Zoeken naar Eileen W

by Leon de Winter

De verteller in Zoeken naar Eileen W. is de eigenaar van een winkel in tweedehandsboeken in Londen en brengt zijn dagen door met het beschrijven van een zoektocht naar een zekere Eileen, een Iers meisje dat hij bij toeval heeft ontmoet maar dat nu van de aardbodem verdwenen lijkt te zijn. Wie was zij? Wat heeft haar bewogen om van de ene op de andere dag te verdwijnen? En waarom is hij zo door haar geobsedeerd?



In Noord-Ierland overziet hij stukje bij beetje de complexe en intrigerende positie waarin Eileen zich heeft bevonden. Op basis van deze inzichten en de summiere gegevens die hij over haar verzameld heeft, schrijft hij haar 'biografie' een klassiek geconstrueerd levensverhaal rond een meisje dat langzaam bezwijkt onder de druk van de omstandigheden.

Genres: Dutch Literature, Fiction, School, Literature, Literary Fiction, Classics, Novels

265 pages, Paperback

First published January 1, 1981

Reviews

[Gijs Hollebosch · Rating 3 out of 5]

Verschrikkelijk hoe de tijd vliegt. Dit boek staat sinds 1990 ongelezen in mijn kast. Verder dan de eerste paar pagina’s was ik toen niet geraakt. Was het de Bonnard op de cover die ervoor zorgde dat ik het nooit wegdeed? In Steinz’ boek over literaire webben las ik nog maar eens een passage over dit boek met een verwijzing naar Tristan en Isolde.

En dus zette ik door. Na Ed Francks versie van Tristan en Isolde wilde ik er nu wel het fijne van weten. En jawel, Steinz heeft gelijk. Natuurlijk. Helemaal op het einde vertelt De Winter hoe Kevin zich Tristan noemt in zijn brieven aan Eileen, zijn Isolde. We lezen stukjes uit die brieven een paar keer vanuit verschillende perspectieven. En dan krijgt het verhaal een nieuwe dimensie, een link ook met het ik-personage waar je al heel het boek op wacht.

Een eerder taai boek vanwege de schrijfstijl die bewust nooit het achterste van zijn tong laat zien en twijfel zaait als het even kan. Heel anders dan de recentere pageturners van deze geweldige schrijver. Soms loont het echt om te blijven lezen tot het hele einde. Fijne verrassing: ook Bonnards bekende schilderij speelt een rol op het einde, zowel als reproductie als het echte werk in de Tate.

[Rob · Rating 3 out of 5]

aardig geschreven verhaal, enig ongeloofwaardig gedeelte voor mij zijn de brieven die door hoofdpersonen worden geschreven, deze zijn te literair voor de personages en gelijk aan het denkniveau van de protagonist. 3,5 / 5

[Vito Courtens · Rating 2 out of 5]

Omdat de auteur een erg onorthodoxe stijl hanteert, waarin hij vaak tussen de drie verhaalniveaus springt (je zult zelden twee achtereenvolgende hoofdstukken vinden die zich in hetzelfde verhaalniveau afspelen), leest het boek nogal moeizaam. Ja, er zit wat diepgang in deze roman, en het behandelt enkele interessante ideeën (zoals de tegenstelling tussen beweging en stilstand), maar het komt allemaal wat geforceerd over.

[Nils · Rating 1 out of 5]

Zelden zo moeizaam door een boek geraakt. Kijk, ik ga De Winter hier niet wegzetten als zus of zo, maar ik vind het een potje.

Aanvankelijk werd ik erg gehinderd door de combinatie valse beschrijvingen (sfeer zetten aan de hand van details waar dat niet hoeft) en de nodeloze (aandacht afleidende zelfs) opsomming van niet ter zake doende feiten -- straatnamen, busnummers, hoe donkergrijs een wolk wel niet was. Zoals ik eerder zei: ik zat voortdurend met het gevoel een belabberde vertaling van een misdaadroman te lezen; een halfwassen Forsyth.

Halverwege trok dit bij, werd Eileens plan duidelijker, kreeg de verteller meer achtergrond, en kregen de gebeurtenissen, achtergronden en gedachten meer diepte. Goed is het voor mij echter niet meer gekomen.

Dat dit een Tristan & Isolde hervertelling is -- of minstens de thematiek raakt -- is een afleidingsmanoeuvre. Het lijk veeleer op een laag vernis aan het eind dan een zoektocht naar de kern van de onmogelijke liefde. Onmogelijk, let wel, vanwege het geloof van de de achterban van beide partijen -- waarover we uiteindelijk bitter weinig te weten komen. Dat Ierland ziek katholiek is, zelfs vandaag nog, weet je, maar uit de personages en hun zieleroerselen, hun ware belevingswereld, moest dat niet komen. Het zal wel, denk je.

Dat geldt ook voor de hoofdpersonages, die wel best diepe gedachten hebben (over voorbijrijdende bussen, reflecties in ramen, parken en badmatjes) maar die wat mij betreft als tangen op varkens tussendoor zijn ingeplakt.

Als tegen het einde, Eileen een ruimte in een kraakpand in ogenschouw neemt en erover mediteert, zijn haar gedachten volstrekt on-overtuigend. Dit meisje, wat nooit eerder teken gaf van enige zelfreflectie, intellectuele capaciteit, of interesse in meer dan de avondkwisjes op tv, denkt nu midden in haar post-natale psychose, het volgende

[...]doordat zij al die dingen buiten hun onderdoorgrondelijke samenhang zag -- elk afzonderlijk voorwerp kon zij zich moeiteloos in een herkenbare omgeving voorstellen -- vielen ze haar opeens op en was het alsof zij ze voor het eerst nauwkeurig zag, alsof de voorwerpen pas op deze geordende vuilnisbelt echt bekeken konden worden en nu pas, door het letterlijk ontbreken van samenhang en omgeving, toegaven dat ze nietswaardig en lachwekend waren.

Er is tegen het eind nog zo'n vreemde aanpak, wanneer De Winter in plaats van een magische sfeer te scheppen en dat de lezer zelf te laten uitzoeken, daarbij een vissersboot beschrijft (dikke zwarte rook, roest, wéér donkergrijze wolken uiteraard) en dan ons vertelt dat Eileen in deze scene op zoek was naar magie. Mogen we dat soort dingen zelf ontdekken?

Ach nee. Wat vond ik boeiend? De brede thematiek: de zin en onzinnigheid van onze levens, onze keuzes en welke rol we daar zelf in spelen. De moeite die we ons getroosten een persoonlijkheid te smeden, zonder zeker te zijn dat het de onze is. En de caleidoscopische vertelwijze die De Winter hanteert, door de verteller als een soort diegetisch regisseur andere perspectieven te laten schetsen, diverse tijdlijnen na elkaar uit te testen. Stuk voor stuk elementen die me uiteindelijk deden doorlezen en deze roman zeker degelijk maken, zij het een beetje pretentieus en iets te hoog gegrepen -- IMHO.

Ik wil ooit nog eens een latere De Winter proberen, maar voorlopig is dit me voldoende.

[Judith Greve · Rating 3 out of 5]

Doordat De Winter springt tussen verschillende verhaalniveaus was het voor mij het in het begin lastig leesbaar. De opmerkingen van de verteller van het verhaal over wat hij verzint vond ik ronduit storend. De rol van 'The Troubles' in Ierland wordt in de kantlijn weggezet terwijl andere zaken (de kleur van de lucht, straatnamen tijdens een rondje hardlopen enz.) zeer uitvoerig en niet dienstbaar aan het verhaal, besproken worden. De link naar Tristan & Isolde is vergezocht. Een erg fragmentarisch boek in mooi Nederlands geschreven.

[Marc Tiefenthal · Rating 2 out of 5]

Ver ben ik niet geraakt in dit boek; het is flauw, het is kut, het is onnodig opgeblazen qua stijl. De Winter kan beter.

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 2 out of 5]

Het perspectief van dit boek is mooi, het is geschreven vanuit de eigenaar van een antiekboekwinkel, die eigenlijk geen enkele manier heeft om te weten wat er met Eileen gebeurt op bepaalde momenten. Toch beschrijft hij de situatie zoals hij denkt dat die gaat, en soms komen er varianten op, omdat hij twijfelt over zijn eigen gedachten.
Op de samenvatting op de achterkant staat dat het een moderne Tristan en Isolde is, maar dat wordt pas tegen het einde van het boek duidelijk. In het begin zijn veel dingen nog onduidelijk en het duurt lang voordat er vaart in begint te komen. Dit kan natuurlijk goed uitpakken, maar persoonlijk vond ik het boek daardoor saaier dan het had kunnen zijn.
Het geheim waar Eileen mee zit, is een mooi onderwerp en heel actueel, zeker voor de tijd waarin het is geschreven. Ze pakt het op een moderne manier aan, en daardoor krijg ik sympathie voor de held Eileen.

[Lucas Vermeer · Rating 3 out of 5]

Een matig boek, naar mijn mening. De verteller heeft een boekwinkel en heeft daar een vreemde ontmoeting met de Ierse Eileen. Hij gaat op onderzoek uit, waarbij het onderscheid tussen feit en fictie spannend onduidelijk is. De personages hebben een interessant verleden en boeiende verhoudingen (de wees Kevin, de stabiele werkgever Marc, de slimme Eileen die zich in een spagaat bevindt en de eigenaardige boekwinkeleigenaar met een rijke fantasie). De rol van het geloof in Ierland toentertijd is naar mijn idee niet groot genoeg in dit boek, de omschrijvingen van het weer repetitief en ik had me misschien nog meer willen verdwalen tussen “feit” en fictie. Het einde rijmt met het begin; ik hou wel van dit soort puzzelwerken, maar misschien wil ik nu wel wat zoetzappig zomers.

Heb ‘m trouwens met een lange pauze in twee keer gelezen, dus misschien niet alles meegekregen….

[Huub Nollet · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk een vreemd verhaal. Echt spannend werd het voor mij eigenlijk geen moment, dus ik zou het geen thriller of zo willen noemen. Toentertijd de problemen in Ierland tussen katholieken en protestanten wordt neergezet (Eileen katholiek en Kevin protestant). Wordt verhaal aangehaald van eeuwenoud liefdesverhaal, maar kreeg niet de indruk dat dit nu het belangrijkste was.

Toch wilde ik het verhaal uitlezen, maar zal dit boek niet gauw aan iemand aan bevelen. Wel mooi Nederlands.

[Yona Lammers · Rating 4 out of 5]

Ik vind de verwerking van belangrijke historische gebeurtenissen in het werk van deze schrijver, gecombineerd met vaak die overduidelijke fantasie-elementen echt leuk om te lezen. Specifiek in dit boek vond ik de passages waarin hij steeds een ander decor schetst (want wat maakt het uit voor het verhaal?) tof.

[Roger Abrahams · Rating 3 out of 5]

Eindelijk eens gelezen, in een Lijsters-uitgave van de middelbare school, zelfs. Je moet je even door alle bijvoeglijke naamwoorden en zijstraten heen worstelen, maar dan ontvouwt zich toch een kunstig opgezet plot dat veel spanning in zich draagt. Het einde, echter: mwah.

[Christine van Giesen · Rating 5 out of 5]

zo mooi, en herkenbaar. de zoektocht naar Eileen gaat in feite over onderliggende zingevingsvragen en hoe deze enerzijds universeel zijn, anderzijds niet los te zien van de (historische) context.

[Yvan De · Rating 4 out of 5]

Precieuze korte roman, gebaseerd op het Tristan- en Isoldemotief. Verdient zeker meer aandacht/lezers.

[Simeon Duwel · Rating 3 out of 5]

Zeer meh boek, ook al waren de passages over het verlies van een geliefde een mooie plectrum op een gevoelige snaar

[Lieke]

DNF.

[Senta Schuuring · Rating 1 out of 5]

Ik kwam totaal niet in het verhaal

[Caspar Ewals · Rating 3 out of 5]

Taalkundig sterk, maar zijn latere werk is beter. Mooi tijdsbeeld in een mooi verhaal.

[nobi · Rating 2 out of 5]

Dit boek had potentieel, maar het verschrikkelijk zware taalgebruik zorgde ervoor dat ik mijn interesse begon te verliezen. Beschrijvingen zijn belangrijk om een boek levend te maken, maar hier was het een zware overkill, ik ben blij dat ik het aan de kant kan leggen. Ik twijfel er niet aan dat ik dit boek niet uitgelezen zou hebben ware het niet dat het een opgegeven boek was.

[Esther · Rating 3 out of 5]

Een 'OK' verhaal met de meest prachtige, gedetailleerde omschrijvingen van kleine, er niet toe zaken doende dingen. Dit maakt het wat langdradig, maar elke zin is de moeite waard om te lezen. Het verhaal zelf vond ik weinig interessant. Wat mij betreft niet een van De Winter's sterkste werken.

[Gerard · Rating 4 out of 5]

Indringend boek over de gevolgen van een godsdienstconflict voor de levens van normale mensen. Voor de buitenstaander is het haast niet te begrijpen dat de verschillen in godsdienst (protestanten/katholieken) zo'n invloed hebben op het denkpatroon van zoveel mensen.

[Trisha · Rating 2 out of 5]

gelezen voor de middelbare school. ik weet niet meer wat ik er precies van vond, maar het was niet echt fijn om te lezen. misschien ooit eens een nieuwe kans geven.