Jump to ratings and reviews

Code Dependent: Living in the Shadow of AI

Shortlisted for the Women’s Prize for Non-Fiction
Named one of the best books of the year by Publishers Weekly.

A riveting story of what it means to be human in a world changed by artificial intelligence, revealing the perils and inequities of our growing reliance on automated decision-making

On the surface, a British poet, an UberEats courier in Pittsburgh, an Indian doctor, and a Chinese activist in exile have nothing in common. But they are in fact linked by a profound common experience—unexpected encounters with artificial intelligence. In Code Dependent, Murgia shows how automated systems are reshaping our lives all over the world, from technology that marks children as future criminals, to an app that is helping to give diagnoses to a remote tribal community.

AI has already infiltrated our day-to-day, through language-generating chatbots like ChatGPT and social media. But it’s also affecting us in more insidious ways. It touches everything from our interpersonal relationships, to our kids’ education, work, finances, public services, and even our human rights.

By highlighting the voices of ordinary people in places far removed from the cozy enclave of Silicon Valley, Code Dependent explores the impact of a set of powerful, flawed, and often-exploitative technologies on individuals, communities, and our wider society. Murgia exposes how AI can strip away our collective and individual sense of agency, and shatter our illusion of free will.

The ways in which algorithms and their effects are governed over the coming years will profoundly impact us all. Yet we can’t agree on a common path forward. We cannot decide what preferences and morals we want to encode in these entities—or what controls we may want to impose on them. And thus, we are collectively relinquishing our moral authority to machines.

In Code Dependent, Murgia not only sheds light on this chilling phenomenon, but also charts a path of resistance. AI is already changing what it means to be human, in ways large and small, and Murgia reveals what could happen if we fail to reclaim our humanity.

320 pages, Hardcover

First published March 21, 2024

Loading...
Loading...

About the author

Madhumita Murgia

2 books40 followers

Ratings & Reviews

What do you think?

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
999 (28%)
4 stars
1,797 (50%)
3 stars
627 (17%)
2 stars
110 (3%)
1 star
20 (<1%)
Displaying 1 - 30 of 34 reviews
Profile Image for DoGoryKsiazkami.
255 reviews525 followers
June 21, 2025
Ta książka to kolejny dowód na to, że jako ludzkość robimy szybciej, niż myślimy i choć tworzymy coś tak zaawansowanego jak AI, to jednocześnie jesteśmy bardzo głupi i nie uczymy się na błędach.

Bardzo dobry reportaż, który choć opowiada o jednym z największych przełomów technologicznych, to jednak bazą w tej książce jest człowiek.

Momentami zatrważająca. Ukazuje nam, że pewne procesy są już nieodwracalne i za ich skutki płacą niewinni ludzie.

Mega polecam!
Profile Image for Malgorzata (szczodrość ryb).
99 reviews200 followers
May 27, 2025
[audiobook] 3.5
Pierwszy rozdział, to zdecydowanie najsłabszy element książki, potem jest lepiej.
Opisuje nieoczywiste aspekty wpływu technologii opartych na AI na społeczeństwo, przede wszystkim przez pryzmat zagrożeń. Nie czuję się przekonana do wszystkich tez wygłoszonych przez autorkę, ale nie muszę być ;) Książka wprowadziła mi kilka pojęć, o których będę myśleć rozważając temat, a których nie brałam wcześniej pod uwagę, więc wartościowa lektura.
Profile Image for Julia Binias.
23 reviews1 follower
May 14, 2025
Oprócz 3 ciekawostek które mogę wam opowiedzieć w realu to niestety nuda
Profile Image for Ola | nawyk czytania .
558 reviews554 followers
Read
May 15, 2025
🎧
Świetnie, że to tak wieloaspektowa rzecz o ingerencji AI w życie ludzi obecnej rzeczywistości. Super, że pokazana została też w głównej mierze perspektywa mniejszości i osób przyczyniających się do jej rozwoju, niekoniecznie jednak wysoko postawionych informatyków czy programistów.
251 reviews5 followers
July 3, 2025
Trochę bałem się tej książki. Podchodziłem do niej kilka razy ze względu na postępującą dehumanizację świata i dotąd nam znanych procesów. Jednak w końcu ją przeczytałem i muszę przyznać, że fascynująca to była lektura.

Autorka analizuje wiele różnych dziedzin, w których AI zaczyna poszerzać swoje wpływy; od ludzi wykonujących proste zadania w ten sposób ucząc algorytmy i przekazując im wiedzę, po wykorzystanie sztucznej inteligencji w projektach społecznych, medycznych, przez policję, urzędy. Dobrym przykładem jest tu działanie algorytmu w popularnej aplikacji dostarczającej jedzenie, która jednych faworyzuje, innym odbiera pracę.

Autorka zastanawia się jak ostrożnym trzeba być w jej wykorzystaniu, na przykładzie predykcyjnych programów społecznych, które tworzą listy osób zagrożonych w przyszłości patologią i w pewnym sensie tworzeniem samospełniającej się przepowiedni. W dużej mierze algorytmy dehumanizują i marginalizują imigrantów, osoby o innych kolorach skóry, mniejszości... Zostaje stworzony obraz niewolnictwa i dyskryminacji na miarę technologicznej rewolucji. Pisze również o budzącym się do życia prawie, które coraz lepiej zaczyna sobie radzić z nieograniczonym wykorzystaniem AI, jednak nadal jest to system daleki od prawidłowego funkcjonowania.

Warto ją przeczytać. Warto się dowiedzieć jak bogate gospodarki wykorzystują nowoczesne technologie by poszerzać rozdźwięk pomiędzy bogatą północą i biednym południem. Nie ma tu za dużo optymizmu, jednak pokaźna dawka wiedzy i wiara, że humanizm wygra tę nierówną walkę.

Dziękuję wydawnictwu za egzemplarz książki.
Profile Image for Asia.
185 reviews36 followers
July 26, 2025
Po okładce bym się nie zorientowała, ale to naprawdę zniuansowany reportaż o zagrożeniach i szansach związanych z różnymi aspektami zarówno szkolenia, jak i używania AI.
Profile Image for Casualdejekyll.
199 reviews4 followers
May 30, 2026
mam wrażenie, że o połowie z tych historii gdzieś już słyszałam, przez co nieco się wynudziłam na niektórych fragmentach

kocham żyć w społeczeństwie 🤡
Profile Image for Maciej.
506 reviews18 followers
June 9, 2025
Madhumita Murgia w swojej książce stawia sprawę jasno: rozwój sztucznej inteligencji to nie tylko fascynujące osiągnięcie technologiczne, lecz przede wszystkim głęboka ingerencja w życie zwykłych ludzi — tych, o których entuzjastyczne raporty z Doliny Krzemowej zwykle milczą. To nie kolejny pean na cześć przełomowych algorytmów, ale reporterska wiwisekcja wpływu AI na naszą codzienność — od najbiedniejszych pracowników cyfrowych po osoby dotknięte automatycznymi decyzjami systemów nadzoru.

Siłą tej książki jest przesunięcie perspektywy: Murgia oddaje głos ludziom, którzy na co dzień funkcjonują „w cieniu” algorytmów. Czytelnik poznaje m.in. Kenijczyków, którzy za grosze moderują brutalne treści dla globalnych gigantów IT, amerykańskich kurierów żyjących pod presją bezosobowych systemów oceny wydajności czy ofiary nadużyć deep fake’ów i nadzoru biometrycznego w Chinach. Dzięki temu W cieniu AI zyskuje wymiar społeczny i etyczny, który zbyt często w dyskusji o AI zostaje pominięty na rzecz suchych analiz technicznych.

Autorka sprawnie wplata przy tym elementy wyjaśniające — tłumaczy, czym są LLMy, jak działa predykcyjne sądownictwo czy systemy oceny ryzyka kredytowego. Robi to prostym, przystępnym językiem, nie popadając w uproszczenia, które mogłyby spłycić wagę podejmowanych tematów. Dla laika to świetne wprowadzenie, dla bardziej zaawansowanego czytelnika — czasem zbyt powierzchowne, choć podparte interesującymi przykładami i historiami.

Murgia nie ukrywa swoich antypatii — krytycznie podchodzi do kapitalistycznych mechanizmów „cyfrowej kolonizacji danych”, wskazuje na brak globalnej regulacji oraz systemowe umacnianie nierówności przez technologie, które zamiast znosić bariery, często je pogłębiają. I choć nie popada w czarnowidztwo, jej optymizm (wyrażony głównie w zakończeniu) brzmi raczej jak ostrożna nadzieja niż realna prognoza na przyszłość.

Książka nie jest jednak wolna od wad. Niektórym czytelnikom zabraknie bardziej pogłębionej analizy stricte technologicznej. Eksperci w dziedzinie AI mogą uznać ją za zbyt publicystyczną i nieco już nieaktualną w dynamicznie zmieniającym się świecie sztucznej inteligencji. Pod pewnymi względami bardziej wnikliwe pozostają np. Atlas of AI Kate Crawford. U Murghii kluczowe jest jednak co innego — skupienie się na człowieku, a nie samym kodzie.

W cieniu AI to bardzo dobre, przystępne i empatyczne studium tego, jak sztuczna inteligencja wpływa na zwykłych ludzi — i jak bardzo ten wpływ zależy od naszej czujności etycznej i społecznej. To bardziej książka o polityce, władzy i odpowiedzialności niż o samych algorytmach. Warta uwagi dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć nie tylko co AI robi, ale komu to robi.

Przyjemność 4,2/5
Styl: 4/5
Historia: 4,5/5

Ocena: 4,24/5
goodreads - 5/5
thestorygraph -4,25/5
lubimyczytac - 8/10
Profile Image for Zuzia.
300 reviews5 followers
May 8, 2025
Książka porusza dużo różnych tematów na temat sztucznej inteligencji, o których nie miałam pojęcia i czuję, że całkiem dużo z niej wyniosłam. Mogłam spojrzeć na to z innej perspektywy, biorąc pod uwagę fakty oraz oczywiste zalety i wady tego typu narzędzi.
Rozdział drugi na temat wykorzystywania wizerunków kobiet, żeby tworzyć pornograficzne treści był przerażający i bardzo mnie poruszył. Rozdział trzeci był o wiele gorszy, autorka poruszała jedynie minusy rozpoznawania twarzy, a wydaje mi się, że można było to zrównoważyć podobną ilością zalet. Nie wierzę, że w żadnym przypadku ta technologia nie przydała się w żaden sposób. Rozdział czwarty mnie zaskoczył, poruszał temat sztucznej inteligencji wykorzystywanej w medycynie. Zrobiło na mnie wrażenie to, jak ludzie, którzy naprawdę chcą coś zmienić, są w stanie pomóc w biedniejszych szpitalach za pomocą np. aplikacji do szybszej analizy i diagnozy zdjęć RTG. Jednocześnie wypowiadający się w reportażu zaznaczają, jak ważne jest to, żeby to było jedynie narzędzie i, że mają nadzieję, że przyszłe pokolenia będą uczone tak, żeby nie polegać jedynie na AI. Poza tym smutne jest to, że taka technologia mogłaby zmienić poziom pomocy w biedniejszych regionach, ale kłóci się to z interesem wielkich firm, które zbierają dane kosztem biedniejszych pacjentkmów, żeby udoskonalić technologie i potem sprzedawać te rozwiązania jako usługę dla bogatych.
W tym temacie została też poruszona kwestia tego, jak algorytmy mogą być uprzedzone i problematyczne ze względu na to, że są tworzone na podstawie danych ustalanych przez uprzedzonych/niedoedukowanych ludzi o pewnych poglądach. Przez to cierpią zwykle osoby z różnych mniejszości i jest to problem, który definitywnie powinien być poruszany częściej w dyskusjach na temat sztucznej inteligencji.
Rozdział o uberze był dość ciekawy, nie wiedziałam wielu rzeczy, dobrze było się dowiedzieć, jak to wygląda.

Generalnie uważam, że dużo dowiedziałam się z książki i była napisana przystępnym językiem, nie czułam, że nic nie rozumiem albo że jest dla mnie za trudna. Czasem przeszkadzały mi niepotrzebne literackie szczegóły (o wyglądzie jakiegoś pomieszczenia, tego że padał deszcz itp). Myślę, że autorka w ostatecznym rozrachunku starała się być obiektywna, chociaż w konkretnych rozdziałach czuć było jej negatywne nastawienie (często się temu nie dziwiłam, bo w przypadku rozdziału drugiego nie wiem, co miałoby być plusem). Podobało mi się szerokie spojrzenie, poruszenie sytuacji w różnych krajach oraz ludzi zajmujących się innymi rzeczami. No i cieszę się, że autorka zwróciła uwagę, na tematy, o których być może nie myśli się na co dzień o AI.
Profile Image for Girlinthebooks.
370 reviews9 followers
August 22, 2025
To reportaż o wpływie sztucznej inteligencji na życie zwykłych ludzi. Zamiast skupiać się na technologii, autorka pokazuje konkretne historie osób z całego świata — ofiar deepfake’ów, pracowników klasyfikujących dane, użytkowników systemów rozpoznawania twarzy.

Ujawnia jak algorytmy wpływają na decyzje, zatrudnienie, zdrowie i bezpieczeństwo, często bez odpowiednich regulacji prawnych.

Są tu fragmenty o tym, jak dane treningowe mogą zawierać uprzedzenia, jak technologia rozpoznawania twarzy była wykorzystywana do represji, oraz jak brak regulacji prowadzi do nadużyć — np. wątpliwego etycznie zastosowania zdjęć wygenerowanych przez aplikacje.

To lektura, która zostaje w głowie nie tyle przez techniczne szczegóły a bardziej przez ludzkie historie.

Podobało mi się reporterskie podejście i pokazanie realnych konsekwencji działania AI na bardzo rozbudowanych historiach osób z całego świata.

Nie podobała mi się jednostronność — technologia została przedstawiona głównie jako zagrożenie. Wierzę, że AI to narzędzie, którego etyczne użycie zależy od ludzi.

Takie neutralne i techno-pozytywne spostrzeżenia zostały zawarte dopiero w pół godzinnym wywiadzie z autorką, który był miłą niespodzianką zamieszczoną na końcu wersji audio dostępnej na Book Beat w oryginale.

Zmusza do refleksji nad tym, jak kod kształtuje nasze życie i wciąga w historie, sprawiając, że trudno ją odłożyć. Wyróżnia się w gatunku poprzez opowiadanie bardziej o ludziach niż o technologii samej w sobie.

Mimo to nadal wierzę, że jest w niej przestrzeń do ulepszenia. Ciekawe byłoby zobaczyć podobną tematykę ujętą na przestrzeni kolejnych kilku lat rozwoju technologii.
Profile Image for Piotr Szczepanik.
170 reviews
July 7, 2025
W ostatnich latach przeżywamy prawdziwe szaleństwo i zachwyt nad AI. Sztuczna inteligencja wchodzi z przytupem do wielu daidzein życia, pomaga nam, bawi, zachwyca. Każdy czuje, że to coś wielkiego, przełomowego, niesłychanego. Ale AI ma też ciemne strony. Albo przynajmniej kontrowersyjne. Autorka podaje kilkanaście przykładów, gdzie widzimy drugą stronę medalu. Zaczynając od wielkich centrów uczenia AI, np. w Nairobi, gdzie z jednej strony rzesze biednych ludzi ma prace, ale jednocześnie szkoli system, który za moment tą pracę będzie potrafił zrobić za nich i to właśnie dzięki nim. Część osób, w ramach dostarczania danych do systemu AI, przegląda filmy i zdjęcia zawierające brutalną przemoc, gwałty, egzekucje, wykorzystywanie dzieci i zmagają się potem z traumami przez resztę życia. Poruszany tez jest olbrzymi problem polegającym na generowaniu porno na bazie zdjęć pobranych w internecie zupełnie nieświadomych tego osób. Z racji, że jest to nowe zjawisko, prawo praktycznie zupełnie nie chroni tak poszkodowanych. Z jeszcze innej strony, omówiony jest szeroko problem aplikacji typu Uber, gdzie algorytmy sterują zleceniami, stawkami, wkluczeniami i kierowcy nie mają prawie żadnego trybu odwoławczego, jeśli coś się nie zgadza. Innymi słowy, ich szefem jest system komputerowy, a nie człowiek.

Książa jest naprawdę wartościowa i pomaga zrozumieć wiele zagrożeń, które niesie ta najnowsza technologia. Daję 4/5, ponieważ momentami przedstawiane historie są przydługawe i nużące. Spokojnie możnaby książkę odchudzić o 20-30%.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Mikołaj.
142 reviews5 followers
June 25, 2025
7/10
Solidna pozycja opisująca aktualne zagrożenia ze strony firm, rządów, organów ścigania itd. posługujących się AI. Negatywny wpływ na nasze życie możemy odczuć, nie mając nawet świadomości, że dzieje się to za sprawą sztucznej inteligencji. Jak to zwykle w świecie bywa, do grup najbardziej narażonych na to ryzyko należą kobiety, kolorowi, imigranci oraz biedni. I właśnie prawdziwe historie takich osób autorka przybliża nam w książce. Daleko od Doliny Krzemowej, w miejscach, gdzie nie pojawi się nigdy żaden miliarder, niedoskonała AI, używana w nieumiejętny lub celowo szkodliwy sposób odciska każdego dnia bolesne piętno na tysiącach ludzi.
Profile Image for ja.wojcik.
251 reviews
June 5, 2025
Dobrze się słuchało, jest to pozycja obowiązkowa dla każdego kto zachłysnął się AI’em i czatem GPT. O pogłębianiu nierówności, o zagrabieniu naszej niezależności i odbieraniu nam sprawczości, oczywiście o uzależnianiu nas od podmiotu.

Przytaczającą interesujące opowieści, ale nie dająca zbyt wiele nadziei.
Profile Image for Ilona Zielkowska.
111 reviews
June 20, 2025
ciekawy był dla mnie rozdział o etykieterach (tj. osobach etykietujących dane) chociaż nie widzę w tym nic wyjątkowego, to samo, a więc offshoring najbardziej manualnej pracy wykorzystywany jest też w innych branżach jak chociażby w finansach w których pracuje... równie ciekawa jest też perspektywa kolonializmu danych.
Profile Image for Julia Anuszewska.
82 reviews3 followers
June 22, 2025
Bardzo ciekawy reportaż, wskazujący na aspekty sztucznej inteligencji, z których na codzień nie zdajemy sobie sprawy, takie jak wzmacnianie podziałów klasowych, wykorzystywanie pracy osób z najbiedniejszych regionów, nowe rodzaje przestępstw, takich jak kradzież tożsamości. Bardzo interesujące spojrzenie.
Profile Image for Karo Szafro.
159 reviews
July 12, 2025
Kochany pamiętniczku! Jest 2025 rok a ja zaczęłam uważać, że ludyści to wcale nie są ostatnie oszołomy.

Jako wykonawczyni zawodu, który w 2023 roku rozpoczął proces umierania w wyniku rozwoju generatywnej sztucznej inteligencji uważam, że każdy powinien przeczytać tę książkę.
Profile Image for Alicja.
10 reviews
July 20, 2025
Miejscami rozwleczone, powtarzające się. Drażniło mnie też określenie "kobiety i osoby identyfikujące się jako kobiety" bo rozumiem, że chodzi o wszystkie kobiety po prostu. Tak to fajne, ciekawy temat rzetelnie ugryziony z wielu stron z osobistymi historiami za co plusik.
Profile Image for verq.
108 reviews3 followers
February 25, 2026
2,5? :( miałam wobec niej zupełnie inne oczekiwania... jest tu sporo ciekawych informacji, ale nie o samej sztucznej inteligencji

autorka często odpływa w inne tematy i momentami robi się chaos

pod koniec już strasznie się męczyłam
Profile Image for Martyna.
833 reviews56 followers
May 21, 2025
ciekawa, wielowymiarowa i dobrze zresearchowana książka o sztucznej inteligencji. myślę, że książka może być fajnym wprowadzeniem w temat AI.
Profile Image for Szymon.
196 reviews3 followers
September 2, 2025
Pozwala spojrzeć w szerszej perspektywie na narzędzie, z którego wielu z nas korzysta już niemal codziennie.
204 reviews3 followers
September 3, 2025
bardzo rzetelny i obiektywny esej/reportaż, choć najciekawszy i najbardziej zaskakujący był dla mnie 1 rozdział
Profile Image for Wikszy.
88 reviews
December 18, 2025
Bardzo ciekawa, ale czasem przygnębiająca i przerażająca lektura.
Profile Image for Ryś.
81 reviews1 follower
January 22, 2026
Gdy piszesz o czymś, o czym nie masz pojęcia, używając jedynie języka taniej sensacji.
375 reviews10 followers
Read
February 2, 2026
Niech recenzja tej książki będzie to, że mam nadzieję, że autorka zdecyduje sie kiedyś na napisanie drugiej części.
Profile Image for daria.
9 reviews
March 4, 2026
ta książka to zdecydowanie najstraszniejszy odcinek black mirror
6 reviews
March 23, 2026
Dobrze się czyta, ale nowymi informacjami wcale nie porywa. Od czasu do czasu były aspekty AI o których sama bym nie pomyślała a jednocześnie są lepsze książki w podobnej tematyce
Displaying 1 - 30 of 34 reviews