De waarheid zal me bevrijden

by Alejandra Ortiz, Simone Peek (Translator)

In een klein dorp in Mexico leeft de jonge Alejandra een uitzichtloos bestaan. Door armoede gedreven en op zoek naar genegenheid, verkoopt ze al op haar dertiende haar lichaam. Ondertussen leert ze dat ze anders is, dat het hier voor haar niet veilig is. Ze gaat naar de VS, maar zonder papieren is het leven ook daar niet gemakkelijk.

In 2015 komt Alejandra aan op Schiphol en krijgt ze een enkeltje Ter Apel. Ondanks grote tegenspoed - de stroperige procedures, afwijzingen en depressie - houdt ze haar ultieme zoektocht naar vrijheid vol. Ze verlangt te leven, lief te hebben en te zijn wie ze werkelijk is.

De waarheid zal me bevrijden is het aangrijpende verhaal van Alejandra, een trans vrouw op zoek naar een veilig thuis. Bij vlagen een verdrietig verhaal, maar levenslust en doorzettingskracht overheersen van begin tot eind.

Vertaald uit het Engels door Simone Peek

Genres: Queer, Nonfiction, LGBT, Memoir

416 pages, Paperback

Published October 26, 2022

Reviews

[Lieke Marsman · Rating 5 out of 5]

must-read

[Lotte · Rating 5 out of 5]

Dit boek een review geven is ontzettend moeilijk, maar ik ga het toch proberen. Vooral omdat iedereen moet weten hoe belangrijk dit boek is!

Alejandra neemt je mee in haar 3 jaar durende, en tot op heden nog steeds niet afgeronde, asielprocedure in Nederland. Parallel aan dit verhaal lees je wat ze doormaakten in haar geboorteland Mexico en als ongedocumenteerde in de VS.

Dit verhaal grijpt je vast en laat je niet meer los. Alejandras eerlijkheid, openheid en veerkracht zijn bewonderenswaardig. De onmenselijke omstandigheden die mensen in azc moeten doormaken heb ik met pijn in mijn hart gelezen. En met woede lees ik over alle vormen van uitbuiting waar ze ook nog aan worden blootgesteld. Waarbij lhbti vluchtelingen vaak nog een kwetsbaardere positie hebben.

Dit verhaal heeft mijn ogen en hart geopend. Ik hoop dat veel mensen dit boek gaan lezen, bij hen zal ongetwijfeld hetzelfde gebeuren.

[Aafke · Rating 5 out of 5]

Ik wilde niet stoppen met lezen. Nu het boek uit is ben ik vooral stil. Zoveel dingen om op me in te laten werken. Wat een verschrikkelijk goed en belangrijk boek. Zo veel respect en liefde voor Alejandra!

[Marcella · Rating 5 out of 5]

Schrijnend en gruwelijk, open en eerlijk. Over een eindeloze zoektocht, ik ben er stil van.

"In de asielprocedure werd het me duidelijk dat asiel verlenen geen kwestie van menslievendheid is."

[Olga · Rating 5 out of 5]

Niet weg te leggen. Een enorme eye-opener over het asielsysteem in Nederland. Een verhaal dat onder je huid kruipt, van een vrouw die ondanks alle verdriet en tegenslagen zo liefdevol, helder en scherp haar leven en de wereld om zich heen beschrijft.

[Coen · Rating 5 out of 5]

Uitermate indrukwekkend verhaal van een Mexicaanse trans vrouw die verstrikt is in het web van de Nederlandse vluchtelingendiensten. Sterk aan te raden voor iedereen die zich wil verdiepen in de lhbt-gemeenschap en het leed van vluchtelingen die vastzitten in het systeem.

[Tirza de F · Rating 5 out of 5]

Wat een mokerslag van een boek is dit.

[Fem · Rating 5 out of 5]

Djeez.
Alejandra ❤️❤️

[Imre Te Velde · Rating 5 out of 5]

Een bijzonder eerlijk en open boek. De auteur spaart niemand maar ook zichzelf niet. Daarnaast voelt het ook echt als een klacht tegen de Nederlandse overheid en de asielprocedure. Een absolute aanrader voor iedereen.

[Marije · Rating 4 out of 5]

‘Het lukt Marimar bovendien niet om zich goed uit te drukken tegenover vreemden. Ze is er zo aan gewend haar pijn diep vanbinnen te begraven dat het niet lukt deze omhoog te halen in het kamertje tegenover een Nederlandse IND-vrouw achter een computer. Marimars antwoorden raken kant noch wal, wat de IND de indruk gaf dat ze iets te verbergen heeft. Nederland verwacht van Marimar dat ze interne worstelingen had doorgemaakt over haar identiteit en geaardheid. Dit terwijl Marimar niet worstelt met haar gevoel: ze worstelt met hoe de wereld met haar omgaat. Dit geldt ook voor mij en andere trans personen.’

[Julia]

In De waarheid zal me bevrijden vertelt Alejandra Ortiz over haar Nederlandse zoektocht naar veiligheid en geborgenheid, twee dingen die ze als trans vrouw in haar geboorteland Mexico niet zal vinden. In Nederland vindt ze echter alleen onzekerheid en oneerlijkheid. Ortiz vertelt over de eindeloze procedures om een verblijfsvergunning te krijgen vanuit een Limburgs azc, afgewisseld met passages over haar jeugd in een klein bergdorpje in Mexico, haar illegale oversteek naar de Verenigde Staten, en haar sociale en medische transitie en jaren als sekswerker aldaar. Ortiz vertelt haar verhaal vrij rechttoe rechtaan - De waarheid zal me bevrijdenkan niet bestempeld worden als literair werk - maar door de simplistische vertelling komen haar ervaringen ongefilterd binnen, wat haar relaas alleen maar kracht bijzet. Soms moest ik mezelf eraan herinneren dat het de ervaringen van een echt persoon betrof, want wat heeft die vrouw veel moeten doorstaan. Ik hoop dat het boek haar brengt wat ze ervan hoopt, en dat wij er als lezers heel veel van leren.

[Astrid Inge · Rating 5 out of 5]

O.M.G... Wat was dit intens.
De verstikkende sfeer in het Mexicaanse dorp waar Alejandra opgroeit in een gewelddadig gezin, de discriminatie waar ze als klein kind al mee te maken krijgt, de sfeer van prostitutie en drugs in de VS en de asielaanvraag in Nederland - dit verhaal is als een mokerslag.
En dan de kracht van Alejandra om door te gaan, om zichzelf te blijven en haar vrijheid te vinden. Wat een sterke en moedige vrouw.
Ik zal nooit meer op dezelfde manier naar beelden van Ter Apel en AZC's kunnen kijken.

[Karlijn · Rating 5 out of 5]

Een heel belangrijk boek over hoe scheef de Nederlandse asielwetgeving in elkaar zit.

[Roma · Rating 2 out of 5]

Vooropgesteld dat het verhaal van Alejandra aangrijpend, verdrietig en schrijnend is, daar wil ik absoluut niets aan af doen.
Toch vond ik dit boek toch niet prettig om te lezen. Het boek leest letterlijk als een dagboek waarbij geen enkele vorm van redactie heeft plaatsgevonden. Er worden zo ontzettend veel namen/personen beschreven, na 50 namen was ik wel kwijt wie wie ook alweer was en wat hun rol was - hier had toelichting bij elke reïntroductie op zn plaats geweest. Het maakt dat de ervaring en gevoelens van Alejandra zelf naar de achtergrond verdwijnen, en daar was ik juist erg benieuwd naar. Waarom blijft ze zo idolaat van Hayati? Waarom is ze nou precies zo onveilig als transvrouw in Mexico? Ze benoemt dit vaak, maar het wordt mij niet duidelijk. Ik vrees dat dit, tragisch genoeg, precies zo gold voor de IND...

De laatste 200 pagina's heb ik geforceerd uitgelezen, omdat ik voor haar zo erg hoopte dat ze in Nederland mag blijven. Maar dit deel van het boek was zeer repetitief en echt een geval 'nouja, ik ben nu al op de helft'.

Het boek is een goede beschrijving van hoe het is als vluchteling in de procedure in Nederland. Maar als je hier veel nieuws uit hebt geleerd ben je wel erg wereldvreemd... nouja, in dat geval, kom onder de steen vandaan en lees je in ;-)

[Giulia Bravo · Rating 4 out of 5]

een ontzettend belangrijk boek en verhaal. ik heb lang getwijfeld over hoeveel sterren ik dit boek wilde geven.

het boek is naar mijn mening iets te lang en valt vaak in herhaling. het format werkt voor mij niet helemaal. meeste memoirs die ik lees hebben veel (zelf)reflectie. doordat dit boek in vignettes in tegenwoordige tijd zijn geschreven leest het meer als een soort dagboek. de hoofdstukken stopte vaak te abrupt voor mij, net wanneer er een interessant thema aan bod kwam.

er zijn veel mensen besproken die ortez is tegengekomen gedurende haar jaren in het systeem. hoewel ik alle verhalen interessant vond, voelde het boek hierdoor ook ontzettend repetitief. dit roept misschien een beetje hetzelfde gevoel op als het gevoel van in dit systeem zitten. het zorgt alleen wel voor een niet zo fijne en onnatuurlijke leeservaring.

de epiloog zorgde ervoor dat ik dit boek 4 sterren heb gegeven, in plaats van de 3 sterren die ik eigenlijk van plan was te geven. hier zat de reflectie in die ik misde in de rest van het boek.

[Geerte]

Een enorm indrukwekkend en belangrijk verhaal. Nederland, fix je shit.

[Goldfishing]

Herlezen voor Genderbenderboekenclub

[Arjanne Aleman · Rating 4 out of 5]

4,5

[Danielle van Rijn · Rating 5 out of 5]

Een aanbeveling van de bieb, en wat voor een. Zo akelig maar oh zo veerkrachtig.

[Kiara Grouwstra · Rating 5 out of 5]

een emotionele rollercoaster.

[Laura · Rating 5 out of 5]

Iedereen moet dit gewoon lezen.

[Frauke Bakker · Rating 5 out of 5]

Please go read this book!!

[Joep Olie · Rating 4 out of 5]

In het begin vond ik het boek schokkend; de auteur beschrijft haar leven in volledig detail en het verhaal zit vol met misbruik, geweld, prostitutie, uitzichtloosheid en discriminatie waarover ze niet alleen objectief vertelt maar ook nog eens al haar gedachtes en gevoelens over deelt. De emotionele impact van een leven als trans vrouw, eerst in Mexico, daarna in de VS en dan in het azc in Nederland, worden echt gevoeld door de lezer. Maar het boek gaat ook over de lichtpuntjes: de momenten van liefde en passie, de vriendschappen en de community die de auteur opbouwde in haar tijd in het azc en wat ik het mooiste vond: de momenten van zelfacceptatie, waar de auteur de gedachtes van zelfhaat van zich af kon schudden en zich realiseerde dat ze het ook verdiend om geliefd te zijn.

Als laatste krijgt de lezer ook een kritisch perspectief van vanuit de asielprocedure, die een bittere nasmaak in de mond achterlaat.

[Tabitha Speelman · Rating 5 out of 5]

Ortiz schrijft ontzettend goed over heel veel mensen: de tolk Spaans die haar vertelt dat angst geen reden is om asiel aan te vragen, de ambtenaren die haar aanvraag blijven afwijzen, en vooral de vele mede-migranten die ze tegenkomt als Mexicaanse transvrouw op zoek naar een toekomst, eerst in de Verenigde Staten, later in Nederland. 

Het vertrouwen in het asielsysteem waarmee Ortiz in Nederland aankwam wordt keihard beschaamd. Tegelijk sprankelen op elke pagina de volle, complexe levens die Ortiz en haar vrienden, huisgenoten, en geliefden - gedocumenteerd of niet - opbouwen in Nederland, en de gemeenschap die ze vond en maakte. 

'De waarheid zal me bevrijden' is ook heel geschikt voor onderwijs over migratie, of voor iedereen die genoeg heeft van lege abstracties over de 'asielprocedure'. 

[Bete Boe · Rating 5 out of 5]

Zo'n belangrijk boek over hoe onmenselijk trans personen over de hele wereld behandeld worden. Ik hoop met heel mijn hart dat dit een verandering gaat brengen en dat Alejandra en iedereen over wie dit gaat een volwaardig leven kunnen leiden. Ik heb heel veel bewondering voor haar, al zou dat niet zo moeten zijn. Het zou niet zo moeten zijn. Het leven zou niet zo zwaar moeten zijn. Ook hoop ik dat we als Queer gemeenschap ons afvragen wat we nog meer kunnen doen voor trans personen, omdat de aandacht nog te vaak naar de homo's en lesbiennes gaat.

Dankjewel voor het schrijven van dit boek Alejandra, je vroeg me feedback, maar daarmee kan ik je helaas niet helpen. Het is perfect zoals het is.

[Saisha Partiman · Rating 5 out of 5]

Stil en onder de indruk van wat ik heb gelezen. Van hoe zwaar en oneerlijk het leven kan zijn, en hoe krachtig, veerkrachtig en moedig een mens genoodzaakt kan zijn, wat ik niemand toe wens te moeten zijn. Van hoe oneerlijkheid in kromme bureaucratische systemen wordt beloond, hoe iets wat om mensenlevens zou moeten gaan daar niet om gaat.

Ik kan er nog veel meer over schrijven maar dat doet Mevrouw Ortiz zoveel beter, dus het is beter om haar boek te lezen dan mijn review. Wat ik nog wel kwijt wil, is dat ik immens respect heb voor de eerlijkheid waarmee ze naar zichzelf en anderen kijkt, hoe ze zichzelf en anderen de kans geeft om te leren en groeien, en hoe juist en goed ze blijft handelen temidden van alle onrecht, pijn, onmacht en verdriet.

[Mikayla · Rating 5 out of 5]

I loved this book! What a journey.. "De waarheid zal me bevrijden" is an intimate memoir about one trans woman's pursuit for freedom, love, community, and belonging. Weaving childhood memories of rural Mexico, life as an undocumented immigrant in borderlands USA, snippets of daily life in different Dutch Asylum centers, it is one of the most searing critiques of the Dutch Immigration Department (IND), but also incredibly humorous. Ortiz knows how to say the most painful things with wit and empathy. She sees and shows what is outrageous in the mundane, and what becomes common in continuous states of precarity. As a non-native Dutch reader I found her candid language and diary style writing accessible and engaging, and highly recommend this book.

[Marne · Rating 5 out of 5]

Een heel mooi boek. Nu de kranten al tijden vol staan over de crisis in Ter Apel, is het interessant en goed om te horen hoe het Nederlandse asielsysteem van binnen werkt en hoe het wordt ervaren door mensen die asiel aanvragen en in azc’s verblijven. Zeker mensen die LHBT zijn. Daarnaast is het ook een heel meeslepend, verdrietig en mooi verhaal. Zo goed geschreven dat ik me er een aantal keer aan moest herinneren dat het géén fictie is. Ik kan het iedereen aanraden!! Op Storytel wordt het ook goed voorgelezen, voor de mensen die liever luisteren dan lezen :)

[Rodrigo Velasco · Rating 5 out of 5]

Het lezen van dit boek bracht me naar een compleet nieuwe wereld, een wereld die de meeste mensen gelukkig kunnen vermijden; de wereld waarin je gedwongen wordt je land van herkomst te verlaten en te navigeren door de complexe taak om ergens anders een nieuw leven op te bouwen. Als Mexicaan die in Nederland woont, waren de meeste van de hier gepresenteerde situaties eye-opening en ongelooflijk! Als je echte inspiratie en een duidelijk voorbeeld van veerkracht wilt vinden, dan is dit boek een must read!

[Anne Mooij · Rating 5 out of 5]

Vier jaar lang volg je Alejandra in het Nederlandse asielsysteem, waar kastjes volgen op muren en je vooral afhankelijk bent van de gunst van anderen. Het hele boek door voel je de drang om het leven te leven war zij voor ogen heeft, maar voelt het soms alsof je de hele tijd ''computer says no" hoort. Verschrikkelijk frustrerend en oneerlijk, en het hele boek blijf je hopen op een goede afloop waarvan je niet zeker weet of die komt. In de huidige 'debat' over de 'asielcrisis' is dit een goede reminder dat achter elke asielaanvraag een persoon met verhaal schuilgaat.