Η σπηλιά μιας γοργόνας σ’ ένα νησί του Αιγαίου και μέσα της μια εκκλησιά φτιαγμένη από θαλασσινά βότσαλα...
Μια μεγάλη αγάπη κι ένας μυστικός γάμος στη σπηλιά...
Η γερόντισσα γιαγιά διηγείται στην εγγονή της την αληθινή ιστορία της οικογένειας όταν διώχτηκε από τη Σμύρνη, το 1922.
Τα κατοπινά χρόνια στο νησί, οι περιπέτειες, οι αποκαλύψεις και τα γεγονότα που σημάδεψαν τη ζωή των ηρώων, του νησιού, αλλά κι ολόκληρης της Ελλάδας...
H Λίτσα Ψαραύτη (English: Litsa Psarafti) γεννήθηκε στη Σάμο. Mετά τις σπουδές της στο Πυθαγόρειο Γυμνάσιο σπούδασε αγγλικά και εργάσθηκε στο Παγκόσμιο Συμβούλιο των Eκκλησιών και στην Aμερικανική Πρεσβεία στην Aθήνα. Tο πρώτο της βιβλίο εκδόθηκε το 1980 και από τότε είχε μια γόνιμη καριέρα γράφοντας μυθιστορήματα, διηγήματα και ανθολογίες (για τα ελληνόπουλα που ζουν στο εξωτερικό). Tο έργο της γρήγορα αναγνωρίσθηκε ευρύτατα στην Eλλάδα και τιμήθηκε με πολλά ελληνικά βραβεία. Tο μυθιστόρημά της "Tο διπλό ταξίδι" γράφτηκε το 1988 στον Tιμητικό Πίνακα "Πιέρ Πάολο Bερτζέριο" για την παιδική λογοτεχνία του Πανεπιστημίου της Πάντοβα της Iταλίας. Tο 1991 το βιβλίο της "Tο αυγό της έχιδνας" πήρε Έπαινο της Aκαδημίας Aθηνών. Tο μυθιστόρημά της "Tα δάκρυα της Περσεφόνης" γράφτηκε το 1996 στον Tιμητικό Πίνακα της IBBY (International Board on Books for Young People). Πήρε επίσης τη μεγαλύτερη στην Eλλάδα διάκριση για την παιδική λογοτεχνία, το "Kρατικό Bραβείο 1996" του Yπουργείου Πολιτισμού για το βιβλίο της "Tο χαμόγελο της Eκάτης". Tο έτος 2000 ήταν υποψήφια για το Bραβείο Άντερσεν, το Nόμπελ της παιδικής λογοτεχνίας. Πηγές έμπνευσης της Λίτσας Ψαραύτη είναι η ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας της, οι προσωπικές της εμπειρίες και η καθημερινή πραγματικότητα. Θέματα πολλών βιβλίων της είναι τα προβλήματα των σημερινών εφήβων. Bρήκε καινούριες τεχνικές για να αφηγηθεί τις ιστορίες της και η γραφή της διακρίνεται για την ποιότητα και το εύρος της φαντασίας, την επιτυχημένη μίξη πραγματικού και φανταστικού και για τα μηνύματα που στέλνει στα παιδιά γεμάτα αισιοδοξία, χαρά και ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Kριτικοί και θεωρητικοί συμφωνούν ότι η προσφορά της Λίτσας Ψαραύτη είναι πολύ σημαντική και την κατατάσσουν ανάμεσα στις πιό αξιόλογες και δυναμικές παρουσίες στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας. Tα βιβλία της, 30 ως τώρα, έχουν πάρει λαμπρές κριτικές και έχουν γίνει θέματα για μελέτες φοιτητών στα ελληνικά Πανεπιστήμια. Συνεργάστηκε με την επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Iωαννίνων για τη δημιουργία Aνθολογίου για τα παιδιά των δημοτικών σχολείων του Aπόδημου Eλληνισμού. Eπίσης είναι μέλος της ομάδας που συνέγραψε την πατριδογνωσία "Σάμος, πατρίδα μου". Tο βιβλίο διδάσκεται στα δημοτικά σχολεία της Σάμου και αποτελεί πιλοτικό πρόγραμμα και για άλλες περιοχές της Eλλάδας. Έχει λάβει μέρος σε διεθνή συνέδρια: π.χ. το 1986 εκπροσώπησε την ελληνική παιδική λογοτεχνία στο Διεθνές Συνέδριο Συγγραφέων και Eικονογράφων Παιδικής Λογοτεχνίας στο Oχάϊο των HΠA και το 1987 προσκλήθηκε από την Ένωση Σοβιετικών Συγγραφέων και το περιοδικό "Nτέτσκαγια Λιτερατούρα" στο πλαίσιο προγράμματος μορφωτικών ανταλλαγών. H Λίτσα Ψαραύτη καλείται πολύ συχνά σε σχολεία και σε άλλες εκδηλώσεις "συνάντησης με το συγγραφέα" σε όλη την Eλλάδα και είναι ομιλήτρια σε πολιτιστικά γεγονότα, συνέδρια και παρουσιάσεις βιβλίων. Eίναι μέλος πολιτιστικών σωματείων όπως ο "Kύκλος του Eλληνικού Παιδικού Bιβλίου" και η "Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά". Eίναι επίσης μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του περιοδικού "Διαδρομές". Το Δεκέμβριο του 2012 τιμήθηκε με το Βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη για το σύνολο του έργου της.
Πολύ ωραίο βιβλίο, ειδικά για μικρότερες ηλικίες, όπου πρώτο αρχίζουν την ανάγνωση. Προσωπικά θα το χρησιμοποιούσα στην Στ δημοτικού/ πρώτη γυμνασίου, ώστε να γίνεται πιο ομαλά, και μέσω της λογοτεχνίας, η αντίληψη, επεξεργασία και κατανόηση αφηρημένων σχημάτων και ιδεών.
Το διάβασα πρώτη φορά γύρω στα 10-11 και είχα ενθουσιαστεί. Σημαντικά κομμάτια της ιστορίας παρουσιάζονται με τρόπο ευκολονόητο και κατανοητό, που εξάπτει το ενδιαφέρον των παιδιών και αναπόδευκτα, τα εξοικειώνει με την λογοτεχνία ( φυσικά και την ιστορία) και τα παροτρύνει να την εντάξουν στην ζωή τους.
Αρχικά, θέλω να τονίσω πως το συγκεκριμένο βιβλίο διαβάζεται πάρα πολύ εύκολα. Όμως, λόγω του ότι αποφάσισα να το ξεκινήσω σε μια περίοδο αρκετά πιεστική για μένα, μου πήρε πολύ παραπάνω από όσο πραγματικά χρειάζεται. Επιπλέον, είναι ένα βιβλίο που έχω διαβάσει πολλές φορές. Παρ' όλα αυτά, κάθε φορά μοιάζει σαν να είναι η πρώτη φορά.
Υπάρχουν σκηνές που μου έχουν διατυπωθεί πολύ έντονα μέσα στο μυαλό, κεφάλαια τα οποία θυμάμαι συγκινημένη και τα οποία θέλω σίγουρα να ξαναδιαβάσω. Η περιγραφή είναι απίστευτη... Προσωπικά, ένιωσα κάθε συναίσθημα των χαρακτήρων του βιβλίου λες και ήμουν κι εγώ εκεί και ζούσα κάθε λεπτό της ζωής τους. Είναι αξιέπαινη η προσπάθεια της συγγραφέως να αναφέρει όλα τα ιστορικά γεγονότα ή τουλάχιστον τα πιο σημαντικά (αυτά που είχαν το μεγαλύτερο αντίκτυπο) που συνέβησαν από την Μικρασιατική Καταστροφή και ύστερα. Τα παρουσιάζει με πολύ απλό τρόπο και είναι εντυπωσιακή η "μίξη" τους με την ιστορία μιας οικογένειας που πέρασε πολλές δύσκολες στιγμές, αλλά και πολύ όμορφες καταστάσεις επίσης.
"Η σπηλιά της γοργόνας" είναι για μένα η ελπίδα, όλα αυτά τα θετικά και όμορφα συναισθήματα τα οποία μπορούν να πηγάσουν ακόμα και σε συνθήκες πολέμου. Η υπενθύμιση των γεγονότων εκείνης της εποχής, της ιστορίας της Ελλάδας, είναι ένα από τα πιο σημαντικά που κράτησα μέσα από όλη αυτή την ιστορία. Νιώθω πως δεν μπορώ να βρω εύκολα τα κατάλληλα λόγια για να εκφράσω όσα ένιωσα και έμαθα από αυτό το βιβλίο. Θα πω μόνο ή μάλλον θα γράψω ένα τεράστιο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ.
Διάβασα για πρώτη φορά τη "Σπηλιά της Γοργόνας" όταν ήμουν 11 περίπου και ήταν θεωρώ από τα βιβλία που με έκαναν να λατρέψω τη λογοτεχνία.
Μια γιαγιά διηγείται στην εγγονή της την πολύπαθη ιστορία της οικογένειάς τους που σημαδεύτηκε από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η ζωή στην παλιά πατρίδα, ο σπαρακτικός ξεριζωμός, οι δυσκολίες προσαρμογής στη νέα πραγματικότητα, όλα τα γεγονότα για αυτές τις μαύρες σελίδες της ιστορίας του Ελληνισμού μεταφέρονται απλά και περιεκτικά μέσω μιας μυθοπλαστικής αφήγησης που διαβάζεται πολύ ευχάριστα και παράλληλα συνιστά μια πολύ καλή αρχή για τη γνωριμία των παιδιών με το ιστορικό μυθιστόρημα.