What do you think?
Rate this book
Rampjaar 1672: Hoe de Republiek aan de ondergang ontsnapte
Het jaar 1672 staat in de Nederlandse geschiedenis gegrift als het Rampjaar. In dat jaar werd de Republiek overrompeld door een gecombineerde aanval van de Franse koning, de Engelse koning en de bisschoppen van Münster en Keulen. Sinds de Romeinen had Europa geen groter leger aanschouwd; het laatste uur voor de Republiek leek aangebroken. Hoe kwam het dat het land toch overleefde?
Aan de hand van de belevenissen van het gezin Van Reede – een vader, een moeder en hun zoon – laat Luc Panhuysen zien hoe de dagelijkse praktijk eruitzag, maar ook hoe de Republiek zichzelf opnieuw uitvond. De moeder, Margaretha Turnor (1613-1700), bevond zich in de eindeloze stroom vluchtelingen die hun heil zochten in het laatste stukje Nederland dat nog veilig leek: Holland. De vader, Godard Adriaan baron van Reede (1621-1691), heer van Amerongen, was ambassadeur in Berlijn. Daar vervulde hij de meest enerverende opdracht uit zijn lange loopbaan; de redding van de Republiek lag in zijn handen.
Hun enige kind, Godard heer van Ginkel (1644-1703), vocht als hoge officier mee in het kleine legertje van de prins van Oranje. De correspondentie van deze drie gezinsleden behoort tot de mooiste die uit de zeventiende eeuw is overgeleverd. We belanden met Margaretha achter de waterlinie in het door angst verlamde Den Haag. Over de schouder van Godard Adriaan volgen we de diplomatieke ontwikkelingen op de voet. Uiteindelijk maken we met Godard de wending ten goede mee, wanneer zich onder leiding van prins Willem III een militair wonder voltrekt. Rampjaar 1672 beschrijft op indringende wijze de grootste crisis van de Gouden Eeuw, een jaar van zeventien maanden waarin Nederland ‘redeloos, radeloos, reddeloos’ heette.
Aan de hand van de belevenissen van het gezin Van Reede – een vader, een moeder en hun zoon – laat Luc Panhuysen zien hoe de dagelijkse praktijk eruitzag, maar ook hoe de Republiek zichzelf opnieuw uitvond. De moeder, Margaretha Turnor (1613-1700), bevond zich in de eindeloze stroom vluchtelingen die hun heil zochten in het laatste stukje Nederland dat nog veilig leek: Holland. De vader, Godard Adriaan baron van Reede (1621-1691), heer van Amerongen, was ambassadeur in Berlijn. Daar vervulde hij de meest enerverende opdracht uit zijn lange loopbaan; de redding van de Republiek lag in zijn handen.
Hun enige kind, Godard heer van Ginkel (1644-1703), vocht als hoge officier mee in het kleine legertje van de prins van Oranje. De correspondentie van deze drie gezinsleden behoort tot de mooiste die uit de zeventiende eeuw is overgeleverd. We belanden met Margaretha achter de waterlinie in het door angst verlamde Den Haag. Over de schouder van Godard Adriaan volgen we de diplomatieke ontwikkelingen op de voet. Uiteindelijk maken we met Godard de wending ten goede mee, wanneer zich onder leiding van prins Willem III een militair wonder voltrekt. Rampjaar 1672 beschrijft op indringende wijze de grootste crisis van de Gouden Eeuw, een jaar van zeventien maanden waarin Nederland ‘redeloos, radeloos, reddeloos’ heette.
479 pages, Hardcover
First published January 1, 2009
24 people are currently reading
342 people want to read
About the author
Luc Panhuysen
13 books30 followersPanhuysen studeerde geschiedenis. Hij werkte daarna tien jaar als journalist bij het Parool en de Groene Amsterdammer. Zijn eerste historische publicaties betroffen minibiografieën van Rousseau en Lord Byron. Zijn studie over de wederdopers werd herdrukt en gevolgd door een aparte uitgave over Jan van Leiden, één van de radicale leiders van de wederdopers. Vervolgens schreef hij een omvangrijke dubbelbiografie over de gebroeders Johan en Cornelis de Witt. Over het 'Rampjaar' 1672, waarin zij vermoord werden, verscheen in 2009 zijn historische studie Rampjaar 1672. Naar aanleiding van zijn studie over de gebroeders de Witt werd eind 2005/begin 2006 in het Dordrechts Museum een tentoonstelling gehouden met als titel Gebroeders de Witt: macht en onmacht in de gouden eeuw. Panhuysen vervulde de rol van gastconservator bij deze tentoonstelling.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 38 reviews
May 8, 2015
Het Rampjaar 1672: het volk redeloos, de regenten radeloos en het vaderland reddeloos. Luc Panhuysen heeft de gebeurtenissen uit dit Rampjaar (of beter: jaren, namelijk 1672-1674) in dit boek heel toegankelijk beschreven. Hij doet dit aan de hand van de bewaarde brieven van Godard Adriaan van Reede (heer van Amerongen) aan zijn vrouw Margaretha en zoon Godard. Godard Adriaan was een van de topambassadeurs van de Republiek en zeer nauw betrokken bij de politieke gebeurtenissen. Het boek geeft een mooi beeld hoe de Nederlandse elite de rampjaren beleefd heeft. Nederlandse politici zijn in al die eeuwen niets veranderd, zo lijkt het: besluiteloos, oeverloos vergaderen over details en op het allerlaatste moment in actie komen. Aanrader voor wie geïnteresseerd is in Nederlandse geschiedenis en een inkijkje wil in het leven van de toenmalige elite.
In het boek is een bijrol weggelegd voor het Huis Middachten uit mijn geboortedorp De Steeg en zijn bewoners. 'De Ursula' blijkt Ursula Philippota van Raesfelt te zijn, vrouwe van Middachten. Zij erfde als enig kind het Huis Middachten van haar vader. 'De Godard' is haar echtgenoot Godard van Reede, zoon van de hoofdpersoon uit dit boek en verdienstelijk militair in het leger van de Republiek. Ik had geen idee dat de familie van Middachten zo invloedrijk was in de Republiek, leuk om te ontdekken!
In het boek is een bijrol weggelegd voor het Huis Middachten uit mijn geboortedorp De Steeg en zijn bewoners. 'De Ursula' blijkt Ursula Philippota van Raesfelt te zijn, vrouwe van Middachten. Zij erfde als enig kind het Huis Middachten van haar vader. 'De Godard' is haar echtgenoot Godard van Reede, zoon van de hoofdpersoon uit dit boek en verdienstelijk militair in het leger van de Republiek. Ik had geen idee dat de familie van Middachten zo invloedrijk was in de Republiek, leuk om te ontdekken!
February 11, 2025
Fantastisch! ik heb genoten van dit boek en dan met name door de herkenbaarheid van de verschillende locaties die erin voorkomen. Kasteel Amerongen, Middachten, Naarden, Zutphen, en alles wat erbij komt kijken. Wat een geweldig boek over de Nederlandse historie, mooi geïllustreerd en fijn geschreven. Absoluut een aanrader.
October 31, 2022
Geweldig toegankelijk geschreven boek, dat uit de doeken doet hoe rampzalig het jaar 1672 verliep voor de Nederlandse Republiek. De briefwisseling tussen de leden van het gezin Van Reede plaatst de lezer midden in de handeling, en geeft een alledaagse kleur aan het verhaal. Sowieso belicht Luc Panhuysen knap alle aspecten, van de hoge politiek in de Europese hoofdsteden tot aan de geplaagde boeren op het platteland van Nederland. Zo kom je nog eens iets te weten over een belangrijk jaar in onze geschiedenis.
July 15, 2023
Een geweldig boek, maar niet voor mij. Naar mijn mening te veel details, te verhalend en te lang. De grote lijn raakte dikwijls uit beeld door alle feitjes en bijvoeglijke naamwoorden die Panhuysen heeft verwerkt in de tekst. Dat is al snel de valkuil van het door hem gebruikte bronnenmateriaal: correspondentie.
December 4, 2022
Een van de beste geschiedenisboeken die ik ooit heb gelezen.
November 8, 2023
Luc Panhuysen heeft knap de persoonlijke geschiedenis van de familie van Reede een plaats gegeven in de gebeurtenissen van de tijd. Het algemene overzicht leidt hier niet onder maar wordt er juist mooi door ingekleurd. Voor mij vielen veel gebeurtenissen die ik voorheen als losse gebeurtenissen zag in de Nederlandse historie in een totaalbeeld. De machtsverdeling in de Republiek voor de inval was zodanig dat de raadspensionaris de Wit de macht volledig bij de Staten Generaal wist te concentreren. Willem III trok tijdens de oorlog de macht naar zich toe en kreeg deze ook van de regenten in de schoot geworpen. Na de oorlog was de macht volledig bij de Prins van Oranje. De praatcolleges konden geen vuist maken in de oorlog en de tot kapitein-generaal benoemde Prins wist het volk achter zich te krijgen. De landlegers leden nederlaag na nederlaag en slechts door de waterllinie wisten Den Haag en Amsterdam uit handen van de Fransen te blijven. Alleen ter zee wist de Ruijter in 2 slagen bij Schooneveld de Fransen en Engelsen verliezen toe te brengen ondanks een numeriek overwicht van de Engelsen en Fransen. Ook de slag bij Kijkduin werd door hem gewonnen zodat de angst voor een invasie werd weg genomen. De alliantie met Brandenburg leek te werken maar toen de keurvorst Frederik Willem uiteindelijk optrok met een leger ging hij niet naar de republiek maar trok naar het zuiden.
Lodewijk XIV, de zonnekoning overspeelde uiteindelijk zijn hand door een belegering van Trier en bezette Colmar en Selezar in Lotharingen waardoor de Rooms-Duitse keizer zich tegen Frankrijk keerde en de Haagse alliantie ontstond tegen Frankrijk. De Fransen moesten nu op meerdere fronten vechten en trokken zich terug uit de republiek.
De Fransen hadden wel vreselijk huisgehouden in de veroverde steden. Hele industrieen kwamen er niet meer bovenop na de oorlog en de Gouden Eeuw was wel voorbij.
De oorlog is begonnen door de persoonlijke ambitie van Lodewijk XIV. Op zijn sterfbed zei hij tegen zijn kleinzoon van 5 jaar die hem zou opvolgen na bijna vier decennia van onafgebroken krijgsgeweld ‘ik heb teveel van oorlog gehouden volg mij hierin niet na’. Zijn enorme ambitie is zijn ondergang geworden. Let op je ego je ziet dat vandaag de dag nog zo vaak terug helaas.
Lodewijk XIV, de zonnekoning overspeelde uiteindelijk zijn hand door een belegering van Trier en bezette Colmar en Selezar in Lotharingen waardoor de Rooms-Duitse keizer zich tegen Frankrijk keerde en de Haagse alliantie ontstond tegen Frankrijk. De Fransen moesten nu op meerdere fronten vechten en trokken zich terug uit de republiek.
De Fransen hadden wel vreselijk huisgehouden in de veroverde steden. Hele industrieen kwamen er niet meer bovenop na de oorlog en de Gouden Eeuw was wel voorbij.
De oorlog is begonnen door de persoonlijke ambitie van Lodewijk XIV. Op zijn sterfbed zei hij tegen zijn kleinzoon van 5 jaar die hem zou opvolgen na bijna vier decennia van onafgebroken krijgsgeweld ‘ik heb teveel van oorlog gehouden volg mij hierin niet na’. Zijn enorme ambitie is zijn ondergang geworden. Let op je ego je ziet dat vandaag de dag nog zo vaak terug helaas.
February 7, 2023
Leest werkelijk als een trein! Een soort avonturenroman én tegelijkertijd een historisch verantwoord werk. Voor mij heel leerzaam omdat ik überhaupt nog maar weinig van deze periode wist. Vanuit het perspectief van een van de aanzienlijkste families van de Republiek, dankzij een rijk bronnenmateriaal van brieven, gelardeerd met treffende sfeerschetsen.
August 27, 2024
De gekozen opzet door middel van persoonlijke brieven maakt het zowel een boek met geschiedenis maar ook een persoonlijk verhaal. Deze afwisseling werkt wat mij betreft goed en je krijgt echt een inkijkje in het leven van de 17de eeuw.
May 23, 2023
Eén van de interessantste jaren uit de Nederlandse geschiedenis!
January 30, 2024
Entertaining and interesting read about the year that ended the Dutch Golden Age.
“Rampjaar 1672: hoe de republiek aan de ondergang ontsnapte“ by Luc Panhuysen tells the story of that annus horibilis in Dutch history. What is original about the book is that the story is told through the experiences of de Van Reede family and based on the letter exchanges between its members (husband, wife and son). De Van Reede family was an Utrecht based noble family and owners of kasteel Amerongen (burned down by the French, re-built afterwards and still possible to visit).
What makes this family and their letters interesting is that all represent a different aspect of the war. Husband Godard Adriaan Van Reede was a diplomat at the court of Frederick William in Berlin and tried to convince the Prussians to intervene in the war, his wife Margaretha ended up as an internally displaced person in The Hague and their son Godard was an officer in the Staatse Army defending the Republic.
All key events taught at school (at least in my days) are interwoven with the Van Rede family history during 1672: the murders of the Gebroeders de Witt, Bommen Berend, de Waterlinie, het Gronings Ontzet all make an appearance. However, “Rampjaar 1672” touched on numerous new aspects for me ranging from the brutality of the occupying soldiers, the international character of all the armies involved, the sacking of Utrecht and the importance of newspapers. Lastly, what I never realised is that the war neither ended in 1672, nor did the Dutch defeat the invaders militarily. Instead, the wider European geopolitics of its main players France, England Austria and Prussia determined to save the Netherlands as an independent country. The result was an end of the Dutch Golden Age and a steady decline until French under Napoleon showed up again at the Republic’s borders in 1795. It made “Rampjaar 1672” an entertaining and interesting read, but it also brought home what devastating impact war has on ordinary people caught up in the events.
In summary, I can recommend “Rampjaar 1672” to anyone interested in early modern European history in general or Dutch history more specific or anyone wanting to (re-)read about one of the most famous years in the country’s history.
“Rampjaar 1672: hoe de republiek aan de ondergang ontsnapte“ by Luc Panhuysen tells the story of that annus horibilis in Dutch history. What is original about the book is that the story is told through the experiences of de Van Reede family and based on the letter exchanges between its members (husband, wife and son). De Van Reede family was an Utrecht based noble family and owners of kasteel Amerongen (burned down by the French, re-built afterwards and still possible to visit).
What makes this family and their letters interesting is that all represent a different aspect of the war. Husband Godard Adriaan Van Reede was a diplomat at the court of Frederick William in Berlin and tried to convince the Prussians to intervene in the war, his wife Margaretha ended up as an internally displaced person in The Hague and their son Godard was an officer in the Staatse Army defending the Republic.
All key events taught at school (at least in my days) are interwoven with the Van Rede family history during 1672: the murders of the Gebroeders de Witt, Bommen Berend, de Waterlinie, het Gronings Ontzet all make an appearance. However, “Rampjaar 1672” touched on numerous new aspects for me ranging from the brutality of the occupying soldiers, the international character of all the armies involved, the sacking of Utrecht and the importance of newspapers. Lastly, what I never realised is that the war neither ended in 1672, nor did the Dutch defeat the invaders militarily. Instead, the wider European geopolitics of its main players France, England Austria and Prussia determined to save the Netherlands as an independent country. The result was an end of the Dutch Golden Age and a steady decline until French under Napoleon showed up again at the Republic’s borders in 1795. It made “Rampjaar 1672” an entertaining and interesting read, but it also brought home what devastating impact war has on ordinary people caught up in the events.
In summary, I can recommend “Rampjaar 1672” to anyone interested in early modern European history in general or Dutch history more specific or anyone wanting to (re-)read about one of the most famous years in the country’s history.
May 22, 2023
3.5*: Komt wat moeizaam op gang, maar wel erg interessant. Maar het boek over Tromp was beter gezchreven. Wordt pas echt interessant op moment dat de (oude) Hollandse waterlinie in stelling wordt gebracht: het laatste redmiddel tegen de Fransen . Hier zie ik voor het eerst een smaklijke historische beschrijving van de werking er van.
“…tijdens het begin van de Tachtigjarige Oorlog, had men ontdekt dat een goed beeapende stad omringd door ondergelopen weilanden zo ongenaakbaar was als een slagschip.”
Het in werking zetten van de stelling had nogal wat voeten in de aarde. Het leger moest het boerenvolk bevechten om de weilanden te kunnen laten onderlopen. Dit nadat de verdediging van de Ijssellinie onmogelijk werd gemaakt door het achtergebleven vrouwenvolk, die hun mannen zagen afgevoerd naar het slagveld terwijl de regenten en rijke lui een veiliger heenkomen zochten. De stedelingen grepen de macht en verklaarde zich onafhankelijk, Utrecht, Haarlem, Monnickendam, Leiden, Rotterdam, Veere - “… de Republiek was bezig uit elkaar te vallen.”
De regenten hadden het flink verbruit, want overgave werd door de stedelingen gezien als landverraad. Johan de Witt moest het vergelden. Pas toen de roep om de prins werd ingewillid kwam het volk tot bedaren en veranderde de weifelachtigheid vsn de regering in standvastigheid.
“…tijdens het begin van de Tachtigjarige Oorlog, had men ontdekt dat een goed beeapende stad omringd door ondergelopen weilanden zo ongenaakbaar was als een slagschip.”
Het in werking zetten van de stelling had nogal wat voeten in de aarde. Het leger moest het boerenvolk bevechten om de weilanden te kunnen laten onderlopen. Dit nadat de verdediging van de Ijssellinie onmogelijk werd gemaakt door het achtergebleven vrouwenvolk, die hun mannen zagen afgevoerd naar het slagveld terwijl de regenten en rijke lui een veiliger heenkomen zochten. De stedelingen grepen de macht en verklaarde zich onafhankelijk, Utrecht, Haarlem, Monnickendam, Leiden, Rotterdam, Veere - “… de Republiek was bezig uit elkaar te vallen.”
De regenten hadden het flink verbruit, want overgave werd door de stedelingen gezien als landverraad. Johan de Witt moest het vergelden. Pas toen de roep om de prins werd ingewillid kwam het volk tot bedaren en veranderde de weifelachtigheid vsn de regering in standvastigheid.
October 19, 2021
Wat een pareltje! Dit boek neemt de lezer echt mee in het familieverhaal van de familie Van Reede tijdens het rampjaar. De lezer krijgt het gevoel dat de auteur er zelf bij was als een soort secretaris en achteraf een boek heeft opgesteld om het nageslacht haarfijn te informeren over allerlei soorten emoties.
De auteur laat in dit boek duidelijk merken dat hij veel onderzoek heeft gedaan, voordat hij is begonnen met het schrijven van het boek. Met regelmaat worden brieven aangehaald van familieleden, af en toe haalt de auteur zelfs briefwisselingen tussen vijanden van de Republiek aan.
Waar het aan brieven ontbreekt om een persoonlijk verhaal te blijven vertellen, zoals wanneer het gezin kort herenigde in Amsterdam, vult de auteur de historische context aan en laat aan de lezer uit goede wil ook weten dat hij dit nu even doet en daarna een sprongetje in de tijd maakt.
Voor mij deden vooral de kleine details het; de frustraties over het weg zijn van huis of over het gedrag van de prins, de vreugde of verslagenheid door nieuws vanuit het front etc. Echt een aanrader voor ieder; iemand hoeft weinig historische voorkennis te hebben om van dit boek te kunnen genieten.
De auteur laat in dit boek duidelijk merken dat hij veel onderzoek heeft gedaan, voordat hij is begonnen met het schrijven van het boek. Met regelmaat worden brieven aangehaald van familieleden, af en toe haalt de auteur zelfs briefwisselingen tussen vijanden van de Republiek aan.
Waar het aan brieven ontbreekt om een persoonlijk verhaal te blijven vertellen, zoals wanneer het gezin kort herenigde in Amsterdam, vult de auteur de historische context aan en laat aan de lezer uit goede wil ook weten dat hij dit nu even doet en daarna een sprongetje in de tijd maakt.
Voor mij deden vooral de kleine details het; de frustraties over het weg zijn van huis of over het gedrag van de prins, de vreugde of verslagenheid door nieuws vanuit het front etc. Echt een aanrader voor ieder; iemand hoeft weinig historische voorkennis te hebben om van dit boek te kunnen genieten.
September 29, 2022
Een boek over de geschiedenis van Nederland dat wegleest als een (bijna) thriller. Aan de hand van briefwisseling tussen de heer van Amerongen, zijn vrouw en zijn zoon krijgen we een beeld van wat er leefde in de jaren 1670-1680 in onze omgeving. Met name de omgeving waar ik woon dan, de omgeving Schoonhoven, Nieuwpoort, Ameide, Gouda, Utrecht en Amerongen. In die tijd best belangrijke plaatsen blijkbaar want er is daar behoorlijk wat afgevochten met Fransen en Spanjaarden. Ook behoorlijk wat verwoest, dat dan weer wel.....
Leuk om eens terug in de tijd te gaan. Ik kijk toch weer een beetje anders naar de omgeving nu. Ook leuk is dat je dingen, personen en plaatsen gaat opzoeken. Iets wat tegenwoordig makkelijk kan via internet. Een bijkomende verrassing was wel dat bij het nakijken van welke voorouders van ons er toen leefden in deze omgeving we van de ene verbazing in de andere vielen. Vandaar ook dat het volgende boek wat ik ga lezen "Graven van Holland" is......
Leuk om eens terug in de tijd te gaan. Ik kijk toch weer een beetje anders naar de omgeving nu. Ook leuk is dat je dingen, personen en plaatsen gaat opzoeken. Iets wat tegenwoordig makkelijk kan via internet. Een bijkomende verrassing was wel dat bij het nakijken van welke voorouders van ons er toen leefden in deze omgeving we van de ene verbazing in de andere vielen. Vandaar ook dat het volgende boek wat ik ga lezen "Graven van Holland" is......
September 9, 2025
Dit is een geweldig boek over een korte maar heftige periode in de Nederlandse geschiedenis, bezien vanuit de blik van één adellijke familie, de Van Reedes, bezitters van Huis Amerongen. Hierdoor begrijp je niet alleen veel beter wat er in die jaren gebeurd is, maar ervaar je ook hoe deze gebeurtenissen ingrepen op het leven van één familie. Dat is dan weliswaar een rijke familie, maar ook zij stonden aan grote gevaren en politieke intriges bloot. De schrijver heeft dankbaar gebruik gemaakt van de vele brieven van Margaretha van Amerongen en de iets minder frequente brieven van haar man Godard Adriaan en haar zoon Godard.
De opkomst van prins Willem III, de openbare slachting van de gebroeders de Witt, de invallen van ‘Bommen Berend’, bisschop van Münster en de storm die de Dom in Utrecht scheidt van haar toren, die gebeurtenissen die we allemaal kennen, komen samen in dit boek. Ik heb ervan genoten.
De opkomst van prins Willem III, de openbare slachting van de gebroeders de Witt, de invallen van ‘Bommen Berend’, bisschop van Münster en de storm die de Dom in Utrecht scheidt van haar toren, die gebeurtenissen die we allemaal kennen, komen samen in dit boek. Ik heb ervan genoten.
December 8, 2023
Een zeer boeiende moderne klassieker over het rampjaar: het echte einde van de Gouden Eeuw van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De Republiek leefde inmiddels enkele decennia in vrede na de Tachtigjarige Oorlog en ontsnapte in de jaren 70 van de 17e eeuw aan een ondergang.
Panhuysen gebruikt de briefwisseling tussen de leden van familie Van Reede (regentenfamilie uit Amerongen) om de onderlinge verhoudingen in aanloop naar en tijdens de Hollandse Oorlog zichtbaar te maken. De geopolitiek rond deze tijd wordt uitvoerig beschreven en ook de politiek in de Republiek komt aan bod. Ik stoorde me soms wel een beetje aan de zinsbouw en het gebrek aan interpunctie. Toch met veel plezier gelezen, dus wil zeker meer lezen van Panhuysen!
Panhuysen gebruikt de briefwisseling tussen de leden van familie Van Reede (regentenfamilie uit Amerongen) om de onderlinge verhoudingen in aanloop naar en tijdens de Hollandse Oorlog zichtbaar te maken. De geopolitiek rond deze tijd wordt uitvoerig beschreven en ook de politiek in de Republiek komt aan bod. Ik stoorde me soms wel een beetje aan de zinsbouw en het gebrek aan interpunctie. Toch met veel plezier gelezen, dus wil zeker meer lezen van Panhuysen!
June 26, 2024
Het perspectief van de auteur om het rampjaar 1672 te beschrijven vanuit het standpunt van de familie van Reede van Amerongen is een handige vondst om zowel het politieke leven, het militaire front als het thuisfront te kunnen beschrijven. De eerste hoofdstukken maakten dat ik enthousiast en met weinig onderbreking aan de lectuur begonnen ben. Eens halfweg wordt de focus echter vernauwd en zijn het vooral de persoonlijke beslommeringen van de familieleden die de bovenhand krijgen. En dat uit zich ook in de laatste hoofdstukken waarvan de meeste regels aan de thuisprovincie Utrecht geweid zijn. Hoe die andere provincies het rampjaar beleefden komt nauwelijks aan bod. Misschien had de ondertitel dit wel mogen aankondigen.
September 26, 2022
Het Rampjaar 1672: het volk redeloos, de regenten radeloos en het vaderland reddeloos.
Het is 350 jaar geleden en ik had de term al vaker horen vallen, maar jeetje wat een bende was dat rampjaar. De Nederlanden werden aan alle kanten aangevallen en de regenten maakten er een potje van. Zo erg dat het volk het zat was en ze op at (gebroeders de Wit).
Het verhaal wordt vertaald via de brieven van de heer en vrouwe van Amerongen. Wat de geschiedenis fijn persoonlijk maakt.
Een echte aanrader als je van (vaderlandse) geschiedenis houdt!
(geluisterd als audiobook via Storytel)
Het is 350 jaar geleden en ik had de term al vaker horen vallen, maar jeetje wat een bende was dat rampjaar. De Nederlanden werden aan alle kanten aangevallen en de regenten maakten er een potje van. Zo erg dat het volk het zat was en ze op at (gebroeders de Wit).
Het verhaal wordt vertaald via de brieven van de heer en vrouwe van Amerongen. Wat de geschiedenis fijn persoonlijk maakt.
Een echte aanrader als je van (vaderlandse) geschiedenis houdt!
(geluisterd als audiobook via Storytel)
April 25, 2019
Het was een heel interessant boek en zeker als je kasteel Amerongen en de familie die het kasteel in bezit had al vaker hebt mogen bezoeken.
Wat een boeiende geschiedenis van onze Republiek en aardig om je te realiseren dat wij in feite aan dat rampjaar zo veel te danken hebben.
Voor iedereen die in onze geschiedenis is geïnteresseerd een echte aanrader, wel even de tijd nemen want het is een dik boek.
Wat een boeiende geschiedenis van onze Republiek en aardig om je te realiseren dat wij in feite aan dat rampjaar zo veel te danken hebben.
Voor iedereen die in onze geschiedenis is geïnteresseerd een echte aanrader, wel even de tijd nemen want het is een dik boek.
October 7, 2022
Audioboek geluisterd en ik denk dat dat toch minder goed werkt.
Rampjaar 1672 voor de republiek der Nederlanden, aan de hand van ambassadeur Godard Adriaan (die veel in buitenland is, oa bij Brandenburg), zijn vrouw Margaretha, die slot Amerongen bestiert in zijn afwezigheid, en hun zoon die in het leger dient en daar moeilijk hogerop komt.
Had wel ook boek van de bieb, vandaar deze plaatjes:
https://twitter.com/wilte/status/1578...
Rampjaar 1672 voor de republiek der Nederlanden, aan de hand van ambassadeur Godard Adriaan (die veel in buitenland is, oa bij Brandenburg), zijn vrouw Margaretha, die slot Amerongen bestiert in zijn afwezigheid, en hun zoon die in het leger dient en daar moeilijk hogerop komt.
Had wel ook boek van de bieb, vandaar deze plaatjes:
https://twitter.com/wilte/status/1578...
December 23, 2023
Formidabele beschrijving van het rampjaar 1672 en de daarop volgende gebeurtenissen in 1673-1674. Het boek leest af en toe als een thriller, zo knap beschrijft Panhuysen de aanval op de Republiek door Lodewijk XIV en zijn bondgenoten. De laksheid van de regenten van de Republiek en de opkomst van Willem III komen uitgebreid aan de orde. Doordat Panhuysen veelvuldig put uit de briefwisseling tussen vader, moeder en zoon Van Reede (van Kasteel Amerongen) krijgt het boek een extra dimensie.
May 4, 2019
Geweldige reconstructie van rampjaar 1672. Gemaakt door lezen brieven kasteelheer van kasteel Amerongen, zijn vrouw en zijn zoon. Hij was ambassadeur, zijn vrouw zorgde voor het kasteel en zoon was militair. Laat zowel politieke ontwikkelingen zien als het dagelijks leven in die tijd. Toegankelijk geschreven.
June 18, 2023
Schitterend geschiedenisboek. De bekende ontwikkelingen van het Rampjaar krijgen een extra laag doordat de dagelijkse praktijk van onderhandelen, oplopende frustraties, onrust en de juiste kant kiezen hier dwars doorheen speelt. De 17e eeuw op zo'n manier tot leven wekken verdient behoorlijk wat lof.
August 8, 2025
De redenen van de Zonnekoning om de oorlog tegen de republiek der Nederlanden te beginnen waren "wraak en glorie". Luc Panhuysen beschrijft met een paar verhaallijnen redelijk gedetailleerd hoe de strijd, de diplomatie en het leven van een gegoede familie verliep. Ik denk dat het eigenlijk een tijdloos verhaal is.
August 5, 2020
Interessant boek, aan de hand van veel oorspronkelijke brieven.
De persoonlijke geschiedenissen zijn boeiend, de veldslagen vind ik iets minder, maar dat komt vooral omdat ik daar sowieso wat minder in ben geïnteresseerd.
Voor wie dat ook boeiend vindt is het boek zeker 4 sterren waard.
De persoonlijke geschiedenissen zijn boeiend, de veldslagen vind ik iets minder, maar dat komt vooral omdat ik daar sowieso wat minder in ben geïnteresseerd.
Voor wie dat ook boeiend vindt is het boek zeker 4 sterren waard.
April 26, 2022
Superieur boek, dat grote geschiedenis verweeft met gezinsgeschiedenis. Goed geschreven, goede compositie. Panhuysen heeft oog voor het persoonlijke detail en laat niet raden naar de grote lijnen. Veel van geleerd, van dit boek over 1672.
March 6, 2020
Awesome!
January 8, 2022
Een heel leuk en toegankelijk boek over, geloof het of niet, 1672 het rampjaar van de Republiek. Een boeiende en goed vertelde geschiedenis.
March 15, 2022
Heerlijk
May 24, 2023
Onderhoudend en minitieus geschreven verhaal over de oorlog van de Republiek in het rampjaar 1672 en wat er daarna gebeurde. Leest als een thriller.
May 31, 2023
Een boeiend relaas over het rampjaar 1672 aan de hand van de geschiedenis van een Amerongse regentenfamilie.
Het boek leest daardoor als een trein. Een echte historische thriller
Het boek leest daardoor als een trein. Een echte historische thriller
Displaying 1 - 30 of 38 reviews