gegeven dan door vele geschiedenislessen uit het (verre) verleden. Interessant, en fascinerend om te zien hoeveel er in een eeuw veranderd is!

[André · Rating 5 out of 5]

Review : Een van de grote meesterwerken van Louis Paul Boon (Aalst 1912-Erembodegem 1979)is Pieter Daens, een grote documentaire roman die de sociaal-politieke strijd van de christen-democratische beweging te Aalst tijdens de laatste decennia in het ruimere perspectief van de emancipatie van de arbeidersklasse plaatst. In deze monumentale klassieker van onze let-teren vertelt Boon in de persoon van Pieter Daens over de strijd van priester Adolf Daens en zijn radicaal-christelijk-sociale beweging voor Vlaamse arbeiders.



Louis Paul Boon heeft zich voor dit boek jarenlang uitvoerig gedocumenteerd en kreeg er de Staatsprijs voor verhalend proza voor. In 1992 werd het boek succesvol verfilmd door Stijn Coninx met in de hoofdrol Jan Decleir. Hoofdpersoon in dit prachtige boek is de schrijver/uitgever Pieter Daens die samen met zijn broer, de priester Adolf Daens, in 1893 de Christene Volkspartij opricht-te. Pieter Daens is de grappenmaker in het boek. Hij bekijkt het leven vanuit de plezante hoek, net als zijn vader. Hij is drukker-uitgever van verschillende dagbladen en de 3 jaar jongere broer van Adolf. Adolf Daens is priester. Hij is de meest serieuze. Na zijn mislukking om Jezuïet te wor-den, woont hij terug bij zijn broer. Hij begint meer en meer in de dagbladen van zijn broer te schrijven, tegen de katholieken, tot grote ergernis van zijn vijanden, waarvan bisschop Stillemans er één is.

Later starten hij en Pieter een partij op, de Christelijke Volkspartij, en al vlug worden ze de Daen-sisten genoemd. Later wordt hij verkozen als volksvertegenwoordiger er beginnen zijn vijanden hem te beledigen en zelfs te mishandelen. Hij was de priester van het volk. Bisschop Stillemans is één van de ergste vijanden van Adolf Daens. Hij stelt zich keer op keer vijandig op en probeert zo Adolf Daens kapot te krijgen. Zijn broer probeert nog om hen te verzoenen, maar dat wil de bis-schop niet. Hij beklaagt zich bij de koning en bij de paus, die Daens bij hem ontbiedt. Later verplicht de bisschop Daens om zijn priesterkleed af te leggen.



Door de levendige verteltrant en de eigentijdse benadering zal de lezer dit lijvige werk geboeid uitlezen. Boon ontving voor dit boek ook de Multatuliprijs in 1972.

[Filip Van · Rating 3 out of 5]

A very weird book. It's not historical fiction - it's more a romanticized non-fiction, a fictional autobiography. As a result, it reads like a very long introduction to a book that never starts: there is no plotline, only context. It doesn't really work as fiction as a result: there is no plotline, and no real attempt to delve very deeply into the motivations or private life of the characters. But it doesn't work as non-fiction either, as there's no analysis to speak of.

And yet, it's a classic, and it's worth reading. The sum of the book is more than its parts, but though I don't quite understand how he made it work.

[Marij Frantzen · Rating 3 out of 5]

Dit boek heet een meesterwerk maar ik kwam er met moeite doorheen. Veel te veel langdradige stukken
die afbreuk doen aan de essentie van het verhaal.
De gebroeders Daens hebben zich duidelijk ingezet voor de verbetering van de levensomstandigheden van de fabrieksarbeiders die destijds uitgebuit werden. Ook werd geleidelijk aan de kinderarbeid afgeschaft en het kiesstelsel verbeterd. De schrijver heeft zich duidelijk
moeite gedaan om van alle documentatie een roman te maken.

[Iris · Rating 2 out of 5]

To be honest: I disliked this book. It's just noting for me.
I realize that this book is Belgian Lietrature for a reason and I can admit that it is interesting.
I am just not interested in political and social things and turns out that is all this book is about. It was an obligatory read, so I had to. And I am glad I did.

[Geert Breynaert · Rating 4 out of 5]

Schitterend boek over de schrijnende toestand voor de arbeiders in Aalst eind 19e, begin 20e eeuw.
Zeer gedetailleerd wat soms vermoeit maar de strijd van Pieter en zijn broer Priester Adolf Daens was nog van een ander kaliber.
Wraakroepend relaas van een katholieke elite, gesteund door de clerus, die zichzelf schaamteloos verrijkte op de kap van hun honger lijdend werkvolk…

[Phillida Phoebe · Rating 5 out of 5]

Het is eerlijk en puur geschreven; je voelt gewoon mee met de miserie van de arbeidsklasse in Aalst in de 19de eeuw. Enorm prachtig geschreven en soms ontroerend. De commentaren van Daens waren vaak grappig en on spot, net dat maakte het leuk om te lezen

[Triatlonb]

Had véél meer van deze klassieker verwacht. Bijzonder overschat.

[Ruben Willems · Rating 2 out of 5]

Oeverloos veel detail zonder echte diepgang van personages. Beter te lezen als een belangrijk historisch werk dan als een roman. Uiteindelijk niet uitgelezen.

[Wiske · Rating 4 out of 5]

Een goed beeld om de toestand te beschrijven in de negentiende eeuw hoe de arbeiders behandeld werden in België en daar niet alleen waarschijnlijk.

[Patrick Bernauw · Rating 5 out of 5]

Wat een personages, wat een verhaal... en alles levensecht. De oudere Boon was naar mijn gevoel op zijn best als hij "faction" kon bedrijven. Zie ook "Het Geuzenboek", dat even goed als deze "Daens" strijdt voor een een plaats in mijn Variabele Top 10 Aller Tijden.

Wat doet zo'n boek met een jongen van zestien, die net verhuisd is van de Kerkhofbaan in Erembodegem naar de Roomshofstraat, en er stiekem van droomt schrijver te worden? Beide huizen waren gelegen op een letterlijke steenworp van de Kapellekensbaan.

Boon: zo nabij, en toch ook zo veraf...

[Marie Christine · Rating 3 out of 5]

In short, this book explains why - in Belgium - unions were created, how the rich exploited the poor, letting them starve while they were earning millions, how they cheated the elections to keep their privileges,... Social injustice, still a fact nowadays.
A bit hard to read because of the many names.

[Luc · Rating 3 out of 5]

Belangrijk stuk sociale geschiedenis van Vlaanderen van een belangrijk auteur. Zeker lezen, dus?

[Juliette · Rating 2 out of 5]

Louis Paul Boon is een genie, dat vind ik! Maar van 'Pieter Daens' had ik veel meer het verhaal van de arbeiders verwacht, in plaats van de historie over de fabrieksbazen in Aalst.