Net als andere bekende Hollandse bestuurs- en handelscentra was ook de stad Utrecht nauw betrokken bij de slavenhandel en slavernij. Maar hoe zag die verwikkeling - in de schaduw van steden als Amsterdam en Rotterdam - er eigenlijk uit? Hoe profiteerde Utrecht van de slavenhandel en de producten die uit slavenarbeid voortkwamen? Welke invloed had de bovenlaag van stedelijke bestuurders en investeerders op de levens van de vele tot slaaf gemaakten in Oost en West? En hoe zat het met de kerk? Waarom werd Utrecht een centrum van abolitionisme? Welke sporen van het koloniale verleden draagt de stad nu nog? En hoe gaan Utrechters vandaag de dag met de geschiedenis van slavernij om? In korte essays laten de schrijvers van Slavernij en de stad Utrecht vanuit steeds een ander perspectief hun licht schijnen op de Utrechtse betrokkenheid bij het mondiale slavernijverleden.
"Koloniale belangen maakten integraal onderdeel uit van de regentenfamilies die Utrecht eeuwen hebben geregeerd. (...) Als het onderzoek iets duidelijk maakt, is het dat de bestuurlijke elite collectief op verdiensten dreef uit koloniale ondernemingen en op slavernij gebaseerd productieketens."
Een goed en belangrijk onderzoek, waarin de rol van (de bovenlaag van) Utrecht in het Nederlandse koloniale en slavernijverleden overduidelijk uiteen wordt gezet. Ja er woonden belangrijke abolitionisten in Utrecht, maar Utrechters hebben ook zéker heel erg lang heel erg veel geld verdiend aan de slavernij en de rest van het koloniale systeem.
Niet alle twintig (!) artikelen in deze bundel zijn even sterk, waardoor sommige onderwerpen en personen helaas niet helemaal tot hun recht komen.
Dit is een belangrijk boek dat mijn beeld van de stad Utrecht behoorlijk bijgesteld heeft. Utrechters waren op veel manieren betrokken bij de exploitatie van slaafgemaakten en maakten daarbij grote winsten. Veel bronmateriaal is in de loop van de tijd verloren gegaan. Des te schokkender is het hoe groot het aandeel van de Utrechtse elites is, dat aantoonbaar grof geld verdiende aan de slavernij.
Interessant is ook de inkijk in hoe historisch onderzoek werkt. De beschikbaarheid van bronmateriaal over de verschillende groepen die bij de slavernij betrokken waren (zoals daders en slachtoffers) is extreem ongelijk verdeeld. De gehanteerde methodes bij de verschillende artikelen verschilt daardoor enorm.
Kortom, op verschillende niveaus was het een goed boek.
Bijzonder boek, dat laat zien hoe Utrechtenaren zich gedurende vier eeuwen verhielden én verhouden tot het koloniale en slavernijsysteem, en tevens bevestigt dat die overal in Nederland voelbaar en zichtbaar was. Nu een review schrijven voor BMGN. ✍🏼