ماه یخ‌زده

by Peter Stamm, مریم مؤیدپور (Translator)

شکست در زندگی روزمره رنج زیادی به همراه ندارد اما تداومش آدم‌ها را مستاصل می‌کند. استیصال حال طبیعی انسان‌های امروز است و پتر اشتام، استاد نوشتن داستان این آدم‌هاست. داستان انسان‌هایی که به گذشته فکر می‌کنند و به فرصت‌های از دست داده، مثل: دخترکی تنها در جنگل، کشیشی سرخورده که به پرندگان غذا می‌دهد و…

پتر اشتام در سال ۱۹۶۳ متولد شده و در رشته‌های ادبیات انگلیسی و روان‌شناسی تحصیل کرده است. او قبل از ۱۹۹۰ که به عنوان نویسنده و روزنامه‌نگار مشغول به کار شد شغل‌های متفاوتی نیز تجربه کرد. اولین رمانش اگنس بود که به زبان فارسی هم ترجمه شده است. اشتام و خانواده‌اش در وینترتور سوئیس زندگی می‌کنند. کتاب ماه یخ‌زده در سال ۲۰۱۱ نامزد جایزه ادبی لایپزیک آلمان و جایزه ادبی سوئیس شده است.

Genres: German Literature, Contemporary, Fiction, Short Stories

172 pages, Paperback

First published January 1, 2011

About the author

Peter Stamm grew up in Weinfelden in the canton of Thurgau the son of an accountant. After completing primary and secondary school he spent three years as an apprentice accountant and then 5 as an accountant. He then chose to go back to school at the University of Zurich taking courses in a variety of fields including English studies, Business informatics, Psychology, and Psychopathology. During this time he also worked as an intern at a psychiatric clinic. After living for a time in New York, Paris, and Scandinavia he settled down in 1990 as a writer and freelance journalist in Zurich. He wrote articles for, among others, the Neue Zürcher Zeitung, the Tages-Anzeiger, Die Weltwoche, and the satirical newspaper Nebelspalter. Since 1997 he has belonged to the editorial staff of the quarterly literary magazine "Entwürfe für Literatur." He lives in Winterthur.

Reviews

[Alialiarya · Rating 4 out of 5]

انسان بی‌چاره است. هیچ راهی برای فرارفتن از ملال زندگی‌اش ندارد و اگر مانند داستان اول زنی را کشف کند که رنگی به زندگی‌اش بخشد نهایتا معلوم می‌شود خیالی بیش نبوده. تنها لحظه‌ی مثبت در میان داستان‌ها زمانی‌است که یک کشیش بعد از دیدن تنها بودنش در کلیسا خندان با چند نان بیرون می‌‌آید. مردم اطرافش واکنش بدی نشان می‌دهند. او نان را به سمت آسمان می‌گیرد و پرندگان به سراغش می‌آیند. پرندگان و نه انسان‌های هم‌زبان او. داستان‌های کتاب افراد متفاوتی را نشان می‌ٔدهند اما تمامی آن‌ها در تنهایی و ناتوانی مشترکند

در کوتاه‌ترین داستان کتاب مردی ساده غمگین و بی‌جان دو زن را می‌بیند که از او می‌خواهند سوژه‌ی عکسش شوند. زن عکاس بی‌حال است. دوربین را جلوی صورتش می‌گیرد و بدون صحبت عکس می‌گیرد. مرد می‌گوید لبخند بزنم؟ و زن می‌گوید نیازی نیست. همین جوری خوبه. این داستان نشان‌ٔدهنده‌‌ی سبک روایی داستان‌هاست. نویسنده سعی ندارد حال خود و جهان را خوش نشان دهد و به لحظات ساده و واقعی انسان‌ها می‌نگرد و آن‌ها را بدون فیگور بازنمایی می‌کند. یک برش از یک زندگی واقعی. نیازی به خنده نیست. آیا یک مرد با سیگاری در دست خود یک مسیله‌ی مهم نیست؟ آیا ادبیات نیازی به قهرمان و گره‌های داستانی دارد؟

میان ماتم و عدم، عدم را برمی‌گزینم. این جمله‌ی پایانی رمان درخشان فاکنر نخل‌های وحشی‌است. حالا که تمامی داستان‌های کتاب ماتم انسان در جهان را مجددا یاد‌آوری می‌کند به یاد این سوال مهم افتادم. سوالی که تمام نوجوانی‌ام به آن فکر می‌کردم. و بارها بعد از دیدن یک فیلم خواندن یک شعر راه رفتن غذاخوردن دیدن یک نقاشی ... نظرم تغییر می‌کرد. انتخاب میان ماتم و عدم گاها برایم بسیار ساده و گاها بسیار سخت بود. حال فکر می‌کنم عدم را ترجیح می‌دهم. اما فردا را نمی‌دانم. این سوال از سوالاتی‌است که هر انسانی باید به آن بیندیشد. حالا که فکر می‌کنم دوست دارم در ملال داستان‌های کتاب بمانم تا در عدم باشم.

...نه حالا که فکر می‌ک

[Inna · Rating 4 out of 5]

Збірка коротких оповідань. Хочеться сказати кілька слів про деякі.
Чомусь найбільше запам’яталося саме перше оповідання. Не завдяки силі наративу, а через порядковий номер. Містичне. Задало тон усій збірці.
Емоційно найсильнішим мені видалося «Таїнство причастя» про священника (ох, уж цей новий правопис! А я пишалася тим, що знала, що це слово має писатися з однією «н»😏) та громаду, що його не приймає.
«Крижаний місяць» - вахтер і його намір мати готель в Канаді. Для мене це була історія про те, як ми відкладаємо своє життя та втілення власних мрій. Водночас, передивляючись засідання Клубу бібліофагів, присвячене обговоренню цієї збірки, дізналася, що для Оксани Стефанівни ці історія про неможливість виїхати, неможливість покинути рідну землю. Подивилася на історію геть з іншого боку.

[Юра Мельник · Rating 4 out of 5]

Достобіса проникливо він пише. Оповідання про дівчину в лісі і про примару із повістей Горького мені не сподобались, чоловік з валізою був зовсім далеко від того що я розумію в людмьких почуттях, але решта мене дуже вразили.

До речі примара із повістей Горького нагадала мені повість Володимира Орлова (тієї що видана ВСЛ)

[Talieh · Rating 5 out of 5]

بعد از این که نویسنده ی این مجموعه داستان رو در هفته ی ادبیات آلمانی از نزدیک ملاقات کردم و رفتارش علاوه بر حرفاش و عقایدش به نظرم جالب اومد، تصمیم گرفتم کتابش رو هم بخرم:

داستان "در جنگل":
یکی از بی نقص ترین داستان کوتاه هایی که به عمرم خوندم. امتیاز من به این داستان پنج از پنجه و با این که بقیه ی داستان های این مجموعه رو هنوز نخوندم دوست دارم به خاطر همین یک داستان به کل مجموعه پنج از پنج بدم...

قبل از این که در مورد خود داستان چیزی بگم، به نظرم منشا داستان و اتفاقی که برای نویسنده ی واقعی بعد از نوشتن این داستان افتاده هم به اندازه خود داستان جالبه: پتر اشتام، نویسنده ی این داستان، به خاطر خبر کوتاهی که یک روز توی یه روزنامه درباره ی یه دختر برزیلی که چند سال از زندگیش رو تو جنگل گذرونده، میخونه، به شدت به سرگذشت اون دختر علاقمند میشه و سعی میکنه از رو آدرس های موجود توی روزنامه یا با کمک مسئولین و یا هر کسی که دستش میرسه، با اون دختر ارتباط برقرار کنه. با این حال موفق نمیشه و در نهایت این داستان رو درباره ش می نویسه. اما بخش جالب این ماجرا اینجاست که بعد از چاپ شدن این داستان، همون دختر بعد از مدتی با پتر اشتام تماس برقرار میکنه و میگه بسیار متعجبه که یه نفر تونسته داستان زندگی اون رو بدون این که ازش خبر داشته باشه با این جزییات نقل کنه....

و اما در مورد خود داستان:
از اونجایی که نویسنده روانشناسه، میشه گفت در واقع این داستان، داستان کسیه که از بیماری مسخ شخصیت رنج می بره. تمام نشونه های این بیماری به زیبایی در سرتاسر بخش های داستان به چشم میان. در عین حال نویسنده با این بیماری مثل یک بیماری برخورد نمیکنه. به طوری که انگار بقیه ی آدم هایی که اینطور نیستن مشکل دارن. این باعث میشه خواننده بتونه به خوبی با شخصیت اول داستان ارتباط برقرار کنه...

از طرفی وقتی پتر اشتام داشت در مورد این داستان صحبت می کرد، گفت که نوشتن اون رو تا موقعی که یه شروع مناسب به ذهنش برسه به تعویق انداخته و این تعویق ده سال طول کشیده. تا این که بالاخره یه شروع مناسب به ذهنش رسیده، شروعی به این شکل: "شکارچی باید صبح خیلی زود بیاید. همیشه وقتی آنیا بیدار می شود آنجاست."... نقش شکارچی، تو دنیای بی نهایت منزوی آنیا، نقش یک چشمه. نقش دیده شدنه. نشونه ای از این که آنیا هنوز زنده ست و وجود داره، هنوز نفس می کشه و نمرده. شکارچی باعث میشه آنیا بتونه خودش رو از چشم یه غریبه ببینه. خودش رو ببینه و بدونه که هنوز وجود داره، هنوز زنده ست.

مفهوم کلی داستان به قدری عمیقه که در واقع به نظر من هیچ راه دیگه ای به جز داستان گویی برای بیان همچین مفهومی وجود نداره بنابراین من نمیتونم جور دیگه ای بیانش کنم. داستان به معنای واقعی کلمه "جای حرفی باقی نمیذاره". تنها ناراحتی من اینه که تمام منتقدین و کسایی که به ظن خودشون طرفدار کارهای پتر اشتام هستن و حتی مترجمی که کارهای او رو به فارسی ترجمه کرده، مهم ترین عامل و مفهوم داستان های اون رو "ملال" میدونن. این سطحی نگری دیوانه کننده باعث عصبانیت من میشه. این که چطور مفهومی به این ظریفی و در عین حال عمیق، میتونه نادیده گرفته بشه و اسم زمخت "ملال" روش گذاشته بشه. متاسفانه ژست های روشنفکرانه ی مختص جهان سوم، چشم ها رو اینجوری کور میکنه....

[Emma (Zara) · Rating 4 out of 5]

اسم اصلی این کتاب چیه؟
آیا احیانا ورژن اینگلیسی این کتاب موجوده؟ اسمش چیه؟
من احساس کردم برخی جملات تو منبع فارسی دچار سانسور هستن...
ممنون میشم اگر جواب سوالات رو میدونید بگین.

[Wyndham · Rating 5 out of 5]

В мене майже не було очікувань щодо цієї книги, адже я ніколи не чула про неї відгуків і нічого не знала про автора, але зараз я дуже рада, що натрапила випадково на неї. Ця збірка точно варта уваги, а оповідання "Валіза" просто розбило мені серце.

[SARAH · Rating 5 out of 5]

درمقدمه کتاب نوشته شده این داستان در باب ملا و استیصال ادمی در برابر این ملاله... من فکرنمیکنم هیچ چیزی بهتر از واژه ملال و استیصال بتونه بطور موجز کتاب رو توصیف کنه در بیشترمواقع حس میکنم من هم مانند شخصیت های داستان در یک خلا بی انتها رها شدم درست مثل فنر کشیده شده ای که انتظار رها شدن و حرکت رو داره که هیچ اتفاقی نمیوفته براش!!!نمیدانم چرا شخصیت ها اینقدر معلق اند اما کم کم به این وضع عادت میکنیم....دیگه انتظاری نداریم در فضای ملال اور و و شاید پر تنشی که ما هستیم فضای داستان.... می تونه هم جذاب باشه هم نه!!!بستگی داره چطور ببینیم؟!

[Ricardo García Mainou · Rating 5 out of 5]

Diez textos que transcurren en la región de Seerücken, una aparentemente idílica locación vacacional de bosques, montañas y lagos, cercana al sitio donde nació Stamm.

Incansable viajero, el suizo es uno de los mejores exploradores de la psique y las emociones humanas. La suya es una mirada que con asombro y humor acompaña a personajes solitarios que buscan, necesitan y no siempre pueden, conectar con los demás. Su prosa depurada e igualmente accesible es tan divertida como compasiva con esos seres a veces abrumados por la soledad o la sensación de pérdida.

Destaca “Los veraneantes” donde un escritor busca refugio en un balneario montañés para terminar un trabajo importante. El lugar es casi inaccesible, es manejado por una mujer adusta y poco hospitalaria. Pero el hombre ya está ahí, y decide sacar el mejor partido posible de la estancia, aunque poco a poco, la atmósfera abandonada y solitaria empieza a permear su estado de ánimo.

El matrimonio de “El curso normal de las cosas” sólo busca unos días de vacaciones en paz, y pronto la ve interrumpida cuando en la cabaña de al lado se hospeda una familia de alemanes con niños ruidosos. A la rabia y frustración de ver su remanso interrumpido, la sigue la observación de los recién llegados y con ella el cuestionamiento de las propias creencias, valores del propio matrimonio: “Él jamás había lamentado no haber tenido hijos, pero a veces echaba de menos no haber tenido siquiera ese deseo”. Los relatos de Stamm son piezas a veces devastadoras, a las que no les sobra o falta nada.

[Mahdieh Saeidi · Rating 3 out of 5]

چیزی که در جنگل بسیار اهمیت داشت ، توانایی بدنی و چالاک بودن نبود ، بلکه هوشیاری و تمرکز حواس در زمان حال بود .حیوانات از این نظر جلوتر از انسانها بودند ، خـاطـره برای آنها یک تجربه بود نه یک دنیای دیگر که خودشان را مانند انسا نها در آن گم کنند

[Andrij_Kraw · Rating 4 out of 5]

Неспішні оповіді життєвих ситуацій та іноді коротких митей, які не позбавлені динаміки та значущості.

[Oks · Rating 3 out of 5]

Збірка людських буденних (і не дуже) історій, які пов'язані одним місцем - Швейцарським плато. Якби не згадування русні з самого початку і надалі, було б набагато краще.

[Sophia · Rating 4 out of 5]

absolut krass. Diese parataktischen, eintönigen Sätze drücken GENAU das aus, was man ausdrücken muss. Es regt so crazy zum Denken an und man bekommt immer am Ende der Erzählung diese Realisation, die jedes Mal aufs Neue ins Herz sticht. Hab’s auch geliebt, dass sich das Motiv des Seerückens auch tatsächlich durch die Erzählungen hindurch „bewegt“ hat. Das Buch, bzw. die Erzählungen erzählen vom wahren Leben, genau so wie es ist, mit all seinen Unschönheiten und unvorhersehbaren Dingen.
Absolut empfehlenswert :)

[Anastasia Murha · Rating 3 out of 5]

Я маю сентименти до всього швейцарського, бо жила у Швейцарії рік, тому чітко уявляла де знаходяться герої цих оповідань, коли автор згадував певні географічні місця. Та і цю книжку я б, певно, не стала купувати, якби не назва і національність автора.

Мені сподобалися ці короткі історії, але не всі. Деякі я навіть і не зрозуміла. Брала цю книжку з метою передихнути між товстунцями, але через психологізм та містичність історій передихнути не вдалося.

Ще в автора проглядаються сентименти до "великої" російської культури, що підбішує, коли це тричі на оті 170+ сторінок. Загалом книжка хороша. Мабуть, перечитала б згодом.

[Mykhailo Shumylo · Rating 1 out of 5]

Обожнюю малу (коротку) прозу, коли на кількох сторінка вміщується цілий світ, захоплюючі історії чи почуття. Ця книга не про це, нудна, не цікава. Напевно одне із найбільших моїх розчарувань. Напевно швейцарцю бракує гостроти життя чи досвіду, але його історії пронизані нудьгою, сірістю, наївністю і не те що не захоплюють, а після прочитання залишають осад витраченого часу на пустоту.
Кожна історія наче починається, розвивається, розвивається, розвивається, тянеться наче гумка і нічим не закінчується. Не рекомендую.

[Nader Vahid · Rating 3 out of 5]

مجموعه ده داستان از پتر اشتام نویسنده سویسی. فضای داستانها کاملا مدرن و امروزی است و روایتگر زندگی انسانهایی که فرصت هایی را از دست داده اند و به نقطه ی ناکامی رسیده اند؛ اما این ناکامی الزاما به معنای پوچی نیست؛ گاه روزنه ای می جویند برای فرار از این روال. با آنکه مجموعه نام خود را از داستان ماه یخ زده وام گرفته اما به نظرم داستان چمدان بهترین و کامل ترین بود. ماه یخ زده نامزد جایزه ادبی لایپزیک آلمان و جایزه ادبی سویس بوده است

[Olga Shkolna · Rating 4 out of 5]

10 оповідань від майстра короткої прози.
Напишу від чого легкий осад залишився у мене, як у українського читача.
На десяток оповідань маємо:
- головного героя, який готується до конференції, присвяченої жіночим образам у творах Максима Горького;
- головну героїню, викладача гри на фортепіано, яка вже декілька років опановує концерт Рахманінова
- другорядного героя, який плавав у круїз Чорним морем, дивився у Севастополі на підводні човни і кораблі російського військового флота.
Хм.

[Johannes Zappa · Rating 5 out of 5]

Brillante, excepcional, un escritor que sube el listón de la exigencia literaria a niveles que ya habíamos olvidado.

[˗ˏˋ ada ´ˎ˗ · Rating 5 out of 5]

Diese Erzählungen waren eine Sensation als Ganzes. Wenn ich ehrlich bin, hatte ich etwas angst vor diesem Buch, da mir zum einen Erzählungen nur manchmal zusagen, zum anderen, weil ich aus Peter Stamms Wortkunst manchmal nicht ganz schlau werde. Doch bin ich im nach hinein positiv überrascht. Das Lesen hat sehr viel spaß gemacht und jede einzelne Erzählung ist mir im Gedächtnis geblieben, sie haben mich ziemlich berührt. Es ging viel um zwischenmenschliche Beziehungen, aber auch um das Sein an sich und wie man sich manchmal selbst abhandenkommt, wenn alles nicht nach Plan läuft. Hat mir total gefallen, will gerne mal wieder einen Roman von ihm lesen :-)

[Lizl · Rating 2 out of 5]

Das Buch konnte mich leider so gar nicht mitreißen. Die Geschichten waren zu kurz um eine Verbindung zu den Charakteren aufzubauen und leider konnten mich die Geschichten selbst auch nicht richtig überzeugen. Insgesamt blieb ich mit einer gewissen Unzufriedenheit aufgrund von plötzlichen und/oder offenen Enden zurück.

[magic_geek · Rating 5 out of 5]

Витончена, майстерна коротка проза. Чарівні, місцями дуже проникливі сюжети, всі дуже красиві, настільки , що складно виділити найкращий. Мабуть тепер моя найулюбленіша збірка коротких оповідань.

[Iryna Kupchynska · Rating 2 out of 5]

шопопало. ото він як почав з ґорького так воно і видно оцей настрій безсенсенсовості нудної нейтральної країни мє

[Bahareh · Rating 2 out of 5]

درماندگی-ناکامی-ناامیدی-خستگی-استیصال
(خلاصه ی کتاب)

[Stephan · Rating 4 out of 5]

Ich mag die Erzählungen von Peter Stamm. In meist schnörkellosen Sätzen erzählt Stamm vom leisen Scheitern seiner Protagonisten. Toll!!!

[Kats · Rating 3 out of 5]

Kurzgeschichten in einem Band sind nicht unproblematisch für mich; gerade wenn ich mich mit den Charakteren und der Geschichte angefreundet habe ist sie auch schon wieder vorbei, und ich muss mich in der nächsten zurechtfinden. Aus diesem Grund kann ich grundsätzlich höchstens eine Geschichte pro Tag lesen und mich bereits jetzt an die ersten aus dem Buch nicht mehr gut erinnern.

Peter Stamm hat eine sehr angenehme Art zu erzählen und zu beschreiben, aber leider endeten einige der Geschichten in "Seerücken" auf eine Art und Weise, die ich als sehr unbefriedigend empfand. Es ist verständlich, dass der Autor den Leser entweder dazu bringen möchte, die Geschichte selbst weiter zu denken, oder ihn zu überraschen, aber in diesen Fällen kam es mir einfach unausgegoren vor. Im Verlauf der Geschichten hatte ich leider nicht ausreichend Interesse an den Protagonisten entwickelt um mir ein alternatives Ende der Geschichte auszudenken (mit Ausnahme des jungen Bauern und der Klavierlehrerin), und so befürchte ich, dass die meisten dieser Geschichten schon bald meinem Gedächtnis entflohen sind, obwohl sie mir überwiegen gut gefallen haben.

[Kate S · Rating 5 out of 5]

Закінчую оповідання і живу з персонажами. Ці оповідання просякнуті прагненням зреалізувати щасливе майбутнє, відповісти на питання внутрішнього я, розкрити нам культурну швейцарську особливість через взаємозв’язки з героями.

[Alexander · Rating 5 out of 5]

Дуже життєві, короткі історії, що запам'ятовуються та резонують. Крутий переклад, пишаюся бути колегою Яни, яка зробила чудову роботу. :)

[Egor · Rating 5 out of 5]

Дуже прониклива і атмосферні оповідання.
Деталі описані так реалістично, що миттю занурюєшся у текст.

[Ángel García · Rating 4 out of 5]

No hay nada como mirar para otro lado para solucionar los problemas, superar los temores y avanzar de espaldas al lago… Una licencia poética para hacer una reflexión al segundo relato de Peter Stamm en A espaldas del lago.
Primero la crítica fácil, el tuit, que se dice ahora, el mensaje por whatsapp en un grupo de viudos sexuales; donde el sarcasmo y los memes no sabes si son alegatos del aburrimiento que nos produce el que está a nuestro lado o una manera de ofender sin decir palabrotas o simplemente, El curso normal de las cosas (así se titula el relato), necesario para que todo nos resbale y podamos hablar de tetas, de MBappe y del euromillón sin escuchar el mundo que se precipita a nuestro alrededor.
El relato es directo.
Supongo que seguir leyendo a Onfray en paralelo, multiplica el efecto… Muy poco digno del ser humano, pero fiel reflejo de él…

[Mercedé Khodadadi · Rating 5 out of 5]

دوستش داشتم. کوتاه و روان
همانطور که هرکس حق دارد در میان شکلاتهای مختلف یک جعبه شکلات، یک طعم را بیشتر از بقیه دوست داشته باشد؛ من هم به نوبه خود از داستان«آخرین هنرمند رمانتیک» بیشتر از بقیه خوشم آمد. به یاد کلاس پیانو و مشقاتی که بر من رفت

از متن کتاب:
آلیس با صدایی بسیار آرام گفت: شاید برای همین هرگز بچه نخواستم، از ترس این که از دستش بدم. نیکلاس گفت: من و تو هم یه زمانی همدیگه رو از دست میدیم. آلیس گفت: این با اون فرق داره، این روال روزگاره

[Ira · Rating 2 out of 5]

Це дуже суб'єктивне рев'ю. Я бачила певний потенціал в цих оповіданнях. Але мені правда не сподобалось як вони написані. Якось кострубато, все якось скаче з місця на місце. Це абсолютно не допомагало насолодитись читанням.

В стилі "штопор був у формі дівчини" цілий абзац спогадів про поїздки, всіх можливих родичів і подібне, наступний абзац - "голова дівчини слугувала руків'ям..". Дуже не лінійно, не одразу зрозуміло про що це. Раніше не зустрічала подібне