We, Hominids: An anthropological detective story

by Frank Westerman

Wie zijn wij?

September 2003. In een grot op Flores, Indonesië, komt een fossiele oermens bloot te liggen van amper een meter hoog. Rondom haar liggen skeletten van ratten zo groot als honden, reuzenooievaars van 1 meter 80 en olifanten zo klein als pony's. Wat zegt deze vondst over wie wij zijn en waar wij vandaan komen?

Met een groep studenten gaat Frank Westerman op zoek naar antwoorden. Ze bevoelen de schedels van onze mensachtige voorouders als "Lucy' en de Javaanse aapmens. Samen gaan ze op reportage naar kloosters en mergelgrotten langs de Maas – steeds dieper de aarde in, terug in de tijd.

Wij, de mens neemt de lezer mee op een filosofische wereldreis. De inzet is hoog. Want als wij de overtreffende trap van het dier zijn, waarin schuilt dan het onderscheid?

Genres: Nonfiction, Science, History, Audiobook, Dutch Literature, Evolution

Paperback

First published October 9, 2018

About the author

Frank Westerman (Emmen, 1964) groeide op in Assen en studeerde Tropische Cultuurtechniek aan de Landbouwuniversiteit Wageningen. In 1987 woonde hij een jaar in de Andes van Peru, waar hij de irrigatiemethoden van Aymara-indianen onderzocht. Frank studeerde cum laude af en mag Ir. voor zijn naam zetten.

Zijn allereerste journalistieke reportages schreef Frank toen hij nog studeerde. Zo versloeg hij voor Het Parool de poging van Mario Vargas Llosa om president van Peru te worden en de Amerikaanse anti-drugscampagne om de teelt van coca uit te roeien in de Chapare-regio van Bolivia.

Voor het VPRO-programma Het Gebouw maakte Frank twee radio-documentaires van driekwartier. De eerste in april 1992 vanuit de 'dodenvallei' van Noordwest-Kameroen - meer hierover bij Stikvallei - en de tweede in de herfst van 1993 vanuit het volledig platgebombardeerde stadje Vukovar aan de Donau.

Omdat Frank zich uitsluitend wilde toeleggen op het schrijven ging hij na zijn flirt met de radio door met de geschreven journalistiek. Voor het tijdschrift Atlas schreef hij in 1993 het dertig-pagina's tellende verhaal 'Het goede meer': zijn debuut bij een literaire uitgeverij.

Reviews

[Krysia o książkach · Rating 1 out of 5]

DNF w połowie, to jest książka o tym jak Frank Westerman prowadzi kurs o tym jak pisze książkę o pochodzeniu człowieka. Incepcja. Tony nieistotnych szczegółów przykładowo o tym jak zamawia online odlewy czaszek i ponosi porażkę aż w końcu mu się udaje na aukcji zbiorowej a potem czyta instrukcję obsługi...

Ironiczne jest to, że autor przedstawia dywagacje na temat wyboru konstrukcji książki i stwierdza, że najgorsze co się może przytrafić reportażowi to jego fabularyzacja, więc powtórzę za autorem, najgorsze co się przytrafiło jego książce to jej fabularyzacja.

[Wojciech Szot · Rating 4 out of 5]

Frank Westerman jest reporterem dobrze znanym polskim czytelnikom.

"My, człowiekowate" (tłum. Olga Niziołek) to już jego piąta książka przełożona na język polski. W każdej poszukiwał odpowiedzi na wielkie pytania, albo drążył tematy przeskakując epoki i podróżując - niekoniecznie fizycznie - po całym świecie. W najsłynniejszej książce, "Ararat" pytał o sens religii.

Tym razem postanowił zabrać nas w podróż na poszukiwanie ludzkiego praprzodka po to, by pokazać jak uwierzyliśmy w to, że jesteśmy najważniejszym dziełem stworzenia, a jak ktoś w boskie tchnienie nie wierzy, to przynajmniej ewolucji.

Westerman zabiera w podróż nie tylko swoich czytelników ale też swoich studentów z Uniwersytetu Lejdejskiego, gdzie jako pisarz-rezydent wykłada reportaż. “Reportaż powstaje z zadziwienia”, pisze Westerman i “My, człowiekowate” - przynajmniej w założeniu - jest “master class” autora.

Tropiąc holenderskich (i nie tylko) paleoantropologów przygląda się również swoim studentom, angażuje ich do pracy nad reportażem i opowiada o tym, jak pisać literaturę faktu.

Więcej tutaj - https://www.empik.com/empikultura/ksi...

[Mira123 · Rating 2 out of 5]

Uff, das war dann doch ganz anders, als ich es mir vorgestellt und erhofft habe. Als ich den Klappentext und den Titel gelesen habe, hatte ich natürlich sofort eine Idee im Kopf, wie das Buch aussehen könnte. Für mich war ganz klar, dass hier erläutert wird, was alle Menschen gemeinsam haben. Immerhin wird hier ja die Frage aufgeworfen: "Was macht uns zu Menschen?" Auf diese Frage wurde dann leider gar nicht eingegangen oder nur ganz kurz, in ein paar Nebensätzen.

Die Hauptrolle in diesem Buch spielte "Flo", der Urmensch, der auch der Insel Flores gefunden wurde und im Klappentext beschrieben wird. Eigentlich geht es hier nicht um die heutigen Menschen oder um die Menschheit als Ganzes, sondern wirklich nur um diese Menschenart. Oder um die Frage, ob das überhaupt eine eigene Menschenart ist oder nicht doch eher ein Mensch mit Behinderung, der einer anderen, schon bekannten Art von Urmensch angehört. Für Leute, die Archäologie mögen und spannend finden, ist dieses Buch sicher unheimlich interessant. Für mich war es das aber leider nicht. Klar, ich bin als Kind ebenfalls gerne ins Museum gegangen, um mir dort die Urmenschen und Neandertaler und so anzusehen. Allerdings fand ich schon damals die Knochen weniger interessant als zum Beispiel die Tatsache, dass diese Menschen Bilder an ihre Höhlenwände gemalt haben. Oder die Frage, welche Geschichten man sich wohl damals erzählte oder was die Leute aßen. Und leider konnte sich dieses Interesse auch nicht durch dieses Buch entwickeln.

Ein Problem hatte ich auch mit der Art, wie dieses Buch geschrieben wurde. Von einem Sachbuch - und als solches ist es auf Lovelybooks und Netgalley eingeordnet - erwarte ich mir zumindest bis zum einem gewissen Grad Objektivität. Das hier liest sich aber eher wie das Tagebuch eines Archäologen und Professors. Ich weiß jetzt viel über seine Seminare und Studenten und Reisen, aber über die Frage, was denn jetzt eigentlich den Menschen ausmacht, hab ich nichts Neues erfahren. Auch ein ausführliches Quellenverzeichnis fehlt. Die Auflistung von Literatur am Ende des Buches fand ich dann doch eher unübersichtlich und nicht wirklich hilfreich, weil absolut nicht klar ist, woher welche Information stammt.

Mein Fazit? Leider gar nicht was ich erwartet habe. Schade, aber dieses Buch konnte mich nicht überzeugen.

[Arne-Jan · Rating 4 out of 5]

Frank Westerman komt naar onze charmante boekwinkel Maximus in Hillegersberg. Wow! Mijn favoriete auteur die komt spreken over zijn nieuwe boek Wij, De Mens. Wel een beetje een uitgekauwd thema dacht ik, na bijvoorbeeld net Sapiens te hebben gelezen vorige zomer. Maar Westerman weet er vast zijn eigen draai aan te geven, daar was ik van overtuigd. Mijn vrouw en ik er dus vol goede zin naar toe. En het was ook een geweldige avond. Wel bijzonder overigens dat wij met onze 34 en 41 jaar de gemiddelde leeftijd drastisch verlaagden. Hoe kan het toch dat zulke fantastische auteurs so weinig bekijks trekken, laat staan een jonger publiek? Dat mocht echter de pret niet drukken. De ene na de andere boeiende anekdote of wetenswaardigheid werd gedeeld met de zaal. Westerman had zelfs een zelf op de Tweede Maasvlakte gevonden kies van een allang uitgestorven steppepaard meegenomen, evenals een 3D-geprinte schedel van een verre voorouder van ons. De typische manier van Westerman om zaken van alle denkbare kanten te belichten maakte de polemieken tussen verschillende paleoantropologen begrijpelijk. Ook hielp hij de zaal aan het inzicht dat de archeologie en paleoantropologie ook gewoon aan mode (het tijdsbeeld, de heersende moraal) onderhevig zijn, waarbij je tegenwoordig bijvoorbeeld een meer feminiene kijk op het verschil tussen mensen en dieren ziet ontstaan (zorgen en zogen als belangrijkste onderscheidende elementen). Al met al een buitengewoon boeiende en leerzame avond, die ik bovendien mocht afsluiten met een getekend exemplaar van zijn nieuwste werk onder de arm. Thuis ben ik meteen begonnen in het boek. Dit stelde zeker niet teleur. Westerman is toch weer in staat geweest om een geheel eigen invulling te geven aan een thema waar al veel over is gepubliceerd. Het werk is dus zeker de moeite waard, maar ik merkte wel dat de bijeenkomst bij Maximus eigenlijk te goed was geweest: vrijwel alle onderwerpen uit het boek waren al uitvoerig aan de orde geweest, inclusief de belangrijkste onthullingen. Een volgende keer zou ik dus liever eerst het boek lezen.

[Jan · Rating 2 out of 5]

Frank Westerman heeft veel hele goede, interessante non- fictie boeken geschreven. Ook dit boek is , zoals gebruikelijk, goed geschreven maar ik ben er toch niet erg enthousiast over. Ik vind het geregeld ronduit saai maar dat kan komen omdat ik het eindeloze gezoek naar en geruzie over nog oudere specimen van ' de mens' niet zo interessant vind. Bovendien vind ik de min of meer filosofische beschouwingen die hij er doorheen strooit niet zo geslaagd. Over het meest interessante en gruwelijke onderdeel , de honderdduizenden doden die er in 1966 door toedoen van de militairen in Indonesië gevallen zijn had wat mij betreft Westerman een apart boek mogen schrijven.

[John · Rating 2 out of 5]

‘Gripping and brilliantly told’, the cover informs us. Not. It is about the most frustrating book I have ever read. Westerman has won literary awards, as has the translator Simon Garrett. It purports to talk about the differences between animals and humans through studying evolution, and keeps making facile comments like ‘humans can imagine the future, animals can’t’ ‘humans can write’, then dismisses them. A strong focus is on the Flores ‘hobbit’; no it’s not, it’s a re-evolved homo erectus, or is it? Maybe, Flores has small elephants and huge rats, why not small hominids with 400cc brain size? But then on Flores we’re told of a dreadful massacre in 1965-6 – nothing to do with the presumed theme. Neither has the family history, the peccadilloes, of those paleoarcheologists who studied the Flores miniatures – Westerman even makes a conceptual ‘family’ tree’ of them, that is the archeologists. Then half way through Westerman talks about the interactions between Neanderthals and sapiens – that was interesting, but curtailed. A brief mention of the Dmanisi skulls, but not of Denisovans. In short, the book is all over the place. He uses the device of conducting a class on the Flores and other digs, and facetiously telling us about his students, what they were wearing, why this why that. I bought the book because I am very interested in the evolution of humans and instead I got this mish mash. I am not impressed that most reviews of the book are highly positive. Two stars is my limit.

[Gert Groenewold · Rating 4 out of 5]

Een prachtig anekdotisch boek waarbij ik aan het eind toch meer antwoorden had verwacht in plaats van vragen. Toch een prachtige inleiding in de paleo-antropologie die bovendien je filosofisch laat nadenken over wat ons mens maakt en hoe zich dat verhoudt tegenover elkaar en de natuur. Aangenaam verrast!

[Danny Jacobs · Rating 4 out of 5]

17 jaar geleden las ik ‘Ingenieurs van de ziel’ van Frank Westerman. Het boek sloeg bij mij in als een bom. Sedertdien heb ik al zijn boeken verslonden. Een hele stapel inmiddels. De voorbije dagen las ik “Wij, de mens”, over de zoektocht naar resten van oermensen en over de vraag wat de mens onderscheid van andere diersoorten. Het boek zoekt naar de missing link tussen de aap en de mens. Is het de mensaap of de aapmens. Hij geeft er een voorbeeld bij, in zijn boek: “Het onderzoeksplan van een Nederlandse antropoloog om in Congo gorilla- en chimpanseewijfjes te kruisen met ‘negers’, in een poging de missing link tot leven te wekken. Nimmer uitgevoerd, maar toch: koningin Wilhelmina had in 1907 financiering voor dit experiment beschikbaar. Waargebeurde verhalen zijn soms moeilijk te geloven. Toch maar even lezen..

[grace · Rating 2 out of 5]

did not like his narrative voice, don’t think he understands natural selection, hate when white men decide to have an interest in something and make it everyone else’s problem. the most interesting part was learning more ab dutch colonization in indonesia & its impacts on paleoanthropology although it is unclear to me why this (dutch!) middle aged man was so struck by the violence of colonization. don’t know why i keep reading books written by men and i have literally no idea what the point of his whole argument was

[Valeria Aliberti · Rating 2 out of 5]

Il tema mi interessa molto ma lo sviluppo non mi ha entusiasmata.

[Anneliese Tirry · Rating 4 out of 5]

***(*)
Ik had een ander boek verwacht, een boek met zekerheden, maar ik kreeg een boek met vragen.
De eerste aller vragen is "waarin onderscheidt de homo sapiens zich van de andere dieren" en dan volgt in dit hele boek de zoektocht naar het antwoord op die vraag.
Het is boeiend wel, goed geschreven ook, je steekt er wat van op.
Je gaat mee met de auteur zoekend naar de homo erectus en de homo sapiens, je reist honderdduizenden jaren terug, maar je komt uiteindelijk meer te weten over de mens van vandaag.

[Charlotte · Rating 2 out of 5]

A book about the origins of mankind. But actually a book about writing a book about the origins of mankind. But actually a book about teaching a course where your pupils get the assignment of writing a book on the origins of mankind. But actually a book on the author's ponderings on what makes humans human(e). But actually a book about Dutch priest-archaeologist Theodorus Verhoeven. But actually a book on the history of Java and Flores and the links between archaeology and colonialism. But actually a book on Frank Westerman.

[Len Buggenhout · Rating 4 out of 5]

Volgens Frank Westerman zijn literaire reportages ‘het evangelie’. Ze vormen de ideale manier om betekenis toe te kennen aan onze omgeving, aldus de Nederlandse journalist en schrijver. Met boeken als 'De graanrepubliek' en 'Een woord een woord' is hij intussen uitgegroeid tot een reus van de verhalende journalistiek.

Want de auteur weet zijn verslag telkens zodanig te spekken met details en literaire trucjes dat het niet langer leest als een weergave van feiten, maar als een boeiend verhaal: gesprekspartners worden personages, informatie wordt pas vrijgegeven wanneer het past in de structuur en de spanningsboog.

In 'Wij, de mens' verandert hij weinig aan dit recept.

Lees verder op MappaLibri: http://mappalibri.be/?navigatieid=61&...

[André Bogaert · Rating 4 out of 5]

In een reportagestijl voert Westerman een van de meest raadselachtige menselijke fossielenvondsten op: de Floresmens. Omdat het eiland Flores het mikpunt was van de bekeringsijver van de missionarissen van Steyl in Nederland komen heel wat Nederlandse paleoanthropologen in zijn vizier, allemaal vrij onbekend behalve natuurlijk Dubois, die als eerste een homo erectus opgroef (en dacht de missing link te hebben gevonden. Daarom gaf Dubois hem de naam 'pithecanthropus', aapmens). Meteen krijgen we een behoorlijk zicht op wat zich in de achterkamers van de wetenschappers heeft afgespeeld en nog steeds afspeelt.

[Chris · Rating 4 out of 5]

hoe meer ik lees, hoe minder ik weet !

[alicja · Rating 3 out of 5]

3.25

[Wendelle]

read 1/2 only; quite rambly

[Jessica Kufa · Rating 1 out of 5]

Jeżeli jesteście ciekawi pochodzenia homo sapiens, to wybierzcie inną książkę. Jeżeli lubicie egzaltowanych dziadersów, to jest to super studium przypadku.
Jestem za to bardzo ciekawa prac zaliczeniowych studentów!

[Marcel Uljee · Rating 3 out of 5]

‘De oproep ‘Heb uw naaste lief’ sloeg al tweeduizend jaar niet aan en het gezegde dat de mens een wolf zou zijn, is een belediging voor de wolf. Vergeet de python en vergeet de groottandhaai: het gevaarlijkste dier zijn wijzelf.’ (p. 235)

[Luc De Coster · Rating 3 out of 5]

Westerman is een weetmens. Hij weet veel, zoekt veel op, leest veel en doet aan feitenonderzoek. In "Wij, de mens" is het weten van dingen over de voorouders van de homo sapiens het primaire bronnenmateriaal. De Home Erectus, Lucy, de mens van Flores, De Neanderthaler, de mensapen en de aapmensen en alle neven en nichten komen met hun mogelijke onderlinge samenhang aan bod. Tegelijkertijd is het ook het verhaal van de zoektocht van de mens naar zijn oorsprong. Westerman trekt met zijn studenten naar vindplaatsen in de Maasvallei, maar ook naar bestofte archieven van eerder generaties Nederlanders die in het koloniale Indonesië aan het graven gingen.

Zo krijgen we verschillende verhaallijnen door mekaar: dat van de studenten van vandaag, dat van de concurrentie onder generaties van Darwinistische onderzoekers en hun instituten en natuurlijk dat van de soort die "mens" heet zelf.

Die studenten moeten in het "antropoceen" leven. U weet wel, het tijdvak waarin het de Mens zelf is die de staat van onze planeet door zijn alomtegenwoordigheid en ingrijpende activiteit vorm geeft. Waar vroeger de aarde zelf voor schuivende ijsmassa's, landopslokkende zeewaterstijgingen, plooiende en botsende continenten zorgde, gaat de Mens dat nu zelf doen. Dat doet natuurlijk nadenken hoe het nu verder moet met die Mens.

Tegelijkertijd mogen we ook snoepen van de kleine geschiedenis van Nederlandse pioniers in de archeologische antropologie, vorsers en paters, hun ontdekkingen, hun gevechten met overheden en concullega's en hun nalatenschap en botten- en schedelcollecties. Maak kennis met Eugène Dubois, Pater Theodor Verhoeven en anderen. Zijdelings komt dan ook ander menselijk grensgebied in het koloniale zicht: het gebruik van autochtone gevangen als gravers bij het delven, het Nederlandse koloniale geweld of de verschrikkelijke zuiveringen en massamoorden in 1965-66 in Indonesië.

Zo wordt het graven naar de oorsprong van de Mens ook een zoeken naar het wezen en de zin van zijn bestaan: gewoon het door de evolutie gevormde, meest geavanceerde stel hersenen dat er momenteel bestaat? Een dier onder de dieren? Of moet hij toch meer zijn dan dat?

Al heb ik al verschillende malen op het punt gestaan iets te lezen van Westerman, is dit het eerste van zijn boeken dat ik ook daadwerkelijk opensloeg. Afgaande op dit boek en de grote verscheidenheid aan onderwerpen van zijn andere boeken lijkt hij een gedegen verhalenmaker waarbij hij historische en wetenschappelijke speurtochten combineert met een soort essayistiek. Westerman beschikt over een groot associatief vermogen waarmee hij allerhande dingen met elkaar in verband brengt, maar toch het gevaar van de oeverloosheid weet te omzeilen. Hij meandert niet naar om het even wat, er staat een stevige kern.

Interessant en onderhoudend, vlotte aangename taal. De betere reportage in boekvorm.

[Antonina Kozłowska · Rating 3 out of 5]

No cóż, zostałam z wrażeniem chaosu, z którego niewiele wynika. Temat ciekawy, ale wolałabym wyraźniejszą strukturę reportażu zamiast takich luźnych rozmyślań.

[Peter · Rating 2 out of 5]

Dit boek leest vlot, maar thematisch was het voor mij een warboel. Westerman gaat alle kanten uit (van vliegtuigjes die neerstorten, via fossielonderzoek en schrijfcolleges en opgespoten stranden, naar massamoord in Indonesië) en laat de connectie ertussen zo flinterdun worden, dat mijn interesse en aandacht menigmaal verslapten. Uiteindelijk vraag ik me af wat ik nou geleerd heb van dit boek. Gaat het over de positie van de mens ten opzichte van dieren (een dichotomie waar Westerman continu op hamert)? Over de subjectieve indeling van paleontologische vondsten? Over de levens van mensen die opgravingen gedaan hebben?

"Als schrijver zoek je naar vector: richting én vaart," schrijft Westerman in zijn dankwoord (281). Desondanks mist dit boek richting. "We [zijn] gedoemd te blijven herzien wat we denken te weten," orakelt hij richting het einde (269). "Alleen fictie kan de werkelijkheid kloppend doen lijken - tijdelijk. Alle andersoortige beschrijvingen zullen altijd een open einde houden, wat telkens het begin is van iets nieuws." Het is een dooddoener, die het zanderige karakter van het boek goed weergeeft - je weet wel, van dat losse zand, dat door je handen glijdt en niet beklijft.

[Ben · Rating 3 out of 5]

Niet oninteressant, niet veel nieuws. Een aaneenschakeling van grappige anekdotes over het onderzoek naar de prehistorische mens en de zoektocht naar de menselijke stamboom. Helaas is het niet meer dan dan: een successie van anekdotes. Er zijn geen conclusies. Enkel het feit dat onderzoek erg politiek is en ego-geinspireerd (en past binnen een tijdsgeest "de tijd is rijp voor..."). Als ex-academische wetenschapper was me dat helaas reeds pijnlijk bekend. Een goed verhaal publiceert nu eenmaal makkelijker dan een goed onderbouwt maar saai argument. (En soms, zoals bij paleoarcheologie, zijn er nu eenmaal erg weinig feiten. De beenderen zijn een feit. De rest zijn verhalen zoals mooi wordt geillustreerd in dit boek.)

[Alan Bevan · Rating 3 out of 5]

It was an interesting idea to tell the dry story of we hominids by tracing the stories of those who discovered the various skulls. Interesting to note the incredible rivalry, even hostility, between these palaeontologists. It was interesting too to read how so much is pure speculation based on the most flimsy of evidence.
Nevertheless, DNA evidence in particular gives a degree of certainty about some aspects of the hominid story - including the European interbreeding with the Neanderthals.
Webster seems easily sidetracked though. He description of massacres in the 60s is of historic interest but it is a long bow to link that to his ‘story’. I became impatient…

[Liedzeit Liedzeit · Rating 1 out of 5]

Wenn der Klappentext die ZEIT zitierend, behauptet der Autor sei ein Meistererzähler, der seine Leser mit Thriller-Effekten in seinen Bann zieht, dann lässt das nichts Gutes erahnen. Und in der Tat ist das Gegenteil wahr. Frank Westermann ist ein Journalist, der sich für einen Meistererzähler hält, jedenfalls glaubt er zum Beispiel, mit jeder noch so belanglosen Äußerung einer seiner Studierenden den Text lebendiger zu machen. Von Thrills keine Spur.

Über weite Strecken handelt es sich hier um inhaltsleeres Geplapper.

Ich habe versucht, die harten Fakten (die es durchaus gibt!) herauszudestillieren. Aber das war anstrengend. Man lese lieber die Wikipedia-Einträge zu Eugène Dubois und Theodorus Verhoeven.

Was uns zu Menschen macht, kommt übrigens nur sehr am Rande vor. Dass “wir” Menschen nicht vor 40.000 Jahren, wie man früher meinte, entstanden, sondern vor mindestens 300.000 sieht er übrigens eher kritisch, auch die Verwischung zwischen Tier und Mensch. Das finde ich gut, aber nicht so gut, dass es diesem Buch einen zweiten Stern verdiente.

Was ich mitnehme, ist dass der Neandertaler eigentlich Maastaler heißen müsste, oder noch besser, Maasmensch.

3/10

[Janine Van · Rating 4 out of 5]

Zeer boeiend verslag van soort speurtocht naar ontstaan van de mens aan de hand van de (verhalen over) verschillende skeletdelen van hominiden die zijn gevonden en de vele interpretaties die daar in de loop der jaren over zijn gepubliceerd.
Het verhaal begint met een collegecyclus die Westerman geeft. Samen met zijn studenten zoeken ze allerlei zaken uit over de gevonden skeletten, maar ook over hun vinders. Een belangrijke rol speelt de vondst van Flo, een soort dwergmens van het eiland Flores, gevonden door een Nederlandse archeoloog (en niet door een missiepater die in dezelfde grotten vondsten had gedaan). Vervolgens gaat hij ook zelf naar Flores om de grotten te bekijken en de lokale verhalen over de missiepaters en andere onderzoekers te ontdekken. Zijn conclusie is eigenlijk dat elke archeoloog een andere uitleg geeft aan de gevonden resten, en dat dat meer is ingegeven door hun eigen referentiekader (en hun eigen ego) dan dat daar een duidelijke wetenschappelijke basis onder ligt.

[Ad Pluijmers · Rating 4 out of 5]

Dit was het eerste boek van Frank Westerman dat ik heb gelezen; er zullen er zeker meer volgen.

“Wij, de mens” is een vlot geschreven boek, waarin Frank op journalistieke wijze een onderzoek doet waar wij als mens vandaan komen. Of wellicht beter gezegd, waar wij uiteindelijk terecht gekomen zijn. Via 19e en 20e eeuw opgravingen (in Afrika, Azië en Europa) en meer recente industriële ‘ontgravingen’ probeert hij inzicht te geven in deze evolutionaire reis. Er zitten heel wat geschiedkundige elementen in het boek, die op zichzelf ook interessant zijn om verder in te duiken (en wat ik tijdens het lezen ook gedaan heb via internet-bronnen). Het is zorgwekkend om te beseffen dat de mens zich onderscheidt van een dier omdat het in staat is zijn eigen soort te vernietigen.

Na het lezen heb ik aantal vervolgacties vastgelegd. Ten eerste zet ik per direct Sapiens van Yuval Noah Harari op mijn leeslijst en ten tweede schrijf ik mij in voor een cursus bij mijn favoriete online organisatie futurelearn.com: Homo Floresiensis Uncovered: The Science of ‘the Hobbit’.

[Jasper · Rating 4 out of 5]

Er was de afgelopen jaren geen boek dat meer invloed had op mijn denken als Sapiens van Harrari. Het boek gaat over de ontstaansgeschiedenis van de Homo Sapiens. Aan dat boek moest ik denken toen ik ‘Wij, de mens’ van Frank Westerman las. Vanwege het overeenkomstige thema, maar misschien nog wel meer omdat de beide boeken zo verschillen.

Toen ik het boek begon te lezen was ik bang voor een herhaling van zetten, maar dat bleek niet het geval. Beide boeken hebben een ander doel voor ogen en zijn daarom complementair aan elkaar. Harari bespreekt theorieën en verwerkt ze daarna tot een wetenschappelijk verhaal in de trant van: ‘het meest waarschijnlijke scenario is dat.’ Westerman legt de nadruk op wat we nog niet zeker weten. Hij staat met z’n laarzen in de wetenschappelijke klei en laat iets zien van hoe de wetenschap omgaat met de zoektocht naar de oorsprong van de mens. Welke onzekerheden zijn er nog en op welke manier spelen mensen en hun ego een rol in de beschrijving van de menselijke geschiedenis? Ook heeft hij de grote thema’s gekoppeld aan een persoonlijke zoektocht en geschiedenis.

Ik heb erg genoten van het boek. Behalve de thema’s die het boek aansnijdt, de combinatie van het persoonlijke verhaal en een inkijkje in de wetenschap is het ook literair verantwoord. Westerman kan mooi schrijven.

[Marianne Steenvoorde · Rating 4 out of 5]

In 'Wij, de mens' beschrijft de journalist Frank Westerman zijn zoektocht naar het 'wezen van het mens-zijn', oftewel: wat onderscheidt mensen van dieren? En:is er wel een onderscheid? En waarom zien we onszelf als 'kroon van de schepping' en als norm voor al het andere? Dit alles naar aanleiding van de vondst in 2003 van de Flores-mens, een oermens van amper een meter hoog, de interpretatie van deze vondst en alle vondsten van daarna. Voorlopige conclusie: de mens onderscheidt zich door zijn vermogen om op zoek te gaan naar zijn oorsprong en zijn verbeelding om daarover verhalen te vertellen. Een opmerkelijk en boeiend boek.

[Ella · Rating 3 out of 5]

Heel veel wetenschappers zijn op zoek naar de bakermat van de mensheid. Frank Westerman heeft met de hulp van studenten veel van deze zoektochten in kaart gebracht. Zijn wij begonnen als aapmens of juist als mensaap. Hoe lang bestaat de homo sapiens al en waar was de oorsprong? Afrika, Indonesië of toch Europa. Een Nederlandse missionaris heeft op Flores veel onderzoek gedaan. Overal worden vondsten gedaan die miljoenen jaren oud zijn. Haaientanden, mastodontanden stukken bot van de dwergolifant etc. Je komt er ook achter dat de meeste wetenschappers het niet met elkaar eens zijn. Ze hebben allemaal een andere interpretatie van de geschiedenis. Erg interessant en goed geschreven.