Wij draait om een groepje jongeren, 4 jongens en 4 meisjes, die hun verveling omzetten in extremen: voor de lol een auto-ongeluk veroorzaken zonder een greintje schuldgevoel en seksuele spelletjes spelen die uit de hand lopen. Elvis Peeters laat weinig aan de verbeelding over. Is Wij daarmee schokkend om het schokkend zijn? Deels vast en zeker, tenslotte is daar ook mee gespeeld door een sticker op het boek te plakken waarop staat dat het expliciete content bevat en dat zal vast meer te maken hebben met het aantrekkelijk maken van het boek dan het redden van tere zieltjes. Daarmee denk ik echter niet dat de expliciete scènes totaal geen ander doel dienen dan choqueren.
Naar mijn idee begint het boek met de meest heftige scènes, waarbij ik (die praktisch nooit thrillers eng/gruwelijk genoeg vind) letterlijk misselijk werd. Nu kan je dit puur toeschrijven aan de beschrijvingen van Peeters, maar nog belangrijker dan het grafische is de complete vanzelfsprekendheid en achteloosheid van de jongeren. Hun taalgebruik impliceert dat het doodnormaal is, dat ze helemaal niet uit de bocht vliegen en het allemaal logische vervolgstappen zijn van het in opstand willen komen tegen de burgerlijkheid. Zinnen als: ‘Wij waren jong, niet pervers’ vermengd met gruwelijkheid zijn bijzonder effectief.
Ook narratief gezien werkt de keuze om te beginnen met de meest schokkende dingen goed. De toon wordt direct gezet en na enkele hoofdstukken valt er eigenlijk niets meer te overtreffen waardoor er een soort opeenstapeling volgt van nog meer ergs, het stompt op een bepaalde manier af. Dit weerspiegelt echter de steeds verminderende interesse van de jongeren, die ook opnieuw verveeld beginnen te raken. Tegelijkertijd biedt het ruimte voor een heel ander aspect in de roman wat mij erg aansprak: een verrassend gevoel voor humor. Een van de personages is een groot lezer en hoewel je je af kan vragen of het realistisch is dat iemand van rond de zestien Popper, Nussbaum en Rimbaud leest en daar zo op reflecteert, is het wel degelijk grappig om dit naast casual beschreven seks te zetten. Dit botsen van elementen: absurditeit, repulsiviteit en een compleet gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel zorgen voor een zwartgallige humor, verpakt in een leuke en soms zelfs echt mooie stijl. Als de jongens op een gegeven moment een nieuw meisje willen werven om zich te prostitueren en zij haar dronken voeren wordt zij als volgt beschreven: ‘haar reële maturiteit was omgekeerd evenredig aan haar voorgewende leeftijd’.
De stemmen van de jongeren mogen dan te zeer doorspekt zijn van metaforen en intertekstualiteit om ze wat dat betreft geloofwaardig te maken, maar toch blijft hun gedachtegang angstwekkend makkelijk te volgen als je je verplaatst in hun mindset, daarmee krijgt het boek op een andere manier toch de geloofwaardigheid om indruk te maken. Hoewel ik snap dat het boek niet ieders ding is, moet ik zeggen dat ik zeker weet dat het me bij zal blijven en absoluut niet alleen vanwege de schokfactor. Ik zal binnen niet al te lange tijd sowieso meer van Elvis Peeters oppakken.