Toen mijn vader een struik werd

by Joke van Leeuwen (Author/Illustrator)

Voordat Toda’s vader een struik wordt, is hij banketbakker. Iedere dag staat hij voor dag en dauw op om wel twintig soorten gebakjes te maken en drie soorten taart. Tot op een dag alles verandert. In het zuiden breken gevechten uit en Toda’s vader moet erheen om het land te verdedigen.
Gelukkig heeft hij het handboek Wat Elke Soldaat Moet Weten. Hierin staat precies hoe hij zich met takjes en bladeren kan verkleden als struik, zodat de vijand hem niet herkent.
Toda blijft met haar oma achter in de stad, maar ook daar is het niet langer veilig. Ze wordt naar haar moeder gestuurd, die in het buurland woont. De reis ernaartoe is vol avonturen en gevaar. Maar Toda geeft niet op. Ze moet haar moeder vinden!

Genres: War, Childrens, Young Adult, Realistic Fiction

104 pages, Hardcover

First published April 3, 2010

Reviews

[Lisa · Rating 4 out of 5]

Remarkably good. Recommended reading for teachers who want their students to have some understanding of the refugee experience.
While the book shows what can and does go wrong - how refugees can get lost, lose their papers, get ripped off by amoral people in positions of power, it also shows the resilience, adaptability and initiative that enables survival. And it's not heavy-handed: the author uses Toda's off-beat sense of humour to show how ridiculous some adults are, and how even when she is hungry and frightened, she can still find comedy in some situations.

[Nora|KnyguDama · Rating 3 out of 5]

Plona knyga, bet reikalinga tema ir dar smagi. Labai sunku vaikams kalbėti apie karą, jo padarinius, suluošintus žmones ir dar tėčius, brolius, senelius, draugus einančius kariauti. Baisu išgąsdinti, pasakyti per daug ar tai, kas neigiamai paveiktų tik tyrom akim į pasaulį žvelgiančias sielas. Humoras ir nuotykiai, tikrausiai, yra ta forma, kuria mažiesiems dalykus paaiškinti įmanoma. Šios knygos autorė tikrai neblogai abu įvaldė ir suprantamai pateikė mergaitės Todos istoriją.

Jos tėtis - kepėjas, tačiau pyragėlių kepti jis nebegali. Turi eiti į kariuomenę, o Toda turi iškeliauti gyventi į kitą mietsą pas mamą, kurią matė tik būdama visai mažytė. Senelė įsodina ją į autobusą ir mergaitė išvažiuoja. Tačiau kelionė neįvyksta sklandžiai ir prasideda Todo nuotykiai, kurie ją supažindina su dezertyru, karo pamiršti negalinčiu senoliu pulkiniku, krūva lygiai taip pat iškeliaujančių vaikų ir žmonėmis, nesuprantančiais jos kalbos.

Trumpa, aiški ir smagi istorija labai švelniai supažindina vaikus su sudėtingu laikotarpiu ir parodo jį vaiko akimis. Knyga ir apdovanota ir filmu paversta, tad, mano galva, skaitydami nuotykių kupiną istoriją vaikai ir sužinos šį tą naujo, ir tėveliams klausimų turės, ir gerai praleis laiką. Knygą rekomenduočiau nuo kokių 8 metų.

[Moira Macfarlane · Rating 4 out of 5]

Joke van Leeuwen heeft toch wel echt een talent voor schrijven. Invoelend, aan het denken zettend en dat in rijke goedlopende taal. Ook fan van die tekeningetjes van haar, die zijn echt geweldig.

[Marcella · Rating 5 out of 5]

Joke van Leeuwen op haar best: een beetje absurdistisch maar ook zo kraakhelder. Nog altijd zo’n relevant verhaal over grenzen, oorlog, vluchten en vinden. Voor de tweede keer gelezen, maar zo’n boek om in de toekomst nog 3 keer te herlezen, denk ik.

[Cheryl · Rating 4 out of 5]

I don't understand why people are saying charming and funny. Yes, it has bits of those. Thank goodness for those bits, and for the illustrations, and for the ending.

But dammit it's about a war, and a child caught in the middle, about refugees, corruption, death, and a whole lot more. Consider the detail of the mothers & children who brought worn-out toys to the dormitory... just think about self-righteous charity for a minute.

Library discard. I wish the librarian who bought it had book-talked it better as I'm sure there are children who would appreciate it.

Btw, no country or ethnicity is ever named. Universal... unfortunately.

[Weronika Kalupa · Rating 5 out of 5]

przynosi ukojenie. i bardzo dobrze.

[Michelle Weijers · Rating 4 out of 5]

Het eerste boek dat ik dit jaar besloot te luisteren. Heel spontaan gekozen. Ik zocht een boek dat niet te lang zou duren, dat ik misschien wel in één wandeling kon uitluisteren.

Het verhaal gaat over Toda, die in een land woont waar het oorlog is. Haar vader moet helpen in de oorlog. Ze verblijft met oma samen thuis tot ook dat te gevaarlijk wordt en Toda naar haar moeder wordt gestuurd die in een buurland woont waar het veilig is.

Wat een genot om te beluisteren. Het verhaal zit goed in elkaar, het is ontroerend maar soms ook heel grappig. Terwijl ik aan het wandelen was heb ik dus best eens moeten (glim)lachen.

Joke van Leeuwen leest het verhaal zelf voor en wat is dat geweldig. Zo moeten lachen om het stukje dat de kinderen ‘dankjewel’ moeten zeggen omdat ze speelgoed en knuffels krijgen (en dat terwijl dat stukje ook eigenlijk best schrijnend is). En de commandant die geen commandant kon zijn, omdat hij ineens niet meer commanderen (wat tegelijkertijd de mensheid weer laat zien van de mensen die oorlog voeren). Oh en dan nog de knakworsten. KNAKWORSTEN! Ja, die was leuk ☺️

Dit boek heeft dus stiekem ook een diepzinnige laag. Er wordt niet verteld of het land waar Toda woont bij de ‘goede’ of de ‘slechte’ kant hoort. Het laat daardoor vooral zien dat de burgers de dupe zijn van oorlog.

Dus ontzettend genoten van dit verhaal en absoluut een aanrader om te lezen/beluisteren!

Goed nieuws nog: er is een film van het boek gemaakt mét Teun Kuilboer (😏) en het boek is te lezen én te beluisteren via de online bibliotheek. Maar ik beveel het beluisteren graag aan 😉


Instagram: @vrouwzoektboek

[Sunshyne · Rating 5 out of 5]

Imagine your life as a girl that doesn't know her mother and lives with your pastry def father. Being turned upside down when a war breaks out and your father has to fight and you have to find your mother that you do not know. The book is great at showing what a child as a refugee may go through although it isn't intense and gruesome. A great way to teach Fourth and Fifth graders about war

[Jonas Backer · Rating 3 out of 5]

This is a good book to show uw how children who get send abroad during a war experience what they're going through

[Shira]

Fantastisch prachtig boek dat leest als een soort allegorie voor al het leed dat vluchteling worden heet, al is dat overdreven. Ik bedoel, ik kan niet eens vermoeden wat al dat leed behelst, ik denk dat veel van dat leed niet naar voren komt in dit boek maar een deel ervan, zeker. Ik weet eigenlijk niet meer precies wat er allemaal in geschreven staat; misschien omdat ik het geschrevene via mijn oren toe kreeg gediend door de stem van Joke van Leeuwen die zelf haar boek voorlas, ik bedoel, de opgenomen stem van Joke, etc. Naar het voorgelezen woord luisteren vind ik een enigszins zware taak als ik niet zelf degene ben die voorleest en ook dan gaat een deel van mijn focus naar hoe ik voorlees en naar de onderbrekingen waarin ik adem haal. Ik weet nooit zo goed hoe ik mijn ademhaling moet vergeten en bij het voorlezen leidt dat af en ik vind het erg knap dat ik Joke van Leeuwen volgens mij geen adem hoorde halen terwijl ze voorlas maargoed. Maargoed.

Joke van Leeuwen leest prachtig voor. Alleen daarvoor zou ik zeggen, beluister dit boek en haar stem die leest uit haar werk.

Ik weet echt niet zo goed wat te schrijven terwijl ik dit schrijf, zo goed vond ik dit. Het is een ontroerend boek(je) waarin een kind in oorlogstijd ineens naar een ander land toe moet. Daar woont dan wel haar of zijn moeder (ze/hij woonde eerst bij haar/zijn vader - die struik moest worden) maar het vluchtproces en het letterlijk beschreven proces van het als vreemdeling bejegend te worden - wat een beetje klonk als het proces te moeten bewijzen dat je überhaupt bestaat, raakt denk ik, misschien, diep in een/de kern waar veel vluchtelingen mee te maken krijgen. En dat is pijnlijk. Los van dit, Joke van Leeuwen weet het verhaal zowel ontroerend als geestig als creatief te brengen en ik vind dit echt een ideaal boek voor heel veel mensen. Heel veel mensen zouden een verhaal zoals hier geschreven is, heel goed in hun geheugen mogen prenten. Ook ik.

[Akvilina Cicėnaitė · Rating 5 out of 5]

„Dabar nebebus paprastų dienų, kai viską darome kaip įpratę. Ir jokių įprastų naktų, kai tiesiog užmingame ir kaip visada nubundame“ (p. 17). Ši knyga – priminimas apie karo siaubą, skaudus pripažinimas, kad gyvename laiku, kai tokios knygos reikalingos, nors įsivaizduojamame rožiniame vaikystės pasaulyje jų neturėtų būti. Pasakotoja – mergaitė, kurios tikrasis vardas toje aplinkoje, kur bėgti ją privertė karas, neištariamas, tad ji pasivadina Toda. Dėl savojoje šalyje kilusių neramumų Todos tėtis išeina kariauti. Pas mergaitę atvyksta senelė, kuri vėliau, kai situacija tampa pernelyg pavojinga, išsiunčia anūkę pas mamą. Neišvengiama ir sudėtingų šeimos santykių temos: mamos mergaitės gyvenime nėra nuo kūdikystės, ji išėjo, tėčio žodžiais tariant, nes „jai visko buvo per daug“ (p. 8). Kaimyninėje šalyje, kur gyvena mama, mergaitė bus saugi, mat čia nėra karo. Šalys neįvardijamos, jų anonimiškumas leidžia pajusti baugų karo anonimiškumą ir sykiu patirčių universalumą – praradimai skamba taip pat bet kuria kalba.

Karas įtaigiai perteikiamas vaiko akimis, nenukrypstant nei į pernelyg naivų, nei į pernelyg sudėtingą kalbėjimą: lauke aidi šūviai, „tie“ kariauja su „anais“, o mergaitė pavojų kupinoje kelionėje bando pasiekti saugią vietą – mamos namus. Subtiliai pajaustas ir perteiktas pabėgėlio vaiko pasaulis. Autorė meistriškai atskleidžia pasirinktą temą, o vertėja Birutė Avižinienė jautriai ir pagaviai perteikia tekstą lietuviškai.

[Maya · Rating 5 out of 5]

I've also seen the movie, but I like the book way more. I love the MC's train of thoughts

[Koen · Rating 5 out of 5]

Waaauw zeg, wat een prachtig boek!! Dit zal ik zeker eens voorstellen aan mijn dochters en misschien ook in de klas.

[knygugriauzike_gabriele · Rating 4 out of 5]

Todos šalyje prasidėjus karui tarp „tų“ ir „anų“, mergaitės tėtis yra pakviečiamas į kariuomenę. Laikui bėgant, senelė supranta, kad mergaitei čia nesaugu ir išsiunčia ją pas mama į kitą šalį. Tik kelionė tokiomis aplinkybėmis nėra lengva.

Kaip kalbėti su vaikais apie karą? Kaip jiems paaiškinti, kas yra karas ir kodėl jis negrįžtamai pakeičia gyvenimus? Norėtųsi gyventi tokiame pasaulyje, kuriame nereikėtų apie tai aiškinti. Norėtųsi, kad apie karą vaikai sužinotų istorijos pamokose, bet ne kasdien matytų jį prieš savo akis, ne kiekvieną dieną girdėtų kalbas, jog turime būti pasirengę atremti karinę invaziją. Norėtųsi, kad daliai vaikų skirtingose pasaulio vietose nūdienoje nereikėtų išgyventi to, ką teko knygos protagonistei Todai. Deja. Realybė yra tokia, kokia yra, todėl kalbėti su vaikais apie karą būtina. Tik privalu rasti tinkamą prieigą.

Todos istorijoje paminimi skirtingi atvejai, kurie nutinka karo akivaizdoje. Viskas pateikta taip, kad suprastų vaikas, kad istorija pastarąjį paliestų. Didelių įmantrybių nenaudojama, bet knygoje nestinga karikatūrų stiliaus iliustracijų, vaikams suprantamos kalbos ir svarbių gyvenimo pamokų, kurias verta aptarti su savo atžalomis, ypač dabartinėje padėtyje. Be Todos kūrinyje yra ir kiti svarbūs veikėjai, kurių dėka siužete šios temos išvystomos. Tai ir Todos tėvai, senelė, buvęs generolas, dezertyravęs karys ir įvairių biurokratinių įstaigų atstovai.

Siužetas nuoseklus. Pirmiausia, paaiškinama, ką reiškia, kad Todos tėtis turės „tapti krūmu“ ir kovoti su priešais. Kitas svarbus epizodas - Todos kelionė pas mamą, kurioje mergaitė turi išlikti ne tik stipri, bet ir apsiginti, atsirinkti žmones, kuriais galima pasitikėti, o kuriais - ne, galiausiai - niekada nepasiduoti, kad ir kaip beviltiškai situacija atrodytų. Todos stiprybė ir geraširdiškumas negali palikti abejingų. Nors mergaitė ne visada pasielgia apgalvotai, tas retas humoras, atsirandantis siužete, suteikia vilties, kurios, kalbant apie karą, niekada nebus per daug.

Skaitydama ne kartą gretinau Todos situaciją su dabartiniais įvykiais Ukrainoje ir tenykščių vaikų, kuriems taip pat tenka bėgti iš karo draskomos šalies, likimus. Knygoje kalbama apie tai, kaip savanaudiškų interesų vedini žmonės bando pasinaudoti sunkioje padėtyje atsidūrusiais individais. Aptariama asmens dokumentų pasimetimo tema. Taip pat ir tai, ką reiškia atsidurti svetimoje šalyje, kurioje kalbama kita kalba ir sunku užmegzti dialogą.

„Kai mano tėtis tapo krūmu“ - paprasta kalba, kuri suprantama vaikams, papasakota Todos istorija, neleidžianti suabejoti, kad visi iššūkiai yra įveikiami, jeigu nenuleidžiame rankų. Kartu tai jautrus pasakojimas apie kintantį pasaulį, apie situacijas, kai tenka išmokti gyventi kitaip, bet visada tikėti, kad likimo siųsti iššūkiai yra skirti tam, jog pradėtume iš naujo vertinti itin paprastus dalykus ar žmones, su kuriais buvome nutolę. Knyga ne tik apie karą, bet ir apie žmonių santykius, apie vertybes bei apie tai, kad net ir juodžiausią naktį galima išvysti ryškią baltą žvaigždę, kuri nušviečia kelią.

Rekomenduoju jauniesiems skaitytojams, kurie dar gerai nesupranta, ką reiškia karas ir kaip tai gali pakeisti jauno žmogaus pasaulį. Kviečiu knygą skaityti tėvus kartu su savo tėvais, taip siekiant jiems padėti suprasti, kad, atsitikus tokiai situacijai kaip karas, privalu nepasiduoti emocijoms, o mąstyti, kaip įveikti iškylančius sunkumus. Rekomenduoju ne tik dėl laikmečio, kuriame gyvename ir kuriame gali nutikti bet kas, bet ir dėl to, kad kūrinyje gausu temų, apie kurias verta pasikalbėti su vaikais, kad jie geriau suprastų savo bendraamžius, kilusius iš kitų šalių, bet aplinkybių priverstus iš pastarųjų emigruoti.

4/5⭐

[Kinga (oazaksiazek) · Rating 3 out of 5]

"Kiedy tata zamienił się w krzak" to całkiem ciekawe spojrzenie na wojnę oczami dziecka.

Podoba mi się pomysł na tę książkę, ale jednak czegoś mi w niej zabrakło. Ona tak nagle się skończyła a ja mam wrażenie, że nie zdążyłam zżyć się z główną bohaterką, choć przemierzyłam z nią kawał drogi.

A może zabrakło mi konkretów? Domyślam się, że miało to na celu dodanie uniwersalności tej historii i tego, że tak naprawdę mogłaby wydarzyć się wszędzie na świecie. Mnie to jednak nieco przeszkadzało w odbiorze tej opowieści.

To taka historia pełna dziecięcej niewiedzy, niedopowiedzeń, lęku i bólu pokazanego w nieco zabawniejszy i przystępniejszy sposób. Dobra dla dzieci i młodszej młodzieży. Jako osoba dorosła nie potrafię jej w pełni docenić.

[Jantine · Rating 4 out of 5]

Mooi actueel verhaal wat past bij de huidige vluchtelingenproblematiek. Toch luchtig doordat het vanuit het perspectief van een kind is geschreven. Ik heb erg genoten van de taal van het vreemde land en kan me voorstellen dat kinderen dat ook doen.
#boekenbingo2017 11/60

[Dolf Wagenaar · Rating 4 out of 5]

Heb dit boek voorgelezen aan mijn zoontje. Het is echt in die zo originele schrijfstijl van Joke van Leeuwen geschreven, maar het onderwerp is heel serieus. Vanuit het perspectief van een klein meisje wordt heel helder en schrijnend maar ook luchtig geschreven over hoe zij vluchteling wordt in een oorlog. Juist omdat de landen, talen en culturen fictief zijn gehouden, krijgt het iets universeels. Het zou voor sommige volwassenen ook goed zijn dit te lezen om zich beter te kunnen inleven in een vluchtelingkind.

[Jessy · Rating 4 out of 5]

Eine Geschichte über eine Flucht und was alles schief gehen kann. Die damit einhergehende Überforderung und das Gefühl des Fremd-Seins kommen sehr gut rüber. Und auch wie aus Kind Perspektive viele Aktionen Sinn ergeben und Erwachsene nur Unverständnis zeigen.
Hier geht die Geschichte gut aus und sie weiß wenigstens auch, wohin sie geht:zu ihrer Mutter.
Sehr eindrücklich finde ich die Abkürzung des Namens "weil er zu kompliziert ist" und die Frage "Was bringst du diesem Land?"
Als müsste man irgendetwas im Tausch anbieten, obwohl man eigentlich nur sein Leben schützen möchte.

[Marleen Schippers · Rating 5 out of 5]

Heel indrukwekkend boek. Ik probeerde het eerst te situeren in WO2, maar opeens gebruikt iemand internet en snap je dat dit over een veel actuelere tijd gaat. Heel mooi beschreven vanuit de beleving van een kind. Ik weet niet wat het is, maar de schrijfstijl vind ik heel typerend voor Joke van Leeuwen en ik vind het geweldig!

[Quang Quấn Quít · Rating 3 out of 5]

Cuốn này đọc nhẹ nhàng dễ thương. Câu chuyện về chiến sự qua lời kể của một bé gái khiến mình nhớ tới Nhật ký Anna Frank và Kẻ trộm sách. Đặc biệt đoạn vượt biên thì mình lại nhớ đến Bụi đường di dân. Trước khi đọc thì mình hy vọng sẽ được đọc một tác phẩm tình cảm giống như Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng, tiếc là ở cuốn sách này không có điều đó :(

[AnnaM · Rating 5 out of 5]

Piękna i poruszająca opowieść, ponad czasem i granicami. Da się ją właściwie umieścić w Kazdym miejscu na świecie, gdzie toczą się konflikty a ludzie są zmuszeni do szukania bezpiecznego miejsca. Historia opowiedziana z perspektywy dziecka.

[Bom · Rating 4 out of 5]

Truyện dễ thương kể về cô bé Toda đang sống cùng bố thì chiến tranh xảy ra, bố phải nhập ngũ cô sống với bà nhưng vì nc chiến tranh nên bà gửi cô bé đi với mẹ ở nc khác, hành trình của cô bé bắt đầu với cái kết đẹp.

Truyện có tranh minh hoạ cute.

[Lesley · Rating 3 out of 5]

(bib)

[Joke Vleugels · Rating 4 out of 5]

Mooi

[Andréa]

Note: I received a digital review copy of this book from the publisher through NetGalley.

[Britt · Rating 4 out of 5]

Kort, krachtig en belangrijk

[Dilek Kitapligi · Rating 5 out of 5]

Savaşın bir çocuğa yaşattıklarını yine bir çocuğun bakış açısıyla anlatan çok güçlü bir roman.

[fansof · Rating 4 out of 5]

3.75

[Sophia Heßner · Rating 2 out of 5]

Langweilig

[Anne-Marie · Rating 5 out of 5]

Echt een klassieker voor mij 🥰 ging terug de tijd in, Joke Van Leeuwen was mijn favoriete schrijver toen ik klein was :))