Het vooroudergevoel

by Jan Blokker Sr., Bas Blokker, Johan Herman Isings

Op de meeste openbare scholen hingen vroeger de geschiedenisplaten van Johan Herman Isings: van de hunebedbouwers tot Leidens ontzet, en van Floris v tot de Vierdaagse Zeeslag zijn ze honderdduizenden kinderen levenslang bijgebleven. De schilderingen hingen niet als kunstwerken in een museum, maar als lesmateriaal in de klas, op dezelfde plek waar voor aardrijkskunde de blinde kaart van Nederland werd opgehangen. Isings had niet een volledige vaderlandse geschiedenis getekend. Zijn lievelingsperiode was die van de Tachtigjarige Oorlog en de Gouden Eeuw: negentien van de drieenveertig aquarellen die hij maakte waren aan die tijd gewijd. Het lijkt of de aardigheid er wat hem betreft na 1800 een beetje af was. Zoals de onderwijzer nodig was om de 'gaten' te vullen die Isings had laten vallen, zo hebben de schrijvers van Het vooroudergevoel - Jan Blokker en zijn zonen Jan en Bas - het op zich genomen om de hele vaderlandse geschiedenis, van de prehistorie tot de eenentwintigste eeuw, nog eens te vertellen. De haast klassiek geworden schoolplaten dienen opnieuw als illustratie en geheugensteun.

Genres: History, Nonfiction

230 pages, Hardcover

First published January 1, 2005

About the author

Jan Andries Blokker sr. studeerde enige tijd Nederlands en geschiedenis. Hij debuteerde in 1951 met de roman Séjour.

Blokker werkte als leerlingjournalist bij Het Parool, werd filmredacteur voor het Algemeen Handelsblad en vervolgens vanaf 1968 televisiechef bij de VPRO. Hij was bepalend voor de revolutionaire koers van de omroep. In datzelfde jaar werd hij ook columnist bij de Volkskrant. In 1978 werd hij daar adjunct-hoofdredacteur.
Blokker was medewerker van het televisieprogramma Zo is het toevallig ook nog eens een keer (1963-1964). Verder schreef hij film- en operascenario's en was hij voorzitter van het Bestuur Productiefonds voor de Nederlandse Film en bijzonder hoogleraar Persgeschiedenis aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

In 1960 verscheen Blokkers eerste kinderboek; Op zoek naar een oom, dat in 1961 werd bekroond als Kinderboek van het Jaar.

Toch werd Jan Blokker sr. vooral bekend door zijn columns in de Volkskrant. Zijn columns kenmerken zich door de scherpe en satirische behandeling van actuele onderwerpen of van bepaalde modetrends.
In 2003 won hij de Gouden Ganzeveer. Op 1 juli 2006 stopte hij zijn column in de Volkskrant wegens een conflict en stapte over naar NRC Handelsblad.

Reviews

[José Van Rosmalen · Rating 4 out of 5]

Dit is een geschiedenisboek en ook een persoonlijk boek van vader Jan Blokker en zijn zonen Jan en Bas. Het begint in de prehistorie, duizenden jaren geleden en eindigt in het begin van de 21e eeuw. In het boek worden oude schoolplaten van Johan Isings als illustratie gebruikt. Die maakte bij voorkeur platen van het in zijn ogen glorieuze verleden van Nederland met zijn Gouden eeuw. Zo komen de hunebedden langs, de komst van de Romeinen, Karel de Grote, de Noormannen, Jacoba van Beieren, Het Leidens ontzet, de slag bij Nieuwpoort, Rembrandt van Rijn, de Franse overheersing, koning Willem 1, de eerste en tweede wereldoorlog. Je wandelt in dit boek door de hele Nederlandse geschiedenis. De laatste drie stukken zijn van respectievelijk vader Jan, zoon Jan en zoon Bas. Jan Blokker sr is geboren in 1927 en was een jongen van twaalf toen de oorlog uitbrak. Hij beschrijft in het hoofdstuk de bezetting hoe hij de bezetting heeft ervaren en ook de wederopbouw met Drees als premier. Nederland voerde toen ook een koloniale oorlog, nogal hypocriet omschreven als politionele acties. Jan jr gaat in het hoofdstuk de Ontplooiing in op de bloei van de verzorgingsstaat in de jaren zestig, zeventig en tachtig. Bas schreef het laatste hoofdstuk, de verzadiging, over de crisis die in het begin van de 21e eeuw ontstond, zichtbaar gemaakt door de opkomst van Pim Fortuyn en de moord op hem. Deze drie laatste hoofdstukken voegen een persoonlijk element aan het boek toe. Het vooroudergevoel slaat op wat je aan affiniteit met het verleden hebt, ook voor je er zelf was. Zo herinner ik dat ik als jong volwassene praatte met mijn toen ruim tachtigjarige opa en hij vertelde over het straatleven in Den Bosch in de negentiende eeuw. Dus ik weet uit mondelinge overleving nog dingen die in de negentiende eeuw plaatsvonden. Een vooroudergevoel dat in mij voortleeft.

[Dorien · Rating 2 out of 5]

It had some interesting perspectives and commentaries and I will definitely go back to it when I need more context on Dutch history but I didn't like how it skipped over large parts of history.

[Mirjam B · Rating 4 out of 5]

Mooi boek, maar je leest het niet in 1 x uit. Soms is het taalgebruik te literair, waardoor het niet gemakkelijk wegleest. Mooi geïllustreerd met oude schoolplaten.

[Karin · Rating 5 out of 5]

Laat je niet afschrikken door mogelijk foute associaties bij "vooroudergevoel". Zowel dankzij de illustraties als de beeldende tekst kreeg ik nu eindelijk eens een begrijpelijk, leesbaar, samenhangend overzicht van duizenden jaren geschiedenis van de lage landen.

[Piet · Rating 4 out of 5]

Een helder en overzichtelijk verslag van de hoogte- en dieptepunten in de Nederlandse geschiedenis. Interessant is de constatering dat de liefde voor het woord Bataven als oer-Nederlandse stam misplaatst is en dat het eigenlijk de Friezen zijn die onze voorouders zijn. Dat Maurits een groot veldheer was en Johan van Oldenbarnevelt misschien te zeer genoot van zijn macht, wist ik niet. De persoonlijke hoofdstukken aan het einde waren verfrissend maar geen van de Blokkers zal hebben kunnen bevroeden dat we in 2025 in een wereld leven waar oorlog en verderf hoogtij vieren.

[Caat · Rating 4 out of 5]

Sinds weken het eerste boek dat ik uitlees. Alleen al daarom een lekker boek. Hopelijk het einde van een zeldzame dip en geen voorbode.
Gewoon een goed boek.