What do you think?
Rate this book
Свои. Путешествие с врагом
Книга литовской писательницы и журналистки Руты Ванагайте, написанная при участии Эфраима Зуроффа, вышла в 2016 году, в год 75-летия трагических событий 1941 года, когда в Литве были уничтожены практически все евреи. Всего в 1941–44 годах в Литве погибло около 200 тысяч евреев. В литовских лесах насчитывают 227 мест массовых убийств. В книге приведены документы того времени, показания людей, участвовавших в расстрелах. Ванагайте с известным охотником за нацистами Эфраимом Зуроффом отправляется в путь по местам, где убивали евреев, и общается с оставшимися в живых очевидцами тех событий.
416 pages, Hardcover
First published January 1, 2016
45 people are currently reading
349 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 42 reviews
October 13, 2016
Nesuprantu, kodėl šios knygos išleidimas sukėlė tokį didžiulį vajų. Išties labai liūdna, kad kilo toks triukšmas.
Prieš ją skaitydama tikėjausi kažko kito - gal iš pavadinimo ir iš to, kaip knygos išleidimas buvo nušviestas žiniasklaidoje, maniau, jog autorė kaltins ir purvais drabstys visą lietuvių tautą už holokaustą. Visgi, įvykiai pateikiami visapusiškiau, bandant suprasti, kodėl įvyko tai, kas įvyko.
Tai puiki knyga, kurią turėtų perskaityti visi lietuviai. Jos ištraukos turėtų būti įtrauktos į istorijos vadovėlius. Pamenu, mokykloje apie holokaustą Lietuvoje buvo gal tik koks vienas puslapis, aiškiai nenurodant, kas tuos žydus žudė. O juk yra labai aiškių įrodymų. Buvo skaudu skaityti apie visiškai nepažymėtas žudynių vietas, apie kurias aš apskritai nieko ir nežinojau. O juk vos ne šalia kiekvieno Lietuvos miesto yra tos žudynių vietos. Tūkstančių žmonių kapų be jokio atminimo.
Visgi, gal knygos pavadinimas nėra pats tinkamiausias, nes "mūsiškiai" daugeliui gali asocijuotis su nacionalistiniu "naši" Rusijoje.
Prieš ją skaitydama tikėjausi kažko kito - gal iš pavadinimo ir iš to, kaip knygos išleidimas buvo nušviestas žiniasklaidoje, maniau, jog autorė kaltins ir purvais drabstys visą lietuvių tautą už holokaustą. Visgi, įvykiai pateikiami visapusiškiau, bandant suprasti, kodėl įvyko tai, kas įvyko.
Tai puiki knyga, kurią turėtų perskaityti visi lietuviai. Jos ištraukos turėtų būti įtrauktos į istorijos vadovėlius. Pamenu, mokykloje apie holokaustą Lietuvoje buvo gal tik koks vienas puslapis, aiškiai nenurodant, kas tuos žydus žudė. O juk yra labai aiškių įrodymų. Buvo skaudu skaityti apie visiškai nepažymėtas žudynių vietas, apie kurias aš apskritai nieko ir nežinojau. O juk vos ne šalia kiekvieno Lietuvos miesto yra tos žudynių vietos. Tūkstančių žmonių kapų be jokio atminimo.
Visgi, gal knygos pavadinimas nėra pats tinkamiausias, nes "mūsiškiai" daugeliui gali asocijuotis su nacionalistiniu "naši" Rusijoje.
July 25, 2016
Skaiciau ir skaudejo. Gerai, kad paemiau i rankas jau po viso vajaus - pazvelgiau i visa tai siek tiek kritiskesniu rakursu.
Tema, nors ir paveluotai (koki 50 metu), taciau duoda atgarsi. Emocija yra ir ja reikia isgyventi, nes mes ne gyvuliai. Patiko balansavimas ties faktu ir subjektyvios nuomones israiska. Kelia emocija, ko nepadare daugybe darbu sia tema. Autore kalba su zmonemis, o ne biblioteku lentynomis. Todel ir keturios *.
Tema, nors ir paveluotai (koki 50 metu), taciau duoda atgarsi. Emocija yra ir ja reikia isgyventi, nes mes ne gyvuliai. Patiko balansavimas ties faktu ir subjektyvios nuomones israiska. Kelia emocija, ko nepadare daugybe darbu sia tema. Autore kalba su zmonemis, o ne biblioteku lentynomis. Todel ir keturios *.
June 4, 2023
Böcker kan vara så mycket. Dörrar till nya världar, utvecklande, utbildande, tidsfördriv, källa till glädje, tröst och igenkänning. Böcker kan också vara subversiva, förändra individer och hela samhällen. Vårt folk är av den senare varianten.
Jag måste dock varna för en oerhört explicit och brutal bok som jag flera gånger vill kasta ifrån mig. Tarmar, släckt kalk, skallben, spädbarn, vapen, vodka, könsorgan.. Jag vet inte vad man ska ta vägen med denna ofattbara grymhet som finns i människan.
”Ni kommer att gråta över den här boken. Men man måste tänka också. Begrunda hur snabbt människan upphör att vara mänsklig, hur lite människa det finns i människan, hur lätt det är att sopa bort den tunna kulturfernissan.” Skriver Svetlana Aleksievitj i förordet.
”Att glömma de döda skulle vara att döda dem en andra gång” sa Elie Wiesel, Nobelpristagare och Förintelseöverlevare. Det är vad makteliten i Litauen gjort sig skyldiga till. Litauen har inte öppet erkänt förintelsen trots att nästan alla judar (96%) i landet utrotades. Krigsförbrytare hyllas fortfarande som hjältar, gator och torg är uppkallade efter mördare. Man har deporterat skyldiga till USA där de kunnat leva fria och ostraffade. Under den nazityska ockupationen 1941–1944 deltog ungefär 20000 litauer ”frivilligt”, märkta med vita armbindlar mördade de över 210000 män, kvinnor och barn (även i Vitryssland).
Rūta Vanagaité är en av Litauens mest kända författare, vars släktingar förföljde judar. Tillsammans med den i Litauen illa omsedda judiska ”nazistjägaren” Efraim Zuroff skriver de boken om vårt folk – som innefattar både litauer och litvaker (litauiska judar). Författarna intar en slags krystad roll som fiender då de representerar olika åsikter. Vanagaité hävdar att litauerna som mördade var lika mycket vanliga människor som judarna som blev mördade. Hon tycker inledningsvis synd om sitt stackars folk. Litauerna har en tradition av att vara och känna sig som offer. Zuroff vill avkläda henne offerkoftan men tackar för hennes erkännande. Han berättar att under 25 år i Litauen är Vanagaité den första han hör erkänner det förflutna. Han påtalar att länder som Frankrike och Danmark skickade iväg sina judiska grannar och bekanta, litauerna mördade och grävde ner sina. De har således en större skuld att erkänna. Han påminner om att traditioner av mänskliga rättigheter och rättvisa saknas i Litauen och jämför med Frankrike som tog femtio år på sig att erkänna sin skuld.
”I Litauen utrotades 90-95 procent av judarna under den tyska ockupationen. I Danmark räddades samtidigt 90 procent av judarna.” De flydde till Sverige med hjälp av anti-nazistiska motståndsrörelsen.
Författarna gör en gemensam resa till de 227 platser gropar, diken där judar sköts. De pratar med professionella, präster och människor som minns, både mördare och överlevare, de läser gamla anteckningar och dagböcker, förhör och domar. Den mest sprängande punkten menar jag är huruvida man kan beteckna litauernas mördande som frivilligt, en fråga vars svar är komplext och tudelat. En historiker menar att brottslingarna ville anpassa sig till de nya makthavarna (tyskarna). Man belönades för att visa brutalitet (mer pengar för att mörda än att gräva gropar) och straffades för barmhärtighet (dödsstraff för att rädda judar). Regeringen, samhällsledarna och kyrkan var alla eniga och slöt sig till lagen ”ner med judarna”. Litauen ville göra sig fri från Sovjetunionen och judarna sammankopplades med sovjetaktivister. Propaganda, gruppnarcissism och plikt. Någon berättar om hur han avstod från att skjuta mer än ett skott, frågan är om det var sant..
Den här boken är makalös, förmodligen den viktigaste jag någonsin läst. Förutom några få undantag av hur judar gömdes och räddades är det här en fruktansvärt tung bok om människans grymmast sidor. Jag gillar inte alltid författarnas krystade samtal, men att de lyckas förvalta den gemensamma fienden – apatin, likgiltigheten för både tragedin och de dödade människornas minne – och med det här verket lyckas få Litauen att gråta till sist, det betyder allt. Boken sålde bra först. Vanagaité fick utstå hat och hot, förstås. En tv-reporter krävde att få se hennes födelsebevis för att bevisa att hon inte är judinna. Men 2017 slutar förlaget att sälja hennes böcker. Litauen har varit självständigt i 26 år, är medlem i EU sedan 2004 och där förstörs böcker. ”Orden är horor.”
Den katolska kyrkan som har stor auktoritär makt i landet, har inte fördömt folkmordet på judarna offentligt. Katolicismen tror jag är anledningen till att Vanagaité ger uttryck för en del konservativa idéer som att abort är en mordisk ideologi. Hon återkommer till att de litauer som sköt var obildade. Vilket verkar stämma så långt att analfabeter var överrepresenterade bland mördarna men Zuroff påpekar att det också fanns intellektuella, präster, bokhållare och försäkringsagenter bland mördarna.
”Det är ju på mig det ankommer om min mordisk ideologi ska komma tillbaka eller ej. På mig, idag. Det spelar ingen roll om jag är en enkel människa eller en politiker, obildad eller bildad. En bödel behöver alltid offer. Ju slöare offret är, desto aggressivare angriper bödeln. En förslöad människa är alltid en kugge i maskineriet. Hur många system finns det inte som bygger på sådana kuggar! Så hur kan jag sova lugnt om jag ser att det runt omkring mig börjar bildas sådana kuggar och att det finns människor som håller på att sätta ihop dem till ett maskineri?”
Jag måste dock varna för en oerhört explicit och brutal bok som jag flera gånger vill kasta ifrån mig. Tarmar, släckt kalk, skallben, spädbarn, vapen, vodka, könsorgan.. Jag vet inte vad man ska ta vägen med denna ofattbara grymhet som finns i människan.
”Ni kommer att gråta över den här boken. Men man måste tänka också. Begrunda hur snabbt människan upphör att vara mänsklig, hur lite människa det finns i människan, hur lätt det är att sopa bort den tunna kulturfernissan.” Skriver Svetlana Aleksievitj i förordet.
”Att glömma de döda skulle vara att döda dem en andra gång” sa Elie Wiesel, Nobelpristagare och Förintelseöverlevare. Det är vad makteliten i Litauen gjort sig skyldiga till. Litauen har inte öppet erkänt förintelsen trots att nästan alla judar (96%) i landet utrotades. Krigsförbrytare hyllas fortfarande som hjältar, gator och torg är uppkallade efter mördare. Man har deporterat skyldiga till USA där de kunnat leva fria och ostraffade. Under den nazityska ockupationen 1941–1944 deltog ungefär 20000 litauer ”frivilligt”, märkta med vita armbindlar mördade de över 210000 män, kvinnor och barn (även i Vitryssland).
Rūta Vanagaité är en av Litauens mest kända författare, vars släktingar förföljde judar. Tillsammans med den i Litauen illa omsedda judiska ”nazistjägaren” Efraim Zuroff skriver de boken om vårt folk – som innefattar både litauer och litvaker (litauiska judar). Författarna intar en slags krystad roll som fiender då de representerar olika åsikter. Vanagaité hävdar att litauerna som mördade var lika mycket vanliga människor som judarna som blev mördade. Hon tycker inledningsvis synd om sitt stackars folk. Litauerna har en tradition av att vara och känna sig som offer. Zuroff vill avkläda henne offerkoftan men tackar för hennes erkännande. Han berättar att under 25 år i Litauen är Vanagaité den första han hör erkänner det förflutna. Han påtalar att länder som Frankrike och Danmark skickade iväg sina judiska grannar och bekanta, litauerna mördade och grävde ner sina. De har således en större skuld att erkänna. Han påminner om att traditioner av mänskliga rättigheter och rättvisa saknas i Litauen och jämför med Frankrike som tog femtio år på sig att erkänna sin skuld.
”I Litauen utrotades 90-95 procent av judarna under den tyska ockupationen. I Danmark räddades samtidigt 90 procent av judarna.” De flydde till Sverige med hjälp av anti-nazistiska motståndsrörelsen.
Författarna gör en gemensam resa till de 227 platser gropar, diken där judar sköts. De pratar med professionella, präster och människor som minns, både mördare och överlevare, de läser gamla anteckningar och dagböcker, förhör och domar. Den mest sprängande punkten menar jag är huruvida man kan beteckna litauernas mördande som frivilligt, en fråga vars svar är komplext och tudelat. En historiker menar att brottslingarna ville anpassa sig till de nya makthavarna (tyskarna). Man belönades för att visa brutalitet (mer pengar för att mörda än att gräva gropar) och straffades för barmhärtighet (dödsstraff för att rädda judar). Regeringen, samhällsledarna och kyrkan var alla eniga och slöt sig till lagen ”ner med judarna”. Litauen ville göra sig fri från Sovjetunionen och judarna sammankopplades med sovjetaktivister. Propaganda, gruppnarcissism och plikt. Någon berättar om hur han avstod från att skjuta mer än ett skott, frågan är om det var sant..
Den här boken är makalös, förmodligen den viktigaste jag någonsin läst. Förutom några få undantag av hur judar gömdes och räddades är det här en fruktansvärt tung bok om människans grymmast sidor. Jag gillar inte alltid författarnas krystade samtal, men att de lyckas förvalta den gemensamma fienden – apatin, likgiltigheten för både tragedin och de dödade människornas minne – och med det här verket lyckas få Litauen att gråta till sist, det betyder allt. Boken sålde bra först. Vanagaité fick utstå hat och hot, förstås. En tv-reporter krävde att få se hennes födelsebevis för att bevisa att hon inte är judinna. Men 2017 slutar förlaget att sälja hennes böcker. Litauen har varit självständigt i 26 år, är medlem i EU sedan 2004 och där förstörs böcker. ”Orden är horor.”
Den katolska kyrkan som har stor auktoritär makt i landet, har inte fördömt folkmordet på judarna offentligt. Katolicismen tror jag är anledningen till att Vanagaité ger uttryck för en del konservativa idéer som att abort är en mordisk ideologi. Hon återkommer till att de litauer som sköt var obildade. Vilket verkar stämma så långt att analfabeter var överrepresenterade bland mördarna men Zuroff påpekar att det också fanns intellektuella, präster, bokhållare och försäkringsagenter bland mördarna.
”Det är ju på mig det ankommer om min mordisk ideologi ska komma tillbaka eller ej. På mig, idag. Det spelar ingen roll om jag är en enkel människa eller en politiker, obildad eller bildad. En bödel behöver alltid offer. Ju slöare offret är, desto aggressivare angriper bödeln. En förslöad människa är alltid en kugge i maskineriet. Hur många system finns det inte som bygger på sådana kuggar! Så hur kan jag sova lugnt om jag ser att det runt omkring mig börjar bildas sådana kuggar och att det finns människor som håller på att sätta ihop dem till ett maskineri?”
June 29, 2018
Skaitant kelis sykius pravirkau, knyga paremta faktais ir tikrais išgyvenimais verčia širdį suvirpėti. Tikri faktai, tikri pasakojimai parodo, jog lietuviai nėra tokie jau tyri, bet kartu Rūta Vanagaitė apgina ,,mūsiškius", mėgina pažvelgti į juos akių lygmenyje. Knyga tiek peikta neturėtų būti draudžiama, knygynai neturėtų jos vengti, juk tai mūsų istorija ir knyga pamoko tolerancijos, užuojautos, suteikia žodžiui Holokaustas platesnę prasmę, verčia susimąstyti ne tik apie Lietuvos ,,mūsiškius" ir ,,jūsiškius", bet ir apie savo giminę, kelia norą gilintis į tautos praeitį. ,,Mūsiškiai" - tai knyga, kurią privalo perskaityti kiekvienas, paprasčiausiai tam, kad turėtų daugiau supratimo ir pagarbos, paprasčiausiai tam, kad nors keli perskaičiusieji uždegtų po žvakutę žudynių vietoje.
December 31, 2021
Начиная, думал, что это в некотором смысле книга-клон "Соседей" Гросса. Но нет.
Тут своя боль и совсем другой метод.
Помимо собственно разоблачений животного антисемитского коллаборационизма в Литве (далеко не все литовцы были такими, но и нельзя сказать, что таких были единицы - это была система, во многом поощряемая государственной пропагандой) и анализа его причин, особенно интересна часть книги, представляющая собой трэвелог-диалог, поездку Ванагайте с Зуроффом, их споры и рассуждения о том, чья точка зрения более правильная и как правильно нужно прорабатывать это "неудобное прошлое".
Тяжёлая, но правильная книга.
Тут своя боль и совсем другой метод.
Помимо собственно разоблачений животного антисемитского коллаборационизма в Литве (далеко не все литовцы были такими, но и нельзя сказать, что таких были единицы - это была система, во многом поощряемая государственной пропагандой) и анализа его причин, особенно интересна часть книги, представляющая собой трэвелог-диалог, поездку Ванагайте с Зуроффом, их споры и рассуждения о том, чья точка зрения более правильная и как правильно нужно прорабатывать это "неудобное прошлое".
Тяжёлая, но правильная книга.
March 22, 2017
Prieš miegą neskaityti. Silpna Vanagaitės kalba, vietomis lengvai išsisukama, tačiau tema aktuali. Keliose vietose kaupėsi ašaros.
June 2, 2018
Книга "Свои" Руты Ванагайте представляет очень интересный подход к описанию событий Второй Мировой войны в Литве и одной из самых страшных страниц истории – Холокоста.
Во-первых, это “путешествие с врагом”. Автор, обнаружившая, что её родственники участвовали в убийстве литовских евреев, приглашает Эфраима Зуроффа, еврея-охотника на нацистов, отправиться в путешествие по местам массового расстрела евреев. Споры двух авторов демонстрируют насколько тяжело узнавать темные страницы прошлого и принять вину своего народа. Эти разговоры идут дальше взаимных обвинений и становятся процессом принятия и примирения двух людей, что дает надежду на повторение такого примирения в национальном масштабе.
Во-вторых, Ванагайте целенаправленно пользуется исключительно литовскими источниками и воспоминаниями литовцев. Таким образом, автор создает очень камерное повествование, где можно сосредоточиться на самих литовцах и не приводить интерпретации других заангажированных сторон. Правда, после выхода книги, литовские патриоты и политики обвинили Ванагайте, что книга угрожает национальной безопасности и была оплачена Кремлем. К сожалению, я могу представить себе похожую реакцию в Украине и других восточноевропейских странах, где за пределами узкого круга специалистов, вопрос участия местного населения в Холокосте предан исторической амнезии.
Сама книга поделена на две части – историческое исследование о массовых расстрелах евреев и само “путешествие с врагом” по местам захоронений евреев.
Во второй части есть очень много свидетельств участников расстрелов. Меня больше всего потрясла история 19-летнего семинариста Антанаса Швегжды. Во время летних каникул, он вступил в литовскую полицейскую охрану, потому что его друзья сказали "так будет легче жить". Швегжда трижды принимал участие в расстреле евреев. Во время первой операции он лично расстрелял 10 евреев. Личные вещи расстрелянных потом распределяли между участниками операций. Антанас прослужил в полицейской охране три месяца, а с окончанием каникул – вернулся в семинарию. Вся книга полна таких примеров “банальности зла”, где главной мотивацией многих людей был не антисемитизм, а бесхитростное желание разбогатеть, получить больше власти или быть частью коллект��ва.
Ванагайте и Зурофф очень точно описали самую трагическую черту исторической памяти в Восточной Европе – безразличие и незнание. Я очень надеюсь, что с такими книгами получится передать знания тех немногих свидетелей кто до сих пор жив, а также понять и признать эту часть своей истории, чтобы никогда не повторять таких преступлений.
Во-первых, это “путешествие с врагом”. Автор, обнаружившая, что её родственники участвовали в убийстве литовских евреев, приглашает Эфраима Зуроффа, еврея-охотника на нацистов, отправиться в путешествие по местам массового расстрела евреев. Споры двух авторов демонстрируют насколько тяжело узнавать темные страницы прошлого и принять вину своего народа. Эти разговоры идут дальше взаимных обвинений и становятся процессом принятия и примирения двух людей, что дает надежду на повторение такого примирения в национальном масштабе.
Во-вторых, Ванагайте целенаправленно пользуется исключительно литовскими источниками и воспоминаниями литовцев. Таким образом, автор создает очень камерное повествование, где можно сосредоточиться на самих литовцах и не приводить интерпретации других заангажированных сторон. Правда, после выхода книги, литовские патриоты и политики обвинили Ванагайте, что книга угрожает национальной безопасности и была оплачена Кремлем. К сожалению, я могу представить себе похожую реакцию в Украине и других восточноевропейских странах, где за пределами узкого круга специалистов, вопрос участия местного населения в Холокосте предан исторической амнезии.
Сама книга поделена на две части – историческое исследование о массовых расстрелах евреев и само “путешествие с врагом” по местам захоронений евреев.
Во второй части есть очень много свидетельств участников расстрелов. Меня больше всего потрясла история 19-летнего семинариста Антанаса Швегжды. Во время летних каникул, он вступил в литовскую полицейскую охрану, потому что его друзья сказали "так будет легче жить". Швегжда трижды принимал участие в расстреле евреев. Во время первой операции он лично расстрелял 10 евреев. Личные вещи расстрелянных потом распределяли между участниками операций. Антанас прослужил в полицейской охране три месяца, а с окончанием каникул – вернулся в семинарию. Вся книга полна таких примеров “банальности зла”, где главной мотивацией многих людей был не антисемитизм, а бесхитростное желание разбогатеть, получить больше власти или быть частью коллект��ва.
Ванагайте и Зурофф очень точно описали самую трагическую черту исторической памяти в Восточной Европе – безразличие и незнание. Я очень надеюсь, что с такими книгами получится передать знания тех немногих свидетелей кто до сих пор жив, а также понять и признать эту часть своей истории, чтобы никогда не повторять таких преступлений.
September 11, 2016
"Mes neprikelsim nė vieno iš kapo, nesutaikysim budelio su auka, bet galbūt išmoksime pamokas, kad tai, kas įvyko, nebepasikartotų."
July 30, 2023
It's a very hard read. Real horror story. Multiple stories. Unimaginable pain and suffering. Probably one of the darkest episodes in our country's history. Both due to horrors that happened and silence that surrounds them.
What amazed me was the every sentence in this book data based. The fist half of it all pulled together from historical documents from local archives or from historian's books. There is very little author's fantasy there even less judgement. She just tried to understand. So why was author crucified for it? Makes you wonder.
Almost 10 years has past since it was published. I wonder if they tried to take this journey today, probably wouldn't find all those helping people anymore.
Past fell out from our memory if not taken care of and then we tend to repeat the same mistakes all over again. You need to remember in order to learn.
The word that came to mind reading the second part about the travel most was "humble". Even the way author was calling her companion "enemy" and their strange at times dialogs - I think this was self-preservation. Trying to survive in face of such a monstrous crime. And biggest crime was not the mass murders themselves, but oblivion. What will happen when all people who remember are dead?
I liked how book ended with Richard Doveika interview that gave hope and kinda summarized it all you could have read between the lines. We cannot just choose parts in our lives and our past that we like and ignore ones we don't. We won't be whole this way. We won't be able to evolve. We need to know where we came from in order to see where we are going.
What amazed me was the every sentence in this book data based. The fist half of it all pulled together from historical documents from local archives or from historian's books. There is very little author's fantasy there even less judgement. She just tried to understand. So why was author crucified for it? Makes you wonder.
Almost 10 years has past since it was published. I wonder if they tried to take this journey today, probably wouldn't find all those helping people anymore.
Past fell out from our memory if not taken care of and then we tend to repeat the same mistakes all over again. You need to remember in order to learn.
The word that came to mind reading the second part about the travel most was "humble". Even the way author was calling her companion "enemy" and their strange at times dialogs - I think this was self-preservation. Trying to survive in face of such a monstrous crime. And biggest crime was not the mass murders themselves, but oblivion. What will happen when all people who remember are dead?
I liked how book ended with Richard Doveika interview that gave hope and kinda summarized it all you could have read between the lines. We cannot just choose parts in our lives and our past that we like and ignore ones we don't. We won't be whole this way. We won't be able to evolve. We need to know where we came from in order to see where we are going.
February 2, 2021
This is one of the hardest books on the Holocaust I've read, so hard that I could read only a few pages at a time. Ruta Vanagaite (granddaughter of a perpetrator and not Jewish) and Efraim Zuroff (Nazi hunter and Jewish) go on a road trip, visiting the over 200 killing sites in Ruta's country and asking many important questions. The title reflects the fact that the 95% of Lithuania's Jews who were murdered by her fellow citizens weren't (and still aren't) considered "our" people by the average Lithuanian; likewise the perpetrators. Who then are "our" people, the authors ask: the more than 200,000 Jews who were killed, or the 4-6,000 people who killed them? What about those who helped, confiscated property and possessions of the murdered Jews, those who did and said nothing, those who prepared Mass each week? This provocative book cost Ruta Vanagaite her reputation, her safety and her livelihood in Lithuania. While she has become persona non grata, her fellow citizens are reeling from her story, saying either that they didn't know, or calling her "a Jew whore, paid by Putin." Either way, her 27,000 books have been returned to her instead of becoming recycled into toilet paper, as originally planned. May these slim 225 pages help awaken an entire country to its painful past.
September 9, 2022
Актуальная и в 2022 году книга о последствиях геноцида, мировой войны, да как угодно можно назвать — впрочем, применительно к теме Холокоста из книги, как раз и не «как угодно». Помимо рвущих сердце свидетельств, впечатляет и эпилог, из которого можно узнать, что даже и после книжного резонанса мало что поменялось — business as usual. Однако осадок (это, конечно, преуменьшение) остается — «для вас жертвы станут "своими", а вы для нас "своими" никогда не станете после этого».
January 6, 2021
Knyga, kurią visiems rekomenduočiau perskaityti. Iki šios knygos net nesusimąsčiau, kokį indėlį prie žydų žudynių įnešė patys lietuviai. Knyga pilna įvairių dokumentų, nuotraukų, liudijimų. Gaila, kad dabar šios knygos nepardavinėja.
June 25, 2020
A phenomenally powerful book that recounts events at many of the 227 mass murder sites in Lithuania as well as some instances in Belarus done by Lithuanian people. These mass graves contain the bodies of thousands of Jews — over 200,000. The history is told in a conversational style by Rūta Vanagaitė, whose ancestor took part in the genocide, with Efraim Zuroff, whose ancestors were of those Jews murdered. Anyone who is interested in the history of Europe, WWII, or the Holocaust should read this riveting volume that resulted in Vanagaitė becoming persona non grata in her home country of Lithuania due to the anger, denial, and indifference of Lithuania people hearing their people committed heinous acts against their Jewish neighbors. Where were the German Nazis during this? In some cases the Germans had not yet arrived in Lithuania, and in others they simply photographed the murders or gave orders. The authors found witnesses near the mass murder sites they visited and provide those residents’ firsthand accounts of the events as well as pieces of past interviews with some of the Lithuanian perpetrators from the Holocaust. Gruesome book. I couldn’t stop reading the shocking truth. In the USA we generally don’t learn a lot about events in Eastern Europe from the war; we mostly learn of Auschwitz and other similar places. This was eye-opening for me.
July 13, 2020
I suspect that when the average person thinks of the Holocaust, they imagine Jews from all over Europe being transported to giant concentration camps, where German guards gassed them to death.
But the Holocaust in Lithuania was very different. About 85 percent of Lithuanian Jews were murdered in Lithuania, usually by being shot in mass graves near their homes by fellow Lithuanians (often with minimal or nonexistent German supervision). This book describes Lithuania's killing fields town by town, using eyewitness testimony from both witnesses who saw or heard these crimes, and from the perpetrators of the crimes. It also describes the post-independence reaction of Lithuanian government: it admits that the Holocaust occurred, but tries to deemphasize the role of Lithuanians in murdering Jews.
But the Holocaust in Lithuania was very different. About 85 percent of Lithuanian Jews were murdered in Lithuania, usually by being shot in mass graves near their homes by fellow Lithuanians (often with minimal or nonexistent German supervision). This book describes Lithuania's killing fields town by town, using eyewitness testimony from both witnesses who saw or heard these crimes, and from the perpetrators of the crimes. It also describes the post-independence reaction of Lithuanian government: it admits that the Holocaust occurred, but tries to deemphasize the role of Lithuanians in murdering Jews.
January 8, 2017
Sukrečianti knyga. Supurtanti suvokimą ir vertinimą. Džiaugiuosi, kad yra kas prabyla apie šią tragediją. Tai ne tik žydų tragedija, tai mūsų kaip piliečių tragedija. Kaip galėjo žmonės būti tokie žiaurūs, tokie abejingi žudynėms. Ir žydai ir žudikai buvo tie patys lietuviai ir tai yra baisiausia. Ir kažkodėl manau, jei dabar vėl būtų panaši situaciją, vėl savi naikintų draugus, kaimynus, pažystamus. Plaukai šiaušiasi.
September 25, 2021
4/5
Turbūt daugelis yra girdėjęs apie šią knygą ir tai, kokį atgarsį sukėlė jos pasirodymas 2016 m. Reakcijai į ją tikrai nepritariau ir nepritariu. Manau, kad tai yra šokiruojanti ir liūdna, bet labai svarbi knyga.
Kalbant apie turinį, balą numažinau, nes tikėjausi daugiau mokslinio/istorinio teksto ir analizės. Vis dėlto, mano žiniomis, knygos autorė nėra profesionali istorikė, tad šių trūkumų galima buvo tikėtis.
Turbūt daugelis yra girdėjęs apie šią knygą ir tai, kokį atgarsį sukėlė jos pasirodymas 2016 m. Reakcijai į ją tikrai nepritariau ir nepritariu. Manau, kad tai yra šokiruojanti ir liūdna, bet labai svarbi knyga.
Kalbant apie turinį, balą numažinau, nes tikėjausi daugiau mokslinio/istorinio teksto ir analizės. Vis dėlto, mano žiniomis, knygos autorė nėra profesionali istorikė, tad šių trūkumų galima buvo tikėtis.
June 13, 2017
Skausminga knyga. Buvo nelengva ją skaityti. Manau labai svarbu, kad Rūta Vanagaitė ją parašė ir išleido. Man buvo labai vertinga galimybė paskaityti ištraukas iš liudininkų, aukų ir budelių prisiminimų. Svarbus bandymas įsižiūrėti į žudikus, suprasti - kas jie?
April 11, 2018
Tokią knygą labai sunku įvertinti. Nemanau, kad ji gali labai patikti, visgi kalbama apie žudynes, kas jas vykdė, kokie buvo motyvai, daug slegiančių atsiminimų. Bet knyga reikalinga, tiesos paieškos reikalingos, keliami klausimai taip pat, nors ir skaudu buvo skaityt.
April 16, 2017
norėjau vertinti 2/5, bet įdomu skaityti tai, kas ne Rūtos rašyta. braukčiau lauk visas tas tuščias interpretacijas, vietomis atrodė kaip pirmakursio kursinis darbas, siekiantis užpildyti spragas.
July 25, 2022
"Žinai kodėl manęs nekenti? Nes aš teisus."
May 17, 2023
Kiekvienas lietuvis turi perskaityti šia knygą
December 5, 2018
Галопом по Холокосту
Самая скандальная книга Балтии за весь двадцатый и заодно и двадцать первый век, документальное повествование о литовском Холокосте, как бы не оставляет читателю выбора - если ты не поддерживаешь официальный идеологический нарратив балтийских республик, книга должна понравиться, третьего не дано. В эпилоге подробно упоминаются дополнительные причины, почему кни��а достойна внимания, в том числе простой язык, эмоциональность, ощущение присутствия. Однако для искушённого читателя это скорее минусы, а не плюсы.
Во-первых, книга явно написана исключительно для внутрилитовского чтения. Чем дальше читатель от Восточной Европы, тем сложнее уловить социологический портрет литовского общества военных лет. Чтобы избежать этого, в таких книгах обычно дают исторический и социологический очерк страны, о которой пишут, но Ванагайте вместо этого даёт краткую справку о евреях и иудаизме. Познавательно, но довольн�� бесполезно в контексте книги.
Во-вторых, книга напоминает заметки на полях, по сути, половину книги занимает путевой дневник с однообразной структурой: место расстрела - краткая историческая справка - дискуссия автора и т.н. "врага". Спекуляции эмоциями и бесконечно рыдающий по любому поводу Эфраим Зурофф, сопутник Ванагайте в путешествии по местам массовых расстрелов, не делают рассказ убедительнее. В фактах как таковых сомневаться не приходится, но манера рассказа слабая. Ванагайте не первый человек в мире, взявшийся писать о геноциде, но "Свои" выглядят откровенно слабой попыткой, особенно по сравнению с некоторыми книгами о Руанде, о гражданской войне в Испании, о колониальных преступлениях.
В-третьих, кроме пересказов архивных документов, в книге, кажется, ничего и нет. Ванагайте постоянно акцентирует, как важно для Восточной Европы осмыслить Холокост, но к традиционным для Балтии оправданиям в духе "антисемитами нас сделала советская власть" скатывается довольно быстро. Многочисленные истории о банальности зла в конце концов приедаются, ведь везде происходит одно и то же, но хорошая книга о геноциде – это ведь не просто перечисление преступлений. В итоге "Свои", может, и оказываются прорывом для тех, кто упорно делал вид, что убийства евреев местных не касаются, но не может дать ничего нового тем, для кого Холокост и коллаборационизм – не новость.
Дополнительный минус – ужасный перевод на русский язык. "Письмоносец" вместо почтальона, это прямо новый уровень профессиональной непригодности. Хуже можно, но сложно.
Самая скандальная книга Балтии за весь двадцатый и заодно и двадцать первый век, документальное повествование о литовском Холокосте, как бы не оставляет читателю выбора - если ты не поддерживаешь официальный идеологический нарратив балтийских республик, книга должна понравиться, третьего не дано. В эпилоге подробно упоминаются дополнительные причины, почему кни��а достойна внимания, в том числе простой язык, эмоциональность, ощущение присутствия. Однако для искушённого читателя это скорее минусы, а не плюсы.
Во-первых, книга явно написана исключительно для внутрилитовского чтения. Чем дальше читатель от Восточной Европы, тем сложнее уловить социологический портрет литовского общества военных лет. Чтобы избежать этого, в таких книгах обычно дают исторический и социологический очерк страны, о которой пишут, но Ванагайте вместо этого даёт краткую справку о евреях и иудаизме. Познавательно, но довольн�� бесполезно в контексте книги.
Во-вторых, книга напоминает заметки на полях, по сути, половину книги занимает путевой дневник с однообразной структурой: место расстрела - краткая историческая справка - дискуссия автора и т.н. "врага". Спекуляции эмоциями и бесконечно рыдающий по любому поводу Эфраим Зурофф, сопутник Ванагайте в путешествии по местам массовых расстрелов, не делают рассказ убедительнее. В фактах как таковых сомневаться не приходится, но манера рассказа слабая. Ванагайте не первый человек в мире, взявшийся писать о геноциде, но "Свои" выглядят откровенно слабой попыткой, особенно по сравнению с некоторыми книгами о Руанде, о гражданской войне в Испании, о колониальных преступлениях.
В-третьих, кроме пересказов архивных документов, в книге, кажется, ничего и нет. Ванагайте постоянно акцентирует, как важно для Восточной Европы осмыслить Холокост, но к традиционным для Балтии оправданиям в духе "антисемитами нас сделала советская власть" скатывается довольно быстро. Многочисленные истории о банальности зла в конце концов приедаются, ведь везде происходит одно и то же, но хорошая книга о геноциде – это ведь не просто перечисление преступлений. В итоге "Свои", может, и оказываются прорывом для тех, кто упорно делал вид, что убийства евреев местных не касаются, но не может дать ничего нового тем, для кого Холокост и коллаборационизм – не новость.
Дополнительный минус – ужасный перевод на русский язык. "Письмоносец" вместо почтальона, это прямо новый уровень профессиональной непригодности. Хуже можно, но сложно.
May 5, 2025
Kai knyga pasirodė daugiau nei prieš 10 metų, pamenu buvo gana daug diskutuota viešoje erdvėje. Tiek apie pačią knygą, tiek apie pačią autorę. Visko nepamenu, tačiau knyga man atrodo buvo išimta iš prekybos. Tikriausiai ne dėl pačios knygos, bet dėl autorės.
Knyga nagrinėja temą, koks buvo lietuvių santykis su žydais ir su naciais holokausto laikotarpiu. Pagrindinė tema, lietuvių dalyvavimas žydų žudynėse ir bendradarbiavimas su naciais. Tema aktuali. Specialiai neieškojau, todėl nežinau ar yra knygų, kur holokausto laikotarpis Lietuvoje būtų nagrinėjamas būtent šiuo kampu. Jeigu yra, būtų įdomu pasižiūrėti kaip kiti autoriai
nagrinėja tą pačią temą labiau iš istorinės perspektyvos.
„Mūsiškių“ tikslas yra prikaustyti dėmesį, šokiruoti ir užmėtyti liudijimais. Va, žiūrėkit, buvo taip. Ir taškas. Ir iš tiesų, pateikiamos istorijos yra baisios, kraupios. O skaitant liudijimus plaukai šiaušiasi. Tačiau man bendrai pritrūko platesnio konteksto ir viso laikotarpio nagrinėjimo, gilesnių įžvalgų ir tiriamojo aspekto. Knygos tikslas sukelti emociją, nepalikti abejingų. Siekiama, kad skaitytojas krauptų iš siaubo, nekęstų, šlykštėtųsi, gailėtųsi ir patirtų visas įmanomas emocijas, svarbus neliktų abejingas. Tačiau man knygoje pritrūko racionalesnio ir platesnio situacijos nagrinėjimo, istorikų vertinimų, kitų nuomonių, ekspertinių įžvalgų.
Knyga nagrinėja temą, koks buvo lietuvių santykis su žydais ir su naciais holokausto laikotarpiu. Pagrindinė tema, lietuvių dalyvavimas žydų žudynėse ir bendradarbiavimas su naciais. Tema aktuali. Specialiai neieškojau, todėl nežinau ar yra knygų, kur holokausto laikotarpis Lietuvoje būtų nagrinėjamas būtent šiuo kampu. Jeigu yra, būtų įdomu pasižiūrėti kaip kiti autoriai
nagrinėja tą pačią temą labiau iš istorinės perspektyvos.
„Mūsiškių“ tikslas yra prikaustyti dėmesį, šokiruoti ir užmėtyti liudijimais. Va, žiūrėkit, buvo taip. Ir taškas. Ir iš tiesų, pateikiamos istorijos yra baisios, kraupios. O skaitant liudijimus plaukai šiaušiasi. Tačiau man bendrai pritrūko platesnio konteksto ir viso laikotarpio nagrinėjimo, gilesnių įžvalgų ir tiriamojo aspekto. Knygos tikslas sukelti emociją, nepalikti abejingų. Siekiama, kad skaitytojas krauptų iš siaubo, nekęstų, šlykštėtųsi, gailėtųsi ir patirtų visas įmanomas emocijas, svarbus neliktų abejingas. Tačiau man knygoje pritrūko racionalesnio ir platesnio situacijos nagrinėjimo, istorikų vertinimų, kitų nuomonių, ekspertinių įžvalgų.
August 8, 2020
I wanted to read this book as I had a general idea of the fact that the holocaust in Lithuania seemed notable for the role that the citizens had played within it rather than it seeming to be the domain of the Nazis only. The premise of the book is interesting and the subject matter important but I really struggled with the style. There are chapters which sensitively deal with the events of the Shoah in Lithuania in detail, sometimes using first hand accounts. But the entire book is punctuated by ‘conversations’ between the two authors which read rather like American teen fiction in style and are very jarring. I feel the book would have been much better off without this slightly performative element.
September 29, 2025
Мне не понравилось как пишет автор, то есть как офрмленна книга и сам образ текста преставленного на страницах этой книге. С другой стороны я ни когда не знал, что такие события имели место на территории Литвы. За это я благодарен автору, она меня просветила на эту тему. Очень удивительно было узнать, что сама книга выходила в 2016 году, то есть со всем не давно. И если верить автору, то произвела своего рода фурор в самой Литве.
Больше всего, в основном, не понравилось, и что чаще всего упоминает автор - это то что третия злая сторона повлияла на литовцев, так сказать испортила их. Были упомянуты и другие причины, но как то не так часто.
Больше всего, в основном, не понравилось, и что чаще всего упоминает автор - это то что третия злая сторона повлияла на литовцев, так сказать испортила их. Были упомянуты и другие причины, но как то не так часто.
April 20, 2022
All of my mother's family that did not emigrate to America from Lithuania were killed in WWII. I appreciate the time spent researching this book. I also so appreciate the visits to all the sites where these murders were committed. My mother would never talk about it, such pain. It is so important to reveal the truth about what horrors happened in Lithuania to the Jews. My heart thanks you.
December 19, 2021
I have trouble with words when it comes to writing about this book. I found the information hard to stomach but that is not the author's fault. Its horrible information. I liked how the author did not sugar coat anything and gave the reader pictures of the people mentioned in the book.
October 8, 2022
An important book. I knew, in the back of my mind, that Lithuanians' role in the Holocaust wasn't exactly "just saints". I didn't, however, know how warped my understanding of that period of the history was. Now I do, at least to some degree, and it's not pretty.
December 14, 2022
Read to understand the past and avoid a similar future!
Documents the horrific slaughter of Lithuanian Jews by “normal” citizens and how people want to ignore it. Should be read by all to reduce the chances of it happening again in our current political environment
Documents the horrific slaughter of Lithuanian Jews by “normal” citizens and how people want to ignore it. Should be read by all to reduce the chances of it happening again in our current political environment
September 3, 2023
This was a tough and disturbing read. My ancestors on my maternal grandmother’s side were Lithuanian Jews. It is important documentation like this exists so it never happens again and human beings don’t get complacent.
Displaying 1 - 30 of 42 reviews