What do you think?
Studies on Southeast Asia #23
Nguyen Cochinchina: Southern Vietnam in the Seventeenth and Eighteenth Centuries
In this historical reassessment of southern Vietnam and its distinct culture, Li Tana illuminates the resourceful qualities of the Dong Trong pioneers, develops a meticulous analysis of the Nguyen trade and taxation systems, and, in the process, redefines the chief cause of the Tay Son rebellion. Li Tana's study focuses on the socio-economics of Nguyen Cochinchina, such as: the role of foreign merchants, the region's trading economy, demographic influences, religious and cultural values, how Nguyen rule affected Vietnamese settlers, relationships with uplanders, and processes of localization and identity formation.
- GenresHistoryNonfiction
194 pages, Paperback
First published January 1, 1998
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
June 20, 2021
"Nước Việt Nam là một. Dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn. Núi có thể mòn. Song chân lý ấy không bao giờ thay đổi."
Câu nói trên của Hồ Chí Minh, trươc tiên là một diễn ngôn chính trị. Và như mọi diễn ngôn chính trị, nó quan tâm nhiều hơn đến sự ích lợi hơn là sự thật. Tuy nhiên, sức sống của diễn ngôn đó sau hàng chục năm trong sự tuyên truyền của báo chí và truyền hình, cho ta một gợi ý về điều gì thực sự tiếp sức sống cho nó: một niềm tin phổ biến mang tính việt tâm của chủ nghĩa dân tộc Việt Nam, đúng hơn là chủ nghĩa dân tộc của người miền Bắc.
Tuy nhiên, người ta có thể nhận ra niềm tin trên dường như sai khi bình tĩnh và bắt đầu tìm hiểu hơn về các đặc điểm văn hóa, chủng tộc của điều gọi là nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam. Li Tana đã chứng minh rằng trong quá khứ, đã từng có một xứ Đàng Trong ra đời và phát triển, rồi sụp đổ, mà trong quá trình đó đã dần hình thành một đặc tính "Việt" hoàn toàn khác với đặc tính Việt trước đó trong xã hội - nhà nước truyền thống ở đồng bằng Bắc Bộ.
Đó là một xứ được tạo thành từ một lực lượng ly khai yếu thế; và từ những người Việt di dân đã rời bỏ làng quê ở miền bắc để tìm kiếm một cuộc sống mới.
Từ đặc điểm của lực lượng chính trị, sinh ra tính chất hướng ngoại, tức - thân thiện với các lực lượng ngoại quốc để tìm sự trợ giúp vũ khí của họ đối lập với lựa chọn cổ vũ cho sự thuần khiết của dân tộc; tức - sự cổ xúy ngoại thương và buôn bán, đối lập với chính sách bảo vệ nông nghiệp và hạn chế thương nghiệp. Cũng từ nhu cầu tự vệ của lực lượng này, sinh ra chính sách liên kết, ôn hòa với các dân tộc thiểu số nhưng không yếu đuối như Champa và các dân tộc thượng, có lẽ, dù không chắc chắn lắm, ít nhiều khác với các người Việt đông đảo ở miền Bắc đối xử với các dân tộc vùng cao. Cũng từ đặc điểm ly khai của lực lượng chính trị, họ lựa chọn thúc đẩy phật giáo thay vì nho giáo vốn đòi hỏi sự trung thành với thiên tử (tức vua Lê) để trở thành một ý thức hệ chính thống.
Mặt khác, từ hoàn cảnh của người dân di cư: không chịu ràng buộc bởi một cộng đồng lâu đời; có đất đai rộng lớn chưa khai phá và thiên nhiên ưu đãi trước mắt, những người dân Việt di cư tìm thấy trong hoàn cảnh của mình nhiều rủi ro, nhưng cũng nhiều cơ hội hơn; không có một thiết chế nào như làng xã hay dòng họ có thể đảm bảo an ninh cho họ ngoài chính họ, và vì vậy cũng không còn quyền lực gì với họ; những người di dân này nhận thấy mình có nhiều tự do hơn để lựa chọn nơi nào sống và sống theo cách họ muốn. Trong quá trình nam tiến, họ tiếp xúc với những nền văn minh mới mẻ, kì lạ, đáng trầm trồ và cũng đáng sợ, họ tiếp thu những sự thờ cúng các vị thần mới, tiếp nhận những nghi thức mới của tôn giáo địa phương, ban đầu đặng đạt được sự bảo hộ của các vị thân xa lạ, đạt được sự yên ổn trong vùng đất lạ, theo thời gian, tất cả các đặc điểm ấy đã chuyển hóa những người Việt di dân trở nên cởi mở và khoáng đạt hơn, tự do hơn và không còn thấy mình phải cúi thấp và nể sợ những gì đè nặng tâm hồn của những người họ hàng của họ ở miền nông thôn Bắc Bộ.
Trong sự khám phá "một tính Việt khác" ấy, cuốn sách của Li Tana thật hấp dẫn vô cùng.
Câu nói trên của Hồ Chí Minh, trươc tiên là một diễn ngôn chính trị. Và như mọi diễn ngôn chính trị, nó quan tâm nhiều hơn đến sự ích lợi hơn là sự thật. Tuy nhiên, sức sống của diễn ngôn đó sau hàng chục năm trong sự tuyên truyền của báo chí và truyền hình, cho ta một gợi ý về điều gì thực sự tiếp sức sống cho nó: một niềm tin phổ biến mang tính việt tâm của chủ nghĩa dân tộc Việt Nam, đúng hơn là chủ nghĩa dân tộc của người miền Bắc.
Tuy nhiên, người ta có thể nhận ra niềm tin trên dường như sai khi bình tĩnh và bắt đầu tìm hiểu hơn về các đặc điểm văn hóa, chủng tộc của điều gọi là nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam. Li Tana đã chứng minh rằng trong quá khứ, đã từng có một xứ Đàng Trong ra đời và phát triển, rồi sụp đổ, mà trong quá trình đó đã dần hình thành một đặc tính "Việt" hoàn toàn khác với đặc tính Việt trước đó trong xã hội - nhà nước truyền thống ở đồng bằng Bắc Bộ.
Đó là một xứ được tạo thành từ một lực lượng ly khai yếu thế; và từ những người Việt di dân đã rời bỏ làng quê ở miền bắc để tìm kiếm một cuộc sống mới.
Từ đặc điểm của lực lượng chính trị, sinh ra tính chất hướng ngoại, tức - thân thiện với các lực lượng ngoại quốc để tìm sự trợ giúp vũ khí của họ đối lập với lựa chọn cổ vũ cho sự thuần khiết của dân tộc; tức - sự cổ xúy ngoại thương và buôn bán, đối lập với chính sách bảo vệ nông nghiệp và hạn chế thương nghiệp. Cũng từ nhu cầu tự vệ của lực lượng này, sinh ra chính sách liên kết, ôn hòa với các dân tộc thiểu số nhưng không yếu đuối như Champa và các dân tộc thượng, có lẽ, dù không chắc chắn lắm, ít nhiều khác với các người Việt đông đảo ở miền Bắc đối xử với các dân tộc vùng cao. Cũng từ đặc điểm ly khai của lực lượng chính trị, họ lựa chọn thúc đẩy phật giáo thay vì nho giáo vốn đòi hỏi sự trung thành với thiên tử (tức vua Lê) để trở thành một ý thức hệ chính thống.
Mặt khác, từ hoàn cảnh của người dân di cư: không chịu ràng buộc bởi một cộng đồng lâu đời; có đất đai rộng lớn chưa khai phá và thiên nhiên ưu đãi trước mắt, những người dân Việt di cư tìm thấy trong hoàn cảnh của mình nhiều rủi ro, nhưng cũng nhiều cơ hội hơn; không có một thiết chế nào như làng xã hay dòng họ có thể đảm bảo an ninh cho họ ngoài chính họ, và vì vậy cũng không còn quyền lực gì với họ; những người di dân này nhận thấy mình có nhiều tự do hơn để lựa chọn nơi nào sống và sống theo cách họ muốn. Trong quá trình nam tiến, họ tiếp xúc với những nền văn minh mới mẻ, kì lạ, đáng trầm trồ và cũng đáng sợ, họ tiếp thu những sự thờ cúng các vị thần mới, tiếp nhận những nghi thức mới của tôn giáo địa phương, ban đầu đặng đạt được sự bảo hộ của các vị thân xa lạ, đạt được sự yên ổn trong vùng đất lạ, theo thời gian, tất cả các đặc điểm ấy đã chuyển hóa những người Việt di dân trở nên cởi mở và khoáng đạt hơn, tự do hơn và không còn thấy mình phải cúi thấp và nể sợ những gì đè nặng tâm hồn của những người họ hàng của họ ở miền nông thôn Bắc Bộ.
Trong sự khám phá "một tính Việt khác" ấy, cuốn sách của Li Tana thật hấp dẫn vô cùng.
June 10, 2023
Một công trình đáng đọc của một nhà nghiên cứu ngoại quốc về Việt Nam.
Read
March 10, 2025Phía nam là một vùng đất dành "cho những ai không có quyền sống tai vùng đất cũ".
... cũng theo lý lẽ đó, những người khai hoang này ít bị ràng buộc bở những gò bó của một địa vị xã hội cao và những quy định trong cách ứng xử của xã hội cũ, nên được tự do phát huy sáng kiến...
Trong những điều kiện như thế, người dân có khuynh hướng cởi mở và tự nhiên hơn. Taylor tả Nguyễn Hoàng như sau: "Ông đã dám liều mình mang tiếng là kẻ làm phản bởi vì ông đã tìm ra một nơi người ta không đặt nặng vấn đề này. Đó là một thế giới rộng lớn hơn cho người ta một ý thức về tự do - tự do chọn nơi họ ưa thích và cách sống họ muốn.
.
Đàng Trong, ra đời trong nội chiến, biến mất trong nội chiến.
~~~
Nguồn gốc cho tính cách dễ "động lòng trắc ẩn", xởi lởi,... của người miền Nam là đây.
... cũng theo lý lẽ đó, những người khai hoang này ít bị ràng buộc bở những gò bó của một địa vị xã hội cao và những quy định trong cách ứng xử của xã hội cũ, nên được tự do phát huy sáng kiến...
Trong những điều kiện như thế, người dân có khuynh hướng cởi mở và tự nhiên hơn. Taylor tả Nguyễn Hoàng như sau: "Ông đã dám liều mình mang tiếng là kẻ làm phản bởi vì ông đã tìm ra một nơi người ta không đặt nặng vấn đề này. Đó là một thế giới rộng lớn hơn cho người ta một ý thức về tự do - tự do chọn nơi họ ưa thích và cách sống họ muốn.
.
Đàng Trong, ra đời trong nội chiến, biến mất trong nội chiến.
~~~
Nguồn gốc cho tính cách dễ "động lòng trắc ẩn", xởi lởi,... của người miền Nam là đây.
November 24, 2017
Từ trước tới nay, rất nhiều lần mình muốn tìm hiểu về lịch sử Đàng Trong từ thời điểm các chúa Nguyễn lập nghiệp, nhưng đây là lần đầu tiên mình có dịp đọc được 1 cuốn sách viết khá chi tiết về thời kì này. Đặc biệt hơn nữa khi nó lại là đề tài nghiên cứu của 1 người nước ngoài viết về VN, chứ không phải 1 tác giả VN nào đó. Mấy thập kỉ xây dựng của chúa Nguyễn quả là dài, quá nhiều chi tiết thú vị mà mình không thể nhớ hết. Mình cũng hiểu thêm về giai đoạn cuối thời chúa, đầu nhà Tây Sơn. Cũng thêm khâm phục tài năng buôn bán, giao thương của các vị chúa thời kì đầu.
December 17, 2023
Xứ Đàng Trong: Lịch Sử Kinh Tế Xã Hội Việt Nam Thế Kỷ 17-18 - một khảo luận trình bày những vấn đề quan trọng của vùng đất thịnh vượng bậc nhất Việt Nam lúc bấy giờ. Ngoài việc cho thấy sự phát triển kinh tế ngoại thương mang đậm dấu ấn của chính thể nhà cầm quyền, cuốn sách còn chỉ ra nhiều điểm mới về du nhập và giao thoa đa dạng nền văn hóa với các vùng đất xung quanh, cũng như các yếu tố ngoại biên tác động lên xứ Đàng Trong.
December 28, 2023
Chưa bao giờ có sự hiểu biết về vùng đất mình lớn lên trước khi đọc cuốn sách này. Dù là đôi lúc cũng hơi buồn ngủ do đọc các số liệu về địa lý, kinh tế, thuế... Nhưng có một góc nhìn toàn diện hơn về lịch sử dân tộc. Hiểu được quá trình hình thành các vùng đất và đặc tính vùng miền đã hình thành từ đâu. Rất là thú vị, một công trình nghiên cứu đáng ngưỡng mộ!
July 26, 2025
This was so cleanly and compellingly written. I know nothing about this period and place, but Li writes in a way that makes you want to learn more about the Nam Tien, and how the Nguyen rulers found "a new way of being Vietnamese" in their southward expansion.
July 27, 2025
Đọc xong cuốn sách dường như ta thấy được tâm trạng và cuộc sống của những con người Đàng Ngoài rời bỏ quê hương di cư vào Đàng Trong hàng trăm năm trước.
Một tác phẩm nghiên cứu xuất sắc và toàn diện của tác giả.
Một tác phẩm nghiên cứu xuất sắc và toàn diện của tác giả.
July 6, 2023
Kinh điển của ngành
Want to Read
December 4, 2014wonderful.
Displaying 1 - 10 of 10 reviews