Jump to ratings and reviews
Rate this book

Het tij hoog, de maan blauw

Rate this book
Antwerpen, eind 19de eeuw.
Léonie Osterrieth, een elegante weduwe, organiseert culturele salons in haar stadspaleis aan de Meir. Musici, schrijvers en kunstenaars zijn bij haar te gast, maar Léonie heeft vooral een zwak voor ontdekkingsreizigers. Het liefst zou ze zelf naar verre continenten reizen, maar ondanks haar fortuin voelt ze zich als vrouw beteugeld door de conventies van haar tijd. Als de jonge Adrien de Gerlache haar vertelt over de expeditie die hij naar Antarctica wil maken, besluit ze hem te helpen. Er bloeit een warme genegenheid tussen hen. Adrien is de commandant van een internationale bemanning, onder wie Roald Amundsen. Later komt ook Frederick Cook aan boord. De driemaster de Belgica vertrekt uit de haven van Antwerpen. Het wordt een wervelende reis, maar aan de Zuidpool loopt het mis. Als er geen nieuws komt van de Belgica, vreest Léonie het ergste.

292 pages, Paperback

First published October 2, 2020

1 person is currently reading
181 people want to read

About the author

Jolien Janzing

9 books25 followers
Jolien Janzing schrijft fictie voor volwassenen en kinderen. 'Atta', het avontuur van een heerlijk eigenwijs meisje in de prehistorie. 'De Meester', over Charlotte Brontë's liefde voor een Brusselse leraar werd meermaals vertaald. Haar roman 'Audrey & Anne' over de oorlogsjeugd van Audrey Hepburn en Anne Frank werd eveneens vertaald, won de Prix Soroptimist International en werd genomineerd voor de Prix Jean Monnet des Jeunes Européens. 'Het tij hoog, de maan blauw' gaat over de flamboyante Léonie Osterrieth en haar opmerkelijke vriendschap met ontdekkingsreiziger Adrien de Gerlache.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
29 (14%)
4 stars
83 (42%)
3 stars
66 (33%)
2 stars
15 (7%)
1 star
3 (1%)
Displaying 1 - 28 of 28 reviews
Profile Image for Marieke Leest.
597 reviews11 followers
October 28, 2020
Ik kreeg de vraag van Uitgeverij Vrijdag of ik het boek 'Het tij hoog, de maan blauw' wilde lezen, een boek over de expeditie van Adrien De Gerlache van Antwerpen naar Antarctica in het jaar 1897. Ik moet bekennen dat ik er niet zoveel over wist en heb het dus even gegoogled. Het speelt zich af in Antwerpen, dus een reden te meer om er meer over te willen lezen als Belg.

Allereerst is de cover prachtig. Hij valt op en in de boekhandel zou ik hem zó oppakken om de achterflap te lezen. Achteraan staat een mooie foto van de Belgica en dit vind ik een extra pluspunt.

Als je het boek opendoet, krijg je eerst een kaart met de route die de Belgica tijdens de expeditie had gemaakt. Op die manier wordt het heel visueel. Daarna kwam er een lijst van bijna 3 bladzijden met personages. Nu moet ik eerlijk zijn, dat als dit in een boek voorkomt, ik even schrik want dan denk ik dat het een ingewikkeld verhaal zal zijn met veel personages die moeilijk te onthouden zijn. Maar ik kan verzekeren dat ik bijna geen enkele keer naar de lijst hoefde te kijken. Ik deed het wel af en toe om te checken of de personages echt of fictief waren of als ik het beroep of de verwantschap van iemand even kwijt was.

Maar nu naar het verhaal zelf. Het verhaal is waargebeurd maar wordt in romanvorm verteld. Reeds van bij het begin had de auteur mij mee in de tijd waarin het zich afspeelde door de schrijfstijl, het woordgebruik en de omkadering. De salons die Leonie Ostherieth gaf, de manier waarop mannen en vrouwen met elkaar omgingen, hoe er gekeken werd naar rijke mensen en naar het gewone volk,...

Leonie Ostherieth is een rijke weduwe en geeft vaak salons voor andere gegoede mensen. Maar ook avontuurlijke ontdekkingsreizigers woeden uitgenodigd. Als ze hoort van de plannen van Adrien de Gerlache om een expeditie naar Antarctica te maken, helpt ze hem met het inzamelen van het nodige bedrag. Adrien de Gerlache weet een mooie crew samen te stellen en de expeditie kan doorgaan.

De gebeurtenissen spelen zich hoofdzakelijk in de juiste volgorde af met af en toe een sprong terug in de tijd. De personages worden voldoende uitgewerkt, zodat zelfs iemand met weinig kennis over dit deel van de geschiedenis mee is in het verhaal.

Ik ben zeer positief over dit boek en het heeft me overtuigd om nog meer historische romans te lezen, aangezien dit genre nog maar heel weinig voorkomt in mijn lijst met gelezen boeken en op die manier mijn kennis van de geschiedenis wat bij te spijkeren.
Profile Image for Leesdame.
691 reviews66 followers
October 25, 2020
Zodra je begint met ‘Het tij hoog, de maan blauw’ wordt al duidelijk dat er erg veel personages meedoen aan dit verhaal. Gelukkig worden ze aan het begin al aan je voorgesteld, dat scheelt al een hoop. De perspectieven wisselen vaak en dat zorgt ook voor veel contrasten. Het ene hoofdstuk gaat over de mannen die noodgedwongen pinguïnvlees eten, om een hoofdstuk later te lezen dat Léonie een warm pistoletje met jam eet.

De hoofdstukken die zich afspelen op de Belgica vond ik het meest interessant. Het krakende ijs wat het schip insluit, de donkere winter, letterlijk op het eind van de wereld, maar je voelt tegelijkertijd aan alles dat de bemanning van het schip bezig is met een belangrijke ontdekkingsreis.

Lees verder op mijn blog :)
Profile Image for Els Lens.
389 reviews23 followers
March 3, 2022
Een prachtig waargebeurd verhaal over de eerste Zuidpool-expeditie die overwinterd heeft op Antarctica.
De jonge Belg, Adrien de Gerlache, was de kapitein.
Op het einde van de 19e eeuw was er erg veel belangstelling voor ontdekkingsreizen,
maar voor zulke reizen was er natuurlijk zeer veel geld nodig.
Leonie Osterrieth, een rijke weduwe die een prachtig herenhuis bewoonde aan de Meir in Antwerpen, hield culturele salons voor allerhande prominente heren, kunstenaars en ontdekkingsreizigers.
‘Het tij hoog, de maan blauw’ gaat over deze dame, Leonie Osterrieth.
Je leest over de expeditie zelf, over het schip De Belgica, over al de ongemakken aan boord, maar even boeiend vond ik de hoofdstukken waar het gaat over de voorbereiding en vooral over het leven in Antwerpen op het einde van de 19e eeuw.
Het boek is vlot leesbaar en spannend, en je steekt er nog wat van op ook.
Citaat:
“Hoop, hoop, en dan de kille werkelijkheid. Antarctica liet zich niet door de menselijke indringers bedwingen. De zee begon weer te stuwen en het ijs klotste met alle kracht tegen het schip. Het kanaal dat ze met zoveel moeite hadden gegraven, werd door de vorst in een nacht tijd gesloten, met een achteloosheid die bewees hoe nietig dit scheepje en zijn bemanning in deze witte wereld waren.”

Profile Image for Nathalie.
688 reviews20 followers
November 1, 2020
Als je het boek Het tij hoog, de maan blauw van de Belgisch-Nederlandse Jolien Janzing open slaat, word je eerst geconfronteerd met de lijst personages die de eerste bladzijden siert. De lezer wordt zo gewaarschuwd dat hij of zij een verhaal induikt waarin vele levens aan bod zullen komen. Daar hoef je niet te lang bij stil te staan, een bladwijzer is voldoende om dit even te markeren en later even terug te kunnen bladeren.
De verschillende delen dragen de plaats en de maand van de gebeurtenissen die erop volgen. De eerste scène katapulteert ons naar de tweede helft van de 19e eeuw, naar de stad waar de auteur ook thuis is: Antwerpen, augustus 1871.

“Een klein jongetje was hij, pas vijf jaar oud, toen hij aan de hand van zijn vader een bezoek bracht aan een opmerkelijke en zelfs wonderlijke tentoonstelling. Baron Auguste de Gerlache had op het laatste moment besloten zijn zoontje mee naar het congres in Antwerpen te nemen en daarmee gaf hij, zonder daarvan bewust te zijn, een flinke draai aan diens levensrad.”

Adrien de Gerlache deed daar in de Academie voor Schone Kunsten op het eerste Internationaal Geografisch Congres namelijk de inspiratie op om ontdekkingsreiziger te worden. Het liep er vol met ontdekkingsreizigers en vertegenwoordigers van de toenmalige “aardrijkskundige genootschappen” en ook met gegoede rijke burgers die in de avontuurlijke lezingen en een tentoonstelling een nieuwe hobby hadden gevonden. Adrien was niet de enige die er rondliep, ook de Duitse zakenman Jacques Osterrieth en zijn prille veel jongere bruid Léonie, geboren Mols, liepen er rond. Léonie hoorde er overal Afrika vernoemen, het gebied dat iedereen inclusief de Belgische koning tot de verbeelding sprak. Maar wat ze ook hier en daar opving als te ontgonnen terrein doch niet zo vaak waren de Noordpool en Antarctica.

Een sprong naar de toekomst: in 1896 maken Adrien de Gerlache en Léonie Osterrieth, woonachtig in het prachtige Osterrieth-huis in Antwerpen en ondertussen de rijkste weduwe van de stad, kennis met elkaar op één van de salons die Léonie er wekelijks organiseert, en waar ze kunstenaars, schrijvers, muzikanten, en ja ook ontdekkingsreizigers op inviteert. Je krijgt een beeldend plaatje van het prachtige huis, een eclectisch palazzo dat rijkelijk is gedecoreerd. Een werk van schilder Robert Mols, Léonies broer (haar vader was schilder Florent Mols), sierde een van haar wanden. De sfeer maakt direct indruk. Adrien en Léonie komen met elkaar in gesprek, en hij bepleit zijn plannen bij haar. Als Léonie geen vrouw was geweest, had ze eigenlijk zelf ontdekkingsreizigster willen worden door haar hang naar avontuur en nieuwe ontdekkingen. Nu zou ze er alles voor doen dat Adrien de Gerlache zijn expeditie naar Antarctica zou kunnen ondernemen. Bijna was het hen niet gelukt omdat de Belgische koning zijn expeditie niet ondersteunde - hij was geïnteresseerder in Kongo zoals we weten en waarnaar veel verwezen wordt in dit boek - op het laatste nippertje werd de expeditie nog gered door een mooie donatie.

We weten nu dat de Antarctica-expeditie van de Gerlache met het schip de Belgica is doorgegaan en kon vertrekken op 16 augustus 1897. In januari 1898 kwam de Belgica aan bij de kust van Grahamland en bracht de Gerlache met behulp van zijn meegevaren wetenschappers de Belgicastraat en een aantal eilanden er in kaart. Op 15 februari 1898 staken ze de Zuidpoolcirkel over, en op 28 februari raakten ze er vast in het ijs. Het was eigenlijk de stiekeme wens van de Gerlache om er te overwinteren, iets wat niemand hen al had voorgedaan.

Onder de internationale bemanning waren er twee leden die zelf later hun expedities zouden opzetten om zowel de Zuid- als de Noordpool te bereiken: ten eerste de Noor Roald Amundsen, toen een jonge eerste stuurman, die onbetaald was meegereisd en later met zijn eigen expeditie als eerste op de Zuidpool zelf zou staan. Ten tweede de Amerikaan Frederick Cook, die dezelfde ambitie als ontdekkingsreiziger koesterde, en tijdens deze expeditie als scheepsarts een belangrijke rol speelde door de bemanning tijdens hun overwintering in het Antarctische ijs er door te helpen halen. Cook zou later beweren evenals zijn Amerikaanse concullega Robert E. Peary dat hij als eerste de Noordpool zou hebben bereikt. Daar er bij die twee claims veel vraagtekens te plaatsen zijn, is de slotsom dat Amundsen ook weleens de eerste zou kunnen zijn die als eerste voet op de Noordpool heeft gezet. Janzing zelf zou dit misschien niet zo erg vinden, noch ondertekende, aangezien hij door de schrijfster als een atletische Viking wordt neergezet, met heel veel aantrekkingskracht bij de vrouwen ook, en zelf ook erg onder de indruk van hem raakte.
Aangezien Amundsen noch Cook in de toekomst konden kijken toen ze met De Gerlache mee waren, werkten ze gelukkig schouder aan schouder samen met de rest van de bemanning, toen hun schip nog steeds vastzat na de Antarctische winter om een kanaal als doorgang ijsvrij te proberen krijgen omdat ze anders bijna een tweede winter zouden vastraken op Antarctica en ze dit zo goed als zeker niet zouden overleven.

De beelden van de Antarctische reis contrasteren enorm met wat er aan het Antwerpse thuisfront plaatsvindt: de indrukwekkende maar ook ruige, ijskoude natuur die naar adem doet happen en de moeilijke omstandigheden op het schip, de enige plek waar de bemanning beschutting kan vinden tegenover de chique, schilderachtige, kleurrijke met lichtjes versierde beelden die Antwerpen een prachtige grandeur geven. Dat kan echter niet verdoezelen dat Adrien zowel door Léonie zelf als bv diens zus enorm gemist wordt, net zoals de andere vrouwen en familieleden van de bemanning die hetzelfde ondergaan.

Zodoende maken de achtergebleven vrouwen in Antwerpen kennis met elkaar; op een heel toevallige manier komen de vrouwen uit zowel de rijkere als uit de volksklasse met elkaar samen in het huis van Léonie en ontstaat er een niet voorziene onzichtbare band tussen hen omdat ze al maanden geen nieuws meer van hun man, broer of zoon hebben gehoord. De nadruk op de relaties tussen de bemanningsleden en de familie en geliefden die ze achterlaten, al dan niet fictief, kleuren de roman verder in.
De communicatie in de tijd van deze ontdekkingsreizigers ging uiteraard ook veel trager. Pas een jaar nadat de expeditie vast kwam te zitten, in 1899, raakten ze vrij en konden ze begin maart eindelijk het ijs achter zich laten. Dan moesten ze nog wachten tot ze een haven in Argentinië bereikten om een bericht naar het thuisfront te kunnen sturen. Om uiteindelijk in november datzelfde jaar terug voet aan wal te kunnen zetten in Antwerpen, zo lang moesten hun naasten wachten om hen terug in de armen te sluiten.

Het verhaal houdt de lezer tot op het einde van het verhaal in de ban. Ook het vertelplezier spat van de bladzijden af, dat merk je aan de sprankelende taal en dito dialogen. Janzing kon haar verhaal vertellen aan de hand van de talrijke bronnen die de Gerlache, zijn kapitein Georges Lecointe, Amundsen en Cook achterlieten. Ze deden heel wat wetenschappelijke waarnemingen die goed werden bewaard. Je leest tevens een vlot meeslepend en spannend relaas over een periode die veelbelovend en vol is van nieuwe uitvindingen en ontdekkingen, ook op de wereldkaart. In deze periode heerst er een optimistisch toekomstdenken. Die spirit overplanten naar vandaag nu de wereld zich in een wereldwijde crisis bevindt, is moeilijk. Zich daaraan optrekken en zich laten motiveren door het feit dat mensen tot veel in staat zijn, is echter een mooie boodschap. Jolien Janzing heeft met deze historische roman een topboek geschreven.
1 review
October 21, 2020
Zelden in een boek over een poolexpeditie, worden de emoties van geliefden die wachten op een hypothetische terugkeer zo goed behandeld. Een van de grote verdiensten is dat dit boek wel een heel evenwichtig verhaal van de Belgica expeditie weergeeft. De roman komt feitelijk dichter bij de werkelijkheid dan meerdere boeken die claimen historisch te zijn. De rode draad van Léonie en de familie Osterrieth is uitmuntend en relevant. Jolien Janzing deed keuzes, referenties en interpretaties aan historische feiten die haar grondige analyse van de geraadpleegde documenten aantonen. Het boek is als een roman aangekondigd wat vrijheid geeft. De afwisseling van gebeurtenissen tussen het gebied van herkomst (Antwerpen) en de gebieden van exploratie (Antarctica) is samenhangend en boeiend. De menselijke reacties van Léonie, haar kinderen en andere familieleden zijn verrijkende getuigenissen tijdens de verloop van het verhaal van de voorbereidingen tot de terugkeer.
Profile Image for Eline schrijft hier.
300 reviews12 followers
November 30, 2020
Het tij hoog, de maan blauw van Jolien Janzing (1964) verhaalt over de Antwerpse Léonie Osterrieth-Mols. Deze voorname Vlaamse weduwe nam na de dood van haar man Jacques zijn internationale handel in koeienhuiden over. Desondanks lag haar hart bij de kunst, cultuur en (verre) reizen. Om aan haar passie uiting te geven, organiseerde ze in het eind negentiende-eeuwse Antwerpen regelmatig culturele salons waar musici, kunstenaars, schrijvers en ontdekkingsreizigers op afkwamen. Tijdens een van haar salons liep baron Adrien de Gerlache binnen “met in zijn handen een uit de schaal gebarsten jongensdroom.”

Lees mijn volledige recensie op elineschrijfthier.nl. ↖️🙋🏻‍♀️
Profile Image for Booksandpaper.
1 review
October 25, 2020
Begin oktober kreeg ik een berichtje van New Book Collective of ik het boek Het tijd hoog, de maan blauw van Jolien Janzing wilde lezen en recenseren. Ik kende dit boek niet, maar was eigenlijk wel nieuwsgierig dus een paar dagen later lag dit boek in de brievenbus. Ik heb het gelezen en ik ben positief verrast. Ik zal je vertellen waarom.

” 'U bent toch de man die naar Antarctica wilt?’ zei mevrouw Osterrieth net iets te luid."

Korte inhoud

Antwerpen, eind 19de eeuw. Léonie Osterrieth, een schatrijke weduwe, organiseert regelmatig salons in haar stadspaleis in Antwerpen voor kunstenaars, musici, schrijvers en onderzoekers.

Ze is vooral geïnteresseerd in ontdekkingsreizigers en komt de jonge en ambitieuze Adrien de Gerlage tegen.

Hij wil een expeditie doen naar Antarctica en zij besluit hem te helpen. Veel mensen moedigen hem aan, maar verklaren hem ook voor gek. Niemand is ooit op de Zuidpool geweest.

Léonie en Adrien bouwen een hechte vriendschap op, terwijl ze ondertussen geld inzamelen voor de ontdekkingstocht.

Adrien is commandant van het schip Belgica en vertrekt met zijn bemanning vanuit de haven in Antwerpen.

De zware tocht begint goed, maar eenmaal op de Zuidpool begint het toch erg spannend te worden. Ze komen vast te zitten en moeten overwinteren. Maanden zonder daglicht eisen bij elk bemanningslid zijn tol. Ook bij Adrien.

Ondertussen begint iedereen in Antwerpen, ook Léonie, zich zorgen te maken. Het schip zou maar een paar maanden weg zijn.

Terwijl iedereen de moed op aan het geven is, komt er post…


Mijn mening

Ik begon in dit boek zonder verwachtingen. Ik lees niet heel vaak historische romans, maar als ik ze lees dan ben ik vaak blij dat ik ze heb gelezen.

Ook de auteur was voor mij onbekend, maar ondertussen kan ik zeggen dat Jolien Janzing weet hoe ze een goed boek moet schrijven. In het dankwoord geeft ze aan dat ze veel onderzoek heeft gedaan en dat er veel tijd in dit boek is gegaan en dat lees je terug. Ik vind het zo knap hoe ze aan al haar informatie is gekomen, aangezien het boek biografisch geschreven is.

Het verhaal gaat in een sneltreinvaart en dat is iets waar ik wel blij van word. Dit boek ging soms iets te snel misschien, omdat er soms tijdsprongen waren van meerdere maanden. Ik vond de stukken op het schip enorm interessant en had het niet erg gevonden om daar meer over te lezen. Ik kan me ook voorstellen dat er niet meer informatie over te vinden was en dat die tijdsprongen daarom zo groot waren.

Het boek wordt vanuit meerdere perspectieven geschreven en dat zorgt ervoor dat je als lezer niet alleen een band krijgt met Léonie en Adrien, maar ook met een paar bemanningsleden en hun familie. Zo vond ik Emile erg aandoenlijk en bij Roald heb ik een beeld gevormd van een soort grote, vriendelijke reus.. De schrijver pakt dit erg goed aan, want met al deze perspectieven kan het ook een rommeltje worden. Dit was helemaal niet het geval nu.

Léonie heeft mijn hart gestolen, omdat ze als weduwe haar mannetje staat en daar ook heel erg haar best voor doet. Ze regelt haar zaken, maar doet ook, zoals van haar verwacht wordt, aan liefdadigheid. Zij staat haar mannetje in een tijd dat vrouwen nog niet zo onafhankelijk waren als nu. Ik vind dit een mooi thema in het boek.

Ik vond dit een interessant boek en ik ben er erg enthousiast over. Het is biografisch geschreven en dat maakt het voor mij extra boeiend. Het is vlot geschreven, de personages worden goed omschreven en het is op sommige momenten echt spannend.

Als je van geschiedenis houdt en graag romans lees dan zou ik dit boek zeker aanraden. Het boek heeft mij overrompeld en ik ben New book collective erg dankbaar dat ze mij gevraagd hebben om dit boek te lezen.
Profile Image for Marcella.
1,349 reviews84 followers
November 10, 2020
“De naam van de Gerlache doet bij iedereen nog een belletje rinkelen, die van Osterrieth niet. Ik wil haar via mijn roman een rechtmatige plaats in dat verhaal geven.” Beschrijft auteur Jolien Janzing in een interview met Flows. En in Het tij hoog, de maan blauw doet ze precies dat. We stappen in de wereld van Antwerpen in de 19eeeuw, en in het middelpunt vinden de weduwe Léonie Osterrieth.

Léonie is een imposante vrouw, zoek haar afbeelding op google - er zijn enkele beschikbaar - en ze staart je recht aan. Meer dan een eeuw na haar dood kunnen we alleen maar gissen naar de persoon achter het portret. Ze werd omschreven als een mecenas, ook wel een patroon genoemd, een beschermvrouw van kunstenaars, geleerden of sporters. In haar omgetoverde stadswoning bevond zich een centrum waar lezingen werden georganiseerd voor mensen met een droom. En zo iemand met een droom was Adrian Gerlache. Een droom van een expeditie van ongekende gevaren en mogelijkheden; een reis naar Antarctica.

Deze feiten zijn simpelweg op google te vinden. Wie Léonie echt was en waarom zij de keuze maakte om Adrian Gerlache in zijn droom te ondersteunen, is iets wat Janzing in Het tij hoog, de maan blauw probeert in te vullen.

Het resultaat is een historische fictie waarin twee kanten van een verhaal worden geëxploreerd, het verhaal van twee dromers. De dromer die op pad ging, en de dromer die achterbleef.

Op Books & Macchiatos is nu mijn volledige recensie te lezen. Link in bio!
Profile Image for Sylvie.
266 reviews14 followers
August 6, 2021
Een boek over ontdekkingsreiziger de Gerlache en zijn vrouwelijke sponsor die in de schaduw bleef. Met mijn zwak voor ontdekkingsreizigers (Shakleton!) en dames uit het fin de siècle, de prachtige cover en titel kon dit niet fout gaan. Recensie in DSL was ook heel lovend maar toch bleef ik op mijn honger zitten. De alwetende verteller werkte bij momenten danig op mijn zenuwen en de andere vertellers wisten me ook niet te overtuigen. Ik ben blij dat ik Léonie Osterrieth leerde kennen maar ik miste een verteller (of meerdere) van vlees en bloed en bleef met tal van vragen zitten.
Profile Image for Irisvdd.
620 reviews35 followers
March 24, 2021
Ik hou van geschiedenisboeken en ik hou er ook van dat er herkenningspunten zijn, Antwerpen van zo’n 100 jaar geleden is wel interessant. Het boek had misschien iets meer gefocust mogen zijn op de ontdekkingsreis zelf, maar het was ook wel interessant om de personages goed te leren kennen. (Het zijn er wel wat, maar ze zijn goed uit elkaar te houden).
Profile Image for Ann Olyslaegers.
18 reviews
January 3, 2021
Knappe roman gebaseerd op historische bronnen, maar geen droog relaas, je voelt de vriendschap, de liefde en het 'overleven' van de ontdekkingsreizigers. Er is geen beeldmateriaal nodig om je de weelde voor de geest te halen waarin Leonie Osterrieth leefde. Prachtig!
464 reviews5 followers
August 2, 2022
Historische roman over de reis van de Belgica naar Antarctica. Centrale figuur in het boek is Mw. Overrieth, de mecenas van de Gerlache. Vooral de voorbereidingen voor de reis krijgen aandacht, de reis zelf komt nauwelijks aan bod. Moet een saaie tijd geweest zijn waarin heel weinig gebeurde. Alleen in Antwerpen bruist het mondaine wereldje.
Profile Image for Wendy.
751 reviews24 followers
February 3, 2025
Een boeiende historische roman over het wel en wee van De Belgica die op het einde van de 19e eeuw naar Antarctica vaart en daar de winter doorbrengt.

We maken kennis met Adrien de Gerlache, een jongeman met een droom, en Léonie Osterrieth, een rijke weduwe die besluit om Adriens droom mee te helpen verwezenlijken, zodat ze op die manier ook zelf een beetje kan reizen, al is het maar in gedachten.
De hoofdstukken worden voornamelijk vanuit het standpunt van deze twee personages geschreven, waardoor je een goed beeld krijgt van de drijfveren van beiden. Wanneer de Belgica uiteindelijk vertrokken is, krijgen we niet alleen het wel en wee op het schip te lezen, maar ook inkijkjes in de levens van de achterblijvers, vooral de vrouwen en kinderen. De eerste keer vond ik dit wat verwarrend, omdat het de verhaallijn wat onderbrak, maar het is wel leerrijk om te lezen wat er bij de achterblijvers leeft.
Het is hoedanook erg boeiend om beide kanten van het verhaal te lezen: Adrien en Léonie, de scheepslui en de achterblijvers. Het gaat niet enkel om het avontuur en de ontberingen van wie weg is, maar er is ook een grote impact op het thuisfront, dat moet verder draaien zonder hun mannen.

Wat ik wel jammer vond, was dat er op een gegeven moment een vrij grote sprong in de tijd wordt gemaakt, nadat de Belgica was vastgelopen. Dit kwam wat onverwacht, en ik had graag geweten wat er in de tussentijd precies gebeurd was (ik wil hier geen spoilers weggeven, maar wie het boek gelezen heeft weet wel over welke sprong ik het heb).

Het is heel duidelijk dat Jolien Jantzing zich goed geïnformeerd heeft, ze heeft zich dan ook op enkele dagboeken gebaseerd. Dit komt het boek zeker ten goede, omdat de belangrijkste feiten hoogstwaarschijnlijk allemaal correct zijn, en dat al de rest daarrond erg geloofwaardig overkomt.

Een boeiend boek, over een boeiend stukje geschiedenis, en heel vlot geschreven. Met veel plezier gelezen!

(de eerste bladzijden beloven trouwens een veelheid van personages die zullen voorkomen, wat in eerste instantie wat afschrikt. Het was misschien beter geweest deze lijst helemaal op het einde van het boek te plaatsen, want tijdens het lezen is het altijd duidelijk wie wie is, iedereen wordt geleidelijk aan geïntroduceerd en het is gemakkelijk om iedereen uit elkaar te houden)
Profile Image for Gudrun.
246 reviews2 followers
February 8, 2021
Een tijdje geleden bladerde ik door de Standaard der Letteren – ik krijg die wekelijks van ons pa – toen mijn oog viel op een Nederlandstalig boek, meer bepaald een historische roman over Adrien de Gerlache en zijn Antarcticareis met de Belgica, en parallel het verhaal van Léonie Osterrieth, zijn Antwerpse geldschieter. Geïntrigeerd las ik de bespreking en besloot om ook effectief het boek te lezen.

Eigenlijk is het hoofdpersonage niet eens de Gerlache, maar wel de rijke weduwe Léonie. Ze omringt zich met kunstenaars, avonturiers en andere interessante personen in de salons die ze geeft in haar stadspaleis op de Meir. Daar leert ze dus ook Adrien de Gerlache kennen, de veel jongere ambitieuze poolreiziger. Er bloeit een innige vriendschap tussen de twee, waarbij het vooral voor Léonie jammer is dat hij qua leeftijd haar zoon zou kunnen zijn.

Na veel moeite en gelobby vertrekt de Belgica, en Léonie droomt ervan om mee aan boord te zijn, wat voor een dame van haar leeftijd en in haar positie totaal onmogelijk is. Maar dan stoppen de brieven… Wat gebeurt er met de Belgica? Waarom blijft het schip zo lang weg?

De expeditie van de Belgica was me niet onbekend, en ook de naam Roald Amundsen zal bij velen wellicht een belletje doen rinkelen. Jantzing heeft zich dan ook in allerlei bronnen verdiept, waaronder niet in het minst de correspondentie van Osterrieth met de Gerlache en daar een mooi boek uit gepuurd.
Naar mijn mening geeft het boek echt wel goed de sfeer van de Antwerpse salons weer, maar ook de bittere armoede die er bij de gewone bevolking heerste. Daarnaast krijg je, volgens Jantzing zelf toch, een accuraat beeld van de expeditie, gebaseerd op alweer de brieven van de Gerlache maar ook het dagboek van Amundsen. En daarnaast is het ook gewoon goed en vlot geschreven.

Oh, en geef toe: die boekomslag is toch om van te snoepen?
1 review
November 14, 2020
Het toeval wil dat ik erg vertrouwd ben met het verhaal van deze weergaloze Zuidpoolexpeditie. Als knaap las ik reeds het boek van Willy Schuyesmans: "De winter van de Belgica". Het boek vertelt de belevenissen van de jonge Antwerpenaar Jan van Mirlo, die zich aanmeldt als lichtmatroos aan boord van de Belgica. Dit boek heeft mij blijkbaar geraakt want het verhaal zou ik niet vergeten.
Veel later raakte ons familiebedrijf betrokken bij de bouw van de replica van de Belgica door de werkplaats "De Steenschuit". De bedoeling van dit project is om langdurig laaggeschoolde werkzoekenden hun persoonlijke fierheid te laten herwinnen. Ik geraakte weer zo geboeid dat ik toen de dagboeken van Adrien de Gerlache en van Roald Amundsen verslond.
Zo komt het dat ik mij enigszins een 'kenner' van het onderwerp mag noemen. De grote verdienste van het boek van Jolien Janzing is dat zij als eerste de twee kanten van het verhaal laat zien: naast de avonturen en de dramatische gebeurtenissen op het schip, kunnen we beleven wat er intussen in Antwerpen gebeurde, waar men totaal onwetend was van het lot van de expeditie. De auteur heeft via intensief archiefonderzoek de totnogtoe erg onderbelichte rol van mevrouw Léonie Osterrieth vanonder het stof gehaald.
Het boek leest als een trein. De auteur laat ons het tijdperk rond de eeuwwisseling ontdekken. En we maken kennis met een Grote Dame, die ons in vele opzichten doet denken aan een moderne vrouw, ver haar tijd vooruit. De beschrijvingen zijn heel geraffineerd, de taal leest ontzettend vlot.
Gewoon een aanrader.
4 reviews1 follower
February 20, 2022
Het boek neemt je mee naar de dokken om inkopen te doen, laat je de eerste auto die over de Meir rijdt zien en maakt je zenuwachtig voor de avonturiers die met een schip op ontdekking vertrokken.
Dat is een cadeau dat je van de schrijver krijgt. De wandelingen die je nadien maakt in de Koekenstad zijn niet meer hetzelfde.
Hoewel het verhaal boeit van begin tot einde, had ik wel wat tijd nodig om te wennen aan de schrijfstijl.
Profile Image for Alessandra Ruyten.
1 review4 followers
October 28, 2020
I loved reading this book, the moment I started reading I was sold. I love the way Jolien Janzing describes in detail, almost filmic. She is a great writer and I'm going to read her other work too. It was a delight!
68 reviews
December 13, 2024
Vlot geschreven boek waarbij de auteur je meeneemt naar het Antwerpen van rond 1900 en het machtige Antarctica. Fijn ook om op gefictionaliseerde manier zicht te krijgen op de avonturen en bemanning van de Belgica.
Profile Image for Mie Matthé.
1 review
October 29, 2020
Heerlijk, meeslepend boek. Heel interessant en boeiend ook. Ongelooflijk hoe alle personages uit die tijd tot leven worden gebracht. Echt een aanrader!
1 review
November 13, 2020
Prachtig. Ik kon mij direct inleven, want ik hou van een goed historisch boek. Was spannend tot het einde. Zeker lezen.
Profile Image for Eline.
3 reviews
March 13, 2021
Prachtig! Had gerust langer mogen duren.
Profile Image for Maartje J..
266 reviews
March 10, 2023
Ik las het boek voor een leeschallenge met als opdracht lees een boek dat zich in Antwerpen afspeelt. Op historische gebeurtenissen gebaseerde boeken spreken me aan. Dit boek heb ik als wisselend ervaren. De beschrijvingen van de gebeurtenissen op de Zuid Pool vond ik aansprekend. Het hoofdkarakter Leonie kon me maar matig boeien. Alhoewel soms wat doorschemert dat ze meer in haar mars heeft, komt ze nogal oppervlakkig op me over.
Profile Image for Joke.
512 reviews15 followers
December 20, 2022
Op zich vond ik t boek niet super geschreven, maar toch heb ik t graag gelezen, omdat t toch een deel van de geschiedenis van Vlaanderen weergeeft.
5 reviews
May 19, 2021
Vlot leesbare roman over de Antarctica-expeditie van Adrien de Gerlache in de laatste jaren van de 19de eeuw, de Belle Époque. Jolien Janzing belicht in een sprankelende taal het dagelijks leven van de verschillende lagen van de bevolking én de uitzonderlijke wetenschappelijke expeditie van de Belgica en zijn bemanning. De spotlights worden vooral op de jonge wetenschapper de Gerlache en de ondernemende weduwe Léonie Osterrieth gericht. Tegelijk wordt er in afwisselende hoofdstukken met tijdsaanduiding aandacht besteed aan talrijke nevenpersonages. De personages en hun leefwereld komen echt tot leven en de roman kan zowel historisch als psychologisch genoemd worden. Jolien Janzing heeft zich uitstekend gedocumenteerd en kan ons door de geraadpleegde brieven, dagboeken, verslagen deel maken van een buitengewone gebeurtenis en hoe die beleefd werd door onze landgenoten rond de eeuwwisseling. Door haar roman is er niet enkel eer betoond aan de wetenschappers maar ook aan een bijzondere vrouw, Léonie Osterrieth, een vrijgevochten vrouw die zich toch aan de opgelegde maatschappelijke regels moet houden en ervan droomt om de wereld te “ontdekken”. Door Adrien te steunen, kan ze “meegaan” in het avontuur dat ze helaas zelf niet kan beleven.
Displaying 1 - 28 of 28 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.