Quería de veras que este libro me parecese menos malo (pola literaria premisa dunha escritora escribindo o seu derradeiro libro e iso), menos brutalmente prosaico e inartístico (Berta eche moito, dende a súa maneria de titular os capítulos, cun número cardinal en maiúsculas) co resto de cousas que lin da Bertiña (creo que xá somentes a leo pra non dubidar de que O Ceo de Santiago é infinitamente menos malo que o que fai ela, ou calquera outra torta de chocolate publicada por Xeralaxia ou a galegófoba industria acultural galega en xeral [só producen e apoian filloas, como se aos galegos non lles dera para máis ou algo...]), pero é case que máis do mesmiño realismo simplón sen graza na forma, fondo, estilo, pensamento... Non hai por onde collelo e só se entende porque a literatura galega (a literatura española en xeral é provinciana, sen máis ínfulas que as de ser lida por xente á que non lle gusta o arte, alumnos obrigados ou as galiñas) fica nos tempos do Lazarillo; Bertiña é moi lazarilla.
O único bo do libro son as notas a pé de páxina (por iso de que hai un lixeiro atisbo de literatura, de creatividade nelas e tal, pra variar), pero mesmo nisto un non entende por que chama «novela» á obra de teatro The Importance of Being Earnest —Moito pedirlle a Berta ou aos que están detrás dos seus libros ter lido a Wilde, evidentemente—.
Hai un par de cousiñas no final que son como pra vomitarse enriba do noxo ou como pra chorrar da puta risa:
como o libro é cinza (a obra da Berta, unha fábrica de cinzas, por parafrasear a Parra), insinúa con dous ben postos que bueno, quizáis non pillaches a trivial noveliña se non es novelista (xD), como se os lectores con gusto, sensibilidade, cultura e/ou criterio, sen ser un escritor inmortal, non existisen (pero eu, que si escribín unha novela, sei o pouco que vale esta). A súa personaxe/Bertiña (ao final é un libro escrito por ela, ahí fúndense voz narrativa e escritora desa personaxe) di isto en plan desamparada e abandonada (que postureta, meu Deus), pra logo, nos agradecementos, confirmar o que digo en plan (o que segue é a miña imitación do que ten que ter na cacholiña e da a entender dende a súa necedade, non unha cita dela) «bueno, te me fui pa estar sola pa escribir esto porque sabía que podía vovler y tener gente a mi lado, jeje, cuánto te sé de la soledad, eh, hoyga, postureo un poco más y me pillan de maniquí pal Zara».
É a derradeira vez que me fago isto coa iliteratura que premian/publican na Galiciña carpetovetónica, en puto serio.