Vrij aardig boek, maar zeker geen topper.
De Winter kan prachtig schrijven en wil dit graag laten zien. Hierin slaagt hij: het taalgebruik is meestal sterk en verzorgd.
Toch ontbreekt vaak diepte en zijn er losse eindjes, ook is de spanning nogal ongelijk over de hoofdstukken verdeeld en heeft het boek mede daardoor de schijn van haastwerk, van een uitgever die zegt: 'Stuur je manuscript op, klaar of niet!'.
Thema's:
het Joods zijn, schuld, verlies, overlevingscomplex, verlorenheid, vergankelijkheid, afstandelijkheid, vervreemding, leegte, onmacht, eenzaamheid, (zelf)destructie. Noodlot als bepalende factor.
Impressie:
een schimmige arena, waarop de karakters moeilijk grip krijgen, zelfs niet degenen die achter de schermen aan de touwtjes trekken. Ondoorzichtig, grijs, ook vrij vlak verteld.
Disfunctionele relaties, verslavingen, verlies en de omgang daarmee. Volproppen en zelfs verstopping als in 'te vol' als tegenhanger van de innerlijke verwoesting, van het gapende verlies dat nooit opgevuld kan worden en qua impact alleen nog groeit: hij bestaat alleen nog uit zijn verlies.
De opeisende platheid van het fysieke ongemak, op die momenten is Hoffman niets dan zijn verschrikkelijke lichaam. Daarover bestaat niet de geringste twijfel, veel stront en kont en kots.
De Oost West tegenstelling in de jaren 80, wantrouwen. De tegenstelling van overdaad en tekort, van Felix en Irena. De vraag wie van de twee beter af is.
Persoonlijk bevalt me de Joodse component niet erg, alhoewel elke keer hartverscheurend, zie ik niet in wat het in dit geval toevoegt dat de hoofdpersoon Joods is.
Hij had net zo goed een communistische onderduiker geweest kunnen zijn, in de oorlog: in die zin irriteert me het cliche, alhoewel bekend met de afkomst van de auteur.
Het perspectief is soms onduidelijk, de chronologie met name, veel flashbacks zonder expliciete introductie. (Even nalezen: tijdslijn zit fout qua Esther, ergens in het laatste kwart van het boek / een collectie doeken voor een tape van tien jaar oud? Zijn toekomst om haar verleden: te indirect, impact niet zwaar genoeg).
Sommige alinea's hadden een keer vaker gecorrigeerd moeten worden maar werden dat niet en zijn qua woordgebruik eenzijdig gebleven.
Mancini is me te kort door de bocht, heel zijn leven op zijn kop en hij op het einde ook - dit lees ik anders dan de meesten anderen: hij smijt zichzelf toch in het trappenhuis? Zwakte, leegte, verslaving en dan het noodlot dat toeslaat? Maal twee, dus eigenlijk, inclusief Felix? Het overtuigt me niet.
Het schimmenspel van 'de kidnapping' is vlak en verwarrend en niet zoals in spionageromans uitgesproken dreigend. Mist daardoor aan spanning. Toch overtuigt het me juist om die reden: de wereld van de spionage hangt ongetwijfeld met terloopsheden aan elkaar.
Marks vertegenwoordigt de ratio, als Faber van Frisch, maar verschilt van hem omdat hij de buitenwereld volledig buitensluit. Met handschoenen en al.
Spinoza blijft uiteindelijk redelijk goed hangen maar had beter gedoseerd moeten worden. Het doet blijkbaar veel met H maar kost moeite. Overtuigt niet helemaal, alhoewel te belangrijk in het verhaal om niet keihard binnen te komen.
7,5 / 10 - deze meneer kan echt goed schrijven, je legt het boek niet weg als het niet per see moet. Maar het kan beter.