What do you think?
Rate this book
Was
In het midden van zijn gehemelte zit iets wat daar niet een verstandskies die ouder is dan hijzelf
Na een verontrustende ontdekking, stukgelopen relatie en de dood van zijn moeder besluit Wyrd alles achter zich te laten in de hoop meer te weten te komen over zijn verleden. Hij gaat op zoek naar zijn vader, die hij nooit gekend heeft. In De Boarn, een afgelegen omgeving op het platteland, ontmoet Wyrd een zonderlinge oude man die hem vertelt dat zijn vader op deze plek is verdwenen. Alleen de wassen beelden op zolder laten sporen zien van zijn aanwezigheid. Terwijl de beelden langzaam smelten en Wyrd probeert de waarheid rondom de verdwijning van zijn vader te achterhalen, geeft het mysterieuze landschap De Boarn steeds meer geheimen prijs. Was is een hallucinante roman die toont hoe ons bewustzijn, geheugen en gedrag keer op keer worden gemanipuleerd. Maar wat als je je eigen werkelijkheid naar je hand kunt zetten? Hoever zou je gaan?
Na een verontrustende ontdekking, stukgelopen relatie en de dood van zijn moeder besluit Wyrd alles achter zich te laten in de hoop meer te weten te komen over zijn verleden. Hij gaat op zoek naar zijn vader, die hij nooit gekend heeft. In De Boarn, een afgelegen omgeving op het platteland, ontmoet Wyrd een zonderlinge oude man die hem vertelt dat zijn vader op deze plek is verdwenen. Alleen de wassen beelden op zolder laten sporen zien van zijn aanwezigheid. Terwijl de beelden langzaam smelten en Wyrd probeert de waarheid rondom de verdwijning van zijn vader te achterhalen, geeft het mysterieuze landschap De Boarn steeds meer geheimen prijs. Was is een hallucinante roman die toont hoe ons bewustzijn, geheugen en gedrag keer op keer worden gemanipuleerd. Maar wat als je je eigen werkelijkheid naar je hand kunt zetten? Hoever zou je gaan?
- GenresLiteratureFiction
182 pages, Kindle Edition
Published May 20, 2021
3 people are currently reading
289 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 29 of 65 reviews
February 20, 2022
Bijzonder boek. Maar ik ga er niets uit citeren, anders voel ik me zo’n quotezak.
July 25, 2021
Oke, hier moet ik even van bijkomen nog.
February 3, 2022
'Was' is een bovennatuurlijk roman, met als rode draad (valse) herinnering. Qua stijl en thema deed het me een klein beetje denken aan 'De consequenties’ van Nina Weijers, wat trouwens ook een debuutroman is. Het zit boordevol interessante thema’s en filosofische reflecties, in een erg visuele schrijfstijl geschreven. Het leest daarnaast ook nog eens als een trein. Aanrader!
November 10, 2021
Ik vind Himmelhochjauzend een prachtig woord. Himmelhochjauzend. Het is Duits, maar dat wist je natuurlijk wel. En ook al spreek je geen Duits, dan kon je het wel vermoeden. Ook al denk je bij Duits niet meteen aan een woord waar de krullen bij wijze van spreken bijna tastbaar vanaf hangen.
Die krullen brengen me onbewust naar Pruisen, de pracht, de praal die, of je nu wilde of niet, gezien moest worden. Himmelhochjauzend. Superieur. En zo door die eigen superioriteit verblind te raken dat met open ogen de ondergang werd getreden. Marsmuziek, trompetgeschal, blinkend koper, Himmelhochjauzend. Hoogmoed. De val.
Wie weet waarom wij Nederlanders niet van die schilderachtige woorden hebben?
Voordat was was was was was honing. Het zou best interessant zijn te weten waardoor Jilt Jorritsma geïnspireerd was toen hij aan zijn debuutroman “Was” begon. De recensies die ik her en der gelezen had waren Himmelhoch jauzend, en de 29-jarige Eindhovenaar kreeg ook mij gelijk mee in zijn romandebuut. Op een dag ontdekt Wyrd, de hoofdpersoon, een bobbeltje op zijn gehemelte. De struisvogelstrategie is herkenbaar, het vervolg - als het ontkennen en het het-zal-wel-vanzelf-weggaan niet aanslaan en er operatief ingegrepen moet worden – gelukkig niet. Tenenkrommend, misselijk makend, maar je blijft aan de bladzijden gekluisterd.
Wyrds medische perikelen vallen ongeveer samen met het overlijden van zijn moeder. Zijn vader... Ja, zijn vader. Die heeft hij nooit gekend, en de gebeurtenissen uit het begin van het boek vertalen zich in de wens van zoon Wyrd om de vage sporen uit een ver verleden naar zijn pa te gaan verkennen.
Waarna het verhaal eigenlijk verzand en in een vroeg stadium al als een nachtkaars uitgaat. Jorritsma moet teveel wringen en verklaren om het schitterende eerste gedeelte van de roman aan te laten sluiten op de twee andere sporen die zijn reisschema volgt. Was en honing en de Griekse filosofen, interessant, maar de verhaallijn lijdt onder de “afstand” tussen het ene en het andere. Misschien zou een bundel met drie korte verhalen een beter keuze zijn geweest. Jilt Jorritsma had zijn krachten niet hoeven te verspillen aan de verbindingen, maar had zich volledig kunnen concentreren op de inhoud. Nu verliest hij op beide facetten, en dat is echt jammer. Want talent heeft hij. Dat is duidelijk.
“Was” – Jilt Jorritsma (2021)
●●○○○ (2,5/5)
Voor de volledige recensies, met quotes en prenten: http://rondetijd.blogspot.com/2021/11...
Himmelhochjauzend is geen woord. Het zijn er twee. Himmelhoch en jauzend. Johann Wolfgang Goethe plakte ze ergens tussen 1786 en 1788 aan het begin van een van de beroemdste en meeste bekende regels uit de Duitse literatuur “Himmelhoch jauchzend, zum Tode betrübt, Glücklich allein ist die Seele die liebt.’’ Je leest de woorden in het treurspel “Egmont”, geschreven in de twee jaar dat de schrijver in Italië verbleef. Hij leerde er de kunst te beschouwen, een wereld tegenstellingen, van uitersten, licht en donker, geluk en verdriet. Altijd intens.
Freudvoll
Und leidvoll,
Gedankenvoll sein;
Hangen
Und bangen
In schwebender Pein;
Himmelhoch jauchzend,
Zum Tode betrübt –
Glücklich allein
Ist die Seele, die liebt.
(Johann Wolfgang Goethe)
Die krullen brengen me onbewust naar Pruisen, de pracht, de praal die, of je nu wilde of niet, gezien moest worden. Himmelhochjauzend. Superieur. En zo door die eigen superioriteit verblind te raken dat met open ogen de ondergang werd getreden. Marsmuziek, trompetgeschal, blinkend koper, Himmelhochjauzend. Hoogmoed. De val.
Wie weet waarom wij Nederlanders niet van die schilderachtige woorden hebben?
Voordat was was was was was honing. Het zou best interessant zijn te weten waardoor Jilt Jorritsma geïnspireerd was toen hij aan zijn debuutroman “Was” begon. De recensies die ik her en der gelezen had waren Himmelhoch jauzend, en de 29-jarige Eindhovenaar kreeg ook mij gelijk mee in zijn romandebuut. Op een dag ontdekt Wyrd, de hoofdpersoon, een bobbeltje op zijn gehemelte. De struisvogelstrategie is herkenbaar, het vervolg - als het ontkennen en het het-zal-wel-vanzelf-weggaan niet aanslaan en er operatief ingegrepen moet worden – gelukkig niet. Tenenkrommend, misselijk makend, maar je blijft aan de bladzijden gekluisterd.
Wyrds medische perikelen vallen ongeveer samen met het overlijden van zijn moeder. Zijn vader... Ja, zijn vader. Die heeft hij nooit gekend, en de gebeurtenissen uit het begin van het boek vertalen zich in de wens van zoon Wyrd om de vage sporen uit een ver verleden naar zijn pa te gaan verkennen.
Waarna het verhaal eigenlijk verzand en in een vroeg stadium al als een nachtkaars uitgaat. Jorritsma moet teveel wringen en verklaren om het schitterende eerste gedeelte van de roman aan te laten sluiten op de twee andere sporen die zijn reisschema volgt. Was en honing en de Griekse filosofen, interessant, maar de verhaallijn lijdt onder de “afstand” tussen het ene en het andere. Misschien zou een bundel met drie korte verhalen een beter keuze zijn geweest. Jilt Jorritsma had zijn krachten niet hoeven te verspillen aan de verbindingen, maar had zich volledig kunnen concentreren op de inhoud. Nu verliest hij op beide facetten, en dat is echt jammer. Want talent heeft hij. Dat is duidelijk.
“Was” – Jilt Jorritsma (2021)
●●○○○ (2,5/5)
Voor de volledige recensies, met quotes en prenten: http://rondetijd.blogspot.com/2021/11...
Himmelhochjauzend is geen woord. Het zijn er twee. Himmelhoch en jauzend. Johann Wolfgang Goethe plakte ze ergens tussen 1786 en 1788 aan het begin van een van de beroemdste en meeste bekende regels uit de Duitse literatuur “Himmelhoch jauchzend, zum Tode betrübt, Glücklich allein ist die Seele die liebt.’’ Je leest de woorden in het treurspel “Egmont”, geschreven in de twee jaar dat de schrijver in Italië verbleef. Hij leerde er de kunst te beschouwen, een wereld tegenstellingen, van uitersten, licht en donker, geluk en verdriet. Altijd intens.
Freudvoll
Und leidvoll,
Gedankenvoll sein;
Hangen
Und bangen
In schwebender Pein;
Himmelhoch jauchzend,
Zum Tode betrübt –
Glücklich allein
Ist die Seele, die liebt.
(Johann Wolfgang Goethe)
July 14, 2021
Ik weet echt niet hoe ik hier een duidelijk recensie over moet schrijven??? Gevat, spannend, onheilspellend, rauw en volkomen onvoorspelbaar. Geen idee of ik het verhaal helemaal goed heb begrepen, maar ik heb er 100% van genoten (zelfs van de stukken die zo gruwelijk waren dat je eigenlijk niet door wilde lezen)
February 25, 2023
Geniale, vindingrijke roman die me deed denken aan twee van mijn favorieten: Een dag uit het leven van een hond van Sander Kollaard (vanwege de knappe observaties van het leven) en De consequenties van Niña Weijers (alle verdubbelingen in het tweede deel). Het slot deed me wat duizelen en voelde wat steriel aan, maar ik zal dit graag later nog eens rustig herlezen (nu voorgelezen).
February 7, 2025
feb 2025:
ik weet nog steeds niet zeker wat ik denk dat dit was (was).
in de hoop nooit een miskraam te baren of een onthoofd lijk in een beerput te hoeven gooien, en vooral niet tanden in een ander deel dan mn tandvlees te vinden.
feb 2023:
ik weet niet zeker wat ik denk dat dit was (was).
wat het is maar ook was en zal zijn: doemdenkend maar meeslepend en ontsporend als in hersenschimmen.
akelig en bijzonder boeiend 🐝
ik weet nog steeds niet zeker wat ik denk dat dit was (was).
in de hoop nooit een miskraam te baren of een onthoofd lijk in een beerput te hoeven gooien, en vooral niet tanden in een ander deel dan mn tandvlees te vinden.
feb 2023:
ik weet niet zeker wat ik denk dat dit was (was).
wat het is maar ook was en zal zijn: doemdenkend maar meeslepend en ontsporend als in hersenschimmen.
akelig en bijzonder boeiend 🐝
February 25, 2022
Yo what the fuck
January 31, 2023
Haaa dank Tessa voor het lenen. Dit was echt een trip, met een mega 'WTF'-factor. Als je van rare/creepy/disturbing literatuur houdt is dit echt wat voor jou!!! Dus wmb zeker een aanrader
August 19, 2022
'Was' van Jilt Jorritsma is een van de spannendste, verontrustendste en gekste boeken die ik onlangs gelezen heb. Het boek is een sprookje, maar dan met horror en absurdisme. En het is ook een liefdesverhaal, voor mensen, bomen en bijen. 'Was' geeft een alternatief antwoord op de vraag 'Waar komen kinderen vandaan?'
November 27, 2022
Dit is een echt literair debuut, - geschreven met het mes op tafel, zonder poespas en toch altijd geheimzinnig. Jammer van het uitgebreide dankwoord: literatuur is geen community art. Jorritsma wordt een soort Vestdijk meets Vonnegut meets nog van alles wat, als hij nog een roman of 1o van dit kaliber schrijft. Ik zal nooit meer aan een verstandskies kunnen denken, zonder aan Was te denken...
February 16, 2023
Bizar horrorverhaal waarin in een afgelegen boerderij mensen in opeenvolgende generaties telkens hetzelfde meemaken. Het centrale idee zou zijn gebaseerd op bomen waarbij het levensbrengende deel onder de grond zit en telkens nieuwe bomen voortbrengt. Op vergelijkbare manier lijkt de schrijver te speculeren dat mensen als bomen zijn met een levensbrengende entiteit buiten ons die ons voortbrengt - in dit verhaal telkens nieuwe varianten van dezelfde personen, klonen dus. Verder spelen in dit verhaal bijen een rol, zij vrij onbegrijpelijk. De mensen in dit verhaal beginnen als zij eenmaal de afgelegen boerderij hebben bereikt alleen nog maar honing te eten en langzaam te veranderen in een soort wassen beeld van bijenwas. Wat ik zeg: nogal bizar en erg verwarrend allemaal. Onalledaagse namen dragen bij aan een sfeer alsof dit verhaal buiten de huidige tijd staat: Hikke (de moeder van Wyrd), Ige (Wyrds vriendin, de radiologe), Aerte (de zonderlinge oude man op de Friese platteland). Of dit literatuur is, weet ik niet helemaal zeker…
September 8, 2022
In 3 dagen uitgelezen. Meeslepend, maakt nieuwsgierig en zet je aan het denken. Aan het einde van het boek begreep ik nog steeds niet helemaal wat er allemaal gebeurd was want dat wordt open gelaten en het verhaal wordt op gegeven moment best ingewikkeld maar op een hele leuke mindfuck achtige manier
April 16, 2023
Het eerste deel gaat over een bizarre operatie en leest als een trein. Daarna gaat Wyrd op zoek naar zijn vader en dan zakt het een beetje in, mede door de filosofische stukjes. Het laatste deel heeft weer wat horrorachtige elementen. Het wordt surrealistisch en ik begrijp er steeds minder van. Maar het is een origineel debuut.
July 3, 2021
Gruwelijk goed geschreven (met nadruk op gruwlijk) Jilt!
February 19, 2022
Begint erg veelbelovend met een pakkend verhaal over een jongeman die een urgente kaakoperatie moet ondergaan en daardoor een stukgelopen relatie nieuw leven inblaast. Ondertussen lijdt zijn moeder aan dementie. De roman zit vol interessante ideeën over het geheugen en herinneringen.
Helaas blijkt het plot uiteindelijk veel te ingewikkeld en verwarrend (althans voor mij) en kost het grote moeite alles nog enigszins rond te breien.
Desalniettemin een getalenteerd auteur en ik ben benieuwd naar zijn volgende boek.
Helaas blijkt het plot uiteindelijk veel te ingewikkeld en verwarrend (althans voor mij) en kost het grote moeite alles nog enigszins rond te breien.
Desalniettemin een getalenteerd auteur en ik ben benieuwd naar zijn volgende boek.
June 2, 2024
Erg interessante, spannende en soms ook gruwelijke roman. Ik heb echt nog wel even nodig om hierover na te denken.
April 8, 2025
Heerlijk die verwarring ,herinneringen, was in meerdere betekenissen. Van genoten.
March 27, 2022
[RECENSIE: https://www.readabook.nl/2022/03/jilt...]
Was is een heerlijk onvoorspelbaar, gruwelijk en hallucinerend verhaal. Je moet wel tegen een gedetailleerde beschrijving van de tandarts kunnen, maar persoonlijk vond ik dat juist een fantastische toevoeging. Aanrader!
Was is een heerlijk onvoorspelbaar, gruwelijk en hallucinerend verhaal. Je moet wel tegen een gedetailleerde beschrijving van de tandarts kunnen, maar persoonlijk vond ik dat juist een fantastische toevoeging. Aanrader!
April 2, 2022
Zoals je kunt zien aan de leestijd heb ik er langer over gedaan dan ik wilde. Het middenstuk moest ik mij doorheen slepen maar in het algemeen is dit echt een heel bijzonder boek. De schrijfstijl is vrij direct maar de opzet lijkt mij dan weer origineel. Ben zeer benieuwd naar nieuw werk van de heer Jorritsma, die zojuist aankondigde aan zijn tweede roman te werken.
Niet aan te raden voor mensen met een zwakke maag.
Niet aan te raden voor mensen met een zwakke maag.
September 15, 2022
Goed boek, vond de overgang van het normale naar het 'paranormale' wel zeer bruusk.
February 18, 2025
Ik weet niet wat het was, maar het was mij wat.
August 13, 2021
3.5, erg fijn einde
September 16, 2024
Lynchiaans, hoofdbrekend, meeslepend, als een opgerolde extra dimensie...
February 13, 2022
Héél speciaal.
Read
May 1, 2022Ik kan geen beoordeling voor dit (luister)boek achterlaten... geen idee wat ik gelezen heb. Vond het geen prettig verhaal, werd er regelmatig naar van in mijn maag. Blegh.
Maar dat is de inhoud, op het schrijven en (dus) de schrijfstijl heb ik weinig aan te merken. Het is ook nog eens best aardig voorgelezen. De titel is overigens briljant en uitermate passend!
Maar dat is de inhoud, op het schrijven en (dus) de schrijfstijl heb ik weinig aan te merken. Het is ook nog eens best aardig voorgelezen. De titel is overigens briljant en uitermate passend!
August 21, 2022
Goed geschreven boek, samenhangend in al zijn perspectiefwisseling van heden, verleden en toekomst
September 27, 2021
Wauw, wat een heerlijk freaky debuut.
Op de achterflap wordt David Lynch al genoemd, verder deed de thematiek me ook denken aan de film Arrival. Christopher Nolan zou hier ook wel raad mee weten, trouwens.
Aanrader als je even fijn je hersens wilt laten kraken!
Op de achterflap wordt David Lynch al genoemd, verder deed de thematiek me ook denken aan de film Arrival. Christopher Nolan zou hier ook wel raad mee weten, trouwens.
Aanrader als je even fijn je hersens wilt laten kraken!
Displaying 1 - 29 of 65 reviews