Orhan Kemal'in 1958 yılında yayımlanan, Hanımın Çiftliği üçlemesinin ilk kitabı Vukuat Var'a kadar yazdığı romanlarda: 1) Ağırlıklı olarak yoksullar ele alınıyordu, 2) Kadın roman karakterleri genellikle aynı şablonda idi. Orhan Kemal'in kadın karakter yaratmakta zorlandığı görülebiliyordu.
Otobiyografik Baba Evi, Avare Yıllar ve yarı otobiyografik Cemile genellikle işçileri, yoksulları, Bereketli Topraklar Üzerinde mevsimlik işçileri, ırgatları, Suçlu orta sınıf bir aileyi, 72. Koğuş cezaevi mahkumlarını, Devlet Kuşu, umudunu yakışıklı oğullarını zengin bir ailenin kızıyla evlendirmeye çalışan yoksul bir aileyi anlatır.
Vukuat Var, Devlet Kuşu'ndaki karakterleri yer değiştirir; bu kez yoksul bir aile, kızını zengin bir ailenin erkek çocuğu ile evlendirmeye çalışır. Ancak önceki tüm romanlardan farklı olarak bu romanda Orhan Kemal zengin bir aileye, çiftlik sahibi Muzaffer beye biraz daha yakından bakar. Her ne kadar öykünün odağında yoksullar olsa da zengin sınıflar bu romanda biraz daha yakından incelenir. Murtaza'da, Cemile'de, Bereketli Topraklar Üzerinde'de geri planda kalan zenginlere biraz daha mercek tutulur, yakından incelenir.
Orhan Kemal'in daha önceki romanlarında tek tornadan çıkmış gibi görünen kadın karakterler vardır. Bunların belki de tek istisnası Cemile'dir. Cemile hariç bütün kadın roman karakterleri siliktir, derinlemesine incelenmez. Vukuat Var bu anlamda da farklıdır: Birbirinden farklı dört kadın karakter derinlemesine incelenir: Öykünün merkezindeki Güllü, zamanına göre oldukça radikal Giritli Pakize, çiftliğin yanaşması oynak Gülizar ve yoksul, içe kapanık, utangaç Fattum dikkatle incelenir, hayalleri, umutları, beklentileri, cinsellikleriyle romanın örgüsüne yerleştirilir. Orhan Kemal bununla da kalmaz, dört yan karakteri, Cemşir'in karısını, Reşit'in karısını, Hamza'nın metresi müdürün karısını ve Kemal'in annesini de derinliğine inceler. Geçkin ve yaşlı bu kadınlar da umutları, fantezileri, cinsel açlıkları ya da hayalleri ile romanda yer alırlar.
Orhan Kemal dördü ana, dördü yan, bu sekiz kadın karakteri sadece sosyal konumları ile değil, apaçık cinsellikleri ile de romanına yerleştirir.
Romanın arka planında sınıfsal çatışmaları, çelişkileri, sınıf kültüründeki farklılıkları anlatırken, dönemin politik gerginliklerini, Halkçı-Demokrat ayrışmasını da ele almayı unutmaz.
Avare Yıllar'da, Cemile'de, Bereketli Topraklar Üzerinde'de tamamlayıcı karakter olan "Usta", bu romanda Muhsin Usta olarak karşımıza çıkar. Sınıf bilincine sahip, daha güzel bir dünya düşleyen, "insan" olmaya çalışan bilge Usta, bu romanda da sistemin, yoz ilişkilerin, çürümenin alternatifi bir figür olarak yer alır.
Orhan Kemal'in yerel şivelere, küfürlere, deyişlere, söyleyişlere hakimiyeti bu romanda da öyküye müthiş bir lezzet katar.
Romanı tek kelime ile değerlendirmek gerekirse: Mükemmel.