تاریخ طبری، یا، «تاریخ الرسل والملوک» جلد سوم، تالیف: «محمد بن جریر طبری»؛ ترجمه: «ابولقاسم پاینده»، نشر: «بنیاد فرهنگ ایران»، چاپ نخست: 1352، چاپ پنجم: 1375، نشر: اساطیر، متن این جلد: از صفحه 790 تا صفحه 1218 است مطالب این جلد: «ذکر نسب رسول خدای و بعضی اخبار پدران و اجداد ایشان»، «عبدالله پسر عبدالمطلب بود»، «عبدالمطلب پسر هاشم بود»، «هاشم پسر عبدمناف بود»، «عبدمناف پسر قصی بود»، «قصی پسر کلاب بود»، «کلاب پسر مره بود»، «مره پسر کعب بود»، «کعب پسر لوی بود»، «لوی پسر غالب بود»، «غالب پسر فهر بود»، «فهر پسر مالک بود»، «مالک پسر نضر بود»، «نضر پسر کنانه بود»، «کنانه پسر خزیمه بود»، «خزیمه پسر عدرکه بود»، «عدرکه پسر الیاس بود»، «الیاس پسر مضر بود»، «مضر پسر نزار بود»، «نزار پسر معد بود»، «معد پسر عدنان (نبی) بود»، «ازدواج پیامبر با حضرت خدیجه»، «اخبار پیامبر تا هنگام بعثت»، «روز و ماه و سال بعثت پیامبر خدا»، «سخن از وقتی که تاریخ نهادند»، «حوادث سال نخست هجرت»، «خطبه پیامبر در جمعه نخستین»، «سال دوم هجرت»، «حوادث سال دوم هجرت»، «جنگ بدر بزرگ»، «جنگ بنی قیقاع»، «غزوه سویق»، «سال سوم هجرت»، «خبر کعب بن اشرف»، «غزوه قرده»، «قتل ابی رافع یهودی»، «جنگ احد»، «حوادث سال چهارم هجرت»، «حکایت عمرو بن امیه ضمری»، «حکایت بئر معونه»، «برون شدن قوم بنی نضیر»، «سخن از غزوه سویق»، «سال پنجم هجرت»، «جنگ خندق»، «سخن از جنگ بنی قریظه»، «سخن از حوادث سال ششم هجرت»، «سخن از غزوه ذی قره»، «سخن از غزوه بنی المصطلق»، «قصه دروغزنی»، «سخن از سفر حدیبیه»، «ذکر گوینده این سخن»، «سخن از حوادث سال هفتم هجرت و جنگ خیبر»، «سخن از غزای وادی القری»، «سال هشتم هجرت»، «سخن از حوادث سال هشتم هجرت»، «سخن از غزای موته»، «سخن از فتح مکه»، «سخن از جنگ با هوازن در حنین»، ا. شربیانی
Abu Ja'far Muhammad ibn Jarir al-Tabari (224 – 310 AH; 839 A.D–923 A.D) was a prominent and influential Persian scholar, historian and exegete of the Qur'an from Tabaristan, modern Mazandaran in Iran. Even if today he's better known for his expertise in Islamic sciences (Qur'anic commentary and law) or history, he has been described as "an impressively prolific polymath. He wrote on such subjects as poetry, lexicography, grammar, ethics, mathematics, and medicine."
His most influential and best known works are his Qur'anic commentary known as Tafsir al-Tabari and his historical chronicle Tarikh al-Rusul wa al-Muluk (History of the Prophets and Kings), often referred to Tarikh al-Tabari. Al-Tabari founded his own madhhab which is usually designated by the name Jariri.
تاریخ طبری دیگه داره خوب میشه ازین جلد خیلی جالبه که نویسنده ایرانی واقعا بدون طرفداری نوشته و براش مهم نبوده دعواهای اعراب(مثل خیلی از کتاب های شیعه، الکی ی نفر رو فرا زمینی جلوه نداده) برام بیشتر ماهیت قرآن روشن شد ک اکثر آیات در همون زمانی ک ی حادثه خاص اتفاق میفتاده به پیامبر وحی میشده و نمیدونم چرا باید الان هم قابل استفاده باشه... (حالات وحی پیامبر هم جالب بوده که ی پارچه مینداختن روش😃) ماجرای گردن زدن ۸۰۰ یهودی در بازار مدینه توسط علی بن ابی طالب عجیب بود ( الان بازم به اصطلاح یسری شیعه مسلک پیدا میشن میگن روایت متفاوت داریم😂) ولی در کل کتاب خیلی خوب سال به سال توضیح داده پیامبر شخصی زیرک و با فهم سیاسی بالا بوده و از درگیری های اوس و خزرج به نحو احسن استفاده برد و ب عبارتی لم اعراب جاهل شبه جزیره رو شناخت و ازش استفاده برد... ماجرای فدک هم جذاب بود ماجرای دروغ زن ها هم که علی هم به عایشه شک داشت خوندنی بود ک هیج جا بهمون نگفتن اینا (منظورم در زمان بزرگ شدنم در مدرسه بود ) ک عایشه چرا بد بود با علی...
This next installment in medieval Muslim historian/traditionist al-Tabari's grand work covers the post-patriarchal era, up to a point - its bookends are Moses (well, actually, a pre-Mosaic figure from the Qur'an called al-Khidr, whom many Muslims identify with the biblical figure of Jethro) on the one end and Solomon on the other (regarding whom a great deal of legendary material made it into the Qur'an and is expanded on here).
For instance: Where the biblical portrayal of Solomon is as a man of peace (enabling him to be the great temple-builder, unlike his father David, cf. 1 Kings 5:3-5), tradition hands down to al-Tabari an alternate picture of Solomon as "a warfaring man, who rarely ceased his constant campaigning. No sooner would he hear about a ruler in some part of the world, but he would go to him to humble him" - which, in the Islamic rendition of Solomon, was an easy task, given that he could command the wind to ferry his giant wooden carpet and throne a month's journey by day and a month's journey by night (153)!
Once again, al-Tabari mingles biblical traditions, various legendary accretions, oral expansions, Qur'anic renditions, and much more into a rich and intriguing stew I can't seem to get enough of - and maybe you'll find the taste likewise to your liking.
تاریخ الرسل و الملوک یا تاریخ الامم و الملوک معروف به تاریخ طبری کتابی است به زبان عربی که توسط محمد بن جریر طبری تاریخنگار و پژوهشگرِ ایرانی مسلمان در اواخر سده سوم پس از هجرت به رشته تحریر درآمدهاست و یکی از بزرگترین و معتبرترین منابع دوره اسلامی است. طبری نویسندهٔ مشهورترین، مهمترین و ارزشمندترین مجموعههای مفصل تاریخ عمومی اسلام و جهان بهشمار میآید. این کتاب، تاریخ را از زمان خلقت شروع کرده و سپس به نقل داستان پیامبران و پادشاهان قدیمی میپردازد. در بخش بعدی کتاب طبری به نقل تاریخ پادشاهان ساسانی میپردازد، و از آنجا به نقل زندگی پیامبر اسلام، محمد میپردازد. در این کتاب وقایع پس از شروع تاریخ اسلامی (مقارن با هجرت به مدینه) به ترتیب سال تنظیم شده و تا سال ۲۹۳ هجری شمسی را در بر میگیرد.
تاریخ طبری شامل دو بخش کلی است:
تاریخ پیش از اسلام: بخش پیش از اسلام مشهورترین، مهمترین قسمت آن است و نویسنده این بخش از کتاب را پس از پایان تفسیر طبری تألیف نمود. پس از اسلام: در تاریخ پس از اسلام این کتاب، نویسنده وقایع را به صورت وقایع نگاری نقل میکند. این بخش (پس از اسلام) خود مشتمل بر سه بخش جداگانه دیگر است. نکته در خور توجه این است که طبری از چه سالی شروع به نوشتن کتابهای خود کردهاست ؟ برخی میگویند که او در سال ۲۱۰ ه.ق شروع به تحریر کتاب خود کردهاست و برخی روایتها حاکی از آن است که طبری بخش تاریخ عباسیان را در کتاب جداگانهای به نام القطعین تألیف کردهاست و این خود نشان دهنده این است که طبری تاریخ خود را فقط تا پایان دوره عباسیان نوشتهاست.
تاریخ الرسل و الملوک یا تاریخ الامم والملوک، معروف به تاریخ طبری در اصل توسط محمدبن جریر طبری، تاریخ نگار و محقق ایرانی در اواخر سده سوم هجری به زبان عربی نوشته شده. این کتاب که مهم ترین مجموعه ی تاریخ عمومی جهان اسلام است، از داستان خلقت آغاز کرده و به نقل زندگی پیامبران (به روایت اسلامی) و پادشاهان قدیم ایران پرداخته، و پس از وقایع دوران ساسانی، به نقل زندگی پیامبر اسلام، اهل بیت، نقل تاریخ اسلامی تا سال تنظیم کتاب (۲۹۳ هجری ) گریز زده است. کتاب که در اصل ۱۶ جلد بوده، از آن پس منبع بسیاری از وقایع نگاران پس از طبری بوده. تاریخ طبری را ابوعلی بلعمی به فارسی ترجمه و خلاصه کرده و از خود مطالبی به آن افزوده و تغییراتی در آن داده، به گونه ای که ترجمه ی فارسی طبری، تألیفی تازه محسوب می شود و گاه با نام "تاریخ بلعمی" از آن نام می برند. تاریخ طبری را "ابوالقاسم پاینده" در 1352 ترجمه و بی هیچ تغییر، در همان 16 جلد، منتشر کرده است. ترجمه ی دیگری هم توسط صادق نشات صورت گرفته که بنگاه ترجمه و نشر کتاب در 1351منتشر کرده است.
تاریخ طبری یکی از مهمترین منابعی است که می تواند بخش بزرگی از تاریخ را نمایان سازد(چه پیش و چه پس از اسلام) و یا دست کم سرنخ هایی را به پژوهشگران بدهد. نباید اندیشید که این سر نخ ها روشن و شفاف هستند، بلکه این سرنخ ها گاهی در حد جمله ای وجود دارند. هرچند خواندن این کتاب با توجه به نثر آن دشوار زیادی ندارد (در مقایسه با کتاب هایی چون تاریخ جهان گشا) و خواندنش خالی از لطف نیست اما باید توجه داشت که بیشترین اهمیت این کتاب در پژوهش است و نه مطالعه.