De herinneringen van een "kleine Vlaamse leugenaar" op zoek naar de verloren tijd.
Op groteske, maar even vaak ontroerende wijze steekt Stefan Hertmans (Gent, 1951) in zijn roman 'Naar Merelbeke' de draak met de drang die in elke schrijver huist, en dus ook in hem: het verlangen om zijn eigen kleine 'Op zoek naar de verloren tijd' te schrijven. Maar de "Grote Verteller" is hier een "aanstellerke" geworden, zoals zijn moeder hem na de verrassende ontknoping noemt. Bij de begrafenis van zijn legendarische oom Doresta zit hij stilletjes te juichen in de kerk: "Hij bestaat niet, jubelde het in mij, hij bestaat niet." Maar hebben we inmiddels niet toch fragmenten van het boek in handen waarin hij ons meeslepend over zijn jeugd wil vertellen? Met "Naar Merelbeke" heeft Stefan Hertmans een ironische bekentenis geschreven, maar ook een aanstekelijke pastiche op een van de opvallendste thema's van de Vlaamse literatuur: dat van de eigen roots.
Stefan Hertmans is a Flemish Belgian author, poet and essayist. He is the author of a literary and essayistic oeuvre - including poetry, novels, essays, plays, short stories. His poetry has been translated into various languages and he has taught at the Ghent Secondary Art Institute and the Royal Academy of Fine Arts in Ghent. He has given lectures at the Sorbonne University, the universities of Vienna, Berlin and Mexico City, the Library of Congress in Washington D.C. and University College London. His work has been published in The literary Review (Madison) The Review of contemporary fiction (Illinois) and Grand Street (New York). He was awarded the ECI Literatuurprijs and the Golden Book Owl Audience Award for War and Turpentine, a novel based on his grandfather's notebooks recollecting his time before, during and after the First World War.
Stefan Hertmans is een Belgisch schrijver, dichter en essayist.
Hij is auteur van een literair en essayistisch oeuvre (poëzie, roman, essay, theatertekst, kortverhaal) dat hem in binnen- en buitenland bekend maakt. Zijn gedichten en verhalen verschenen in het Frans, Spaans, Italiaans, Roemeens, Kroatisch, Duits, Bulgaars. Hertmans doceerde aan het Stedelijk Secundair Kunstinstituut Gent en de Koninklijke Academie voor Schone kunsten (KASK, Hogeschool Gent) en leidde er het Studium Generale tot oktober 2010. Hij gaf lezingen aan de Sorbonne, de universiteiten van Wenen, Berlijn en Mexico City, Library of Congress (Washington), University College London. Zijn werk verscheen onder meer in The literary Review (Madison) The Review of contemporary fiction (Illinois) en Grand Street (New York). Hertmans werkte mee aan tijdschriften zoals Raster, De Revisor, Het Moment, NWT, Yang, Dietsche Warande & Belfort, Poëziekrant en Parmentier. Van 1993 tot 1996 was hij redacteur van het Nederlandse tijdschrift De Gids, hij recenseerde voor De Morgen en schreef de boekenbijlage van De Standaard. In Nederland publiceerde hij in Trouw.
In 2017 werd hij Commandeur in de Kroonorde. Stefan Hertmans is een Vlaams schrijver, dichter en essayist.
23-jarige ik kan dit meer appreciëren dan 16-jarige ik, maar ik snap het nog altijd niet zo goed. Mooie schrijfstijl, maar absurd verhaal. Er zit iets in, maar ik krijg het er niet uit. Waar is prof. Bernaerts als je hem nodig hebt?
Ik weet niet zo goed wat ik met dit boek aan moet. Het zijn veel korte scènes, waar ik toch wel een duidelijke verhaallijn in mis. Mooi geschreven, maar het loopt niet vloeiend door. En op veel punten ook een wonderlijk verhaal (de hoofdpersoon, een jongen in zijn vroege tienerjaren, verliest in het eerste hoofdstuk al op miraculeuze wijze plots één been). Is de fantasie van de jongen en zijn even bijzondere oom, of is het werkelijkheid; dat blijft steeds de vraag.
Stefan Hertmans biedt ons in ‘Naar Merelbeke’ een groot aantal scenes uit het leven van een Belgische jongen in de (pre-)puberteit. Die spelen zich vooral in de familiekring af. Hij ontdekt allengs, doorspekt van velerlei fantasievoorstellen en nare dromen, dat hij een eigen ik is, zoals dat op die leeftijd gaat. En hij bepaalt zijn positie in het geheel van zijn relaties. De auteur zelf kenschetst de thematiek van het boek in een artikel uit 2005 als volgt: binnen het hoofdthema: de vraag naar sacrale restanten in het gedrag van mensen die ontkerstend zijn, gaat het in ‘Naar Merelbeke’ over een afscheid van de jeugd en het katholieke geloof. Hertmans bezigt een enerzijds sierlijke, anderzijds gepolijste taal, die mij aanspreekt. Het boek heeft, naar mijn bescheiden mening, geen opzienbarend hoge (literaire) kwaliteit, wel is het zeer de moeite waard om van deze roman-eersteling kennis te hebben genomen. Het doet filmisch aan, het is zeer sfeervol, mede door de zintuiglijkheid in het karakter van de waarnemingen, logisch gezien de leeftijd van de hoofdpersoon. Dat vertelperspectief wordt goed volgehouden. JM
Heel grappige en bij momenten ontroerende 'coming-of-age' roman in korte verhaaltjes die meesterlijk verteld worden. Het is niet makkelijk om mij te verrassen met een origineel verjaardagscadeau. Daarom de vijfde ster, omdat ik dit boek met heel veel liefde kreeg van mijn dochters voor mijn verjaardag. :-)
Uiteraard weer die sterke pen maar kon me minder overtuigen dan zijn later werk. Soms wat langdradige stukken en wat te weinig samenhang. Meer een soort nostalgische vingeroefeningen.
Grappig hoe ik me nu meer dan vroeger kan identificeren met dit personage? Ergens voelt het verhaal ook heel ongrijpbaar en (koorts)dromerig door de absurditeit. De woorden van Hertmans zijn aangrijpend in hun nietszeggendheid? Ik kan het moeilijk onder woorden brengen. Het eerste boek ooit waarin ik bijna iedere bladzijde iets aanduidde: mooie zinnen, herkenbare anekdotes, mooie woorden, sprekende zinnen… Stefan Hertmans is als een tovenaar met taal. Aanrader.
Zoals de achterflap meldt: de coming of age van een jongen in een Vlaams dorp gedurende de jaren 50 en 60 van vorige eeuw. Heel klein geschreven, beeldend. Persoonlijk vond ik het verhaal wat al te kabbelend en te fragmentarisch. (en wat er nu effectief aan de hand was met het been, dat begrijp ik nog steeds niet :-) )
Van de schrijver van het goede boek Oorlog en terpentijn. Dit is een beschrijving van zijn jeugd, maar met een hele levendige fantasie. De grens tussen waargebeurd en fantasie is vaag, wat een beetje afbreuk doet aan het verhaal
Een inkijk in het hoofd van een jongen met veel fantasie. Een droomwereld middenin de Vlaamse velden, met de deur op een kier naar de wereld van de volwassenen rond hem.
Persoonlijk vind ik het boek niet echt geschikt voor jongeren. De verhaallijn is zeer moeilijk te begrijpen als je jezelf niet vastbijt in het boek. Stefan Hertmans schrijft het boek op een bepaalde manier dat je elk hoofdstuk best zo goed mogelijk volgt want veel fragmenten komen na verloop van tijd terug. Hij geeft de jongen ook doelbewust geen naam en laat hem ook de gekste dingen fantaseren. Het is zeer moeilijk voor de lezer om te weten wat nu realiteit of fantasie is daarom is het ook belangrijk om het verhaal met een nauwlettend oog te volgen. Wanneer Stefan het einde dan ook nog eens een andere wending geeft, had je je als lezer toch wel laten verrassen. Zo is het verhaal voor de lezer toch wel echt geslaagd. De aandachtige lezer kon misschien met het arendsoog de verborgen hints uit het verhaal plukken zodat het voor diegene toch voorspellend was maar dat vereist dan toch wel een zeer hoog concentratiegehalte. Naar mijn mening is het boek een aanrader voor boekenliefhebbers die al wat ervaring hebben en op die manier sneller de achterliggende boodschap van sommige fragmenten kunnen begrijpen. Stefan Hertmans heeft voor mij een zeer rijke fantasie en hij lijkt mij ook een zeer intelligente man door zijn flamboyante schrijfwijze.
Na het boek gelezen te hebben als opdracht voor het school, zou ik hier graag nog iets over willen zeggen. Zo vind ik persoonlijk de titel niet zo goed gekozen. "Merelbeke" verwijst naar een plaats die eigenlijk geen echte invloed heeft op het verhaal. Op een paar korte vermeldingen na(zoals de vermeldingen die de grootvader maakt, en de kortstondige fascinatie van het hoofdpersonage met de plek), komt het zelfs helemaal niet voor in het verhaal.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Men zou het kunnen omschrijven als een autobiografische roman met een jongen die zijn weg zoekt tussen puberteit en volwassenheid maar met zulke symboliek die je regelmatig en zeker op het einde doet nadenken naar de betekenis van die symbolen. Merelbeke is voor hem het paradijs maar is bij de rit er naar toe maar een saai dorp. Ook het kreupele van de "ik-persoon" is heel treffend
Ik geef dit boek 4 sterren, simpelweg omdat ik een verhaal dat ik niet helemaal begrijp nooit volledig kan waarderen. Misschien zal ik het later nog eens opnieuw lezen en langer stilstaan bij de gebeurtenissen. Desondanks een geweldig mooi verhaal met een onverwachte wending.
Stefan Hertmans (Gent, 31 maart 1951) is een Belgisch schrijver, dichter en essayist.
Hij is auteur van een literair en essayistisch oeuvre (poëzie, roman, essay, theatertekst, kortverhaal) dat hem in binnen- en buitenland bekend maakt. Zijn gedichten en verhalen verschenen in het Frans, Spaans, Italiaans, Roemeens, Kroatisch, Duits, Bulgaars. Hertmans doceerde aan het Stedelijk Secundair Kunstinstituut Gent en de Koninklijke Academie voor Schone kunsten (KASK, Hogeschool Gent) en leidde er het Studium Generale tot oktober 2010. Hij gaf lezingen aan de Sorbonne, de universiteiten van Wenen, Berlijn en Mexico City, Library of Congress (Washington), University College London. Zijn werk verscheen onder meer in The literary Review (Madison) The Review of contemporary fiction (Illinois) en Grand Street (New York). Hertmans werkte mee aan tijdschriften zoals Raster, De Revisor, Het Moment, NWT, Yang, Dietsche Warande & Belfort, Poëziekrant en Parmentier. Van 1993 tot 1996 was hij redacteur van het Nederlandse tijdschrift De Gids, hij recenseerde voor De Morgen en schreef de boekenbijlage van De Standaard. In Nederland publiceerde hij in Trouw. Werk Hertmans publiceert romans, verhalenbundels, essayboeken, theaterteksten en poëzie. Zijn eerste publicatie was de roman Ruimte (1981). De bundel Sneeuwdoosjes bevat essays over onder meer Walter Benjamin, Jorge Luis Borges, Marguerite Duras, Ernst Jünger, W.H. Auden en Igor Stravinsky. Naar aanleiding van de bundel verleende het Amsterdams Fonds voor de kunst hem in 1991 een opdracht die resulteerde in de niet gepubliceerde studie over de componisten Hindemith en Honegger.
Later komt de theatertekst Kopnaad, waarvan Radio 3 (Nederland) in 1993 een radiobewerking uitzond en de Amsterdamse regisseur Jan Ritsema een opvoering maakte (nominatie theaterfestival 1995) voor het Brusselse Kaaitheater. Kopnaad werd in 1997 in Duitse vertaling in het theaterbestand van Fischer Verlag opgenomen en is sindsdien een radioproductie in Berlijn.
Naar Merelbeke De roman Naar Merelbeke (1994) werd genomineerd voor de Librisprijs en voor de Schrijvers-van-Nu-prijs van ECI.[2] De dichtbundel Muziek voor de overtocht werd genomineerd voor de VSB-poëzieprijs en kreeg in 1995 de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Poëzie en de Paul Snoek-prijs 1996. De essays in Fuga's en pimpelmezen (1996) mengden zich in het debat over fundamentalisme, de oorlog in Bosnië en ideologieën, Slavoj Žižek, Jan Fabre, Paul Hindemith, Leoš Janáček en Elvis Costello, Bernard-Henri Lévy, George Steiner. Het reisverhaal Steden, verhalen onderweg verscheen in maart 1998.[3]
Na 2000 Op uitnodiging van uitgeverij Boom schreef Hertmans het essay Het Bedenkelijke voor de reeks filosofische commentaren Boom Essay over het obscene in de cultuur. In opdracht van het Kaaitheater Brussel en Brussel 2000 schreef hij een theatertekst rond het motief van de Griekse vrouwen in de antieke tragedie. Hertmans maakte het thema radicaal en eigentijds in Mind the Gap. Het stuk werd opgevoerd in het najaar 2001 door Toneelgroep Amsterdam in een regie van Gerardjan Rijnders. In datzelfde jaar verscheen Als op de eerste dag.[4] In het najaar van 2002 verschenen de essayboeken Het Putje van Milete en Engel van de metamorfose. Het eerste bevat essays over actuele kwesties en over Martin Walser, D.H. Lawrence, Samuel Beckett, J.L. Borges, Hugo Claus en Peter Verhelst). Het tweede verzamelt essays over het oeuvre van Jan Fabre. In het najaar van 2003 verscheen de dichtbundel Vuurwerk zei ze. In 2004 verscheen Le Paradoxe de Francesco, een selectie gedichten en essays (met niet in het Nederlands gepubliceerde teksten).[5] In december 2004 stapte Hertmans over naar De Bezige Bij. Daar publiceerde hij de bundel Kaneelvingers. In 2006 verscheen Muziek voor de overtocht, Gedichten 1975-2005, een herziene uitgave van alle dichtbundels, een selectie verspreide gedichten en een selectie uit een eerste, nooit tevoren gepubliceerde bundel, De Kleine Woordwoestijnen (uit 1975-1979). In 2007 verscheen Het zwijgen van de tragedie, die essays samenbrengt die ontstonden rond de theatertrilogie Kopnaad, Mind the Gap en De dood van Empedokles.[6] Najaar 2008 verscheen de roman Het verborgen weefsel, die de innerlijke strijd van een hedendaagse schrijfster oproept. In 2010 verscheen de dichtbundel De val van vrije dagen.
Oorlog en terpentijn Oorlog en terpentijn is gebaseerd op een paar cahiers die Hertmans in de jaren 1980 kreeg van zijn grootvader, een gedecoreerde held uit de Eerste Wereldoorlog, een plichtsbewuste en gedisciplineerde soldaat. De roman reconstrueert het leven van Urbain Martien. Zijn leven begint in een Gentse volksbuurt tijdens de belle époque en krijgt een onvoorziene wending tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hiervoor kreeg hij op 13 november 2014 de AKO Literatuurprijs.
Festivals, symposia In 1997 was hij 'writer in residence' aan de universiteit van Wenen. In de lezingenreeks (uitgegeven door de Universiteit van Wenen in Wiener Broschüren) verscheen het essay Wenen uit Steden in de reader Wien, Wien, nur du allein?[7] Hertmans vertegenwoordigde de Nederlandstalige literatuur op internationale festivals en symposia, zoals Struga (Macedonië 1989), Adelaide (Australië 1996), Wenen (writer in residence 1997), Frankfurt, Londen, Parijs, Berlijn, Washington DC (Lezing Library of Congress 1998) en Portugal (Porto, januari 2000). In maart 1999 nam hij deel aan The London Book Fair, in 1999 nam hij deel aan het Franse festival Les Belles Etrangères, in 2001 aan de Lyrikertage Münster en aan de Fiera del Libro, in Turijn. In 2000 werd hij geselecteerd als eerste Belgische 'writer in residence' in de Villa Mont Noir of Villa Marguerite Yourcenar waar Marguerite Yourcenar kwam als kind. In 2003 was hij op het Salon du Livre in Parijs.