Verbroken zwijgen

by J. Bernlef

De wereld zwijgt. Daarom spreken mensen. Want alles gaat tenslotte verloren. Daarom verzamelen mensen: dingen, foto's, herinneringen. De hoofdpersonen in Bernlefs verhalen leveren een heroïsch en hardnekkig gevecht tegen een onverzettelijke macht. Soms gaat het om persoonlijke verledens die beschermd moeten worden tegen het vergeten, een andere keer gaat het om het gemanipuleerde verleden van dictaturen. Alles gaat voorbij, maar dat voorbij gaan wordt door Bernlef op een kroniekachtige, schijnbaar laconieke manier vastgelegd, in een stijl waarin mededogen en verbaasde ontroering doorklinken.

Genres: Fiction, Short Stories, Literature

247 pages, Paperback

First published August 1, 2002

About the author

Bernlef (previously J. Bernlef) is the pseudonym of Dutch writer, poet, and translator Hendrik Jan Marsman. He occasionally used the nom de plume: Henk Bernlef.

Between 1959 and 2012 Bernlef wrote a large number of novels, stories and poems. Amongst others he received the Constantijn Huygens prijs (1984), the AKO Literatuurprijs (1987) and the PC Hooftprijs (1994). His work is characterized by a sober language and an unflagging fascination with the workings of the human memory. His most famous novel is Hersenschimmen (1984) and describes the process of dementia from the point of view of the sufferer, Maarten Klein. (Source: de Volkskrant 29/10/2012)

Reviews

[Jan · Rating 3 out of 5]

Het is een grote verdienste van Bernlef, dat hij een stijl van vertellen hanteert die heel onnadrukkelijk is èn aansprekend. Daarom rijpt bij de lezer het begrip van de inhoud van elk verhaal en de zeggingskracht ervan pas allengs. Het is alsof de schrijver met ons spreekt, een redenering opbouwt die na enige tijd pas de bedoeling van het geheel zichtbaar maakt. Niet altijd bouwt daarmee tevens spanning op, maar dat hebben de meeste van Bernlefs verhalen niet nodig. Des te mooier is het als zich na verloop van tijd een zwenking aandient die de gedachten van de lezer over een mogelijk slot een andere kant uit stuurt.
De negentien verhalen in deze bundel ‘Verbroken zwijgen’, omvang van 4 tot 40 pagina’s, hebben als regel een op zichzelf staande hoofdpersoon, vaak een eenzame. Dat levert weleens een confrontatie, een ‘afstotingsverschijnsel’ op in zijn sociale omgeving en dat is literair meestal interessant; het omgekeerde doet zich ook voor, als een terminaal zieke hoofdpersoon in nader contact komt met de echtgenote van zijn arts. Vooral het verhaal dat zich afspeelt in een land met een allesbepalend regime, heb ik gewaardeerd. Daar krijgt een schrijver concurrentie van het staatshoofd, bij wie hij eerst ontboden wordt en die later op zeer subtiele maar effectieve wijze zich het onaffe manuscript van het volgende boek van de schrijver toeëigent.
Nog een etiket dat past op alle verhalen, is dat herinneringen centraal staan, het geheugen, dat zich situaties en beelden voor de geest haalt. En gezien de grote omvang van en variëteit in het eerdere werk van Bernlef, kan de auteur zelf ook bogen op een schat aan geboekstaafde herinneringen. Zo doet een van de verhalen denken aan Publiek geheim, een ander aan Hersenschimmen, enz. Dat het geheugen bedrieglijk kan zijn, ervaren diverse personages, bijvoorbeeld de vrouw die rondloopt met het wensbeeld van haar vroegere geliefde die zij terugziet; degene die zij in het heden ziet … je voelt mee met haar mentale schrikreactie, die langzamerhand vorm krijgt.
Bernlef heeft zich met deze bundel geslaagde verhalen opnieuw bewezen (voor zover nodig, gelet op wat hij al geproduceerd en gepresteerd had). JM

[Margriet · Rating 3 out of 5]

Een aantal verhalen (m.n. in de eerste helft van het boek) waren erg sterk, de tweede helft van het boek bevat veel verhalen over dictaturen en oorlogen, waarin iedereen in de gaten wordt gehouden. De tweede helft is nog steeds in de kenmerkende stijl van Bernlef: gedetailleerd en analyserend. Ik vind zijn stijl beter tot zijn recht komen in verhalen over het persoonlijke leven van mensen.

[Bep · Rating 3 out of 5]

Verhalen. Het verhaal 'Verbroken zwijgen' is prachtig.

[Diana Willemsen · Rating 3 out of 5]

Niet uitgelezen… ik ben het boek kwijt 😳

[Angel Serrano · Rating 3 out of 5]

Historias cortas basadas en épocas traumáticas de los diversos países europeos: desde la Yugoslavia deshecha, al final de la guerra civil, la opresión comunista en el Este, la gerontocracia finlandesa, etc.

[Irene · Rating 4 out of 5]

I am usually not a fan of short stories, but these were really good.

[Maria]

Altijd weer een genot om in de subtiele, sterk stillistische en gedegen schrijfstijl van Bernlef te duiken. Leuk om hem al te kennen van hersenschimmen en nu zijn aristieke palette te zien in deze verzameling korte verhalen.