Black Bloc: η ελευθερία και η ισότητα διαδηλώνουν
Υπάρχουν βιβλία που τα διαβάζεις όπως θα διάβαζες ένα αστυνομικό μυθιστόρημα∙ όχι επειδή περιέχουν κάποιον φόνο, αλλά επειδή κάθε σελίδα σε τραβάει με το άγχος να δεις τι κρύβεται πίσω από τη μάσκα. Ο Dupuis-Déri επιχειρεί κάτι που σπάνια συμβαίνει: να μιλήσει σοβαρά, με έρευνα και λεπτομέρεια, για ένα φαινόμενο που τα ΜΜΕ έχουν βαφτίσει “τρομοκρατικό καρναβάλι”. Και το κάνει χωρίς να πατρονάρει ούτε να εξιδανικεύει.
Το Black Bloc δεν είναι το ευαγγέλιο της εξέγερσης, αλλά μια χαρτογράφηση της σύγκρουσης ανάμεσα σε κράτος και σώματα που επιμένουν να βαδίζουν μαζί, έστω και με σπασμένα τζάμια στο πέρασμά τους. Η επιμονή του συγγραφέα να ξεχωρίσει μύθο από πραγματικότητα θυμίζει περισσότερο τον Σαρτρ παρά έναν στρατευμένο θεωρητικό: εδώ η ελευθερία είναι ταυτόχρονα κατάρα και ευκαιρία∙ μια πράξη που σε πετάει στο δρόμο χωρίς εγγυήσεις.
Η έρευνα είναι εμπεριστατωμένη, τόσο που μερικές φορές νιώθεις ότι ο Dupuis-Déri πήγε σε περισσότερες πορείες απ’ όσες εσύ έχεις προλάβει να χάσεις λόγω “υποχρεώσεων”. Και όμως, το κείμενο κυλάει χωρίς να σε πνίγει στην ορολογία. Θα μπορούσε να σταθεί δίπλα σε πολιτικές αναλύσεις με το βάρος του Φουκώ, αλλά ταυτόχρονα διαβάζεται και με την ευκολία ενός προσωπικού ημερολογίου διαδηλωτή.
Δεν πρόκειται για ύμνο στο σπάσιμο βιτρινών, αλλά για μια προσπάθεια να καταλάβουμε τι σημαίνει συλλογική ανωνυμία και αν αυτή μπορεί να παράγει ισότητα. Στην τελική, το ερώτημα είναι βαθιά υπαρξιακό: είμαστε πιο ελεύθεροι όταν κρυβόμαστε πίσω από μια μάσκα ή όταν το πρόσωπό μας γίνεται στόχος της κάμερας;
Τέσσερα αστεράκια, γιατί ακόμα κι αν δεν λύνονται όλα τα διλήμματα, το βιβλίο κατορθώνει κάτι σπάνιο — σε κάνει να θες να συνεχίσεις τη σκέψη μετά την τελευταία σελίδα. Κι αυτό, στις μέρες μας, είναι πιο επαναστατικό κι από το να καταστρέψεις ένα ΑΤΜ.