What do you think?
Rate this book
De meetmaatschappij
Waarom we alles meten en wat dat met ons doet.
In ‘De meetmaatschappij’ neemt Berend van der Kolk onze collectieve meetobsessie onder de loep. Kijkcijfers, bestsellerlijsten, kpi’s, stappen en Cito-scores: wat meten we eigenlijk niet? Een scholier is zo goed als zijn gemiddelde, een werknemer moet SMART-doelen halen en teams moeten resultaatgericht werken. We vergelijken onze prestaties met die van anderen en stellen ranglijsten op van de productiefste collega’s, beste universiteiten en sportiefste vrienden. Maar waarom? En is dat wel zo’n goed idee? Van der Kolk laat zien wat meten met ons doet. We leggen de meetlat alsmaar hoger, de druk om te presteren neemt toe, en ondertussen verliezen we de werkelijke doelen uit het oog. Wanneer doen metingen meer kwaad dan goed? En hoe kan het anders? ‘De meetmaatschappij’ gaat op zoek naar antwoorden en komt onderweg langs ziekenhuizen, meetsociologen, docenten, bankiers, filosofen en motivatiepsychologen.
In ‘De meetmaatschappij’ neemt Berend van der Kolk onze collectieve meetobsessie onder de loep. Kijkcijfers, bestsellerlijsten, kpi’s, stappen en Cito-scores: wat meten we eigenlijk niet? Een scholier is zo goed als zijn gemiddelde, een werknemer moet SMART-doelen halen en teams moeten resultaatgericht werken. We vergelijken onze prestaties met die van anderen en stellen ranglijsten op van de productiefste collega’s, beste universiteiten en sportiefste vrienden. Maar waarom? En is dat wel zo’n goed idee? Van der Kolk laat zien wat meten met ons doet. We leggen de meetlat alsmaar hoger, de druk om te presteren neemt toe, en ondertussen verliezen we de werkelijke doelen uit het oog. Wanneer doen metingen meer kwaad dan goed? En hoe kan het anders? ‘De meetmaatschappij’ gaat op zoek naar antwoorden en komt onderweg langs ziekenhuizen, meetsociologen, docenten, bankiers, filosofen en motivatiepsychologen.
- GenresNonfiction
176 pages, Paperback
Published November 1, 2021
10 people are currently reading
112 people want to read
About the author
Berend van der Kolk
3 books2 followersDr. Berend van der Kolk is universitair hoofddocent aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hiervoor doceerde hij aan de IE Business School in Madrid, de London School of Economics en de Rijksuniversiteit Groningen. Hij publiceert in internationale wetenschappelijke tijdschriften en bijdragen van hem verschenen bij Follow The Money en The Guardian.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
March 7, 2026
best saai
Read
September 28, 2022Prima boek over waarom meten soms meer kapot maakt dan je lief is.
January 2, 2022
Als je zelf een boek wil schrijven over wat er mis is met het onderwijs, blijkt dat Berend van der Kolk dat in wezen met dit boek al heeft gedaan.
March 10, 2022
Interessant boek, met name wat de invloed van meetsystemen zijn op werk, school en online. Gaat wat dieper in op bepaalde aspecten van Factfulness. Leest goed weg maar had niet langer hoeven zijn.
December 18, 2021
“Measure everything in moderation”. That’s the recommendation of the author of this Dutch book on the negative aspects of our quest to measure everything. Counting steps or calories can have a positive effect on your motivation to become or to stay healthy, but in other situations unbridled data gathering can lead to a lot of unwanted consequences. For instance, if people get bonuses for more sales or for greater output, some may start to lower standards, use aggressive tactics or falsify results to match expectations or gain income. When nurses are judged on the amount of patients treated, the actual care may suffer. When everything is measured in monetary value, other values may be disregarded or even disappear. The book gives many examples of the negative effects of our fixation to measure everything without bounds and serves as a warning for all organizations and for our society.
January 9, 2022
Een genuanceerd beeld over wat er goed en fout gaat in de meetsysteem +tips om het goed in te zetten. Ironisch om het lezen van dit boek vast te leggen in deze app
December 7, 2022
Aardig boekje over de voor- en nadelen van meten/kwantificeren. Niet heel vernieuwend, wel handig bij elkaar.
Mijn markeringen:
In De meetmaatschappij verken ik waarom we zoveel meten en wat dit met ons doet, individueel en als samenleving. Ik bespreek ongewenste bijwerkingen,
Ik stel dat het gebruik van metingen als eindpunt of ‘stok om mee te slaan’ doorgaans meer problemen oplevert, terwijl het gebruik ervan als startpunt van een constructief gesprek vaak tot positievere uitkomsten leidt. Want: ‘Not everything that counts can be counted, and not everything that can be counted counts.’
Door allerlei zaken te tellen, meten en communiceren kan het gemiddelde tot norm worden verheven. Via de statistieken worden we, soms ongemerkt, subtiel richting het gemiddelde gestuurd.
meetsystemen en ranglijsten registreren niet alleen, maar beïnvloeden ook.
Ik onderscheid vijf typen indicatorisme:
1. het uitvoeren van makkelijke, indicator verbeterende taken;
2. het vermijden van moeilijke, indicator verslechterende taken;
3. het verbeteren van een indicator voor de korte termijn, ten koste van de langetermijndoelen;
4. het negeren van taken die niet in een indicator zijn opgenomen;
5. het manipuleren of frauderen om een indicator te verbeteren.
The more any quantitative social indicator is used for social decision-making, the more subject it will be to corruption pressures and the more apt it will be to distort and corrupt the social processes it is intended to monitor.’ (Campbell, 1979)
Uit een grootschalig onderzoek in de VS onder financieel managers bleek een soortgelijke verhelderende werking. Prestatiemeting verminderde ook daar rolonduidelijkheid, wat een positief effect had op de prestaties van organisaties (Burney & Widener, 2007; Franco-Santos et al., 2012). Als prestatiemetingen dus een breed scala aan relevante indicatoren bevatten én goed worden gebruikt, kunnen ze managers helpen om te weten te komen wat er van hen verwacht wordt en waar ze hun energie op zouden moeten richten.
het gevaar bestaat dat met het meten, delen of belonen van prestaties, de aandacht verschuift van het plezier dat je beleeft aan een activiteit zelf (intrinsieke motivatie) naar het verkrijgen van een beloning ervoor (extrinsieke motivatie).
De zeven tips die volgen dragen bij aan zo’n gezondere houding ten opzichte van meten.
Tip 1: Meet met mate
Tip 2: Houd rekening met de context
Tip 3: Verlies het doel niet uit het oog
Tip 4: Doe het samen
Tip 5: Stel diversiteit en balans voorop
Tip 6: Wees flexibel
Tip 7: Zie cijfers als startpunt, niet als eindpunt
De erkenning dat niet alles wat ertoe doet uit te drukken is in een getal verdient ook meer aandacht in organisaties, op beleidsafdelingen en in de politiek. Niet alles past in een kosten-batenanalyse. Het feit dat iets maar lastig te meten of kwantificeren is betekent niet dat het niet waardevol is! Niet alles wat van waarde is kun je in numerieke waarden uitdrukken. En tegelijk: als iets wél meetbaar is, betekent dat nog niet dat dat er per se toe doet
Mijn markeringen:
In De meetmaatschappij verken ik waarom we zoveel meten en wat dit met ons doet, individueel en als samenleving. Ik bespreek ongewenste bijwerkingen,
Ik stel dat het gebruik van metingen als eindpunt of ‘stok om mee te slaan’ doorgaans meer problemen oplevert, terwijl het gebruik ervan als startpunt van een constructief gesprek vaak tot positievere uitkomsten leidt. Want: ‘Not everything that counts can be counted, and not everything that can be counted counts.’
Door allerlei zaken te tellen, meten en communiceren kan het gemiddelde tot norm worden verheven. Via de statistieken worden we, soms ongemerkt, subtiel richting het gemiddelde gestuurd.
meetsystemen en ranglijsten registreren niet alleen, maar beïnvloeden ook.
Ik onderscheid vijf typen indicatorisme:
1. het uitvoeren van makkelijke, indicator verbeterende taken;
2. het vermijden van moeilijke, indicator verslechterende taken;
3. het verbeteren van een indicator voor de korte termijn, ten koste van de langetermijndoelen;
4. het negeren van taken die niet in een indicator zijn opgenomen;
5. het manipuleren of frauderen om een indicator te verbeteren.
The more any quantitative social indicator is used for social decision-making, the more subject it will be to corruption pressures and the more apt it will be to distort and corrupt the social processes it is intended to monitor.’ (Campbell, 1979)
Uit een grootschalig onderzoek in de VS onder financieel managers bleek een soortgelijke verhelderende werking. Prestatiemeting verminderde ook daar rolonduidelijkheid, wat een positief effect had op de prestaties van organisaties (Burney & Widener, 2007; Franco-Santos et al., 2012). Als prestatiemetingen dus een breed scala aan relevante indicatoren bevatten én goed worden gebruikt, kunnen ze managers helpen om te weten te komen wat er van hen verwacht wordt en waar ze hun energie op zouden moeten richten.
het gevaar bestaat dat met het meten, delen of belonen van prestaties, de aandacht verschuift van het plezier dat je beleeft aan een activiteit zelf (intrinsieke motivatie) naar het verkrijgen van een beloning ervoor (extrinsieke motivatie).
De zeven tips die volgen dragen bij aan zo’n gezondere houding ten opzichte van meten.
Tip 1: Meet met mate
Tip 2: Houd rekening met de context
Tip 3: Verlies het doel niet uit het oog
Tip 4: Doe het samen
Tip 5: Stel diversiteit en balans voorop
Tip 6: Wees flexibel
Tip 7: Zie cijfers als startpunt, niet als eindpunt
De erkenning dat niet alles wat ertoe doet uit te drukken is in een getal verdient ook meer aandacht in organisaties, op beleidsafdelingen en in de politiek. Niet alles past in een kosten-batenanalyse. Het feit dat iets maar lastig te meten of kwantificeren is betekent niet dat het niet waardevol is! Niet alles wat van waarde is kun je in numerieke waarden uitdrukken. En tegelijk: als iets wél meetbaar is, betekent dat nog niet dat dat er per se toe doet
June 22, 2024
** = het is ok. ook best leuk om te lezen, maar belooft met de ondertitel 'waarom we alles meten ... ' net iets meer dan het waarmaakt. Het is natuurlijke een dun (en zeer leesbaar) boekje. Uitgeverij Business Contact had een waarschuwing moeten zijn t.a.v. de aard van de analyse.
- Ik zie wel weer een verband met zelfobservatie in complexe adaptieve systemen. Feedback is nodig en dat betekent meten. Maar dat zegt nog niets over welke vorm dat meten moet aannemen.
- In plaats van kwantificerende indicatoren als meting kun je ook het ouderwetse werkvloer bezoek hebben. Aandacht en voeling, de voeten in de klei, in plaats van de ogen gericht op de spreadsheet.
- Dat dit niet meer lukt, komt, denk ik o.a. door schaalvergroting en de eis tot efficiëntie - op korte termijn. Want dat is nu eenmaal de termijn dat er geld wordt verdiend.
- Dit boekje is helaas niet diepgaand filosofisch of historisch over de oorzaken van de cijfergerichtheid en de impact op de samenleving. Wel veel voorbeelden en resultaten van empirisch onderzoek overigens.
- Ik zie wel weer een verband met zelfobservatie in complexe adaptieve systemen. Feedback is nodig en dat betekent meten. Maar dat zegt nog niets over welke vorm dat meten moet aannemen.
- In plaats van kwantificerende indicatoren als meting kun je ook het ouderwetse werkvloer bezoek hebben. Aandacht en voeling, de voeten in de klei, in plaats van de ogen gericht op de spreadsheet.
- Dat dit niet meer lukt, komt, denk ik o.a. door schaalvergroting en de eis tot efficiëntie - op korte termijn. Want dat is nu eenmaal de termijn dat er geld wordt verdiend.
- Dit boekje is helaas niet diepgaand filosofisch of historisch over de oorzaken van de cijfergerichtheid en de impact op de samenleving. Wel veel voorbeelden en resultaten van empirisch onderzoek overigens.
January 23, 2022
De sterrenshow , ...... meten
Persoonlijke mening : door tijdsgebrek of tijdsoverschot kijk ik veel naar metingen van andere gebruikers over van alles en nog wat omdat ik liever ingelicht dan opgelicht ben , dus Bv ook bij te lezen boeken , als het gemiddelde 1,5 sterren is zal ik waarschijnlijk het boek links laten liggen wat zo zijn voor en nadelen heeft , want bij veel dingen is smaak maar moeilijk meetbaar bv ik geef de kleur rood 4 sterren en de kleur geel 2 sterren , ...
het boek :
In een 130 blz wordt het nadeel uitgelegd van ( te) veel metingen in bv onderwijs , ziekenhuis enz
Kort en krachtig geschreven boek wat doet nadenken over de meetbaarheid van wat goed en minder goed is , en of al die kennis uit die ( bepaalde) metingen ons gelukkiger maakt , het lijkt mij dat er zo meer een maatschappij gevormd wordt tussen winnaars en verliezers ,
Hoewel ik wel graag cijfertjes heb over ( en VOOR) mezelf , de wiskunde geeft me een gerust gevoel om de toekomst te voorspellen
Persoonlijke mening : door tijdsgebrek of tijdsoverschot kijk ik veel naar metingen van andere gebruikers over van alles en nog wat omdat ik liever ingelicht dan opgelicht ben , dus Bv ook bij te lezen boeken , als het gemiddelde 1,5 sterren is zal ik waarschijnlijk het boek links laten liggen wat zo zijn voor en nadelen heeft , want bij veel dingen is smaak maar moeilijk meetbaar bv ik geef de kleur rood 4 sterren en de kleur geel 2 sterren , ...
het boek :
In een 130 blz wordt het nadeel uitgelegd van ( te) veel metingen in bv onderwijs , ziekenhuis enz
Kort en krachtig geschreven boek wat doet nadenken over de meetbaarheid van wat goed en minder goed is , en of al die kennis uit die ( bepaalde) metingen ons gelukkiger maakt , het lijkt mij dat er zo meer een maatschappij gevormd wordt tussen winnaars en verliezers ,
Hoewel ik wel graag cijfertjes heb over ( en VOOR) mezelf , de wiskunde geeft me een gerust gevoel om de toekomst te voorspellen
August 8, 2023
Wat een fantastisch onderbouwd boek, met flink wat pagina's aan referenties en een uitgebreide bronnenlijst achterin.
Niet alles wat van waarde is, kan gemeten worden en niet alles wat gemeten wordt, is van waarde.
Het indicatorisme is precies wat het probleem is in een meetmaatschappij. Wat écht belangrijk is, wordt achterwege gelaten zodat de indicators maar positief zijn.
Hetzelfde geldt voor de pagina's over intrinsieke motivatie, extrinsieke motivatie en competitie.
Als ik een boek zou mogen aanschaffen dan zou ik dit boek zeker thuis op de plank hebben willen staan!
Niet alles wat van waarde is, kan gemeten worden en niet alles wat gemeten wordt, is van waarde.
Het indicatorisme is precies wat het probleem is in een meetmaatschappij. Wat écht belangrijk is, wordt achterwege gelaten zodat de indicators maar positief zijn.
Hetzelfde geldt voor de pagina's over intrinsieke motivatie, extrinsieke motivatie en competitie.
Als ik een boek zou mogen aanschaffen dan zou ik dit boek zeker thuis op de plank hebben willen staan!
This entire review has been hidden because of spoilers.
May 7, 2022
Het boekje leest vlot. Er zitten goede voorbeelden in ter ondersteuning.
Het is voor mij - als data madam - een goede waarschuwing om bij het opzetten van een meetsysteem voldoende transparantie te scheppen en het als een begin van een verhaal te zien. Niet om af te rekenen.
Dit boek was een aanrader van Frank Driesen. Ik lees veel zaken die ik van hem hoorde. Hij zal dit boekje ook wel weten te 'pruimen'.
Het is voor mij - als data madam - een goede waarschuwing om bij het opzetten van een meetsysteem voldoende transparantie te scheppen en het als een begin van een verhaal te zien. Niet om af te rekenen.
Dit boek was een aanrader van Frank Driesen. Ik lees veel zaken die ik van hem hoorde. Hij zal dit boekje ook wel weten te 'pruimen'.
August 9, 2022
Ik heb naar dit boek als audioboek geluisterd, maar ga nog een keer het e-boek lezen. In een training verwijs ik naar het risico van het 'gamen' van activiteiten als er doelen op worden gezet. Daar gaat het boek ook op in maar nog veel meer, dus het audioboek was niet handig om hier nog veel meer uit te halen (al dan niet voor de training). Een boek dat door veel meer mensen gelezen mag worden.
2022 Books #66
2022 Books #66
July 11, 2025
Interessant boek. Het vertelt je waarom je moet meten met mate en andere goede tips. Dat het meten en in kaart brengen van werkprocessen een goede start kan zijn voor het begrijpen waarom sommige afdelingen/werknemers weinig presteren, had wel iets meer aan bod mogen komen (het wordt overigens wel genoemd).
Maar goed boek om je ogen weer te openen waarom je eigenlijk meet. Denk na!
Maar goed boek om je ogen weer te openen waarom je eigenlijk meet. Denk na!
December 31, 2022
Ironisch wel, dit boek op een app als deze. Maar ik heb geleerd over indicatorisme en stilgestaan bij hoe dit boek zich verhoudt tot wat je zoal nog meer leert over cijfers. En: "Niet alles wat ertoe doet is meetbaar, niet alles wat meetbaar is doet ertoe."
September 8, 2022
Een makkelijk leesbaar boek met sterke voorbeelden over hoe je niet moet omgaan met het stellen van doelen. Aanrader voor als je actief bent binnen dit domein.
November 18, 2022
Zet je aan het denken over wat en hoe we meten en omgaan met meten.
February 11, 2023
Interessant, maar het gaat voornamelijk over organisaties. Ik had meer aandacht voor self tracking verwacht.
February 2, 2022
Cijfers geven de illusie van grip. Gelezen uit beroepsinteresse: hoe om te gaan met de wens om overheidsmaatregelen in het sociaal domein meetbaar te maken? Dit boek geeft goede handvatten wat indicatoren wel en niet kunnen zeggen, en wat de gevaren van “indicatorisme” zijn.
Displaying 1 - 18 of 18 reviews