Kaas, is het verhaal van de eenvoudige Antwerpse kantoorbediende Frans Laarmans die van de ene dag op de andere besluit een agentschap in Edammer kazen te beginnen - niet uit financiële nood maar om enkele sporten te stijgen op de sociale ladder - is misschien wel Elsschots populairste roman. Dick Matena maakte er een prachtige beeldroman van. Net als zijn bewerkingen van Reves De avonden en Wolkers' Kort Amerikaans, die juichend werden ontvangen, bevat Kaas de integrale tekst van de roman.
Ik las dit boek toen ik op de middelbare school zat. Ik had het gekozen, omdat het niet erg dik was. Van het verhaal kon ik me weinig herinneren. Ook niet of ik het leuk vond of niet. Ik vond het nu in ieder geval wel leuk. Wat vooral komisch is de manier waarop de hoofdpersoon, Frans Laarmans, het aanpakt als hij opeens zakenman wordt en hij kaas moet gaan verkopen in België en Luxemburg. Ik denk dat ik het verhaal nu meer kan waarderen dan destijds als tiener. Dat is in ieder geval bij veel boeken die in de categorie literatuur vallen wel het geval. Ik las een tijdje terug een ander boek van Willem Elsschot. In dat boek speelt Laarmans ook een rol. Eigenlijk komt dat boek pas na dit boek. Maar daar kwam ik later pas achter. Nu lees ik de boeken sowieso niet op volgorde. Toen ik in dit boek bezig was, kwam ik er achter dat Lijmen/Het been, waar dezelfde hoofdpersoon ook in voorkomt, eigenlijk nog weer eerder was. ;-) Ach ja, soms heb je dat. Overigens maakt het voor het verhaal niet zoveel uit in welke volgorde je de boeken leest.
Veertig jaar geleden las ik Kaas tijdens de lessen Nederlands. Cursorische lectuur stond toen in het leerplan: het boek werd integraal gelezen in de klas, elk om beurt lazen de leerlingen een aantal alinea's luidop, aan het eind van een hoofdstuk volgden enkele vragen over de inhoud en/of stijl. Ik kan me de cover van het dunne boekje nog zo voor de geest halen - met een foto van Elsschot mét pijp in de mond. Het boek kon me toen maar matig boeien en ik was zeker niet van plan om het ooit nog opnieuw te lezen. En toch heb ik het gedaan. In de bib trok de beeldroman van de Nederlandse striptekenaar Dick Matena mijn aandacht. Aan de originele tekst van Elsschot heeft hij geen letter veranderd. De personages en hun gevoelens zijn subliem uitgebeeld in de grijs-zwarte tekeningen en je krijgt een prachtig beeld van Antwerpen in de jaren dertig. Ik was meegezogen in het verhaal. 'Je komt in een soort trance terecht als je het werk van Matena tot je neemt', zegt Joost Swarte op de achterflap van het boek. Ik kan dat alleen maar beamen. Kaas was een fijne kennismaking met het genre graphic novel. Het smaakt naar meer. Laat De avonden maar komen.
Ik lees graag Elsschot. Zijn beschrijvingen, zijn humor, ik hou er echt van. Hier zijn de tekeningen goed, het verhaal is net hetzelfde (woord voor woord), maar toch werkt het niet. Het vloeiende is weg. Dus nee, dit is het niet. Lees gewoon het boek.
De illustraties van Matena - het is ongelofelijk - voegen werkelijk nog wat toe aan deze tijdloos gave roman van Elsschot. Prachtige zwart-witte prenten. Je vóelt de beklemming. Heel erg mooi.
I read this book, because it was an easy read for my Dutch literature list. Honestly, it did not really appeal to me, as I'm more of a fantasy/science fiction/romance/everything except this kind of girl. It was a bit too old fashioned and the plot was too shallow. However, I did have a good laugh, because of the use of language, so that was good.
Als je van strips houdt, is dit een echte aanrader! De tekst van 'Kaas' staat in zijn geheel in deze strip. Een klassieker uit de Nederlandse literatuur 'eetbaar' gemaakt.