Het is aan ons

by Merlijn Twaalfhoven

In Het is aan ons laat Merlijn Twaalfhoven zijn licht schijnen op hoe kunst kan helpen de wereld te veranderen. Eenieder van ons kan bijdragen aan het oplossen van kleine en grote wereldproblemen. Hoe dat werkt, laat Merlijn Twaalfhoven zien in dit bevlogen en onverbloemd idealistische boek. Als componist en theatermaker organiseerde hij overal ter wereld onalledaagse, prikkelende voorstellingen. We reizen met hem mee, naar een vluchtelingenkamp in Jordanië, een huiskamerfestival in Jeruzalem, een oude fabriek in Zaandam, de Carnegie Hall in New York en een VN-conferentie in Alpbach. Onderweg wordt duidelijk waarom schoonheid en verwondering een plek verdienen in ons dagelijks leven. Merlijn Twaalfhoven spoort ons aan de creatieve, speelse en onderzoekende houding die hij de kunstenaarsmindset noemt, wakker te schudden. Aanstekelijk en praktisch laat hij zien hoe we die kunnen inzetten voor een betere wereld. We hebben het allemaal in ons om iets van waarde te maken - en als we onze krachten bundelen, maken we het verschil. Het is aan ons!

Genres: Nonfiction, Music

240 pages, ebook

Published October 21, 2020

Reviews

[Chris · Rating 4 out of 5]

Ik weet niet meer precies hoe en wanneer dit boek op mijn radar is verschenen, maar ik ben er blij mee. Het lezen van persoonlijke verhalen en ervaringen met een activerend-activistische of idealistische insteek hebben altijd wel iets dubbel, want ze zijn meestal geschreven door mensen die helemaal doordrongen zijn van hun ideeën en verwezenlijkingen en dat is meestal van een niveau waar je zelf niet meteen toe komt. Dat is hier niet anders, maar Merlijn Twaalfhoven plantte wel zaadjes waar ik iets mee kan.

In zijn nawoord schrijft de auteur/componist/altviolist/idealist dat hij aanvankelijk het idee had om over zijn wereldwijde muziekprojecten - buiten de concertzaal, middenin conflictgebieden - te schrijven, maar vermits hij ook activerend-activistische ideeën had met heel wat boeiende literatuur achter de kiezen, overhaalde een redactrice hem om de twee te combineren. Die evenwichtsoefening is niet altijd even geslaagd, maar de daad- en overtuigingskracht van deze artistieke duizendpoot die graag buiten de lijntjes kleurt, werkt alvast inspirerend.

Waarnemen, voelen, denken en maken, dat zijn de titels van de vier basishoofdstukken waarin Merlijn Twaalfhoven zijn concept van een 'kunstenaarsmindset' uitwerkt, doorspekt met zijn ervaringen als dat wat je guerrilla-concerten zou kunnen noemen die neerstrijken in Syrische steden en dorpen, in de smeltkroes Jeruzalem, in het Bosnië van net na de Balkanoorlog, in de favela's van Rio met als doel de levens en de verhalen van de gewone mensen te integreren en via muziek, dans en theater verbondenheid te creëren zonder politieke, religieuze of economische agenda.

Zijn bevlogenheid is recht evenredig met zijn energie, want Twaalfhoven is zo'n homo universalis die weinig slaap nodig heeft en in 24 uur meer kan realiseren dan de doorsnee sterveling in een werkweek. Toch schenkt hij ook veel aandacht aan vertraging, verstilling, mindfulness en zelfreflectie. Hij is uiterst compleet in zijn duiding, wat nog eens bevestigd wordt in zijn uitgebreide geduide bronvermeldingen met boeken en websites die uitnodigen om jezelf verder in te verdiepen in wat hij allemaal aanreikt.

Na de vier kernhoofdstukken, breit hij er nog een activerend hoofdstukje aan dat, toegegeven, eerder herhaalt dan nog iets toevoegt. Maar zoals gezegd plantte hij een zaadje en heb ik dankzij dit boek een flink duwtje in de rug gekregen om een socio-cultureel locatieproject met mijn Freinetleerlingen te gaan uitwerken dat al lang in mijn hoofd speelt. Om maar te zeggen: lezers inspireren tot daadkracht via idealistische literatuur als deze: het is wel degelijk mogelijk!

[Dorine Ruter]

Hier had ik echt wel hogere verwachtingen van gezien de positieve referentie van Floor Ziegler in Volkskrant. Het boek had voor mij echter te weinig diepgang. Twaalfhoven beschrijft veel problemen en invalshoeken die door anderen al zijn uitgeprobeerd en beschreven, maar daaraan wordt niet gerefereerd. Dat maakt het leeswerk ‘light’, dat verhaalt vooral over de persoonlijke ervaring van Twaalfhoven, maar waarin voor mij geen vernieuwende invalshoeken naar voren komen. Hij lijkt dan ook meer te schrijven voor mensen voor wie idealisme nieuw is of die in een omgeving verkeren waarin idealisme moest wijken voor andere belangen. Zij krijgen een hart onder de riem gestoken om toch vooral de wereldproblematiek aan te pakken. Dat alles maakt het boek niet slecht, en wellicht juist geweldig voor de groep mensen die dat duwtje nodig heeft (en mind you, ik vindt zéker dat dit soort duwtjes helaas maar al te nodig zijn in deze wereld!), maar gewoon niet voldoende ‘kauwvoer’ en inspiratie voor mijn smaak. Lijkt me na het lezen daarentegen juist wél interessant om eens een voorstelling/optreden/project van Twaalfhoven te bezoeken!

[Wouter Zwemmer · Rating 2 out of 5]

Nogal oppervlakkig en bij vlagen aanmatigend boek over leven met een ‘kunstenaarsmindset’. Leest als een pamflet als ondersteuning van Twaalfhovens eigen muziekpraktijk waarmee hij uiting geeft aan waar wel meer activisten last van hebben, namelijk het willen overtuigen van de rest van de wereld van het eigen gelijk.

Kunstenaarsmindset
Merlijn Twaalfhovens boek is een pleidooi om te leven met een ‘kunstenaarsmindset’. Wat dat precies is, wordt nergens helemaal duidelijk maar op mij komt het over als iets in de richting van ‘verwondering in het dagelijks leven’ en ‘omdenken’. Hij presenteert zijn pleidooi in een lange reeks dagboekachtige anekdotes van zijn eigen ervaringen met muziek maken in bijzondere omstandigheden, met name in conflictgebieden in het Midden-Oosten.

Pretentieus en dedain
In zijn anekdotes toont Twaalfhoven een zeker dedain jegens de moderne klassieke muziekpraktijk met zijn uitvoeringen van veelal eeuwenoude muziek door hoogopgeleide superprofessionals in statische concertzalen voor een stil zittend en luisteren publiek. Hij stelt daar voorstellingen tegenover waarbij de beleving van de deelnemers centraal staat. Hij lijkt daarmee te willen laten zien dat er iets mis is met onze beleving van klassieke muziek, dat het ‘ook anders kan’ en dat hij weet hoe - zie de lange reeks voorbeelden als bewijslast. Maar Twaalfhovens pleidooi is onvolledig en rammelt. Zo ziet hij voor het gemak over het hoofd dat in zijn anekdotes hij zelf als hoogopgeleide superprofessional de aanjager en regisseur is; zonder hem waren die gebeurtenissen niet tot stand gekomen. Ook ziet hij de beleving van mensen in een concertzaal over het hoofd; de aanname dat er bij hen geen sprake is van beleving is onjuist en aanmatigend. Hij presenteert zijn voorstellingen op bijzondere locaties als iets nieuws, maar in bijvoorbeeld het theater is dat een al lang gangbare substroming (locatietheater). Twaalfhoven maakt probleemloos de stap van de westerse klassieke muziekpraktijk naar andere kunstvormen en andere delen van de wereld met andere muziekpraktijken. Ook dat is onterecht. Zo heeft beeldende kunst allerlei vertakkingen die veel meer geïntegreerd zijn in het dagelijkse leven dan klassieke muziek (street art, beelden in stad en landschap, in media, vormgeving en design etc). Ook binnen zijn eigen discipline, de muziek, bestaan stromingen waarvoor dat geldt zoals de popmuziek en filmmuziek. Verder lijken mij sommige van zijn anekdotes uit conflictgebieden moeilijk of niet te transporteren naar een land als Nederland; ze zijn kortom context-gebonden. Ook zijn pleidooi voor ‘kunst als beleving’ rammelt, want dat geldt alleen voor de podiumkunsten; hoe verhoudt zich dat idee met de schilder in haar atelier, de componist in zijn studio? Is het gedetailleerde werk van de Vlaamse Primitieven en sommige renaissance-kunstenaars (om willekeurige voorbeelden te noemen) overbodig geworden wegens ‘saai’? Twaalfhoven maakt zonder duiding de reuzenstap vanuit zijn hoekje in de kunsten naar alle kunsten en zelfs naar het hele leven… op mij komt het allemaal nogal pretentieus over.

Gaaf
Laat onverlet dat het ‘alternatief’ dat Twaalfhoven propageert aantrekkelijk is. Hij pleit voor verrassende voorstellingen op verrassende plekken. Sommige van zijn voorbeelden zijn ronduit inspirerend en lijken mij gaaf om mee te maken. Muziekanten die toneel in hun voorstelling mengen, acteurs cq medewerkers in de zaal die ‘erbij horen’, publiek zelf met eenvoudige slaginstrumenten laten participeren in de voorstelling, ongebruikelijke instrumenten inzetten etc etc. Dat lijken me allemaal erg leuke voorstellingen en ze zijn precies dat: voorstellingen; niets minder maar eerlijk gezegd ook niet meer dan dat.

Oorspronkelijk idee
Op pagina 45 presenteert Merlijn Twaalfhoven voor mij zijn eerste oorspronkelijke idee. Hij beschrijft hoe je alleen in een vreemde omgeving onbevangen kunt kijken, luisteren (en proeven en misschien spreken en denken, maar daar heeft hij het niet over). “Op reis zit ik soms een uur lang op een trapje te kijken naar het leven, dat lijkt op een filmset.” Eenmaal weer thuis valt die verwondering nooit lang vast te houden. Volgens Twaalfhoven is dat jammer. Dat is wellicht de vraag, misschien is reizen zo leuk vanwege het contrast? Na pagina’s vol clichés over dat we de grote wereldproblemen niet kunnen oplossen met muziek maar heus veel kunnen doen (waarna het onduidelijk blijft wat dan…), suggestief-retorische vragen en beschrijvingen van mensen in dramatische omstandigheden van conflictgebieden is het een opluchting om een inzicht te lezen. Dat van die clichés is wel wat jammer natuurlijk. Bijvoorbeeld deze bekende: schoonheid is overal, je moet het wel willen zien. Of deze: de sleutel tot schoonheid ligt niet bij de zender maar bij de ontvanger. Van dit soort oppervlakkigheid is het boek vergeven.

Focus
En dan maakt Twaalfhoven een denkfout. Hij beschrijft het bekende filmpje van violist Joshua Bell die incognito in de metro met zijn viool maar 35 euro bij elkaar wist te spelen terwijl hij optreedt op de grote concertpodia van de wereld. Twaalfhoven stelt dat als we onze aandacht niet richten we schoonheid niet zien. Maar het is andersom: juist omdat we onze aandacht richten, maar niet op schoonheid, zien we schoonheid niet; focus verbant de rest uit onze waarneming, dat is basale psychologie van waarneming. Daar ligt het probleem van de kunsten, niet bij de schoonheid maar bij onze focus op andere zaken.

Waarnemen en voorkeuren
Ik had het een aanvulling op dit boek gevonden als Twaalfhoven zich had verdiept in hoe mensen waarnemen. Naast het hiervoor besproken punt van focus nemen mensen bijvoorbeeld waar middels herkenning. Twaalfhoven hekelt dat veel muziekliefhebbers willen horen wat ze al kennen, en weinig interesse tonen voor het onbekende. Ook dat is basale psychologie. Als je mensen meer onbekend werk wilt laten beluisteren, moeten ze dat leren aan de randen van hun comfortzone, niet ver er overheen, want dat verwerpen ze. Hoe meer exposure in dat grensgebied, hoe meer de comfortzone groeit en hoe ‘vreemder’ het ‘nieuwe’ kan zijn - vandaar het belang van kunsteducatie. Het punt is hier dubbel: comfortzones verschillen tussen mensen en typen mensen, en - opnieuw basale psychologie - de meeste mensen zijn risicoavers en om die reden a priori juist geïnteresseerd in herkenning en het daarbij behorende gemak. We vinden dit terug in de meest populaire popmuziek: die nummers lijken vaak er op elkaar en zijn eenvoudig. Misschien - ik speculeer hier - verklaart dit ook onze voorliefde voor rituelen? Op pagina 126 beschrijft Twaalfhoven een geïnstitutionaliseerd ritueel: de theeceremonie in Japan. Volgens hem draait het daarbij juist om de herhaling en aandacht voor detail. Misschien kan een deel van de moderne klassieke muziekpraktijk die Twaalfhoven zo ostentatief afwijst op dezelfde manier verklaard worden, namelijk het deel van de statige concertzalen, de uitgaanskleding, het stilzitten, het applaus na afloop van de muziek, de toegiften… een ritueel dat is bedoeld om de aandacht voor alle details in de muziek van de voorstelling te stimuleren?

Een laatste punt dat ik over waarnemen en voorkeuren wil maken is dat verschillende soorten mensen anders waarnemen en andere voorkeuren ontwikkelen. Deels door de bedrading die ze bij geboorte meekrijgen en voor een groot deel door wat ze in hun leven leren en meemaken. Een inzicht in deze mechanismen en welke typen mensen en voorkeuren dit oplevert was welkom geweest in de context van dit boek. Nu veralgemeniseert Twaalfhoven wat misschien maar voor een deel van de populatie geldt - met als voorbeeld hiervan het al eerder genoemde verschil tussen mensen met een rijke westers-geïndustrialiseerde achtergrond en mensen met een niet-westerse achtergrond uit ontwikkelings- of conflictgebieden.

Twaalfhoven zelf is een hoogopgeleide superspecialist in muziek. Nogal wiedes dat zijn comfortzone qua vernieuwende muziek veel ruimer is dan de gemiddelde medemens. Hij maakt de denkfout door zijn eigen ontwikkeling en comfort met het nieuwe te projecteren op alle anderen.

Omdenken
“Toch ben ik ervan overtuigd dat we het allemaal in ons hebben om tover in het alledaagse te ontwaren.” Het boek van Twaalfhoven ontvouwt zich als een handleiding in ‘omdenken’. “Echt is overal om ons heen, alleen de mensen zien het vaak niet.” Arme mensen. Wil Twaalfhoven eigenlijk zeggen: ‘domme mensen’?

Crisis, performance en diversiteit
Volgens Twaalfhoven heerst er in de wereld een idealencrisis. Daarnaast vindt hij dat het moderne leven te snel gaat: vertragen is nodig om te ontsnappen “(…) uit ons functionele en resultaatgerichte systeem.” Hij pleit voor collectieve inspiratie door verhalen te vertellen. Twaalfhoven wil niet alleen grenzen slechten tussen disciplines in de kunsten maar ook tussen kunst en niet-kunst, het alledaagse leven zeg maar. Wat ik in dit boek lees, als ik alle opsmuk, franje en ook wel hoogmoed wegdenk, is een pleidooi voor de kunstvorm die je ‘performance’ kunt noemen. Ik steunt Twaalfhovens pleidooi daarvoor want ik vind het een gave en krachtige kunstvorm. Ik steun niet zijn poging om de performance alle andere kunsten te laten overvleugelen; voor mij is er ruimte voor een grote diversiteit aan kunstuitingen en is kunst ook juist gebaat bij diversiteit, al was het alleen maar omdat het daarmee een reflectie is van de diversiteit van de mensheid (om nog niet eens te spreken van de natuur).

Programma
Twaalfhovens programma is eenvoudig. Zijn kunstenaarsmindset bestaat uit:
- Waarnemen
- Voelen
- Denken
- Maken
Daar voegt hij aan het eind van het boek de volgende praktijkervaringen aan toe:
- Markeer tijd en ruimte: wanneer werk jij aan jouw ideaal, waar is jouw werkplaats?
- Vind je houvast: wat is jouw fundament, heilige boek of principe?
- Spreek je idealen uit: hoe geef je uiting aan je ideaal, wat kun je zichtbaar maken?
- Doe het samen: waar kun je je bij aansluiten of welke club kun jij oprichten, hoe kun je je zoektocht delen?
- Vier je vooruitgang: waar vieren we het bouwen van een goede wereld, hoe bepalen we resultaten of wapenfeiten?
- Houd moed.

[Cindy Vanarwegen · Rating 4 out of 5]

Je hebt zo van die mensen die onvermoeid positief in het leven staan. Ik ben best wel jaloers op personen die wanneer alles lijkt tegen te werken, toch blijven geloven in hun idealen. Zo ook de schrijver van dit boek Merlijn Twaalfhoven. Zijn levenshouding is dan ook meteen het onderwerp van dit boek: de kunstenaarsmindset. Doordat het boek een mix is van enerzijds de filosofische benadering van het begrip kunstenaarsmindset, met anderzijds biografische fragmenten, is het erg toegankelijk voor een breed publiek. Ook het vlotte, mooie en treffende taalgebruik weet de lezer de weg te wijzen in een minder alledaags onderwerp.
Wat is nu deze kunstenaarsmindset? Het is een levenshouding die opportuniteiten laat zien waar anderen muren zien. Die kansen toont waar anderen het opgeven. Die het mooie laat zien waar anderen mislukkingen zien. De kunstenaarsmindset wordt door de schrijver omschreven als “een open houding die ons helpt de wereld onbevangen, speels, onderzoekend én scheppend tegemoet te treden. Een houding die oefening en experiment vergt.” Laat net dit laatste problematisch geworden zijn in onze samenleving. Vanaf jonge leeftijd wordt ons geleerd aandacht te hebben voor wat op korte termijn functioneel en resultaatgericht is. Wat niet binnen deze normen past, is onbelangrijk. Oefenen, onbevangen experimenteren en onderzoeken beantwoorden niet aan deze criteria. Oefening baart kunst, maar vergt tijd en is al helemaal geen garantie op succes. De kunstenaarsmindset zorgt er net voor dat we de noodzakelijke ruimte voor nieuwsgierigheid wél creëren en benutten. Op die manier ontdekken we opnieuw de magie, het verwonderlijke, het mooie.
Wie vreest met ”Het is aan ons” in een zweverig verhaal te belanden: dat is het niet. De filosofie achter het begrip van de kunstenaarsmindset wordt in het boek vertaald naar de praktijk door talrijke praktische voorbeelden van de auteur. Hoewel hij van opleiding een klassiek geschoold muzikant is, vindt de schrijver zijn voldoening in een meer experimenteel pad. In verschillende landen waagt hij zich aan gedurfde experimenten met wisselend succes. Door de beschrijving van deze praktische voorbeelden wordt de theorie achter de kunstenaarsmindset bevattelijk en concreet weergegeven.
Anno 2020 zou een boek als “Het is aan ons” verplichte literatuur moeten zijn voor beleidsmakers, politici en economen. De corona- en klimaatcrisis drukken ons met de neus op de feiten dat het anders moet. De evolutie in het Vlaamse onderwijs kent een zorgwekkende ontwikkeling waar de nadruk onevenredig ligt op exacte vakken en waar artistieke vakken geschrapt dreigen te worden. Nochtans is het zo belangrijk dat ons onderwijs ruimte biedt aan kinderen en jongeren om op een open, onbevooroordeelde manier te leren kijken naar de wereld. Verandering en verbinding zijn nodig om een betere wereld mogelijk te maken. Een fragment uit het boek verwoordt het als volgt: “Als ons denken rechtlijnig en kaal is, zal onze wereld dat ook zijn. Als we dromen toelaten, idealen de ruimte geven en gevoel voor schoonheid en fantasie ontwikkelen, dan kunnen we ons een wereld voorstellen waarin we graag zouden willen leven.” Laten we jongeren dan ook de kans geven om te streven naar een wereld die allesbehalve rechtlijnig en kaal is. Komaan, het is aan ons.

[Leo · Rating 4 out of 5]

Léés dit hartstochtelijk pleidooi! Een manifest van een praktisch idealist die ons oproept de kunstenaar in onszelf te ontdekken. Herontdekken misschien ook wel, want (p. 15) 'er is een bijzondere kunstenaar die we in de twintigste eeuw zijn vergeten. Deze kunstenaar deed niet mee toen we musea en concertgebouwen gingen bouwen . ( ) Het gaat in principe over jou. Jij bent die kunstenaar die eeuwenlang zijn of haar gevoelens, emoties en identiteit kon uiten in rituelen, feesten en tradities, totdat hij of zij overstemd werd door de professionals die zich de laatste honderdvijftig jaar overal in de westerse wereld lieten horen. We groeiden uiteen: ( )".
De professionele componist en muzikant Twaalfhoven is uit die concertzaal gestapt ; hij gaat naar plekken als vluchtelingenkampen en andere politieke brandhaarden om daar samen met de mensen muziek te maken. Zo krijgen de kinderen en volwassenen hun zelfrespect en zelfbeeld terug, zowel . bij volwassenen en kinderen. Hij beschrijft dat zeer aanstekelijk, geïnspireerd door zijn deelname aan het Ricciotti Ensemble, in de jaren '90 . Kunstenaars moeten in zijn visie hun open blik veel meer ten dienste van de mensen inzetten en zich niet laten beperken. In zijn idealisme gaat Twaalfhoven niet zozeer te ver, verre van, maar heel diep door de maatschappij diepgravend èn leesbaar te analyseren. 200 enthousiaste pagina's later hap ik naar adem. En dan nog een keer, want in het laatste hoofdstuk, Praktisch idealisme, gevolgd door een werkelijk zeer praktisch extra hoofdstuk Leesvoer, linkjes en studietips, kun je een aanzet bedenken hoe je de gedachten van dit boek vorm kunt geven: want jij bent de kunstenaar!, Daarom: lees deze oproep om buiten de vastgelegde paden te treden, wees je eigen kunstenaar.
Tip: een gesprek met Merlijn Twaalfhoven is te zien in het programma De Nieuwe Wereld, 30 november 2020 https://www.youtube.com/watch?v=AF0yi...

[Eline Pullen · Rating 4 out of 5]

Behoorlijk poëtisch betoog dat je aanmoedigt om het verschil te maken als kunstenaar. Ik luisterde het audioboek en daarin lijsten muziek fragmenten de hoofdstukken in. Dat geeft een interessante toevoeging en inkijkje in het inspirerende repertoire van Merlijn Twaalfhoven.

Petje af voor zoveel gave projecten, volhoudend enthousiasme, moed en wil om de wereld een betere plek te maken. Dit boek moedigt aan om niet op te geven, maar via kunst en het onverwachte je statement te maken en verbinding te zoeken.

Hier en daar had ik meer concrete handvatten verwacht, om zelf praktisch aan de slag te gaan.

[Inge Maes · Rating 4 out of 5]

Als kind was ik nooit creatief. Mijn zus was de creatieve geest, ik de denker.
Zoveel jaren later, als prille veertiger, rijpt een andere geest in mij.
Sinds enkele jaren probeer ik de creatieve component in mezelf aan te wakkeren.
Geen evidente keuze als de eeuwige 'denker', maar wel een keuze waar ik blij mee ben.
Het verruimt mijn wereld, maar bovenal mezelf.

Nog volop mijn creatieve geest aan het ontwikkelen, komt dit boek op het perfecte moment mijn leven binnen gewandeld. Vol ongeduld kijk ik uit naar de meerwaarde van het boek met als ondertitel 'waarom we de kunstenaar in onszelf nodig hebben om de wereld te redden'.

De auteur richt zich tot de vergeten kunstenaar, degene die vol verhalen zat bij het haardvuur, degene die het onzichtbare en het onzegbare een plek gaf in het dagelijks leven. Deze vergeten kunstenaar werd een passieve toeschouwer, naast de specialisten die een podium kregen. De schepper, maker, verhalenverteller in elk van ons, zijn in een sluimertoestand gezet.
Hij laat ons zien hoe we met een andere zienswijze naar het leven kunnen kijken, aan de hand van een kunstenaarsmindset. Niet met de bedoeling om een groot kunstenaar te worden, maar door 'vergeten' delen in onszelf te herontdekken.

Voor mij persoonlijk brengt hij niet zoveel nieuws, maar de auteur vult het wel in met een bijzonder originele invalshoek, die kunstenaarsmindset.
En ook al heb ik persoonlijk weinig met muziek, zijn verhalen kan ik me levendig voorstellen. Wat zijn 'kunstvorm' muziek met anderen doet, hoe het anderen in beweging brengt.
Ik ben ook volledig mee met zijn betoog hoe hij de kunstenaar in elk van ons wilt aanwakkeren, om elkaar dát terug te laten zien wat we verloren waren, de kunst van verwondering en ontroering. Want dat is zonder twijfel een verrijking voor elk van ons, maar ook voor de wereld.

Mijns inziens moeten we het niet zo groots aanpakken als de auteur, om met z'n allen de wereldproblemen aan te pakken, ook al siert die ambitie hem.

"Het lijkt me al een mooi begin als ieder van ons terug verwondering, ontroering en schoonheid voor het alledaagse kan binnen brengen in z'n omgeving door te vertragen. Ieder die het vermogen heeft om stilte te scheppen, oases van aandacht te creëren en gedeelde ervaringen te veroorzaken kan helpen om ons te vertragen, te verbinden en te verwonderen."

Het is de blik van een kunstenaar die ons helpt, die open houding om de wereld onbevangen én scheppend toe te treden. Geen kunst om de kunst, maar de kunst van verwondering en ontroering.
Het maakt niet uit wat je in beweging brengt, of het nu muziek, dans, schrijven of fotografie is, als het je er maar toe aan zet om jezelf uit je hoofd te halen, om terug te voelen. Zonder plan iets in beweging zetten. Zodat onrust verdreven wordt. Het is de kunst om te vertragen om je zo open te stellen voor een nieuw perspectief aan mogelijkheden.

Zowel zijn betoog als zijn verhalen lezen bijzonder vlot. Ook al vermoed ik dat hij de kunst van muziek maken beter beheerst dan de kunst van het schrijven. Maar zelfs dat versterkt zijn betoog, want het is niet de perfectie, ook niet het streven naar die perfectie, dat ons vooruit helpt.
Toch had ik liever wat meer van z'n verhalen gelezen in plaats van een soms ietwat chaotisch betoog over z'n idealen. Met meer van z'n verhalen had hij mij ongetwijfeld nog meer kunnen betoveren.

Het is trouwens ook mooi om te lezen hoe hij omgaat met machteloosheid, onzekerheid en mislukkingen. Hoe hij deze transformeert in vaardigheden en krachten.

[Jasper Visser · Rating 5 out of 5]

Ik heb ‘Het is aan ons’ van Merlijn Twaalfhoven ademloos gelezen, van begin tot eind. Merlijn is een begenadigd verhalenverteller met een ijzersterk oog voor de details die de bijzondere situaties waarin hij door zijn kunst en muziek terechtkomt tot leven brengen. Van Syrië tot Zaandam, het voelt steeds of je er zelf bij bent.

Uit ervaring weet ik dat de kunstenaarsmindset waar Merlijn een vlammend betoog voor heeft geschreven ook van toepassing is in het bedrijfsleven, bij de overheid, het onderwijs en overal waar we met complexe problemen geconfronteerd worden. Dit is dus ook een boek voor iedereen die verantwoordelijkheid wil nemen voor zichzelf, z’n omgeving en de wereld. En hoewel het boek de lezer aanzet om de kunstenaar in zichzelf wakker te maken, is het geen pedant zelfhelpboek. In tegenstelling! Ik raakte geïnspireerd en geënthousiasmeerd door het boek om meer met kunst te gaan doen in mijn leven en de kracht van kunst vaker in te zetten om de wereld een mooiere plek te maken.

Bijzonder vind ik het grote vertrouwen in het talent van anderen dat Merlijn in zijn werk heeft. Vaak dacht ik, wat was ik er graag bij geweest. Want hoewel ik geen kunstenaar ben, heb ik na het lezen van dit boek zin om het leven ook meer als een componist te benaderen. En componist zijn we allemaal, van ambtenaar en ondernemer tot klimaatactivist. Lezen!

N.b. ik schreef deze review op basis van een pre-release van het boek.

[Melvin Vlot · Rating 5 out of 5]

Een van de beste boeken die ik ooit heb gelezen! Verhalend, inspirerend en een glasheldere verbinding tussen kunst en idealisme vanuit de eigen ervaringen van de auteur. Niet opgepoetst maar juist veel aandacht voor het falen en de rafelrandjes. Een boek wat ik ongetwijfeld nog eens zal herlezen.

[Jeroen · Rating 5 out of 5]

Een inspirerend boek waardoor je gelijk aan de slag wilt gaan om de wereld een stukje beter en mooier te maken. Met de kunstenaarsmindset kijk je anders naar alles om je heen.

[Jacqueline · Rating 4 out of 5]

Prachtig, hoopvol, inspirerend boek.

[Francisca den Otter · Rating 4 out of 5]

Voor de categorie lees een zelfgemaakt boek tikte ik op Nextory ‘zelf’ in en filterde ik op luisterboek. Dit boek trok al snel mijn aandacht. Het is namelijk geen gewoon luisterboek, er wordt ook muziek gespeeld en de auteur leest het boek zelf voor, genoeg reden om het af te vinken bij deze categorie lijkt mij. Overigens is het ook een boek om over na te denken. Is de hulp zoals wij soms geven wel de juiste? Ook Merlijn die veel in gebieden is geweest waar mensen niet voor hun plezier zitten, in vluchtelingenkampen bijvoorbeeld, stelt die vraag. Hij probeert in elk geval door middel van het maken van muziek de mensen anders naar hun omgeving te laten kijken. Ik vond het een bijzonder boek.

[Naomi Gorissen · Rating 4 out of 5]

Ik schommel tussen 3 en 4 sterren.

Dit boek heb ik via Storytel als luisterboek geluisterd en ik vind de muziekstukken tussendoor erg origineel en passend.

Het boek wordt voorgelezen door de auteur zelf, en hoewel het een prettige stem is om naar te luisteren, vind ik de manier van voorlezen niet heel erg fijn. Misschien dat ik daarom twijfel over het aantal sterren.

Inhoudelijk verder erg inspirerend en interessant. De ideeën zijn niet per se nieuw allemaal, maar de insteek van de kunstenaarsmindset vind ik dan wel weer origineel en goed bedacht.

Al met al een aanrader dus :-)

[Rob Menting · Rating 4 out of 5]

'Het is aan ons, de friskijkers, dwarsdenkers, praktische idealisten, realistische dromers. Wij vertellen verhalen, testen ideeën, proeven aan plannen en luisteren naar wat er terugkomt. Als het scheef gaat of in de soep loopt, leren we, lachen we en groeien we. Zo verbinden we ieder om ons heen, en zo banen we een pad door alle chaos en complexiteit, geleid door een beeld waar we in geloven kunnen, waar we naartoe leven. Zo is er telkens een volgende stap. Houd vaart, houd moed.'
Merlijn Twaalfhoven hielp mij om idealist te blijven, tegen de klippen op.

[Amber Schuch · Rating 5 out of 5]

De wereld willen veranderen, maar je niet beseffen hoe belangrijk de rol van kunst hierbij is? lees dan dit boek PLEEEASE. Want jouw kunst is zo belangrijk voor deze wereld waarin iedereen zo versnipperd van elkaar leeft en de zingeving zoek is.
Juist dan hebben we schoonheid nodig om donkere dagen een lichtje te geven, juist dan hebben we muziek, dans en theater nodig om weer met elkaar te verbinden, juist dan hebben we beelden en verhalen nodig die een mooiere wereld schetsen om onze visioenen mee te vullen.

[Annabelle · Rating 3 out of 5]

Mooi en hoopvol boek. Een volle ode aan idealist zijn, twijfel en onzekerheid opzoeken en daarin prachtige dingen creeëren. Kunst kan en is overal en je kan het met iedereen maken. Op een gegeven moment vond ik het een beetje herhaling maar de voorbeelden en zijn eigen ervaringen zijn prachtig en zeker de moeite waard om over te lezen.

[Benthe van Wanrooij · Rating 2 out of 5]

Ben normaal een optimistisch persoon en zo begon ik het boek ook, maar helaas. Geen nieuwe ideeën (maar gewoon een eigen sausje), veel herhaling. De voorbeelden van Merlijn zijn leuk, maar daar bleef het bij voor mij.

[Brecht Coppers · Rating 5 out of 5]

Dit is een van de weinige boeken die ik aan iedereen zou aanraden. Het is een verteerbaar non-fictie boek dat zowel filosofisch als praktisch is. Ik denk dat dit boek de kracht heeft om een beweging in de lezer los te maken.

[Eugenie Zwanenburg · Rating 4 out of 5]

Soms voelt het boek als een spinnenweb van anekdotische omschrijvingen en is het moeilijk de hoofdboodscap te blijven volgen. Tegelijkertijd word ik blij vsn de visie van Merlijn als praktische idealist die de poolster blijft volgen.

[Sas Den · Rating 5 out of 5]

Fantastisch boek. moest het steeds even wegleggen om na te denken over wat er nu eigenlijk gezegd werd en ook in het dagelijks leven kwam het steeds terug. Nu 2 weken terug dat ik het uitgelezen heb en het houdt me nog steeds bezig.

[Huibert · Rating 3 out of 5]

Inspirerende voorbeelden. Een met het bezingen van 'de waarde van datgene wat weigert nuttig te zijn', natuurlijk een pleidooi voor de 'patafysica.

[Camille Meléndez Rengifo · Rating 2 out of 5]

Kwam er moeilijk doorheen

[Philein Verduijn · Rating 4 out of 5]

Goed, inspirerend maar niet lekker te lezen

[Emma Van Zandvoort · Rating 4 out of 5]

Mooi boek over kunst en hoe deze de wereld een stukje mooier/beter kan maken