What do you think?
Rate this book
Soldier of Orange
He risked all he had to restore his country's honor. Here is the exciting true story of a rakish young aristocrat who is suddenly transformed by the events of World War II into a daring resistance hero, a major force behind Holland's liberation from Nazi domination.
From breathtaking escapes and daring confrontations with the Germans to suicidal target runs for the RAF and hair-raising brushes with death over land, on sea, and in the air, this is a superb story of adventure, heroism, determination, and ultimate victory.
From breathtaking escapes and daring confrontations with the Germans to suicidal target runs for the RAF and hair-raising brushes with death over land, on sea, and in the air, this is a superb story of adventure, heroism, determination, and ultimate victory.
280 pages, Mass Market Paperback
First published January 1, 1960
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 94 reviews
August 17, 2017
Eindelijk heb ik het boek uit. Wat een kluif vond ik dit om te lezen. Ik vond de schrijfstijl niet altijd even prettig er werden vaak woorden gebruikt die ik niet altijd snapte maar op de een of andere manier wist het verhaal mij vaak ook niet te pakken. Alleen aan het einde vond ik het wat interessanter worden. Misschien scheelt het ook wel dat ik de musical en de film hiervoor al heb gezien waardoor mijn beeld toch wat vertekend is. Voor mij dus niet echt een hoogtepunt qua boek om te lezen.
Did Not Finish
March 13, 2024Normaal vind ik boeken over de 2e WO erg interessant, maar de schrijfstijl van Erik Hazelhoff Roelfzema wist me niet te pakken.
June 11, 2017
Soldaat van Oranje is geschreven door Erik Hazelhoff Roelfzema. Het is uitgegeven door uitgeverij “het Spectrum” in september 2010.
In deze editie staat een voorwoord van prins Bernard.
Soldaat van Oranje gaat over Erik Hazelhoff Roelfzema die zijn persoonlijke belevenissen tijdens de bezetting en ten tijde van de bevrijding beschrijft. Hij vertelt hoe hij als jongeman in 1941 de oversteek naar Engeland waagt, in Londen in allerlei intriges verwikkeld raakt, kennismaakt met de geheime diensten, nachtelijke landingen uitvoert in Scheveningen en als raf-piloot meedoet aan een luchtaanval op Berlijn. Nadat het zuiden van Nederland is bevrijd, werkt hij daar als adjudant van koningin Wilhelmina.
Dit verhaal staat dicht bij de realiteit, omdat het een waargebeurd verhaal is. Erik schrijft over hoe hij de bezetting en de bevrijding heeft ervaren in de tijd van de Tweede Wereldoorlog. Prins Bernard erkent dit, dat doet hij in het voorwoord.
“In veel van wat Erik Hazelhoff Roelfzema beschrijft ben ik zelf betrokken geweest. Hij geeft ons een persoonlijk, menselijk verhaal, maar ook een document dat veel onthult wat tot nu toe onbekend bleef. Menig lezer, vooral nu onder de jongeren, zal zich verbijsterd afvragen: ‘Zou het nu werkelijk zo geweest zijn?’
Door omstandigheden kan ik hier het antwoord op geven: ‘Ik ben erbij geweest, en zo was het.’
- De Prins der Nederlanden.
Erik schetst een beeld van de situaties zoals het er toen aan toeging. Hij is eerlijk en gebruikt zijn eigen belevenissen voor het verhaal.
Hij heeft een schrijfstijl dat ik nog niet gewend ben. Het is een prettige schrijfstijl voor dit soort boeken. Het is feitelijk en het geeft een duidelijk beeld van de situatie weer. Het verhaal is geschreven in de ik-vorm. Hij praat vanuit zichzelf.
“Binnen stonden ze op mij te wachten, de loeders.
Ik duwde de zware voordeur open, het lawaai loeide me tegenmoet. Liefst was ik meteen omgedraaid – te laat, een benige hand greep me bij de strot. Onder triomfantelijke kreten werd ik de donkere gang ingezeuld; het rook er naar bier, zweet en regenjassen. […] Ik zag een rechthoekige ruimte met een hoog plafond en sierlijke ramen. Roodpluchen gordijnen hielden de grijze dag buiten, twee elektrische kronen gaven licht.”
Doordat het verteld wordt in de ik-vorm straalt het verhaal iets persoonlijks uit. Je krijgt het gevoel alsof je er zelf bij bent.
Het boek heeft op mij een grote indruk achtergelaten. Persoonlijk vind ik boeken over de tweede wereldoorlog prachtig en kan ik ze blijven lezen. Ze zijn interessant en vertellen ons gebeurtenissen vanuit de ogen van een personage, die het heeft meegemaakt of van een personage die verzonnen is, maar dat wel gebaseerd is op waargebeurde verhalen van andere mensen.
Door Eriks schrijfstijl en doordat je weet dat het een waargebeurd verhaal is, komt het extra sterk over.
Over de tweede wereldoorlog zijn verscheidene boeken verschenen. Het is daarom ook moeilijk om met een origineel verhaal te komen. Toch is het Erik Hazelhoff Roelfzema gelukt. Hij schreef een prachtig boek, die later ook nog verfilmd is en nu al jaren een hit is onder de musicals in Nederland.
Dit boek onderscheidt zich van de andere oorlogsboeken doordat prins Bernard een voorwoord heeft geschreven en erkent dat Erik dit allemaal heeft meegemaakt.
Ik zou dit boek eenieder aanraden als je van oorlogsboeken houdt. Het verhaal is op een manier geschreven, waardoor je meteen vanaf de eerste pagina in het boek zit en ook wil doorlezen totdat het uit is.
In deze editie staat een voorwoord van prins Bernard.
Soldaat van Oranje gaat over Erik Hazelhoff Roelfzema die zijn persoonlijke belevenissen tijdens de bezetting en ten tijde van de bevrijding beschrijft. Hij vertelt hoe hij als jongeman in 1941 de oversteek naar Engeland waagt, in Londen in allerlei intriges verwikkeld raakt, kennismaakt met de geheime diensten, nachtelijke landingen uitvoert in Scheveningen en als raf-piloot meedoet aan een luchtaanval op Berlijn. Nadat het zuiden van Nederland is bevrijd, werkt hij daar als adjudant van koningin Wilhelmina.
Dit verhaal staat dicht bij de realiteit, omdat het een waargebeurd verhaal is. Erik schrijft over hoe hij de bezetting en de bevrijding heeft ervaren in de tijd van de Tweede Wereldoorlog. Prins Bernard erkent dit, dat doet hij in het voorwoord.
“In veel van wat Erik Hazelhoff Roelfzema beschrijft ben ik zelf betrokken geweest. Hij geeft ons een persoonlijk, menselijk verhaal, maar ook een document dat veel onthult wat tot nu toe onbekend bleef. Menig lezer, vooral nu onder de jongeren, zal zich verbijsterd afvragen: ‘Zou het nu werkelijk zo geweest zijn?’
Door omstandigheden kan ik hier het antwoord op geven: ‘Ik ben erbij geweest, en zo was het.’
- De Prins der Nederlanden.
Erik schetst een beeld van de situaties zoals het er toen aan toeging. Hij is eerlijk en gebruikt zijn eigen belevenissen voor het verhaal.
Hij heeft een schrijfstijl dat ik nog niet gewend ben. Het is een prettige schrijfstijl voor dit soort boeken. Het is feitelijk en het geeft een duidelijk beeld van de situatie weer. Het verhaal is geschreven in de ik-vorm. Hij praat vanuit zichzelf.
“Binnen stonden ze op mij te wachten, de loeders.
Ik duwde de zware voordeur open, het lawaai loeide me tegenmoet. Liefst was ik meteen omgedraaid – te laat, een benige hand greep me bij de strot. Onder triomfantelijke kreten werd ik de donkere gang ingezeuld; het rook er naar bier, zweet en regenjassen. […] Ik zag een rechthoekige ruimte met een hoog plafond en sierlijke ramen. Roodpluchen gordijnen hielden de grijze dag buiten, twee elektrische kronen gaven licht.”
Doordat het verteld wordt in de ik-vorm straalt het verhaal iets persoonlijks uit. Je krijgt het gevoel alsof je er zelf bij bent.
Het boek heeft op mij een grote indruk achtergelaten. Persoonlijk vind ik boeken over de tweede wereldoorlog prachtig en kan ik ze blijven lezen. Ze zijn interessant en vertellen ons gebeurtenissen vanuit de ogen van een personage, die het heeft meegemaakt of van een personage die verzonnen is, maar dat wel gebaseerd is op waargebeurde verhalen van andere mensen.
Door Eriks schrijfstijl en doordat je weet dat het een waargebeurd verhaal is, komt het extra sterk over.
Over de tweede wereldoorlog zijn verscheidene boeken verschenen. Het is daarom ook moeilijk om met een origineel verhaal te komen. Toch is het Erik Hazelhoff Roelfzema gelukt. Hij schreef een prachtig boek, die later ook nog verfilmd is en nu al jaren een hit is onder de musicals in Nederland.
Dit boek onderscheidt zich van de andere oorlogsboeken doordat prins Bernard een voorwoord heeft geschreven en erkent dat Erik dit allemaal heeft meegemaakt.
Ik zou dit boek eenieder aanraden als je van oorlogsboeken houdt. Het verhaal is op een manier geschreven, waardoor je meteen vanaf de eerste pagina in het boek zit en ook wil doorlezen totdat het uit is.
May 21, 2022
Eigenlijk nooit eerder gelezen, terwijl ik toch die musical uit mijn hoofd kende. Het boek is toch wel anders, maar wel indrukwekkend. Soms wat langzaam geschreven, wel heel oprecht en aangrijpend. Voorgelezen door de eerste Erik in de musical.
March 7, 2024
Het blijft toch een bizar verhaal. Afgelopen zomer heb ik de musical EINDELIJK gezien. Daar heb ik ook het boek gekocht en daar ben ik oprecht blij om. Want mijn lekke hoofd weet bijna niets meer van de musical, behalve dat ik soms echt misselijk werd op die draaischijf. Maar nu heb ik echt in alle rust het verhaal kunnen lezen. Een verhaal dat voor veel mensen eerder zal aanvoelen als fictie. Want de gebeurtenissen die beschreven worden, kunnen toch niet echt zijn, zou je denken. Een avontuur dat geweldig is om te lezen, maar je moet er toch niet aan denken het mee te maken.
Read
March 3, 2021Ik heb het boek Sodaat van Oranje gelezen en ik vond dat het niet voldeed aan mijn verwachtingen.
In het begin deed de hoofdpersoon dagen niks en dit vond ik ook niet leuk om te lezen. Ik vond dat het iets leuker werd toen de hoofdpersoon met zijn vrienden ging proberen te ontsnappen, maar op een gegeven moment viel het wel in herhaling dit was omdat hij en zijn vrienden het meerdere keren gingen proberen. En toen ze in Engels kwamen ging de hoofdpersoon in contact proberen te komen met Nederland en dat deed hij door mensen op Nederland te zetten, dit vond ik op een gegeven moment ook een beetje saai worden, omdat hij steeds hetzelfde deed. Ook vond ik dat er niet heel veel spanning in zat en kwam ik moeilijk door het boek heen, dit is dan ook de reden dat ik niet niet zou aanraden. Maar het is wel een goed boek als je meer over de oorlog wilt weten, omdat het gebaseerd is op een echt gebeurd verhaal uit de oorlog.
In het begin deed de hoofdpersoon dagen niks en dit vond ik ook niet leuk om te lezen. Ik vond dat het iets leuker werd toen de hoofdpersoon met zijn vrienden ging proberen te ontsnappen, maar op een gegeven moment viel het wel in herhaling dit was omdat hij en zijn vrienden het meerdere keren gingen proberen. En toen ze in Engels kwamen ging de hoofdpersoon in contact proberen te komen met Nederland en dat deed hij door mensen op Nederland te zetten, dit vond ik op een gegeven moment ook een beetje saai worden, omdat hij steeds hetzelfde deed. Ook vond ik dat er niet heel veel spanning in zat en kwam ik moeilijk door het boek heen, dit is dan ook de reden dat ik niet niet zou aanraden. Maar het is wel een goed boek als je meer over de oorlog wilt weten, omdat het gebaseerd is op een echt gebeurd verhaal uit de oorlog.
July 20, 2026
Van vriendjes bij Minerva tot tweede viool van een tot koningin gemaakte.
Vlotte schrijfstijl, met humor en interessant om te lezen. Bovendien een origineel perspectief op de tweede wereldoorlog.
Vlotte schrijfstijl, met humor en interessant om te lezen. Bovendien een origineel perspectief op de tweede wereldoorlog.
July 8, 2024
Een aantal sterren geven voldoet niet aan de impact die dit boek heeft. Met tranen het epiloog uitgelezen.
September 10, 2025
Kweenie of een aanbeveling van Bernhard nu precies is waarmee je je boek wil beginnen, maar wie ben ik
(review komt er aan, heb wat tijd nodig om wat gedachten uit te werken)
(review komt er aan, heb wat tijd nodig om wat gedachten uit te werken)
Read
March 3, 2021Soldaat van Oranje gaat over een jonge die naar Engeland vlucht tijdens de oorlog, omdat hij het niet eens is met de Duitsers. Het mooie van dit verhaal vind ik dat het waargebeurd is. Dat merk je ook aan de personages. Wanneer Erik eerst bedenk om maar op ze bed te gaan liggen en dan toch iets wil gaan doen. Naast loopt er wel een soort rode draad in het verhaal maar, tegelijkertijd tijd doet die ook steeds weer wat nieuws. Eerst maak die de overtocht dan gaat die agenten helpen. Die half afwisselende verhalen trekt je echt nog meer bij het verhaal. Ook Erik heeft een grote invloed. Omdat hij zo gedreven is om Nederland weer terug te hebben. Dat lees je ook echt goed. Elke keer weer iets anders gaan doen om Nederland te helpen. Dat het verhaal waargebeurd is laat je ook wel meer willen lezen.
Read
March 3, 2021Het was een goed inhoudelijk boek over de tweede Wereldoorlog. In het boek gaat het niet over wat het verzet in Nederlands doet maar juist wat het verzet in Engeland doet. Ik had dit nog nergens anders gelezen. Aan het begin van de oorlog doet Erik nog niks maar als Nederland zich dan heeft over gegeven gaat hij opeens wel wat doen. Hij wil dit niet doen in Nederland maar in Engeland. Ik vond dit mooi omdat de meesten mensen in Nederland blijven. Hij was ook niet van het stil zitten. Namelijk toen zijn werk er op zat bij de geheime dienst ging hij gelijk door met een vlieg opleiding. Dit laat goed zien hoe gedreven hij was om in het verzet te blijven. Toen de oorlog voor bij was ging hij terug naar Nederland. Toen hij in Nederland aan kwam schrok hij van de vele vernieling dit daar waren aan gericht.
March 3, 2021
Soldaat van Oranje is een heel spannend historisch boek wat over studenten van de Leidse Universiteit gaat. Ik ben zelf een paar jaar geleden naar de musical geweest en vond het toen al een erg indrukwekkende musical, daardoor besloot ik ook het boek nu te lezen.
Het verhaal wordt verteld door de hoofdpersoon. De schrijver van het boek: Erik Hazelhof Roelfzema heeft het allemaal persoonlijk meegemaakt en is in het boek de hoofdpersoon. De personen vond ik erg interessant, ook omdat het allemaal echt is gebeurd. Maar daarnaast ook omdat ze zo duidelijk werden beschreven.
Het taalgebruik is wel lastig want ze gebruiken soms nog oude woorden en dat weet je niet direct wat dit betekend, maar als je dan verder leest kan je uit de tekst snappen wat het woord betekend. Verder wordt er wel soms aan de onderkant van het boek met een sterretje aangeven wat het woord betekend. Dit sterretje staat dan ook bij het woord. Dit gelden niet alleen voor woorden, maar ook voor gebeurtenissen. Want zo staat er bijvoorbeeld over hoe 2 Leidse studenten een jaar later het wel lukt om met kajakken de Noordzee overkomen naar Engeland.
Tot slot raad ik dit boek aan om te lezen dit komt omdat er veel spanning inzit, het is een goed verhaal vooral als je geïnteresseerd bent in de Tweede Wereldoorlog raad ik je dit boek zeker aan. Je wordt, ook echt mee genomen in de belevenissen van de hoofdpersoon en zijn vrienden wat het extra leuk maakt.
Het verhaal wordt verteld door de hoofdpersoon. De schrijver van het boek: Erik Hazelhof Roelfzema heeft het allemaal persoonlijk meegemaakt en is in het boek de hoofdpersoon. De personen vond ik erg interessant, ook omdat het allemaal echt is gebeurd. Maar daarnaast ook omdat ze zo duidelijk werden beschreven.
Het taalgebruik is wel lastig want ze gebruiken soms nog oude woorden en dat weet je niet direct wat dit betekend, maar als je dan verder leest kan je uit de tekst snappen wat het woord betekend. Verder wordt er wel soms aan de onderkant van het boek met een sterretje aangeven wat het woord betekend. Dit sterretje staat dan ook bij het woord. Dit gelden niet alleen voor woorden, maar ook voor gebeurtenissen. Want zo staat er bijvoorbeeld over hoe 2 Leidse studenten een jaar later het wel lukt om met kajakken de Noordzee overkomen naar Engeland.
Tot slot raad ik dit boek aan om te lezen dit komt omdat er veel spanning inzit, het is een goed verhaal vooral als je geïnteresseerd bent in de Tweede Wereldoorlog raad ik je dit boek zeker aan. Je wordt, ook echt mee genomen in de belevenissen van de hoofdpersoon en zijn vrienden wat het extra leuk maakt.
March 3, 2021
Je leven verandert in een keer drastisch, omdat je land wordt bezet door de Duitsers, dat land waar je zo trots op bent. Wat moet je dan met je gaan doen, je er tegen verzetten of verder gaan met je leven. Erik Hazelhoff Roelfzema dacht hetzelfde hij wilde zich alleen niet zomaar overgeven. Hij beschrijft in dit boek precies hoe zijn leven verliep tijdens de tweede Wereldoorlog en wat voor gebeurtenissen hij allemaal mee maakte.
Wat ik minder vond aan het boek was dat er best moeilijk taalgebruik werd gebruikt en daarom snapte ik sommige gebeurtenissen minder goed. Naast dit was de opbouw en de verhaallijn wel duidelijk, het was soms wel langdradig, maar daardoor was het duidelijker waar het over ging.
Voor de rest waren de gebeurtenissen in het verhaal ook echt spannend en omdat het zo specifiek beschreven word lijkt het net of je er zelf ook echt bij bent. En daardoor kan je jezelf ook beter verdiepen in de personages.
Dus het taalgebruik was best moeilijk in het boek, maar de opbouw en de verhaallijn van het boek waren erg goed. De gebeurtenissen waren ook spannend en goed beschreven, waardoor het leek alsof je er zelf ook echt bij was. Dit boek is dan ook zeker een aanrader en vooral voor mensen die geïnteresseerd zijn in de Tweede Wereldoorlog.
Wat ik minder vond aan het boek was dat er best moeilijk taalgebruik werd gebruikt en daarom snapte ik sommige gebeurtenissen minder goed. Naast dit was de opbouw en de verhaallijn wel duidelijk, het was soms wel langdradig, maar daardoor was het duidelijker waar het over ging.
Voor de rest waren de gebeurtenissen in het verhaal ook echt spannend en omdat het zo specifiek beschreven word lijkt het net of je er zelf ook echt bij bent. En daardoor kan je jezelf ook beter verdiepen in de personages.
Dus het taalgebruik was best moeilijk in het boek, maar de opbouw en de verhaallijn van het boek waren erg goed. De gebeurtenissen waren ook spannend en goed beschreven, waardoor het leek alsof je er zelf ook echt bij was. Dit boek is dan ook zeker een aanrader en vooral voor mensen die geïnteresseerd zijn in de Tweede Wereldoorlog.
Currently Reading
March 3, 2021Soldaat van oranje
Ik heb het boek soldaat van oranje gelezen. Ik was erg benieuwd naar het boek, omdat ik de musical een tijd geleden had gezien. Ik vond het in het begin lastig om in het verhaal te komen en verder te lezen. Dit kwam door de schrijfstijl. Er werd en moeilijke opbouw en moeilijke woorden gebruikt.
Ik vond het wel een mooi verhaallijn, er werd omschreven wat er allemaal gebeurde tijdens die tijd. Er zijn ook veel gebeurtenissen in het boek terug gekomen. Dit is ook erg leerzaam, omdat je dingen te weten kwam wat je nog niet wist uit de oorlog. Er kwamen veel personages in het boek voor, die werden verteld uit het perspectief van Erik. Je wist dus wat Erik van de personages vond. Ik zou dit boek aanraden als je oorlog boeken erg interessant vindt, dan is het boek makkelijker te lezen.
Ik heb het boek soldaat van oranje gelezen. Ik was erg benieuwd naar het boek, omdat ik de musical een tijd geleden had gezien. Ik vond het in het begin lastig om in het verhaal te komen en verder te lezen. Dit kwam door de schrijfstijl. Er werd en moeilijke opbouw en moeilijke woorden gebruikt.
Ik vond het wel een mooi verhaallijn, er werd omschreven wat er allemaal gebeurde tijdens die tijd. Er zijn ook veel gebeurtenissen in het boek terug gekomen. Dit is ook erg leerzaam, omdat je dingen te weten kwam wat je nog niet wist uit de oorlog. Er kwamen veel personages in het boek voor, die werden verteld uit het perspectief van Erik. Je wist dus wat Erik van de personages vond. Ik zou dit boek aanraden als je oorlog boeken erg interessant vindt, dan is het boek makkelijker te lezen.
November 14, 2025
Sterren: 3 🌟
Pagina’s: 291
In Soldaat van Oranje volgen we Erik Hazelhoff Roelfema in zijn tijd tijdens de tweede wereldoorlog. Op dit boek is de film en de musical gebaseerd, op dit waargebeurde verhaal. Erik zit in Leiden op de universiteit en is lid van de studentenvereniging Minerva. Erik beschrijft in dit boek zijn persoonlijke belevingen tijdens de bezetting en tijdens de bevrijding van Nederland. Hoe hij als jonge student meerdere keren Nederland probeert uit te komen naar Engeland. Hoe hij in ordes komt van de koningin die in Engeland is ondergedoken. Hij raakt verstrikt in de geheime dienst en wordt uiteindelijk raf-piloot die meedoet aan een luchtaanval op Berlijn.
Ik vond dit een heel bijzonder boek om te lezen. Ik had altijd van de musical gehoord, dat is namelijk de langst draaiende musical in Nederland. Laatst met The stars on stage special over Soldaat van Oranje kwam ik erachter dat er een boek van was. Ik was zo nieuwsgierig geworden dat ik wilde weten wat nou eigenlijk het verhaal was dat zo beroemd was geworden. Het was heel mooi om het verhaal over de tweede wereldoorlog een keer vanuit Engeland te lezen die als land zelf niet waren bezet maar wel sterk terugvochten tegen de Duitsers van Hilters derde rijk. Het boek las wel wat feitelijk en daardoor kwam ik er wel wat moeilijker doorheen dan andere boeken. Het las wat meer als non-fictie wat het eigenlijk ook is want het is Erik’s eigen verhaal waarop Prins Bernhard heeft gezegd ‘Ik ben erbij geweest, en zo was het.’ Ik vond het heel gaaf om te lezen hoe Erik maar z’n best deed om een verandering te maken eerst via Minerva, toen de geheime dienst en uiteindelijk als raf-piloot. Hij maakte vrienden en vijanden zag mensen terug en verloor ze. Ik heb een fasinatie voor oorlogsboeken en nu kan ik er weer 1 van m’n lijstje strepen en hij stelde niet teleur.
“Voor het eerst gedurende die lange, verwarrende dag drong het tot mij door. Ik was terug in Nederland. Ik was thuis”
Pagina’s: 291
In Soldaat van Oranje volgen we Erik Hazelhoff Roelfema in zijn tijd tijdens de tweede wereldoorlog. Op dit boek is de film en de musical gebaseerd, op dit waargebeurde verhaal. Erik zit in Leiden op de universiteit en is lid van de studentenvereniging Minerva. Erik beschrijft in dit boek zijn persoonlijke belevingen tijdens de bezetting en tijdens de bevrijding van Nederland. Hoe hij als jonge student meerdere keren Nederland probeert uit te komen naar Engeland. Hoe hij in ordes komt van de koningin die in Engeland is ondergedoken. Hij raakt verstrikt in de geheime dienst en wordt uiteindelijk raf-piloot die meedoet aan een luchtaanval op Berlijn.
Ik vond dit een heel bijzonder boek om te lezen. Ik had altijd van de musical gehoord, dat is namelijk de langst draaiende musical in Nederland. Laatst met The stars on stage special over Soldaat van Oranje kwam ik erachter dat er een boek van was. Ik was zo nieuwsgierig geworden dat ik wilde weten wat nou eigenlijk het verhaal was dat zo beroemd was geworden. Het was heel mooi om het verhaal over de tweede wereldoorlog een keer vanuit Engeland te lezen die als land zelf niet waren bezet maar wel sterk terugvochten tegen de Duitsers van Hilters derde rijk. Het boek las wel wat feitelijk en daardoor kwam ik er wel wat moeilijker doorheen dan andere boeken. Het las wat meer als non-fictie wat het eigenlijk ook is want het is Erik’s eigen verhaal waarop Prins Bernhard heeft gezegd ‘Ik ben erbij geweest, en zo was het.’ Ik vond het heel gaaf om te lezen hoe Erik maar z’n best deed om een verandering te maken eerst via Minerva, toen de geheime dienst en uiteindelijk als raf-piloot. Hij maakte vrienden en vijanden zag mensen terug en verloor ze. Ik heb een fasinatie voor oorlogsboeken en nu kan ik er weer 1 van m’n lijstje strepen en hij stelde niet teleur.
“Voor het eerst gedurende die lange, verwarrende dag drong het tot mij door. Ik was terug in Nederland. Ik was thuis”
July 18, 2022
4,5 sterren- Nederlandse paperback
Na de film en de musical eindelijk het boek gelezen. Het is duidelijk dat in de film en musical de originele verhaallijnen uit het boek creatief zijn samengevoegd, zodat er met een beperkt aantal karakters gewerkt kon worden.
Ook zijn er in de film- en musicalversie beduidend meer vleugen romantiek aan het verhaal toegevoegd. Zo schrijft EHR wel over contacten met diverse vrouwen, maar is er van romantiek weinig sprake. Toch is het boek verre van saai. Het is zeer vlot geschreven en leest weg als een spannend jongensboek.
De kritiek van de schrijver op de rol van de Nederlandse regering in ballingschap is zeer bijtend en, als je hem mag geloven, ook niet meer dan terecht. Het is echter goed te realiseren dat het de ervaringen betreft van de schrijver en dat deze vanuit zijn visie zijn opgeschreven. Zijn bevindingen prikkelen behoorlijk en maken de lezer nieuwsgierig naar meer objectieve geschiedschrijving over deze periode.
Ook de verhaallijnen die niet uitvoerig in de film of de musical aan bod komen, zijn interessant om te lezen. Zo gaat de schrijver dieper in op zijn ervaringen als vlieger en gaat het verhaal nog even verder na de terugkeer van Wilhelmina in NL, daar waar de film en de musical stoppen.
Wat opvalt is dat de bravoure van de schrijver, naar gelang het verhaal vordert, toeneemt en dat het geheel daardoor wel een beetje pochend overkomt. Maar ja, als het waarheid is, hoe kan ik, een kind van 1965, daar een mening over hebben?
Al met al is het boek goed te lezen voor zowel liefhebbers van romans, als voor de liefhebbers van WO2 non-fictie. Ook voor de beginnende oorlogsverhalenlezers is het boek zeer toegankelijk.
Gewoon lezen dus, want dit verhaal mag mijns inziens niet ontbreken in uw kennis over de oorlog en de verhalen hierover.
Na de film en de musical eindelijk het boek gelezen. Het is duidelijk dat in de film en musical de originele verhaallijnen uit het boek creatief zijn samengevoegd, zodat er met een beperkt aantal karakters gewerkt kon worden.
Ook zijn er in de film- en musicalversie beduidend meer vleugen romantiek aan het verhaal toegevoegd. Zo schrijft EHR wel over contacten met diverse vrouwen, maar is er van romantiek weinig sprake. Toch is het boek verre van saai. Het is zeer vlot geschreven en leest weg als een spannend jongensboek.
De kritiek van de schrijver op de rol van de Nederlandse regering in ballingschap is zeer bijtend en, als je hem mag geloven, ook niet meer dan terecht. Het is echter goed te realiseren dat het de ervaringen betreft van de schrijver en dat deze vanuit zijn visie zijn opgeschreven. Zijn bevindingen prikkelen behoorlijk en maken de lezer nieuwsgierig naar meer objectieve geschiedschrijving over deze periode.
Ook de verhaallijnen die niet uitvoerig in de film of de musical aan bod komen, zijn interessant om te lezen. Zo gaat de schrijver dieper in op zijn ervaringen als vlieger en gaat het verhaal nog even verder na de terugkeer van Wilhelmina in NL, daar waar de film en de musical stoppen.
Wat opvalt is dat de bravoure van de schrijver, naar gelang het verhaal vordert, toeneemt en dat het geheel daardoor wel een beetje pochend overkomt. Maar ja, als het waarheid is, hoe kan ik, een kind van 1965, daar een mening over hebben?
Al met al is het boek goed te lezen voor zowel liefhebbers van romans, als voor de liefhebbers van WO2 non-fictie. Ook voor de beginnende oorlogsverhalenlezers is het boek zeer toegankelijk.
Gewoon lezen dus, want dit verhaal mag mijns inziens niet ontbreken in uw kennis over de oorlog en de verhalen hierover.
February 19, 2017
I have wanted to read this book ever since I saw the musical. It just wasn't high on my list because it's a Dutch book and I prefer to read books in English. But seeing as I had to read some Dutch books for school, I went for it.
It's unbelievable what he has gone through during the war and after. How he could have died so many times but still kept going after every mistake or failed attempted. How after years he began to see the bigger picture. How he wasn't fighting just for our country any more. The war is a part of our history and I would recommend reading about it,especially personal stories. This is a well written and personal story and I highly recommend it.
It's unbelievable what he has gone through during the war and after. How he could have died so many times but still kept going after every mistake or failed attempted. How after years he began to see the bigger picture. How he wasn't fighting just for our country any more. The war is a part of our history and I would recommend reading about it,especially personal stories. This is a well written and personal story and I highly recommend it.
May 14, 2016
3,5 ster
Aan de ene kant is dit natuurlijk een super interessant boek. Daarnaast heeft Hazelhoff Roelfzema een bijzonder schrijfstijl waar soms bijzondere omschrijvingen in staan. Anderzijds is het een langdradig boek waar je je soms best een beetje doorheen moet worstelen.
Een volledige recensie volgt binnenkort op www.thebookdiaries.nl.
Aan de ene kant is dit natuurlijk een super interessant boek. Daarnaast heeft Hazelhoff Roelfzema een bijzonder schrijfstijl waar soms bijzondere omschrijvingen in staan. Anderzijds is het een langdradig boek waar je je soms best een beetje doorheen moet worstelen.
Een volledige recensie volgt binnenkort op www.thebookdiaries.nl.
April 2, 2025
Dit was zo moeilijk om doorheen te komen. Het perspectief is interessant maar de schrijfstijl is erg lastig. En ondanks dat er in staat dat je echt moet geloven dat het op deze manier is gegaan doet de eigendunk van de verteller dat toch in twijfel trekken op bepaalde punten.
June 5, 2025
Mooi waargebeurd verhaal. Ik was erg benieuwd naar het volledige verhaal na het zien van de musical. Het boek is mooi geschreven, soms worden de tijdsperioden een beetje door elkaar verteld. Maar verder goed geschreven, het blijft waargebeurd dus bepaalde stukjes waren wat saaier maat er zat zeker ook genoeg spanning in. Om te beseffen dat het allemaal echt waar is is heel gek, sws hoe alles is gelopen maar ook de angst om gepakt te worden of dat er dingen mis gaan. Mooi dat dit verhaal er is en verteld kan worden.
March 14, 2023
Het verhaal is indrukwekkend en heldhaftig en met mijn lagere review bedoel ik zeker niet dat dit een slecht verhaal is of dat de beschreven daden minder waardevol zijn.
Echter schetst het boek een eenduidig beeld van de oorlog; het is zeer zwart-wit.
Als ik dit boek niet als audioboek had geluisterd tijdens een enorm lange treinrit had ik het waarschijnlijk nooit uitgekregen.
Echter schetst het boek een eenduidig beeld van de oorlog; het is zeer zwart-wit.
Als ik dit boek niet als audioboek had geluisterd tijdens een enorm lange treinrit had ik het waarschijnlijk nooit uitgekregen.
July 18, 2025
Super interessant boek! Het heeft me meerdere malen een brok in mijn keel bezorgd. Ook staat er een mooi epiloog in over de vrijheid. Wel vond ik het taalgebruik soms iets te moeilijk over verschillende militaire zaken.
April 8, 2023
*3.5 sterren
Een ontzettend speciaal boek met een ontzettend persoonlijke blik op de oorlog.
Een ontzettend speciaal boek met een ontzettend persoonlijke blik op de oorlog.
Read
March 3, 2021Was het spannend?
Het boek draaide vooral om Erik Hazelhoff Roelfzema hij is de zogenaamde soldaat van oranje. Er is niet veel over het personage zelf verteld. Ik vind dat zelf best jammer dat hijzelf niet is omschreven. Verder waren ook andere belangrijke personages zoals: Peter Tazelaar en Koningin Wilhelmina. De karakters van de personages waren wel terug te lezen in het boek. Zo had Erick veel humor en was hij best aardig.
Het boek speelde af rond de 2e wereld oorlog dus rond de tijd 1940-1945. Er waren een paar gebeurtenissen in dit boek die ik echt spannend of gaaf vond. Ik vond het bijvoorbeeld best spannend toen hij mee ging met de RAF bombarderen in Berlijn. Of ik vond het een gaaf moment dat hij de onderscheiding kreeg van de koningin.
Dit boek is geschreven door Erik Hazelhoff Roelfzema, hij heeft deze gebeurtenissen echt meegemaakt. Dat geeft dit boek ook een leuke draai aan dit boek. Natuurlijk is het niet precies gegaan zoals het is beschreven in dit boek. Maar sommige citaten zijn wel echt gezegd door personages.
Ik vond het een leuk en spannend boek. Ik wist al veel van gebeurtenissen in de 2e wereld oorlog. Dit boek heeft mij een perspectief gegeven over wat Erick heeft meegemaakt in de 2e wereld oorlog. Als je houd van boeken waarin veel spanning in voorkomt is dit boek zeker een aanrader.
Het boek draaide vooral om Erik Hazelhoff Roelfzema hij is de zogenaamde soldaat van oranje. Er is niet veel over het personage zelf verteld. Ik vind dat zelf best jammer dat hijzelf niet is omschreven. Verder waren ook andere belangrijke personages zoals: Peter Tazelaar en Koningin Wilhelmina. De karakters van de personages waren wel terug te lezen in het boek. Zo had Erick veel humor en was hij best aardig.
Het boek speelde af rond de 2e wereld oorlog dus rond de tijd 1940-1945. Er waren een paar gebeurtenissen in dit boek die ik echt spannend of gaaf vond. Ik vond het bijvoorbeeld best spannend toen hij mee ging met de RAF bombarderen in Berlijn. Of ik vond het een gaaf moment dat hij de onderscheiding kreeg van de koningin.
Dit boek is geschreven door Erik Hazelhoff Roelfzema, hij heeft deze gebeurtenissen echt meegemaakt. Dat geeft dit boek ook een leuke draai aan dit boek. Natuurlijk is het niet precies gegaan zoals het is beschreven in dit boek. Maar sommige citaten zijn wel echt gezegd door personages.
Ik vond het een leuk en spannend boek. Ik wist al veel van gebeurtenissen in de 2e wereld oorlog. Dit boek heeft mij een perspectief gegeven over wat Erick heeft meegemaakt in de 2e wereld oorlog. Als je houd van boeken waarin veel spanning in voorkomt is dit boek zeker een aanrader.
March 3, 2021
Ik vond dit een leuk boek. Ik vond hem soms zelfs zo leuk dat ik niet kon slapen, omdat ik verder wilde lezen. Er was ook een musical van het boek gemaakt. Maar daar ben ik helaas niet heen gegaan, omdat het me in het begin niet leuk leek, maar nu ik het boek heb gelezen heb ik er spijt van dat ik niet ben gegaan.
Het boek gaat namelijk over de schrijver, Erik Hazelhoff Roelfzema, zelf. Hij was bezig met zijn studie in Delft in 1940 in toen de Duitsers Nederland binnenvielen. Hij vluchtte naar Engeland in 1941, waar hij geheime diensten ontmoette. Hij hielp het Engelse leger bij de nachtelijke landingen in Scheveningen. Hij was ook RAF-piloot bij de bombardementen op Berlijn. RAF staat voor Royal Air Force.
Ik kan dit boek zeker aanraden voor mensen die van oorlogs boeken houden. Ook voor de mensen die van spanning houden, kan ik alleen maar zeggen: Lees Soldaat van Oranje.
Het boek gaat namelijk over de schrijver, Erik Hazelhoff Roelfzema, zelf. Hij was bezig met zijn studie in Delft in 1940 in toen de Duitsers Nederland binnenvielen. Hij vluchtte naar Engeland in 1941, waar hij geheime diensten ontmoette. Hij hielp het Engelse leger bij de nachtelijke landingen in Scheveningen. Hij was ook RAF-piloot bij de bombardementen op Berlijn. RAF staat voor Royal Air Force.
Ik kan dit boek zeker aanraden voor mensen die van oorlogs boeken houden. Ook voor de mensen die van spanning houden, kan ik alleen maar zeggen: Lees Soldaat van Oranje.
July 6, 2026
Ik heb Soldaat van Oranje uit gelezen. Als ik naar een aantal van de reviews hier kijk wordt er flink afgegeven op de schrijfstijl. Zelf vond ik de schrijfstijl juist prima. Recht voor zijn raap. Soms wat grof. Vooral rauw. En dat, vond ik, kwam het verhaal ten goede.
Erik Hazelhoff Roelfzema was student in Leiden toen de oorlog begon. En hij laat zien hoe ver volhardendheid je kan schoppen. Ja, in het begin gaat het leven nog even door. Maar uiteindelijk weet Erik de bezetting te ontsnappen en vanuit Londen het project Contact Holland te starten.
En het sterkste punt van Erik? Volhardendheid.
Zonder de volharding om na elke gefaalde poging een nieuwe te wagen, zou het niet gelukt zijn, dit geldt voor zowel de ontsnapping als de nachtelijke tochten om spionnen en apparatuur in Nederland te krijgen. Dit is wat voor mij het verschil maakt tussen een fictieve held als Captain America of een echte. Een fictieve held heeft superkrachten en komt misschien één of twee tegenslagen tegen. Een echte held komt er misschien wel twintig tegenslagen tegen, en de enige superkracht zit hem in volhouden. Doorgaan. Blijven proberen.
Tot uiteindelijk de netten zich sluiten in Londen en hij door het politieke gedoe toch uiteindelijk de handdoek in de ring gooit.
Maar, ook dan geeft hij zich niet gewonnen. En het derde deel van het verhaal richt zich dan ook op vliegen. Ja, Erik gaat vanuit de lucht verder de strijd aan tegen de moffen.
Leuk vond ik dat Erik iemand is die liever lui is dan moe. Hij gaat graag de strijd aan, maar doet liever niet meer dan noodzakelijk is, en vindt het ook niet erg om te sjoemelen. Zo start hij letterlijk een sekte om onder ochtendgym uit te komen (lol) en sjoemelt hij met de oogtest. Hier kon ik toch hartelijk om lachen. Maar ondanks dat, heeft hij heldhaftig zijn leven keer op keer gewaagd.
En daarin merk je misschien wel de grootste omslag. Een uitschakeling aan emoties. Waar hij in het begin nog zich zorgen maakte om het lot van mensen en het juist het onrecht is wat hem in het verzet heeft gedreven, vecht hij nu vooral om de vijand te verslaan. Anderen die sterven in hun Mosquitoes? Sja, je overleeft of je sterft, het doet hem niks meer. Het meest kenmerkend is wel wanneer hij bij koningin Wilhelmina komt en hij niks ermee lijkt te kunnen dat zij helemaal van slag is omdat in Nederland de hongerwinter is uitgebroken en haar het nieuws ter ore is gekomen dat mensen in de straten dood neervallen. Hij aanschouwt haar terwijl de tranen vloeien, maar voor hem voelt het ver weg.
Ook wanneer het einde van de oorlog dan eindelijk daar is en hij als adjudant aan de zijde van de koningin terug keert, beschrijft hij goed hoe hij het land in puin aan treft, de mensen mager, maar ook hoe hij zich een buitenstaander voelt. Het weerzien met zijn ouders? Ze zijn vreemden voor elkaar.
Dat is het schrijnende aan oorlog. Zij die keihard vechten voor vrijheid, moeten minimaal een stukje van hunzelf op geven, zo niet hun leven.
En toch... Toch ben ik mensen als Erik tot in het diepst van mijn hart dankbaar. Ik ben in vrijheid geboren. Maar in tegenstelling tot zovelen, ben ik mij er scherp van bewust dat hier een flinke strijd voor is geleverd. Dat mijn vrijheid niet vanzelfsprekend is. Voor hetzelfde geld had Hitler de oorlog gewonnen, en was ik geboren in het Derde Rijk, had ik geen vrijheid van meningsuiting, was ik misschien wel gedood omdat ik niet blond genoeg ben met mijn donkerblonde kop.
Ik ben vrij. En dit boek heeft mij een rakend beeld gegeven van de prijs voor mijn vrijheid. Mensen die hun leven op hebben moeten offeren, mensen die hun menselijkheid hebben moeten opofferen. Een zware prijs. Waarvoor ik op 4 mei om 20:00 uur nog altijd 2 minuten stil ben.
Erik Hazelhoff Roelfzema was student in Leiden toen de oorlog begon. En hij laat zien hoe ver volhardendheid je kan schoppen. Ja, in het begin gaat het leven nog even door. Maar uiteindelijk weet Erik de bezetting te ontsnappen en vanuit Londen het project Contact Holland te starten.
En het sterkste punt van Erik? Volhardendheid.
Zonder de volharding om na elke gefaalde poging een nieuwe te wagen, zou het niet gelukt zijn, dit geldt voor zowel de ontsnapping als de nachtelijke tochten om spionnen en apparatuur in Nederland te krijgen. Dit is wat voor mij het verschil maakt tussen een fictieve held als Captain America of een echte. Een fictieve held heeft superkrachten en komt misschien één of twee tegenslagen tegen. Een echte held komt er misschien wel twintig tegenslagen tegen, en de enige superkracht zit hem in volhouden. Doorgaan. Blijven proberen.
Tot uiteindelijk de netten zich sluiten in Londen en hij door het politieke gedoe toch uiteindelijk de handdoek in de ring gooit.
Maar, ook dan geeft hij zich niet gewonnen. En het derde deel van het verhaal richt zich dan ook op vliegen. Ja, Erik gaat vanuit de lucht verder de strijd aan tegen de moffen.
Leuk vond ik dat Erik iemand is die liever lui is dan moe. Hij gaat graag de strijd aan, maar doet liever niet meer dan noodzakelijk is, en vindt het ook niet erg om te sjoemelen. Zo start hij letterlijk een sekte om onder ochtendgym uit te komen (lol) en sjoemelt hij met de oogtest. Hier kon ik toch hartelijk om lachen. Maar ondanks dat, heeft hij heldhaftig zijn leven keer op keer gewaagd.
En daarin merk je misschien wel de grootste omslag. Een uitschakeling aan emoties. Waar hij in het begin nog zich zorgen maakte om het lot van mensen en het juist het onrecht is wat hem in het verzet heeft gedreven, vecht hij nu vooral om de vijand te verslaan. Anderen die sterven in hun Mosquitoes? Sja, je overleeft of je sterft, het doet hem niks meer. Het meest kenmerkend is wel wanneer hij bij koningin Wilhelmina komt en hij niks ermee lijkt te kunnen dat zij helemaal van slag is omdat in Nederland de hongerwinter is uitgebroken en haar het nieuws ter ore is gekomen dat mensen in de straten dood neervallen. Hij aanschouwt haar terwijl de tranen vloeien, maar voor hem voelt het ver weg.
Ook wanneer het einde van de oorlog dan eindelijk daar is en hij als adjudant aan de zijde van de koningin terug keert, beschrijft hij goed hoe hij het land in puin aan treft, de mensen mager, maar ook hoe hij zich een buitenstaander voelt. Het weerzien met zijn ouders? Ze zijn vreemden voor elkaar.
Dat is het schrijnende aan oorlog. Zij die keihard vechten voor vrijheid, moeten minimaal een stukje van hunzelf op geven, zo niet hun leven.
En toch... Toch ben ik mensen als Erik tot in het diepst van mijn hart dankbaar. Ik ben in vrijheid geboren. Maar in tegenstelling tot zovelen, ben ik mij er scherp van bewust dat hier een flinke strijd voor is geleverd. Dat mijn vrijheid niet vanzelfsprekend is. Voor hetzelfde geld had Hitler de oorlog gewonnen, en was ik geboren in het Derde Rijk, had ik geen vrijheid van meningsuiting, was ik misschien wel gedood omdat ik niet blond genoeg ben met mijn donkerblonde kop.
Ik ben vrij. En dit boek heeft mij een rakend beeld gegeven van de prijs voor mijn vrijheid. Mensen die hun leven op hebben moeten offeren, mensen die hun menselijkheid hebben moeten opofferen. Een zware prijs. Waarvoor ik op 4 mei om 20:00 uur nog altijd 2 minuten stil ben.
March 3, 2021
Soldaat van Oranje is een boek heel erg mooi boek over de Tweede Wereldoorlog geschreven door Erik Hazelhoff Roelfzema. Het boek laat heel erg duidelijk zien hoe de oorlog verliep vanuit zijn perspectief. Dat het een autobiografie is maakt voor mij het verhaal nog pakkender, want alles wat je leest is ook echt gebeurt.
Het verhaal gaat over Erik Hazelhoff Roelfzema die in 1940 in delft studeerde, toen de duitser binnen vielen. in 1941 vluchte hij naar Engeland waar hij in aanraking kwam met geheime diensten, hij ging in het verzet en hij hielp het Engelse leger bij de nachtelijke landingen in Scheveningen. ook was hij Royale Air Force piloot bij de bombardementen op Berlijn.
Kort samengevat het is een spannend verhaal over de Tweede Wereld oorlog die ik iedereen wel kan aanraden, over het algemeen vind ik lezen vrij saai maar door het spannende verhaal wou ik telkens wel weer verder lezen. Het enige minpunt van het boek naar mijn mening is dat het boek vrij lang is.
Het verhaal gaat over Erik Hazelhoff Roelfzema die in 1940 in delft studeerde, toen de duitser binnen vielen. in 1941 vluchte hij naar Engeland waar hij in aanraking kwam met geheime diensten, hij ging in het verzet en hij hielp het Engelse leger bij de nachtelijke landingen in Scheveningen. ook was hij Royale Air Force piloot bij de bombardementen op Berlijn.
Kort samengevat het is een spannend verhaal over de Tweede Wereld oorlog die ik iedereen wel kan aanraden, over het algemeen vind ik lezen vrij saai maar door het spannende verhaal wou ik telkens wel weer verder lezen. Het enige minpunt van het boek naar mijn mening is dat het boek vrij lang is.
September 10, 2017
Interessant boek, ook al kende ik de film al veel eerder. Mooi verslag uit de eerste hand van een Engelandvaarder die later ook nog voor de RAF vliegt. Het mooiste vond ik de kameraadschap en de laatste hoofdstukken, waarin hij een zekere mate van ontgoocheling en afstand bemerkt en beschrijft tussen de helden uit Engeland, het zojuist bevrijdde volk, de leden van het ondergrondse verzet, en een koningin die zo 'gewoon' mogelijk probeert te doen terwijl iedereen juist wat decorum verwacht. Voorts wil ik gezegd hebben dat het nu toch echt hoog tijd wordt om het Middeleeuwse instituut koningshuis af te schaffen.
July 15, 2026
Twintig jaar heb ik de mogelijkheid gehad om naar de musical te gaan en dat heb ik niet gedaan, dus heb ik nu uiteindelijk maar het boek gelezen.
Het is soms wel wat uitvoerig, maar ook interessant. Je leert veel over de Engelandvaarders. Of het allemaal waarheidsgetrouw is of niet, vond ik eigenlijk niet zo belangrijk. De opdracht aan prins Bernhard aan het begin is, met wat later over hem naar buiten is gekomen, misschien niet ideaal.
Het is soms wel wat uitvoerig, maar ook interessant. Je leert veel over de Engelandvaarders. Of het allemaal waarheidsgetrouw is of niet, vond ik eigenlijk niet zo belangrijk. De opdracht aan prins Bernhard aan het begin is, met wat later over hem naar buiten is gekomen, misschien niet ideaal.
July 22, 2017
Vergeet film en musical, dit is een echt relaas over de eerste engelandvaarders en het opzetten van contact holland. Een prachtige inkijk in hoe dat ging tijdens de oorlog. En bevreemdend om 3/4 generaties na de oorlog te lezen over de gruwelijkheden die mensen elkaar aandeden, mensen uit landen waar we nu mee samenwerken en waarheen we op vakantie gaan.
Displaying 1 - 30 of 94 reviews